Bác sĩ - nhạc sĩ Trần Văn Phúc:

Tri ân cuộc đời

Điềm đạm lành hiền, khuôn mặt phảng phất nét buồn nhiều hơn vui, thoạt trông dễ lầm tưởng anh với thầy giáo trường làng. Rồi tiếp xúc chuyện trò, gạt sang bên lớp màn giao đãi thường tình, mới thấy ồ đúng vậy, Trần Văn Phúc sinh ra để làm bác sĩ, một thầy thuốc mà số phận mặc định ngay từ những giấc mơ thời thơ bé, người được ông tổ nghề chấm chọn và ưu ái ban cho vô vàn đặc ân quý báu. Vượt qua nhiều, rất nhiều ngáng trở, Trần Văn Phúc đã hành nghề y với khối óc tỉnh táo và trái tim nghệ sĩ, một nhạc sĩ được cuộc đời hào phóng ghi danh...   

1.Bệnh viện Saint Paul chừng chục năm trước, bé gái 11 tuổi người da bọc xương, vóc hình nhỏ thó xêm xêm học trò lớp 1 được mẹ mang vào viện trong tình trạng nguy cấp. Chẩn đoán ban đầu nói em bị một khối u phát triển rất nhanh trong ổ bụng. Người mẹ gần như suy sụp khi cậu sinh viên thực tập buông ra câu nói vô tình: "Sao chị để con chị nặng thế này mới cho nhập viện?".

Các xét nghiệm đều đoán chắc thần chết đã để mắt tới em, thời gian chỉ còn là sự níu kéo vô vọng và đầy ăn năn ân hận của tình mẫu tử. Hoàn cảnh quá khó khăn, gia đình họ mạc nằng nặc đòi đưa em về nhà, gạt nước mắt soạn sửa lo hậu sự.

Một chút vấn vương ám ảnh trong đầu, một câu hỏi quặn thắt trở đi trở lại mà chưa tìm ra đáp án hợp tình hợp lý, bác sĩ chẩn đoán hình ảnh Trần Văn Phúc cùng vài đồng nghiệp của mình không lý giải nổi, nếu đúng là khối u ác tính, tại sao cô bé có thể cầm cự được 3 năm ròng trong điều kiện thiếu tuyệt đối sự chăm sóc y tế. Để em bé về nhà, giải pháp an toàn và quá hợp tình hợp lí, nhưng biết đâu, chỉ cần tích tắc hy vọng mong manh, đằng sau cái mỉm cười e dè gượng gạo của số phận, là hoàn toàn có thể một mạng người được cứu sống, một cuộc đời mới mở ra, khỏe khoắn an lành...

Gắng gượng trò chuyện, tỉ tê gợi lại các ký ức cũ, bác sĩ Trần Văn Phúc chợt ơrêka khi nghe cô bé tiết lộ, đúng là em từng bị ngã và thành bụng va đập mạnh trong khoảng thời gian cách đó 3 năm. Mất một đêm thuyết phục mẹ em, gần như mang cả uy tín nghề nghiệp và sinh mạng chính trị ra thế chấp, Trần Văn Phúc cũng nhận được cái gật đầu của gia đình, đồng ý cho em lên bàn mổ.

Để cô bé được mẹ mang đi chụp CT cắt lớp, bác sĩ Phúc âm thầm bỏ tiền ra mua hóa đơn, đóng viện phí. Bệnh viện Saint Paul, trong trận chiến một mất một còn đầy nguy nan khổ ải với tử thần, đã huy động lực lượng hùng hậu nhất của mình cho ca mổ đặc biệt giữa sự ngờ vực nghi kị của không ít người thuần thục chuyên môn...

Gần một thập niên sau ca bệnh hy hữu đó, bác sĩ Trần Văn Phúc vẫn nhớ như in. Nhớ để luôn tự nhắc mình, sự sống và cái chết của người bệnh đôi khi là ranh giới quá ư mong manh, và người thầy thuốc không bao giờ được phép bỏ qua bất cứ một dấu hiệu sinh tồn nào đang hiện hữu. Trong cái nắng tháng 5 Hà Nội oi nồng và bỏng rát, Bệnh viện Saint Paul vẫn quá tải, ken đặc những người, nụ cười thoắt sáng trên gương mặt mỏi mệt vì luôn làm việc vượt sức mình, bác sĩ Trần Văn Phúc hồi tưởng: 6 tháng sau ca mổ đó, cô bé đến tái khám. Tất cả chúng tôi đều sửng sốt sững sờ, vô tình đưa tay dụi mắt. Mới nửa năm, đứa bé da bọc xương cận kề cái chết đã thoát xác, trở thành một thiếu niên xinh đẹp phổng phao. Bệnh tật bị đẩy lùi, khối máu tụ lớn lên từng ngày sau tai nạn giấu cha mẹ được bóc tách khỏi ổ bụng, cô bé con trở về đúng tuổi, tràn trề nhựa sống của giai đoạn chuẩn bị bước vào thời khắc dậy thì... Đúng là một sự kì diệu, một ân sủng quá lớn lao cho những người thầy thuốc và liền đó là bài học không bao giờ có thể lãng quên với những ai may mắn trải nghiệm...

