Truyện tranh một trang: Rằng vui thì thật là vui...

Dạng truyện tranh siêu ngắn chỉ gói gọn trong một trang giấy đang nở rộ trên mạng xã hội. Cuộc sống thường nhật hay những câu chuyện, triết lý quen thuộc bỗng trở nên hài hước dưới góc nhìn hóm hỉnh, thông minh, đôi khi nhảm nhí của họa sĩ. Nhưng cười xong, độc giả được gì? Họa sĩ được gì?

Truyện tranh một trang (tiếng Anh gọi là short comics) là loại truyện được vẽ vỏn vẹn trên một trang giấy A4. Số khung tranh thường giao động từ một đến sáu khung. Một trang truyện như thế chỉ tập trung vào một chủ đề, tình huống nhất định với một nhân vật chính cùng vài nhân vật phụ.

Theo nhà nghiên cứu Chu Kim, truyện tranh một trang đã có lịch sử khá lâu đời. Tuy nhiên, đời sống của nó lúc thăng, lúc trầm. Bắt đầu từ năm 2013, thể loại truyện này mới phát triển mạnh mẽ khi bắt gặp mảnh đất màu mỡ như mạng xã hội Facebook. Liệt kê tác phẩm nổi bật của dòng truyện tranh này không thể không nhắc đến “Mèo Mốc”, “Chuyện tào lao của Vàng Vàng”, “Đậu Đỏ tung tăng”, “Thỏ bảy màu”…

1 en.jpg -0
Một trang truyện của "Én".

Đến nay, truyện tranh một trang trở thành “thống soái” trên Facebook, phổ biến nhất là dạng truyện bốn khung với một nhân vật chính xuyên suốt. Khi webcomic (truyện tranh trực tuyến) được người đọc ưu ái thì ngoài những cái tên trên còn có những fanpage nhanh chóng nổi lên nhờ liên tục đăng tải truyện siêu ngắn. Có thể kể đến “Anh Trọc Comic”, “Én”, “Lười chăm chỉ”, “Ếch Ộp”, “Tùm lum chuyện”, “Chuyện công sở”… Tên fanpage được lấy từ tên nhân vật chính trong loạt truyện siêu ngắn. Chẳng hạn trang “Én” là chú én con dễ thương, ngây ngô luôn gây ra tình huống dở khóc dở cười. “Lười chăm chỉ” có nhân vật chú lười chậm chạp, thật thà nhưng rất chăm chỉ, hay giúp đỡ mọi người.

Nếu trước kia, chủ đề của thể loại này khá đa dạng như châm biếm sâu cay vấn đề xã hội, thời sự chính trị, kinh tế (như “Chuyện tào lao của Vàng Vàng”), chuyện sinh hoạt đời thường (Mèo Mốc, Thỏ bảy màu), chuyện chế… thì bây giờ, hầu hết tác giả đều đi theo xu hướng hài hước, giải trí nhẹ nhàng với câu chuyện thường nhật quen thuộc. Đó là cuộc sống bận rộn của người trẻ, chuyện gia đình, bè bạn, học hành, công sở… với các tình huống vụn vặt nhưng buồn cười. Những tác giả ưa chiêm nghiệm thì có thể rút ra triết lý, thông điệp bỏ túi mang đậm chất trẻ. Để gây cười, hầu hết truyện đều mang tính bước ngoặt bất ngờ ở khung tranh cuối cùng.

Vì dung lượng ngắn nên thời gian sáng tác truyện cực nhanh. Nếu họa sĩ phải mất nửa năm trời để sáng tác xong một tập truyện dài có chương hồi, lớp lang thì họ chỉ cần hai tiếng là đã hoàn thành xong một trang truyện siêu ngắn. Nét vẽ không cần cầu kỳ, thậm chí càng tối giản càng tốt. Điều quan trọng là nội dung, tình huống câu chuyện có thực sự bất ngờ, buồn cười và cập nhật xu hướng hay không. Vẽ xong, họ dễ dàng đăng lên mạng xã hội để khoe đứa con tinh thần. Thời đại công nghệ, cuộc sống gấp gáp và căng thẳng khiến người ta ưa chuộng loại truyện mà chỉ cần lướt đến khung tranh thứ hai, thứ ba, họ đã có thể bật cười khoái trá. Chính hình thức thể hiện ngắn gọn, nội dung hài hước gần gũi và phổ biến trên mạng xã hội khiến truyện tranh một trang thu hút đông đảo người theo dõi và dễ dàng chia sẻ với tốc độ chóng mặt.

Theo nhận định của công ty truyện tranh Comicola, ngoài các yếu tố trên, truyện tranh một trang không đòi hỏi độc giả phải theo dõi bền bỉ từng chương, tập như truyện dài. Độc giả cũng không cần là những “con mọt truyện tranh” chính hiệu. Họ có thể là bất cứ ai, vô tình lướt qua bất cứ trang nào để giải trí. Chính biên độ mở như thế nên bạn đọc của thể loại này tăng lên không ngừng. Lượt theo dõi, yêu thích các fanpage truyện tranh một trang luôn chạm mốc hàng triệu. Trang fanpage “Thỏ bảy màu” đang có hơn bốn triệu lượt theo dõi. Các tân binh như “Én”, “Ếch Ộp”… cũng suýt soát triệu lượt. Đây là con số khiến bất cứ fanpage nào cũng thèm khát.

