Trần Tử Văn: Gác kiếm chứ không gác bút

Trần Tử Văn là một tên tuổi của làng báo chí và văn chương TP Hồ Chí Minh. Ông nguyên là Phó Tổng biên tập Báo CAND; Phó Tổng biên tập Báo Công an thành phố Hồ Chí Minh; là cây bút từng có hơn 30 tiểu thuyết, tập truyện, tập ký sự văn học.... được xuất bản, là tác giả của 10 bộ phim truyện, và kịch bản sân khấu đã được giới thiệu với đông đảo công chúng. Cũng đã từng có hàng chục giải thưởng về báo chí và văn chương, điện ảnh...

Và tập sách "Gác kiếm" tôi đang cầm trên tay là tập sách thứ 31 của Trần Tử Văn. Sách dày dặn, hơn 700 trang in khổ lớn, thấm đẫm tình đời, tình đồng nghiệp, tình con người ...

Trước khi nói về sách, tôi muốn nói nhiều hơn về con người của Trần Tử Văn. Thú thực từ nhiều năm, tôi cứ ngỡ mình là bạn thân của anh, kể từ hàng mấy chục năm trước khi chúng tôi còn liền vách nơi chung cư Lý Thường Kiệt, quận 10, khi anh  còn là một Cảnh sát khu vực, rồi phóng viên Báo Công an TP Hồ Chí Minh...

Ngoài đời tôi thấy anh chàng này luôn tươi trẻ, sung sức, ân tình với mọi người, và đặc biệt rất ham đá bóng. Và lại thấy số Báo Công an nào cũng  có bài của Văn, khi là phóng sự, ký sự, khi là "Năm Tu Huýt", rồi lại thấy sách của Trần Tử Văn hằng năm đều đặn được in ra... nên tôi cứ thầm nghĩ ông là người luôn may mắn, có sức làm việc, sức sáng tạo luôn khỏe khoắn, dồi dào, một thể lực cường tráng và một sức trai lúc nào cũng phong độ trẻ trung. Chỉ khi đọc "Gác kiếm", tôi mới giật mình hiểu, hóa ra không phải như vậy, và cảm thấy vừa thương xót, vừa  khâm phục ông ...

Hãy nghe ông tâm sự: "Từ năm 2003, bệnh xơ vữa động mạch vành bất ngờ bộc phát, gây ra chứng thiếu máu não làm sức khỏe của tôi suy sụp một cách nghiêm trọng. Bạn có nghe tiếng xe cứu thương thường kêu inh ỏi trên đường phố không, tôi đã nhiều lần nằm lên đó để được đưa đến bệnh viện cấp cứu. Nhiều buổi đến cơ quan, tôi phải nuốt cả ngụm thuốc và nằm vật vờ với cái đầu tê buốt. Căn bệnh hiểm nghèo này đã tàn phá gần như phân nửa tư duy và sức lao động, khiến tôi phải bỏ dở nhiều ý định nung nấu trong đầu.

Qua nhiều năm chấp nhận sống chung cùng nó, thì một tai họa khác lại đến. Sau nhiều lần đau cứ ngỡ không quan trọng, khi đi siêu âm, bác sỹ bảo tôi đã bể nát sụn của hai đầu gối, phải phẫu thuật. Tháng 4-2011, hai chiếc đầu gối của tôi phải lên bàn mổ, sau đó 6 tháng, bác sỹ lại phẫu thuật lần thứ hai... Ngẫm lại 40 năm lăn lóc với đời, tôi đã mất gần 1/3 thời gian để chiến đấu với bệnh tật, một tháng ngày quá lớn với sự nghiệp cầm bút của mình...".

 Thì ra như vậy, những năm qua không như chúng ta nghĩ, là Trần Tử Văn được sống và viết trong may mắn thể lực của trời cho, viết trong một cuộc sống, một tư thế phơi phới với đời mà nhìn ông bên ngoài ai cũng tưởng vậy. Hóa ra ông phải viết trong một bối cảnh chiến đấu không ngừng với bệnh tật, với sức khỏe, trong bối cảnh có sức cầm được cây bút là may, chứ đừng mong gì đến sáng tạo, đến viết và lách!

 ... Tập sách mới "Gác kiếm" của Trần Tử Văn, được tác giả ghi theo thể tạp văn, với nội dung của nó như biểu dương của cây bút lão thành Vũ Hạnh "Qua tác phẩm này, chúng ta được hiểu rõ hơn, sâu hơn về Trần Tử Văn, bởi anh không chỉ là một nhà báo, nhà văn, còn là một người hoạt động xã hội và ở mức độ nào đó anh đã có những thuyết giáo cùng những suy nghĩ tích cực đối với lẽ sống, đối với con người. Anh không chỉ nhìn sự việc qua lăng kính của một sỹ quan Công an, mà còn vai trò của một nhà báo, quan điểm của một nhà văn, anh thấy vấn đề sâu rộng hơn nhiều nên đã quan tâm nhiều hơn về mặt văn hóa, đặc biệt là sự giáo dục nhân cách lớp trẻ từ nơi học đường và trong khung cảnh gia đình".

Và nhà văn Nguyễn Thị Ngọc Hải: "Trò chuyện và đọc văn chương của Trần Tử Văn hôm nay, nhìn lại chặng đường của anh, gần với dân nghèo, bụi đời hè phố, biết con mắt và cách cảm của anh Công an giàu tình thương. Hiểu thêm những gì anh viết và trăn trở".

 Trong "Gác kiếm", thú vị là lần đầu tiên Trần Tử Văn công bố những sáng tác thơ của mình, cũng dễ đến hàng chục bài. Đọc những dòng thơ ấy, nhà thơ Lê Minh Quốc ghi nhận đó là "một dòng thơ thế sự sâu lắng". Khi đặt ra câu hỏi, Trần Tử Văn đã có gì trong thơ, thì cũng chính Lê Minh Quốc trả lời: "Trần Tử Văn đã tinh tế khi bắt mạch đúng nội tâm chính anh, đó là sự đau đáu trăn trở, suy tư đầy trách nhiệm của người cầm bút trước thế sự, hiện thực của cuộc sống... Nhiều tứ thơ bật ra bất ngờ, sắc lẹm và hằn vết trong trí nhớ...".

 Với tôi, khi cầm "Gác kiếm" trên tay, sự trân trọng lớn nhất của tôi với Trần Tử Văn là một tình yêu mạnh mẽ, một ý thức trách nhiệm lớn lao với cuộc sống, với văn học, để cho dù hoàn cảnh nào của riêng anh, anh cũng không ngừng phấu đấu cho những tác phẩm luôn truyền đến người xem và thúc giục họ vì một cuộc sống và một xã hội nhân văn!

 Xin cảm ơn nhà báo, nhà văn Trần Tử Văn.

Châu La Việt

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.