Tục đón năm mới lỳ lạ

Dù đón Tết theo lịch âm hay lịch dương, theo phong cách Tây hay ta thì giây phút đón chào năm mới chính là giây phút linh thiêng nhất của cả một năm, được người dân trên thế giới háo hức đón nhận. Xin được dẫn ra đây những câu chuyện thú vị về những phong tục lạ đón Tết trên khắp thế giới, trong đó có Việt Nam.

Đón giao thừa ở nghĩa trang

Giao thừa luôn là thời khắc được mọi người mong đợi nhất. Vì đó chính là thời điểm chuyển giao của một năm cũ đã vĩnh viễn qua đi, và năm mới đang được chào đón. Ở phương Đông, nhất là các nước châu Á, thường người ta dành trọn khoảnh khắc thiêng liêng này để thực hiện các lễ nghi cúng năm mới, hay còn gọi là cúng giao thừa.

Một lễ nghi tâm linh rất thiêng liêng và nhiều ý nghĩa. Sau khi cúng giao thừa, mọi người trong gia đình ngồi lại quây quần bên nhau trong những ngôi nhà ấm cúng, nói những lời chúc Tết thật trang trọng, mở phong bao lì xì, rồi cùng trò chuyện, ăn uống và chúc tụng nhau cho đến gần sang mới đi ngủ. Ở thành phố, mọi người cúng giao thừa xong thường kéo nhau ra đường phố đến những nơi đông vui, nhộn nhịp để tham gia các trò giải trí, hoặc đi dạo, hái lộc, và vui chơi cho đến sáng.

Thật kỳ lạ là ở một nơi nào đó của Chile, người ta lại dành thời khắc thiêng liêng ấy ở… nghĩa trang. Nghĩa là đón giao thừa, đón năm mới ở một nơi chỉ có các ngôi mộ và là nơi để chôn cất thi thể của những người đã chết.  Nơi mà người dân có phong tục kỳ lạ đó chính là vùng đất Talca - một thị trấn nhỏ của Chile. Người dân Talca có một phong tục rất đặc biệt đó là: Đón năm mới cùng những người đã khuất, chia sẻ niềm vui hạnh phúc với những người thân nằm dưới bia mộ.

Người Talca sẽ chọn đúng thời điểm 23h của ngày 31/12 hàng năm để làm lễ đón giao thừa ở nghĩa trang. Tất cả các nghĩa trang ở nơi đây sẽ được mở cửa để chào đón người dân. Trước đó, những ngôi mộ đã được dọn sạch sẽ và trang hoàng lộng lẫy nhất có thể. Những người đến đây mang theo bên mình những bản nhạc cổ điển mà họ yêu thích, nến hoặc đèn phát sáng nhấp nháy, hoa tươi, thậm chí là cả lều, trại, đồ ăn uống để họ có thể tụ tập đó và ngủ qua đêm cùng người thân dưới những ngôi mộ…

Họ thắp nến hoặc treo đèn trên những ngôi mộ và cắm đài để bật lên những bản nhạc hay, nhẹ nhàng. Họ tưởng nhớ người đã khuất rất ấn tượng. Những người còn sống sẽ ngồi quây quần bên những ngôi mộ, cùng uống rượu, cùng nói chuyện, trao đổi về những điều đã qua và những dự định cho một năm mới đến. Họ thậm chí còn tâm sự với cả những người đã khuất về cuộc sống trong suốt năm cả, những chuyện vui buồn.

Người Talca tin rằng, linh hồn của những người thân của họ ở thế giới bên kia có thể nhìn thấy, nghe thấy và thấu hiểu được những tâm tư của họ. Tất cả tạo nên một bầu không khí vô cùng nhộn nhịp và ấm cúng ở nghĩa trang.

Người Đan Mạch quan niệm Giao thừa nhà ai được ném vào nhiều bát đĩa vỡ là nhà đó nhiều may mắn và có nhiều người yêu quý.
Người Đan Mạch quan niệm Giao thừa nhà ai được ném vào nhiều bát đĩa vỡ là nhà đó nhiều may mắn và có nhiều người yêu quý.

Phong tục có phần kỳ lạ này bắt đầu vào khoảng năm 1995 từ một gia đình nhỏ trong thị trấn. Khi đó, vì muốn được mừng năm mới gần ngôi mộ của người cha đã khuất, những người trong gia đình này đã trèo qua hàng rào vào nghĩa trang.

Nhận thấy ý nghĩa nhân văn của hành động này, kể từ đó đến này, nhiều người Chile đã học theo và dần dần đây trở thành hoạt động thường niên. Theo thống kê, mỗi năm có khoảng 5.000 người ghé vào các nghĩa trang trong dịp giao thừa để đón mừng năm mới.

Việc đón mừng năm mới ở nghĩa trang cùng những linh hồn người đã khuất đã cho thấy mối quan tâm giao cảm đặc biệt giữa người sống và người thân của mình đã chết. Thể hiện tình cảm sâu nặng, không bao giờ lãng quên giữa người sống và người đã chết. Mặc dù là phong tục đón giao thừa khá kỳ quái nhưng nó lại hàm chứa tính nhân văn sâu sắc nên được nhiều người ở Chile lựa chọn. Cũng nhờ phong tục này mà nghĩa trang ở Chile không còn mang lại cảm giác cô quạnh đáng sợ mỗi khi đi qua.

