Tục đón năm mới lỳ lạ

Dù đón Tết theo lịch âm hay lịch dương, theo phong cách Tây hay ta thì giây phút đón chào năm mới chính là giây phút linh thiêng nhất của cả một năm, được người dân trên thế giới háo hức đón nhận. Xin được dẫn ra đây những câu chuyện thú vị về những phong tục lạ đón Tết trên khắp thế giới, trong đó có Việt Nam.

Đón giao thừa ở nghĩa trang

Giao thừa luôn là thời khắc được mọi người mong đợi nhất. Vì đó chính là thời điểm chuyển giao của một năm cũ đã vĩnh viễn qua đi, và năm mới đang được chào đón. Ở phương Đông, nhất là các nước châu Á, thường người ta dành trọn khoảnh khắc thiêng liêng này để thực hiện các lễ nghi cúng năm mới, hay còn gọi là cúng giao thừa.

Một lễ nghi tâm linh rất thiêng liêng và nhiều ý nghĩa. Sau khi cúng giao thừa, mọi người trong gia đình ngồi lại quây quần bên nhau trong những ngôi nhà ấm cúng, nói những lời chúc Tết thật trang trọng, mở phong bao lì xì, rồi cùng trò chuyện, ăn uống và chúc tụng nhau cho đến gần sang mới đi ngủ. Ở thành phố, mọi người cúng giao thừa xong thường kéo nhau ra đường phố đến những nơi đông vui, nhộn nhịp để tham gia các trò giải trí, hoặc đi dạo, hái lộc, và vui chơi cho đến sáng.

Thật kỳ lạ là ở một nơi nào đó của Chile, người ta lại dành thời khắc thiêng liêng ấy ở… nghĩa trang. Nghĩa là đón giao thừa, đón năm mới ở một nơi chỉ có các ngôi mộ và là nơi để chôn cất thi thể của những người đã chết.  Nơi mà người dân có phong tục kỳ lạ đó chính là vùng đất Talca - một thị trấn nhỏ của Chile. Người dân Talca có một phong tục rất đặc biệt đó là: Đón năm mới cùng những người đã khuất, chia sẻ niềm vui hạnh phúc với những người thân nằm dưới bia mộ.

Người Talca sẽ chọn đúng thời điểm 23h của ngày 31/12 hàng năm để làm lễ đón giao thừa ở nghĩa trang. Tất cả các nghĩa trang ở nơi đây sẽ được mở cửa để chào đón người dân. Trước đó, những ngôi mộ đã được dọn sạch sẽ và trang hoàng lộng lẫy nhất có thể. Những người đến đây mang theo bên mình những bản nhạc cổ điển mà họ yêu thích, nến hoặc đèn phát sáng nhấp nháy, hoa tươi, thậm chí là cả lều, trại, đồ ăn uống để họ có thể tụ tập đó và ngủ qua đêm cùng người thân dưới những ngôi mộ…

Họ thắp nến hoặc treo đèn trên những ngôi mộ và cắm đài để bật lên những bản nhạc hay, nhẹ nhàng. Họ tưởng nhớ người đã khuất rất ấn tượng. Những người còn sống sẽ ngồi quây quần bên những ngôi mộ, cùng uống rượu, cùng nói chuyện, trao đổi về những điều đã qua và những dự định cho một năm mới đến. Họ thậm chí còn tâm sự với cả những người đã khuất về cuộc sống trong suốt năm cả, những chuyện vui buồn.

Người Talca tin rằng, linh hồn của những người thân của họ ở thế giới bên kia có thể nhìn thấy, nghe thấy và thấu hiểu được những tâm tư của họ. Tất cả tạo nên một bầu không khí vô cùng nhộn nhịp và ấm cúng ở nghĩa trang.

Người Đan Mạch quan niệm Giao thừa nhà ai được ném vào nhiều bát đĩa vỡ là nhà đó nhiều may mắn và có nhiều người yêu quý.
Người Đan Mạch quan niệm Giao thừa nhà ai được ném vào nhiều bát đĩa vỡ là nhà đó nhiều may mắn và có nhiều người yêu quý.

Phong tục có phần kỳ lạ này bắt đầu vào khoảng năm 1995 từ một gia đình nhỏ trong thị trấn. Khi đó, vì muốn được mừng năm mới gần ngôi mộ của người cha đã khuất, những người trong gia đình này đã trèo qua hàng rào vào nghĩa trang.