2. Sinh năm 1973 trong một gia đình nghèo ở Sóc Sơn, Trần Văn Phúc đi qua tháng năm tuổi thơ cùng những ám ảnh cơm áo đói no giàu nghèo, những giấc mơ chưa bao giờ qua khỏi được cái đời sống muôn vàn thiếu thốn cơ cực. Hình ảnh viễn tưởng của cậu bé Phúc giai đoạn khốn khó ấy là người y sĩ sang trọng nhất vùng, ở làng mỗi khi ai đó ốm đều lạch xạch cái xe đạp tới tiêm mũi xít tép vào mông. Đã đinh ninh chọn nghề y làm cánh cửa mở ra thế giới tươi vui xán lạn hơn, một cuộc sống không phải lần hồi cơ cực, nhưng rồi thực tế lại khiến chàng sinh viên đói rạc ngày xưa vỡ vạc những điều lớn lao khác xa tưởng tượng.

Phút giây được tiếp cận với GS Tôn Thất Bách, được thầy lần đầu tiên nhắc nhớ khái niệm y đức đã khiến Phúc ngộ ra rằng: hành nghề y không phải để làm tiền, nghề y đồng nghĩa với nhân văn, với sự xoa dịu cả nỗi đau thể chất lẫn tinh thần cho người bệnh. Vừa học, vừa làm thêm đủ thứ công việc cốt sao tự trang trải tháng năm sinh viên của mình, Phúc còn chắt chiu dành dụm được đôi ba đồng ít ỏi gửi về quê phụ bố mẹ nuôi các em.

Lạ một điều, càng vất vả cực nhọc, Phúc càng lộ khí chất tài hoa. Tự vẽ tự chơi được nhạc cụ, Phúc từng kiếm tiền bằng công việc thổi kèn đám ma, và ngay bây giờ khi đã là một bác sĩ uy tín, về Bắc Ninh đi đám hiếu, vui miệng nhảy vào thổi kèn, được ngay ông trùm của phường bát âm năn nỉ mời nhập hội với mức thu nhập cao hơn hẳn tiền lương bác sĩ.

Chơi được nhiều nhạc cụ, tự học nhạc lý, Trần Văn Phúc bắt đầu sáng tác nhạc, như một cách cân bằng an ủi tâm hồn mình. Làm thơ, viết văn, viết báo, công việc gì anh cũng tạo được dấu ấn. Ca khúc của Trần Văn Phúc nhạc sĩ, y như con người anh, sâu lắng, nhẹ nhàng, khúc triết, cũng là những bản ballad thấm đẫm tình người, cùng những suy tư của kiếp nhân sinh. Phúc không cố tình chọn âm nhạc, mà âm nhạc đã chọn anh, như tìm thêm cho mình tri âm tri kỷ. "Heo may chiều", "Gió và mưa", "Thương nhớ mùa đông", "Trái tim"... qua giọng hát của ca sĩ Hồng Dung đều tạo được dấu ấn cá nhân.

Không chỉ sáng tác, với sở học chỉn chu và tinh thần trách nhiệm cao, Trần Văn Phúc còn dành thời gian trong chuỗi ngày tháng quá bận rộn của mình viết nhiều bài phê bình, nghiên cứu lí luận có ích thực sự với công chúng rộng rãi: "Âm nhạc với sức khỏe", "Cho thai nhi nghe nhạc: có lợi nhưng chớ lạm dụng", "Điệu buồn cung la thứ"... Bởi vậy, dù quay cuồng với hàng tá công việc ở viện, Trần Văn Phúc vẫn cố xắp xếp thời gian đảm nhiệm chức phận biên tập cho trang web của Hội Nhạc sĩ Việt Nam mà anh là hội viên, để dùng kiến thức phục vụ vô điều kiện cho cộng đồng.

2014 là một năm đặc biệt của bác sĩ, nhạc sĩ Trần Văn Phúc. Những bài viết của anh về y đức trong khoảng thời gian đó đã thành đề cương cho kịch bản của bộ phim tài liệu "Nỗi đau người thầy thuốc" giành giải vàng trong Liên hoan truyền hình toàn quốc. Phúc cũng là nhân vật của phim, một bác sĩ chưa bao giờ nhận phong bì, một bác sĩ đau đáu với việc chăm chút, nâng giấc cho sức khỏe bệnh nhân làm mục đích sống của mình. Trần Văn Phúc cũng được Hội Liên hiệp Thanh niên Việt Nam, Hội Thầy thuốc trẻ Việt Nam bình chọn trong danh sách 1 trong 10 thầy thuốc trẻ tiêu biểu của năm, với một lễ vinh danh vừa diễn ra có sự tham dự của Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam.

Nhiều năm sau ngày ra trường, anh vẫn bằng lòng với danh vị một bác sĩ, ngày ngày tự trau dồi chuyên môn từ thực tiễn công việc, luôn có ý thức tự đào tạo, làm mới mình trong chuyên ngành chẩn đoán hình ảnh, không chịu đi học để lấy học hàm, học vị này kia. Tự thấy đời mình may mắn vì được làm nghề mình thích, được sống với đam mê mình yêu, có một gia đình ấm êm hạnh phúc và đặc biệt hơn, luôn có những người bạn, những bệnh nhân cũ luôn dõi theo cuộc sống của bác sĩ Phúc như một sự ghi ơn thầm kín.

Ngày cận Tết, không ít bệnh nhân đã ra viện tìm tới nhà bác sĩ, mở tủ lạnh rồi xuýt xoa sao vẫn còn thiếu nhiều thứ thế này, và tự nguyện đi mua sắm để chất đầy vào các ngăn để đồ đang rỗng. Tấm ân tình ấy, với bác sĩ, nhạc sĩ Trần Văn Phúc, chính là mệnh lệnh, là lời nhắc nhở mà anh luôn ghi tạc trong lòng, để phụng sự bệnh nhân của mình bất vụ lợi như một cách anh lựa chọn để tri ân số phận, tri ân cuộc đời...

Ngô Hương Sen

Các tin khác

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.