Đổ vỡ trong ngày đầu năm là may mắn

 Phần lớn mọi người đều lo sợ vào phút giây đón mừng năm mới nếu lỡ tay đánh vỡ cốc chén, bát đĩa thì đó sẽ là điềm xui báo hiệu sự không may mắn của cả năm. Người ta tin rằng, nếu ngày đầu tiên của năm mới mà đánh đổ vỡ đồ đạc là cảnh báo cho sự chia ly, tan vỡ. Kiêng làm vỡ đồ trong ngày đầu tiên năm mới là việc làm cần thiết giữ cho cả năm an lành vui vẻ. Tuy nhiên, ở Đan Mạch, người dân dường như chẳng hề quan tâm đến vấn đề này. Với họ đổ vỡ mang lại niềm vui và may mắn. Càng đập vỡ nhiều bát đĩa, hạnh phúc càng tràn đầy.

Thông thường, vào đêm giao thừa, người Đan Mạch sẽ ném những chiếc bát, đĩa cũ vào nhà của người khác, thường là những người thân quen như bạn bè, hàng xóm, người thân... Người dân Đan Mạch tin rằng, nhà nào càng có nhiều bát, đĩa, cốc, chén… vỡ trước cửa nhà vào buổi sáng đầu tiên của năm mới thì nhà đó càng gặp nhiều điều may mắn và hạnh phúc. Điều này cũng cho thấy, nhà này có rất nhiều bạn bè thân thiết và yêu quý họ.

Để thực hiện được điều này, ngay từ trong năm, người dân đã cố gắng tích trữ những chiếc bát, đĩa, chén, cốc,… cũ. Đến lúc giao thừa, người ta chỉ cần mang số bát, đĩa, chén, cốc… này ra và ném vào cửa nhà những người thân thiết như một hình thức để… chào đón năm mới. Phong tục này hiện nay còn khá ít người thực hiện nhưng nó vẫn là một trong những phong tục thú vị ở Đan Mạch.

Vỗ mông 9 lần để tỏ tình

Ở Việt Nam, có tục "vỗ mông tỏ tình" của người Mông vào ngày thứ hai của năm mới. Trước đây, người Mông có Tết riêng, Tết thường tổ chức sớm hơn so với Tết của người Kinh đúng 1 tháng. Chỉ những năm gần đây, đồng bào người Mông mới bắt đầu đón Tết chung theo lịch của người Kinh. Dù đón Tết chung nhưng người Mông vẫn giữ những phong tục độc đáo mang bản sắc riêng của mình. Một trong những phong tục độc đáo ấy là tỏ tình đầu năm mới bằng cách trai gái vỗ vào mông nhau để lấy may.

Chàng trai người Mông đang vỗ vào mông cô gái mình yêu để tỏ tình.
Chàng trai người Mông đang vỗ vào mông cô gái mình yêu để tỏ tình.

Tục "Vỗ mông tỏ tình" của người Mông diễn ra vào ngày mùng 2 Tết trong lễ hội cầu phúc Sải Sán. Trai gái nam nữ, trẻ em người già đến lễ hội Sải Sán để tham gia các trò chơi ném peo, thổi khèn, hát giao duyên và "vỗ mông" nhau để tỏ tình. Người Mông coi việc "vỗ mông" năm mới là nét văn hóa tiêu biểu của họ. Vào ngày này, trai gái khắp thôn bản tìm đến nhau hay chọn bạn đời cũng đều bằng phong tục kỳ lạ này. Trai gái khi đi du xuân tại chợ hay dưới chân núi, nếu chàng trai nào ưng ý một cô gái, anh ta sẽ tiến tới vỗ vào mông cô gái đó. Cô gái được chọn nếu cũng vừa lòng thì sẽ vỗ lại vào mông "đối tác" lần nữa. Cứ thế cả hai sẽ vỗ qua vỗ lại cho đủ 9 lần tức là cả hai bên đã chấp thuận và chỉ còn đợi ngày kết duyên thành vợ chồng.

Người Dao và phong tục "ăn trộm cầu may"

Vào ngày đầu tiên của năm mới, tất cả người Dao tại các bản sẽ tập trung ở một nơi được chọn trước để thực hiện những nghi lễ cổ truyền. Ngay sau đó, tất cả từ già trẻ gái trai đều cùng nhau diễu hành qua các nhà cùng tiếng trống, tiếng chiêng, tiếng kèn ồn ã. Đi đến đâu, họ đều cố gắng lấy trộm vật gì đó từ các gia đình 2 bên. Người Dao quan niệm, càng ăn trộm được nhiều thì năm đó càng may mắn thuận lợi, tiền của dư dả. Tất nhiên việc ăn trộm diễn ra trong tiếng kèn tiếng trống tiếng chiêng inh ỏi, nhưng kẻ trộm phải hết sức khéo léo, đừng để gia chủ phát hiện ra việc họ bị mất cắp. 

Nếu chẳng may trong lúc "hành sự" mà bị gia chủ bắt gặp thì "kẻ trộm" sẽ bị phạt uống rượu và cả năm đó coi như xúi quẩy. Vì tục này không mang nặng tính vật chất nên người Dao thường chỉ ăn trộm những thứ như rau cỏ, thịt, trứng,... trong gian bếp để tượng trưng. Kết thúc hôm đó, những "tên trộm" sẽ đem chiến lợi phẩm của mình đi trả lại cho các gia đình để xin thưởng. Thế là kẻ trộm và người bị trộm đều vui vẻ uống rượu cùng nhau chúc cho nhau năm mới may mắn an lành.

Nguyễn Vũ Anh Thư (Tổng hợp)

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.