Triển vọng gỡ “nút thắt năng lượng” trong quan hệ Mỹ-Cuba

Cuba xác nhận gặp gỡ trong không khí “tôn trọng và chuyên nghiệp” với phái đoàn Mỹ ở thủ đô La Habana, động thái được kỳ vọng sẽ hạ nhiệt các lệnh trừng phạt năng lượng do Washington áp đặt nhắm vào Cuba và mở ra cơ hội cải thiện quan hệ giữa hai nước.

Báo Prensa Latina của Cuba sáng 21/4 (giờ Hà Nội) dẫn lời Phó Tổng cục trưởng phụ trách vấn đề về Mỹ của Bộ Ngoại giao Cuba, ông Alejandro García del Toro, xác nhận phía Cuba đã có một cuộc trao đổi “tôn trọng và chuyên nghiệp” với phái đoàn Mỹ ở thủ đô La Habana. Ông García del Toro không nêu thời điểm diễn ra cuộc gặp, nhưng cho biết phái đoàn Mỹ được đại diện bởi các trợ lý Ngoại trưởng, còn phái đoàn Cuba do các Thứ trưởng Ngoại giao dẫn đầu.

Triển vọng gỡ “nút thắt năng lượng” trong quan hệ Mỹ-Cuba -0
Cuba xác nhận có cuộc đàm phán cấp cao đầu tiên với Mỹ sau nhiều năm. Ảnh: Bloomberg

Tại cuộc gặp, phái đoàn Mỹ đã không đưa ra lời đe dọa hay mốc thời hạn nào. “Đây là một vấn đề nhạy cảm và chúng tôi đang tiến hành một cách thận trọng. Việc dỡ bỏ lệnh cấm vận năng lượng đối với Cuba là ưu tiên hàng đầu của phái đoàn đàm phán”, ông García del Toro thông tin thêm.

Cuộc đàm phán mới nhất giữa Mỹ và Cuba diễn ra “trong bối cảnh lệnh phong tỏa kinh tế, thương mại và tài chính đã được Mỹ áp đặt nhắm vào quốc đảo Caribe trong hơn 6 thập kỷ liên tiếp và hiện nay càng trở nên gay gắt hơn bởi lệnh cấm vận dầu mỏ khiến Cuba không thể tiếp cận nhiên liệu”, Prensa Latina viết.

Tờ báo Cuba dẫn lời ông García del Toro mô tả các biện pháp trừng phạt của Mỹ là “hình phạt bất công với toàn thể người dân Cuba” và tin rằng các quốc gia trên thế giới đều có quyền xuất khẩu nhiên liệu sang Cuba theo các quy định quốc tế về thương mại tự do.

Cùng ngày, Reuters dẫn lời quan chức ngoại giao Mỹ xác nhận cuộc gặp giữa phái đoàn hai nước diễn ra ngày 10/4, đánh dấu cuộc gặp cấp cao đầu tiên giữa hai nước kể từ năm 2016.

Thành phần phái đoàn Mỹ được Ngoại trưởng Marco Rubio chỉ định, nhưng chưa rõ chi tiết. Tại cuộc gặp, phía Washington cho rằng kinh tế Cuba đang gặp nhiều khó khăn và La Habana “còn thời gian ngắn để thực hiện các cải cách trước khi tình hình xấu đến mức không thể cứu vãn”. Tuy nhiên, quan chức Mỹ khẳng định Tổng thống Donald Trump “cam kết theo đuổi con đường ngoại giao chừng nào còn có thể”.

Nguồn tin của Reuters cho biết thêm, Mỹ đã nêu một số đề xuất, bao gồm việc Cuba cho phép các thiết bị internet Starlink của tỷ phú Elon Musk hoạt động trên lãnh thổ nước này; “bồi thường” cho các cá nhân và tập đoàn Mỹ bị tịch thu tài sản từ năm 1959.

Dù các bên đưa ra tuyên bố thận trọng, nhưng vòng đàm phán mới nhất vẫn được giới quan sát đánh giá là dấu hiệu tích cực cho thấy Cuba và Mỹ đã thu hẹp được khoảng cách để tìm kiếm một thỏa thuận ngoại giao, hướng tới bước đầu là nới lỏng các lệnh trừng phạt năng lượng của Mỹ.

