Bác sĩ - nhạc sĩ Trần Văn Phúc:

Tri ân cuộc đời

Điềm đạm lành hiền, khuôn mặt phảng phất nét buồn nhiều hơn vui, thoạt trông dễ lầm tưởng anh với thầy giáo trường làng. Rồi tiếp xúc chuyện trò, gạt sang bên lớp màn giao đãi thường tình, mới thấy ồ đúng vậy, Trần Văn Phúc sinh ra để làm bác sĩ, một thầy thuốc mà số phận mặc định ngay từ những giấc mơ thời thơ bé, người được ông tổ nghề chấm chọn và ưu ái ban cho vô vàn đặc ân quý báu. Vượt qua nhiều, rất nhiều ngáng trở, Trần Văn Phúc đã hành nghề y với khối óc tỉnh táo và trái tim nghệ sĩ, một nhạc sĩ được cuộc đời hào phóng ghi danh...   

1.Bệnh viện Saint Paul chừng chục năm trước, bé gái 11 tuổi người da bọc xương, vóc hình nhỏ thó xêm xêm học trò lớp 1 được mẹ mang vào viện trong tình trạng nguy cấp. Chẩn đoán ban đầu nói em bị một khối u phát triển rất nhanh trong ổ bụng. Người mẹ gần như suy sụp khi cậu sinh viên thực tập buông ra câu nói vô tình: "Sao chị để con chị nặng thế này mới cho nhập viện?".

Các xét nghiệm đều đoán chắc thần chết đã để mắt tới em, thời gian chỉ còn là sự níu kéo vô vọng và đầy ăn năn ân hận của tình mẫu tử. Hoàn cảnh quá khó khăn, gia đình họ mạc nằng nặc đòi đưa em về nhà, gạt nước mắt soạn sửa lo hậu sự.

Một chút vấn vương ám ảnh trong đầu, một câu hỏi quặn thắt trở đi trở lại mà chưa tìm ra đáp án hợp tình hợp lý, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh Trần Văn Phúc cùng vài đồng nghiệp của mình không lý giải nổi, nếu đúng là khối u ác tính, tại sao cô bé có thể cầm cự được 3 năm ròng trong điều kiện thiếu tuyệt đối sự chăm sóc y tế. Để em bé về nhà, giải pháp an toàn và quá hợp tình hợp lí, nhưng biết đâu, chỉ cần tích tắc hy vọng mong manh, đằng sau cái mỉm cười e dè gượng gạo của số phận, là hoàn toàn có thể một mạng người được cứu sống, một cuộc đời mới mở ra, khỏe khoắn an lành...

Gắng gượng trò chuyện, tỉ tê gợi lại các ký ức cũ, bác sĩ Trần Văn Phúc chợt ơrêka khi nghe cô bé tiết lộ, đúng là em từng bị ngã và thành bụng va đập mạnh trong khoảng thời gian cách đó 3 năm. Mất một đêm thuyết phục mẹ em, gần như mang cả uy tín nghề nghiệp và sinh mạng chính trị ra thế chấp, Trần Văn Phúc cũng nhận được cái gật đầu của gia đình, đồng ý cho em lên bàn mổ.

Để cô bé được mẹ mang đi chụp CT cắt lớp, bác sĩ Phúc âm thầm bỏ tiền ra mua hóa đơn, đóng viện phí. Bệnh viện Saint Paul, trong trận chiến một mất một còn đầy nguy nan khổ ải với tử thần, đã huy động lực lượng hùng hậu nhất của mình cho ca mổ đặc biệt giữa sự ngờ vực nghi kị của không ít người thuần thục chuyên môn...