Nhận thấy ý nghĩa nhân văn của hành động này, kể từ đó đến này, nhiều người Chile đã học theo và dần dần đây trở thành hoạt động thường niên. Theo thống kê, mỗi năm có khoảng 5.000 người ghé vào các nghĩa trang trong dịp giao thừa để đón mừng năm mới.

Việc đón mừng năm mới ở nghĩa trang cùng những linh hồn người đã khuất đã cho thấy mối quan tâm giao cảm đặc biệt giữa người sống và người thân của mình đã chết. Thể hiện tình cảm sâu nặng, không bao giờ lãng quên giữa người sống và người đã chết. Mặc dù là phong tục đón giao thừa khá kỳ quái nhưng nó lại hàm chứa tính nhân văn sâu sắc nên được nhiều người ở Chile lựa chọn. Cũng nhờ phong tục này mà nghĩa trang ở Chile không còn mang lại cảm giác cô quạnh đáng sợ mỗi khi đi qua.

Đổ vỡ trong ngày đầu năm là may mắn

 Phần lớn mọi người đều lo sợ vào phút giây đón mừng năm mới nếu lỡ tay đánh vỡ cốc chén, bát đĩa thì đó sẽ là điềm xui báo hiệu sự không may mắn của cả năm. Người ta tin rằng, nếu ngày đầu tiên của năm mới mà đánh đổ vỡ đồ đạc là cảnh báo cho sự chia ly, tan vỡ. Kiêng làm vỡ đồ trong ngày đầu tiên năm mới là việc làm cần thiết giữ cho cả năm an lành vui vẻ. Tuy nhiên, ở Đan Mạch, người dân dường như chẳng hề quan tâm đến vấn đề này. Với họ đổ vỡ mang lại niềm vui và may mắn. Càng đập vỡ nhiều bát đĩa, hạnh phúc càng tràn đầy.

Thông thường, vào đêm giao thừa, người Đan Mạch sẽ ném những chiếc bát, đĩa cũ vào nhà của người khác, thường là những người thân quen như bạn bè, hàng xóm, người thân... Người dân Đan Mạch tin rằng, nhà nào càng có nhiều bát, đĩa, cốc, chén… vỡ trước cửa nhà vào buổi sáng đầu tiên của năm mới thì nhà đó càng gặp nhiều điều may mắn và hạnh phúc. Điều này cũng cho thấy, nhà này có rất nhiều bạn bè thân thiết và yêu quý họ.

Để thực hiện được điều này, ngay từ trong năm, người dân đã cố gắng tích trữ những chiếc bát, đĩa, chén, cốc,… cũ. Đến lúc giao thừa, người ta chỉ cần mang số bát, đĩa, chén, cốc… này ra và ném vào cửa nhà những người thân thiết như một hình thức để… chào đón năm mới. Phong tục này hiện nay còn khá ít người thực hiện nhưng nó vẫn là một trong những phong tục thú vị ở Đan Mạch.

Vỗ mông 9 lần để tỏ tình

Ở Việt Nam, có tục "vỗ mông tỏ tình" của người Mông vào ngày thứ hai của năm mới. Trước đây, người Mông có Tết riêng, Tết thường tổ chức sớm hơn so với Tết của người Kinh đúng 1 tháng. Chỉ những năm gần đây, đồng bào người Mông mới bắt đầu đón Tết chung theo lịch của người Kinh. Dù đón Tết chung nhưng người Mông vẫn giữ những phong tục độc đáo mang bản sắc riêng của mình. Một trong những phong tục độc đáo ấy là tỏ tình đầu năm mới bằng cách trai gái vỗ vào mông nhau để lấy may.

Chàng trai người Mông đang vỗ vào mông cô gái mình yêu để tỏ tình.
Chàng trai người Mông đang vỗ vào mông cô gái mình yêu để tỏ tình.

Tục "Vỗ mông tỏ tình" của người Mông diễn ra vào ngày mùng 2 Tết trong lễ hội cầu phúc Sải Sán. Trai gái nam nữ, trẻ em người già đến lễ hội Sải Sán để tham gia các trò chơi ném peo, thổi khèn, hát giao duyên và "vỗ mông" nhau để tỏ tình. Người Mông coi việc "vỗ mông" năm mới là nét văn hóa tiêu biểu của họ. Vào ngày này, trai gái khắp thôn bản tìm đến nhau hay chọn bạn đời cũng đều bằng phong tục kỳ lạ này. Trai gái khi đi du xuân tại chợ hay dưới chân núi, nếu chàng trai nào ưng ý một cô gái, anh ta sẽ tiến tới vỗ vào mông cô gái đó. Cô gái được chọn nếu cũng vừa lòng thì sẽ vỗ lại vào mông "đối tác" lần nữa. Cứ thế cả hai sẽ vỗ qua vỗ lại cho đủ 9 lần tức là cả hai bên đã chấp thuận và chỉ còn đợi ngày kết duyên thành vợ chồng.