Một báo cáo do Chính phủ Cuba công bố tháng 9 năm ngoái cho thấy, các biện pháp cấm vận kinh tế, thương mại và tài chính do Mỹ áp đặt đến nay đã gây thiệt hại hơn 103 tỷ USD cho Cuba. Theo Reuters, sau vụ việc Mỹ đưa lực lượng vào Venezuela bắt Tổng thống Nicolás Maduro hồi tháng 1/2026, nguồn cung dầu từ Venezuela sang Cuba bị cắt đứt.

Sau đó, Mỹ tiếp tục dọa áp thuế đối với bất cứ quốc gia nào cung cấp dầu cho Cuba, khiến tình trạng thiếu hụt nguồn cung ở quốc đảo Caribe này thêm trầm trọng.

Hồi cuối tháng 3/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã cho phép một tàu chở dầu cỡ lớn treo cờ Nga tiến vào vùng biển Cuba, động thái được mô tả là nhằm mở đường cho các cuộc đàm phán. Tuy nhiên, số dầu này chỉ đáp ứng nhu cầu trong ngắn hạn.

Triển vọng gỡ “nút thắt năng lượng” trong quan hệ Mỹ-Cuba -0
Cuba xác nhận trọng tâm của cuộc đàm phán với Mỹ là vấn đề năng lượng. Ảnh: Reuters

Trong cuộc phỏng vấn với hãng tin NBCNews tuần trước, Chủ tịch Cuba Miguel Díaz-Canel nêu rõ nước này không muốn xảy ra xung đột với Mỹ, nhưng người dân Cuba sẵn sàng tự vệ để bảo vệ đất nước. Ông cho rằng bất cứ hành động quân sự nào của Mỹ nhắm vào Cuba sẽ ảnh hưởng tiêu cực đến an ninh của hai nước và khu vực.

Nhà lãnh đạo Cuba nhấn mạnh, dù khó khăn, nhưng việc “đối thoại và đạt thỏa thuận với phía Mỹ là khả thi”, đồng thời dẫn chứng việc hai nước từng hợp tác hiệu quả trong các lĩnh vực như nghiên cứu y tế hay chống buôn bán ma túy.

Ông Díaz-Canel gợi ý nước này sẵn sàng “mở cửa cho đầu tư nước ngoài vào Cuba trong lĩnh vực thăm dò, khai thác dầu khí. Đó sẽ là cơ hội cho các doanh nhân và công ty Mỹ đến và tham gia vào lĩnh vực năng lượng tại Cuba”.

Từ phía cộng đồng quốc tế, ngày 18/4, các nhà lãnh đạo Mexico, Tây Ban Nha và Brazil đã ra tuyên bố chung bày tỏ lo ngại về tình hình ở Cuba và kêu gọi các bên tìm cách “đối thoại chân thành và tôn trọng”.

Trong phát biểu được đưa ra ngày 20/4, Thủ tướng Đức Friedrich Merz tuyên bố không có lý do chính đáng nào để Mỹ tấn công Cuba. Thủ tướng Đức cũng khẳng định, Cuba không gây ra mối đe dọa “có thể nhận thấy” nào đối với các quốc gia khác. “Không ai có quyền can thiệp quân sự vào các quốc gia khác chỉ vì hệ thống chính trị của họ không phù hợp với những gì người khác mong muốn”, ông Merz nhấn mạnh.

Thái Hà

Các tin khác

Quốc tế chung tay hỗ trợ Colombia sau động đất kinh hoàng

Quốc tế chung tay hỗ trợ Colombia sau động đất kinh hoàng

Ít nhất 132 người đã thiệt mạng và hàng trăm người vẫn mất tích sau trận động đất mạnh 7,4 độ richter xảy ra tại miền Tây Colombia ngày 10/8. Chính phủ Colombia đã ban bố tình trạng khẩn cấp trên toàn quốc, huy động tối đa lực lượng để tìm kiếm những người còn mắc kẹt dưới đống đổ nát.

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.