Gần một thập niên sau ca bệnh hy hữu đó, bác sĩ Trần Văn Phúc vẫn nhớ như in. Nhớ để luôn tự nhắc mình, sự sống và cái chết của người bệnh đôi khi là ranh giới quá ư mong manh, và người thầy thuốc không bao giờ được phép bỏ qua bất cứ một dấu hiệu sinh tồn nào đang hiện hữu. Trong cái nắng tháng 5 Hà Nội oi nồng và bỏng rát, Bệnh viện Saint Paul vẫn quá tải, ken đặc những người, nụ cười thoắt sáng trên gương mặt mỏi mệt vì luôn làm việc vượt sức mình, bác sĩ Trần Văn Phúc hồi tưởng: 6 tháng sau ca mổ đó, cô bé đến tái khám. Tất cả chúng tôi đều sửng sốt sững sờ, vô tình đưa tay dụi mắt. Mới nửa năm, đứa bé da bọc xương cận kề cái chết đã thoát xác, trở thành một thiếu niên xinh đẹp phổng phao. Bệnh tật bị đẩy lùi, khối máu tụ lớn lên từng ngày sau tai nạn giấu cha mẹ được bóc tách khỏi ổ bụng, cô bé con trở về đúng tuổi, tràn trề nhựa sống của giai đoạn chuẩn bị bước vào thời khắc dậy thì... Đúng là một sự kì diệu, một ân sủng quá lớn lao cho những người thầy thuốc và liền đó là bài học không bao giờ có thể lãng quên với những ai may mắn trải nghiệm...

2. Sinh năm 1973 trong một gia đình nghèo ở Sóc Sơn, Trần Văn Phúc đi qua tháng năm tuổi thơ cùng những ám ảnh cơm áo đói no giàu nghèo, những giấc mơ chưa bao giờ qua khỏi được cái đời sống muôn vàn thiếu thốn cơ cực. Hình ảnh viễn tưởng của cậu bé Phúc giai đoạn khốn khó ấy là người y sĩ sang trọng nhất vùng, ở làng mỗi khi ai đó ốm đều lạch xạch cái xe đạp tới tiêm mũi xít tép vào mông. Đã đinh ninh chọn nghề y làm cánh cửa mở ra thế giới tươi vui xán lạn hơn, một cuộc sống không phải lần hồi cơ cực, nhưng rồi thực tế lại khiến chàng sinh viên đói rạc ngày xưa vỡ vạc những điều lớn lao khác xa tưởng tượng.

Phút giây được tiếp cận với GS Tôn Thất Bách, được thầy lần đầu tiên nhắc nhớ khái niệm y đức đã khiến Phúc ngộ ra rằng: hành nghề y không phải để làm tiền, nghề y đồng nghĩa với nhân văn, với sự xoa dịu cả nỗi đau thể chất lẫn tinh thần cho người bệnh. Vừa học, vừa làm thêm đủ thứ công việc cốt sao tự trang trải tháng năm sinh viên của mình, Phúc còn chắt chiu dành dụm được đôi ba đồng ít ỏi gửi về quê phụ bố mẹ nuôi các em.

Lạ một điều, càng vất vả cực nhọc, Phúc càng lộ khí chất tài hoa. Tự vẽ tự chơi được nhạc cụ, Phúc từng kiếm tiền bằng công việc thổi kèn đám ma, và ngay bây giờ khi đã là một bác sĩ uy tín, về Bắc Ninh đi đám hiếu, vui miệng nhảy vào thổi kèn, được ngay ông trùm của phường bát âm năn nỉ mời nhập hội với mức thu nhập cao hơn hẳn tiền lương bác sĩ.

Chơi được nhiều nhạc cụ, tự học nhạc lý, Trần Văn Phúc bắt đầu sáng tác nhạc, như một cách cân bằng an ủi tâm hồn mình. Làm thơ, viết văn, viết báo, công việc gì anh cũng tạo được dấu ấn. Ca khúc của Trần Văn Phúc nhạc sĩ, y như con người anh, sâu lắng, nhẹ nhàng, khúc triết, cũng là những bản ballad thấm đẫm tình người, cùng những suy tư của kiếp nhân sinh. Phúc không cố tình chọn âm nhạc, mà âm nhạc đã chọn anh, như tìm thêm cho mình tri âm tri kỷ. "Heo may chiều", "Gió và mưa", "Thương nhớ mùa đông", "Trái tim"... qua giọng hát của ca sĩ Hồng Dung đều tạo được dấu ấn cá nhân.

