Từ "Địa đạo", nghĩ về phim chính luận

Việc tại sao “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” trở thành hiện tượng phòng vé có thể được lý giải từ nhiều chiều kích khác nhau mà một trong những nguyên nhân lớn có thể kể đến là phim ra mắt đúng dịp đại lễ, khi không khí, tinh thần tự hào dân tộc đang là chủ lưu trong đời sống xã hội.

Tuy nhiên, nếu chỉ kiến giải đơn thuần như vậy thì e là còn chủ quan. Ngoài nguyên nhân ấy, còn nhiều nguyên nhân khác nữa cùng tác động để “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” cán đích là phim chiến tranh doanh thu trăm tỷ mà một trong số đó chính là tính chuyên nghiệp và bài bản trong khâu phát hành phim.

Từ
Phim “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” trở thành hiện tượng phòng vé.

Từ trước tới nay, đã có nhiều phim chính luận, giàu tính nghệ thuật ra rạp đúng dịp đại lễ phù hợp với nội dung phim nhưng vẫn thất bại về doanh thu. So sánh các trường hợp thất bại ấy với “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối”, chúng ta có thể nhận thấy rõ điểm khác biệt chính là khâu tiếp thị phim, một khâu tối quan trọng.

“Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” được sản xuất hoàn toàn bởi các nhà đầu tư tư nhân chuyên nghiệp như HK Film, Galaxy EE, những đơn vị có thể nói là lá cờ đầu của thị trường điện ảnh Việt Nam hiện nay với nhiều kinh nghiệm thành công. Vì lẽ đó, ngoài nội dung phim, chất lượng nghệ thuật của phim, nhà đầu tư cực kỳ chú trọng vào doanh thu. 55 tỷ đầu tư là một khoản tiền không nhỏ và một khi nhà đầu tư bỏ ra ngần ấy tiền, họ sẽ phải tính toán đến mức doanh thu ít nhất là hơn gấp đôi, ngõ hầu có thể đạt điểm hòa vốn. Để đạt mức doanh thu mục tiêu như vậy, quảng bá phim đòi hỏi cẩn trọng, bắt kịp xu hướng và chấp nhận chi phí lớn.

Điểm sáng trong việc quảng bá “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” nằm ở chỗ nhà đầu tư đã không xoáy vào tinh thần ái quốc hay lòng tự hào dân tộc. Nhiều nhà làm phim khác thường chủ quan cho rằng, đây là điểm lợi thế khi quảng bá phim chính luận. Tuy nhiên, khán giả tiếp cận thông điệp này sẽ có suy nghĩ khác. Họ cho rằng như vậy là “khẩu hiệu” và chưa cho họ nhận ra được điểm khác biệt đáng quan tâm của bộ phim.

Nhà sản xuất “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” mặc định thông điệp kể trên luôn tồn tại, không cần phải quảng bá. Thay vào đó, họ tiếp cận theo hướng của những người trẻ hiện nay, với những câu chuyện xoay quanh đoàn phim, các chi tiết lạ, nêu bật được giá trị của bộ phim, đồng thời tạo xu hướng thông qua “chia sẻ kinh nghiệm tiêu dùng” đúng như cách bán một sản phẩm thương mại. Từ đó, một làn sóng nói về “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” đã được tạo ra trên mạng xã hội với nhiều ý kiến tích cực, nhấn mạnh rằng đây là một “phim phải xem”.

Khéo léo hơn nữa, dù có một số cảnh 16+, nhà sản xuất đã tuyệt nhiên không sử dụng chúng để quảng bá, bởi họ hiểu, đó sẽ là con dao hai lưỡi khi truyền thông cho một bộ phim chính luận. Nhìn vào số lượng, mật độ bài đăng về “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” trên báo chí cũng như mạng xã hội, có thể nhận thấy chi phí quảng bá cho phim không hề nhỏ hơn các phim thương mại đình đám, nghĩa là phải tính bằng tiền tỷ.

Ngoài ra, phát hành phim cũng là một điểm tạo ra sức mạnh cho “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” khi các suất chiếu được chăm chút hơn. Nếu như nhiều phim chính luận trước đây có suất chiếu không thuận lợi, “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối” được nhìn nhận sòng phẳng như một đối thủ cạnh tranh giàu sức nặng trong mùa phim chiếu lễ, do đó đã thu hút được đông đảo người xem.

Từ thành công của “Địa đạo: Mặt trời trong bóng tối”, có lẽ đã đến lúc cần phải có hướng tiếp cận mới cho các phim chính luận, với sự tham gia tích cực của điện ảnh tư nhân, thành phần vốn dĩ giàu kinh nghiệm và tiềm lực trên thị trường. Mỗi bộ phim làm ra đều cần nhiều chi phí đầu tư và nếu không có sự chăm chút ở các khâu hỗ trợ như quảng bá, phát hành, các khoản đầu tư đó sẽ trở thành lãng phí, đặc biệt là với nguồn đầu tư từ ngân sách nhà nước hằng năm cho ngành điện ảnh.

Hà Quang Minh

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.