Người Dao và phong tục "ăn trộm cầu may"

Vào ngày đầu tiên của năm mới, tất cả người Dao tại các bản sẽ tập trung ở một nơi được chọn trước để thực hiện những nghi lễ cổ truyền. Ngay sau đó, tất cả từ già trẻ gái trai đều cùng nhau diễu hành qua các nhà cùng tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng kèn ồn ã. Đi đến đâu, họ đều cố gắng lấy trộm vật gì đó từ các gia đình 2 bên. Người Dao quan niệm, càng ăn trộm được nhiều thì năm đó càng may mắn thuận lợi, tiền của dư dả. Tất nhiên việc ăn trộm diễn ra trong tiếng kèn tiếng trống tiếng chiêng inh ỏi, nhưng kẻ trộm phải hết sức khéo léo, đừng để gia chủ phát hiện ra việc họ bị mất cắp. 

Nếu chẳng may trong lúc "hành sự" mà bị gia chủ bắt gặp thì "kẻ trộm" sẽ bị phạt uống rượu và cả năm đó coi như xúi quẩy. Vì tục này không mang nặng tính vật chất nên người Dao thường chỉ ăn trộm những thứ như rau cỏ, thịt, trứng,... trong gian bếp để tượng trưng. Kết thúc hôm đó, những "tên trộm" sẽ đem chiến lợi phẩm của mình đi trả lại cho các gia đình để xin thưởng. Thế là kẻ trộm và người bị trộm đều vui vẻ uống rượu cùng nhau chúc cho nhau năm mới may mắn an lành.

Nguyễn Vũ Anh Thư (Tổng hợp)

Các tin khác

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.

Xứ thơ, xứ biển, xứ biên thùy

Xứ thơ, xứ biển, xứ biên thùy

Nằm ở một góc trời Tây Nam của Tổ quốc, Hà Tiên (thuộc tỉnh An Giang) sở hữu một địa thế kỳ lạ đến mức người xưa phải ví nơi đây như một “Việt Nam thu nhỏ” khi vừa có biển, có núi, có sông, có hang động, có đầm phá và có cả đường biên giới. Nhưng cái làm nên hồn cốt của Hà Tiên không chỉ là cảnh sắc thiên nhiên. Đi qua 3 thế kỷ thăng trầm, Hà Tiên đã hóa thân từ một xứ thơ lãng mạn bậc nhất trời Nam, bước qua những đau thương của lịch sử, để rồi vươn mình trỗi dậy trở thành một đô thị cửa ngõ hiện đại, canh giữ biên cương bờ cõi.

Tôi tự “đặt hàng” mình

Tôi tự “đặt hàng” mình

Nhạc sĩ Minh Đạo là một gương mặt nổi bật trong làng âm nhạc Việt Nam với vai trò sáng tác, nhà sản xuất, phối khí, chỉ huy và giám đốc âm nhạc ở nhiều chương trình, các vở nhạc kịch lớn. Gần đây, những ca khúc của anh trong các bộ phim do Điện ảnh CAND sản xuất như “Đội điều tra số 7”, “Tận hiến”... nhận được sự yêu mến của đông đảo khán giả. Phóng viên Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng nhạc sĩ Minh Đạo.

Giữ bình yên đại ngàn bằng lòng dân và trách nhiệm

Giữ bình yên đại ngàn bằng lòng dân và trách nhiệm

Là dự án phim ý nghĩa nhân kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân, "Trời cao nguyên xanh" không chỉ khắc họa cuộc chiến bền bỉ, thầm lặng nhưng không kém phần gian nan của các chiến sĩ Công an mà còn mang đến cho khán giả hành trình giàu cảm xúc về lòng dân, tinh thần đoàn kết và khát vọng bình yên cho bầu trời cao nguyên xanh.

Ước hẹn từ quá khứ

Ước hẹn từ quá khứ

Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” đã thu hút sự quan tâm của quần chúng nhân dân trong những ngày qua

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".