Nhờ nổi tiếng trên mạng, không ít truyện có cơ hội bước vào làng xuất bản với những ấn phẩm thực thụ như: “Chuyện tào lao của Vàng Vàng”, “Thỏ bảy màu”, “Đời về cơ bản là buồn cười”, “Mèo Mốc”... Tác giả chỉ việc gom những mẩu truyện đã đăng tải in thành sách giấy là xong. Đã đo lường sự hưởng ứng của độc giả nên số sách này vô cùng hút khách. “Mèo Mốc” liên tục tái bản, tăng số lượng in vì cháy hàng. Mới đây, bộ mới của “Mèo Mốc” đã tiêu thụ đến 5.000 bản.

Họa sĩ Đặng Quang Dũng, “cha đẻ” của “Mèo Mốc” thừa nhận: “Dễ tiếp cận người đọc và có tốc độ lan tỏa rộng nên truyện tranh một trang là thể loại được nhiều họa sĩ trẻ lựa chọn khi mới tập tành sáng tác. Họ dễ xây dựng danh tiếng, khẳng định tài năng với công chúng và gây chú ý với các nhà xuất bản trước khi dấn thân vào thể loại truyện dài hơi”. Đồng tình với quan điểm trên, họa sĩ Thái Ngọc còn chỉ ra lợi ích khác của short comics: đó là giúp người đọc nhìn cuộc sống một cách lạc quan, vui vẻ hơn, dù mọi chuyện có tồi tệ như thế nào. Từ đó người ta sẽ sống tốt hơn, rời xa thói hư tật xấu. Mỗi trang truyện còn giúp khiếu hài hước, óc sáng tạo của tác giả được rèn giũa.

2 ech op.jpg -1
Dù mới nổi nhưng truyện một trang của "Ếch Ộp" được giới trẻ trên Facebook vô cùng yêu thích.

Với lượt tương tác cao, hầu hết họa sĩ vẽ truyện tranh một trang đều nhanh chóng tiếp cận được các nhãn hàng quảng cáo. Mới nổi một thời gian, họ bắt đầu lồng ghép tên nhãn hàng, thương hiệu vào nội dung truyện mới để kiếm tiền. Nhận thấy món lợi béo bở đó, số tác giả truyện một trang xuất hiện ngày càng nhiều. Nhận tiền quảng cáo rồi thì theo hợp đồng, fanpage của họa sĩ phải có nhiều lượt tương tác, lượt người xem. Do đó, họ buộc phải sáng tác truyện ngắn liên tục và đăng đều đặn mỗi ngày.

Chính áp lực và sự can thiệp từ các nhãn hàng khiến truyện càng về sau càng mất chất. Nó chỉ thuần giải trí, thậm chí dần sa vào dễ dãi, dung tục. “Đậu đỏ tung tăng”, “Thỏ bảy màu”… có không ít câu chuyện nhảm nhí, gợi nhắc chửi thề, nói tục. Đau đầu hơn khi có truyện nhân cách hóa bộ phận sinh dục của nam giới thành nhân vật chính. Và hẳn nhiên, truyện cười trên đó toàn xoay quanh chuyện tình dục.

Trước đây, dạng truyện bựa của Hàn Quốc mang tên “Kim chi và Củ cải” từng một thời làm mưa làm gió trên diễn đàn mê truyện. Tồn tại một thời gian dài, nó mới bị cơ quan chức năng đánh sập vì nội dung tục tĩu, khiêu dâm. Sự dễ dãi trong chuyện phát hành, đăng tải truyện lên mạng khiến không ít truyện nguy hại như thế lọt lưới kiểm duyệt. Hầu hết độc giả khi đọc xong những truyện này chỉ để giải trí. Cười xong là thôi. Thông điệp hay ý nghĩa truyện mang lại khá ít ỏi. Dẫu biết tiếng cười là quý giá nhưng tiếng cười dễ dãi, hời hợt thì liệu nó có trở thành thang thuốc bổ? Và như đã nêu trên, với những truyện lấy hài tục, hài dơ để câu view thì thang thuốc ấy xem chừng có độc.

Trong khi truyện siêu ngắn mọc lên như nấm sau mưa thì số truyện dài hơi, có chiều sâu chỉ đếm trên đầu ngón tay. Đó là “Long Thần Tướng”, “Địa ngục môn”, “Số nhọ”, “Bẩm thầy Tường có thầy Vũ đến tìm”, “Cánh hoa rơi giữa hoàng triều”… Trong số đó, những truyện đã “trọn bộ” vô cùng khiêm tốn. Dù được công chúng kỳ vọng và gặt hái nhiều giải thưởng quốc tế cao quý nhưng “Long Thần Tướng”, “Địa ngục môn”, “Bẩm thầy Tường có thầy Vũ đến tìm” vẫn mới lẹt đẹt một, hai tập khai mở ban đầu. Fan ngóng mỏi cổ cả mấy năm trời vẫn chưa thấy tác giả tung tập tiếp theo.

Sáng tác truyện một trang trong thời gian dài dễ khiến lối tư duy, tay nghề của nhiều họa sĩ không thích nghi được với phong cách truyện dài chính thống. Điều đó khiến họ mãi giậm chân tại chỗ dẫu trước đó không hiếm người mạnh miệng tuyên bố họ sẽ “lấy ngắn nuôi dài”. Dẫu họ thừa biết “Truyện dài có cốt truyện, có tuyến nhân vật tiêu biểu và có chiều sâu mới được người đọc nhớ lâu hơn truyện ngắn. Tên tuổi của họa sĩ truyện tranh không phải là lượt like trên mạng mà là một tác phẩm thú vị, tạo được tiếng vang” như họa sĩ Phan Kim Thanh quả quyết.

Phan Thị Uyên

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.