Không chỉ sáng tác, với sở học chỉn chu và tinh thần trách nhiệm cao, Trần Văn Phúc còn dành thời gian trong chuỗi ngày tháng quá bận rộn của mình viết nhiều bài phê bình, nghiên cứu lí luận có ích thực sự với công chúng rộng rãi: "Âm nhạc với sức khỏe", "Cho thai nhi nghe nhạc: có lợi nhưng chớ lạm dụng", "Điệu buồn cung la thứ"... Bởi vậy, dù quay cuồng với hàng tá công việc ở viện, Trần Văn Phúc vẫn cố xắp xếp thời gian đảm nhiệm chức phận biên tập cho trang web của Hội Nhạc sĩ Việt Nam mà anh là hội viên, để dùng kiến thức phục vụ vô điều kiện cho cộng đồng.

2014 là một năm đặc biệt của bác sĩ, nhạc sĩ Trần Văn Phúc. Những bài viết của anh về y đức trong khoảng thời gian đó đã thành đề cương cho kịch bản của bộ phim tài liệu "Nỗi đau người thầy thuốc" giành giải vàng trong Liên hoan truyền hình toàn quốc. Phúc cũng là nhân vật của phim, một bác sĩ chưa bao giờ nhận phong bì, một bác sĩ đau đáu với việc chăm chút, nâng giấc cho sức khỏe bệnh nhân làm mục đích sống của mình. Trần Văn Phúc cũng được Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam bình chọn trong danh sách 1 trong 10 thầy thuốc trẻ tiêu biểu của năm, với một lễ vinh danh vừa diễn ra có sự tham dự của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam.

Nhiều năm sau ngày ra trường, anh vẫn bằng lòng với danh vị một bác sĩ, ngày ngày tự trau dồi chuyên môn từ thực tiễn công việc, luôn có ý thức tự đào tạo, làm mới mình trong chuyên ngành chẩn đoán hình ảnh, không chịu đi học để lấy học hàm, học vị này kia. Tự thấy đời mình may mắn vì được làm nghề mình thích, được sống với đam mê mình yêu, có một gia đình ấm êm hạnh phúc và đặc biệt hơn, luôn có những người bạn, những bệnh nhân cũ luôn dõi theo cuộc sống của bác sĩ Phúc như một sự ghi ơn thầm kín.

Ngày cận Tết, không ít bệnh nhân đã ra viện tìm tới nhà bác sĩ, mở tủ lạnh rồi xuýt xoa sao vẫn còn thiếu nhiều thứ thế này, và tự nguyện đi mua sắm để chất đầy vào các ngăn để đồ đang rỗng. Tấm ân tình ấy, với bác sĩ, nhạc sĩ Trần Văn Phúc, chính là mệnh lệnh, là lời nhắc nhở mà anh luôn ghi tạc trong lòng, để phụng sự bệnh nhân của mình bất vụ lợi như một cách anh lựa chọn để tri ân số phận, tri ân cuộc đời...

Ngô Hương Sen

Các tin khác

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

80 năm kết nối những tâm hồn nghệ thuật

Trải qua 80 năm xây dựng và trưởng thành, Báo Công an nhân dân (CAND) không chỉ là tiếng nói của lực lượng CAND, mà còn là địa chỉ tin cậy, gắn bó của nhiều thế hệ văn nghệ sĩ cả nước. Từ những trang viết, cuộc trò chuyện đến sự đồng hành trong các hoạt động văn hóa, nghệ thuật, tình cảm chân thành mà giới văn nghệ sĩ dành cho Báo CAND đã góp phần bồi đắp mối gắn kết bền chặt giữa báo chí với đời sống văn học, nghệ thuật, giữa người cầm bút với những người làm nghệ thuật. Qua năm tháng, sự tin yêu, trân trọng và đồng hành ấy đã trở thành một phần ý nghĩa trong hành trình phát triển của tờ báo. Sức lan tỏa của một cơ quan báo chí không chỉ ở những trang viết mà còn ở khả năng kết nối con người bằng niềm tin và những giá trị nhân văn.

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh: Tôi bị cuốn hút bởi hình tượng người chiến sĩ công an

Đạo diễn, NSND Tạ Tuấn Minh hiện là Phó trưởng đoàn Kịch cổ điển, Nhà hát Kịch Việt Nam. Anh được biết đến là một nghệ sĩ có nhiều khám phá độc đáo, mới mẻ với kịch đương đại, lịch sử, thiếu nhi. "Bén duyên" và bị cuốn hút với các vở diễn về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân (CAND) đã giúp anh có nhiều trải nghiệm mới mẻ. Phóng viên Chuyên đề Văn nghệ Công an có cuộc trò chuyện với NSND Tạ Tuấn Minh.

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Khi yêu thương nối dài qua năm tháng...

Từ những giai điệu thấm đẫm tình quê hương đến những câu chuyện lay động lòng người, chương trình nghệ thuật "Kết nối yêu thương" gửi đi thông điệp giản dị mà sâu sắc: Không ai nên đơn độc trước nghịch cảnh. Đằng sau mỗi người phụ nữ đau yếu, mỗi em nhỏ mang bệnh hiểm nghèo là một phận đời cần được chở che, một ước mơ cần được níu giữ. Khi những trái tim cùng rung lên nhịp đập yêu thương, nghệ thuật không chỉ chạm đến cảm xúc mà còn khơi dậy trách nhiệm cộng đồng, thắp lên hy vọng cho những cuộc đời còn nhiều gian khó.

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Cuộc đối thoại tinh tế của các nền văn hóa

Liên hoan phim (LHP) Tài liệu châu Âu – Việt Nam lần thứ 16 (diễn ra từ ngày 18 đến ngày 26/9) quy tụ 25 tác phẩm điện ảnh tài liệu đặc sắc đến từ Việt Nam và các quốc gia châu Âu. Đây không chỉ là “bữa tiệc” điện ảnh, mở ra cơ hội giao lưu, hợp tác giữa những người làm nghề mà còn là cầu nối để dòng phim đặc biệt này đến gần với công chúng hơn.

Ca sĩ Tùng Dương đã tổ chức riêng nhiều live concert.

Từ “độc đạo” đến đại chúng

25 năm trong nghề, Tùng Dương đã có một hành trình đặc biệt mà không nhiều nghệ sĩ thế hệ anh có thể làm được. Đó là hành trình của một nghệ sĩ luôn muốn bước ra khỏi vùng an toàn, không ngừng thử nghiệm, tìm kiếm những giới hạn mới của giọng hát và tư duy âm nhạc. Nhưng cũng chính trên hành trình tưởng như ngày càng đi xa ấy, Tùng Dương lại ngày càng trở về gần hơn với những điều căn cốt: gia đình, tình yêu, con người, quê hương, đất nước, những giá trị đã làm nên căn tính của mình.

Buổi gặp gỡ báo chí giới thiệu chương trình “Phú Quang - Còn mãi một tình yêu” tại Nhà hát Hồ Gươm

Âm nhạc không chỉ là ký ức

Gần 5 năm sau ngày nhạc sĩ Phú Quang rời cõi tạm, những giai điệu của ông vẫn hiện diện trong đời sống âm nhạc Việt Nam. Năm 2026, ba người con của ông chính thức tiếp nhận di sản âm nhạc mà cha để lại. Nhưng câu chuyện di sản âm nhạc Phú Quang không chỉ là câu chuyện của một gia đình tiếp nhận một gia tài nghệ thuật. Nó đặt ra một vấn đề lớn hơn: làm thế nào để di sản âm nhạc của một nhạc sĩ được bảo vệ, được trao truyền và tiếp tục sống trong đời sống đương đại?

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Từ lời khen - chê đến chiều sâu phê bình

Ngày nay, nhiều tác phẩm điện ảnh ra đời nhận được sự bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội cùng những bài review phim xuất hiện dày đặc. Tuy nhiên, giữa dòng chảy ồn ã ấy lại thiếu vắng những bài phê bình có chuyên môn, đi sâu vào ngôn ngữ điện ảnh, giá trị nghệ thuật và ý nghĩa văn hóa của tác phẩm. Để đời sống điện ảnh không chỉ dừng lại ở những lời khen - chê, đánh giá cực đoan, cần thêm những tiếng nói phê bình giàu tri thức, góp phần nâng cao thị hiếu và nuôi dưỡng tình yêu điện ảnh trong công chúng.

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Khai thác văn hóa truyền thống, cần sự am hiểu sâu sắc

Việc đưa chất liệu truyền thống vào các sản phẩm nghệ thuật đang trở thành xu hướng và mở ra nhiều hướng sáng tạo, góp phần làm mới cách tiếp cận và lan tỏa những giá trị văn hóa Việt Nam. Tuy nhiên, điều này cũng yêu cầu nghệ sĩ cần sự hiểu biết, tôn trọng và trách nhiệm với những giá trị văn hóa mà sản phẩm khai thác.

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” hôm qua và hôm nay

“Vui bất tuyệt” của Tố Hữu - một trong những bài thơ tiêu biểu viết về Cách mạng Tháng Tám năm 1945, không chỉ là niềm vui của một cá nhân, hay của hàng chục triệu người, còn là niềm vui hồi sinh của một dân tộc vừa thoát khỏi ách nô lệ, giành lại quyền làm chủ vận mệnh. Cũng là niềm vui được cống hiến và kiến tạo tương lai. “Vui bất tuyệt” trở thành cảm hứng chung cho nhiều tác phẩm nổi tiếng cùng chủ đề.

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Người trẻ yêu lịch sử qua văn học, nghệ thuật

Những người trẻ thế hệ 8x, 9x, 2000 đang lựa chọn cách tiếp cận lịch sử theo cách riêng của mình. Với họ, lịch sử là những câu chuyện được kể lại sống động trên các nền tảng số, hay những bộ phim, những bài hát, những tiểu thuyết hấp dẫn và ý nghĩa... giúp họ hiểu hơn về đất nước mình.

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

"Kế hoạch CM12" - Tái hiện chiến công lịch sử

Bắt đầu lên sóng truyền hình ANTV (thứ Bảy, Chủ nhật) từ ngày 22/8 và trên kênh HTV9 (thứ Hai, thứ Ba) từ ngày 24/8, bộ phim truyền hình "Kế hoạch CM12" đã nhanh chóng thu hút sự quan tâm của công chúng. Không chỉ khắc họa những cuộc đấu trí căng thẳng, "Kế hoạch CM12" còn làm nổi bật bản lĩnh, trí tuệ và sự hy sinh thầm lặng của những cán bộ, chiến sĩ CAND trong hành trình bảo vệ An ninh Tổ quốc từ những ngày đầu đất nước thống nhất.

Trưởng thành cùng lực lượng

Trưởng thành cùng lực lượng

Trong hơn 80 năm xây dựng, phấn đấu và trưởng thành của lực lượng Công an nhân dân Việt Nam, có thể nói rằng, văn học nghệ thuật về lực lượng công an với sứ mệnh của mình đã góp phần đáng kể vào sự nghiệp bảo vệ an ninh Tổ quốc, vì cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân…

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Thời của tiểu thuyết trinh thám

Mới đây, việc 2 bộ phim kinh dị "BACKROOMS" và "Obsession" thắng lớn phòng vé đã gây ra nhiều bất ngờ. Bên cạnh việc được thực hiện bởi các nhà sáng tạo nội dung tuy không chuyên về điện ảnh nhưng lại mang đến sự mới mẻ, thích thú, thì thực tế này cũng cho thấy thể loại thriller/mystery hay giật gân/bí ẩn đang được yêu thích hơn bao giờ hết cả trong phim ảnh cũng như văn chương.

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Kể chuyện truyền thống Công an nhân dân bằng âm nhạc

Được đầu tư hoành tráng, công phu và giàu sáng tạo, các chương trình nghệ thuật về Công an nhân dân (CAND) thời gian qua không chỉ góp phần làm mới nghệ thuật chính luận mà còn lan tỏa sâu sắc hình tượng người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, gần gũi trong lòng công chúng.