Trần đam mê

Họa sĩ, nhà báo, nhà thơ Trần Nhương tự nhận mình trên Facebook là ''Trần ham vui''. Cũng đúng, nhưng tôi lại muốn gọi ông là "Trần đam mê"... Ông mê vẽ, gần như ngày nào tôi cũng thấy ông đưa lên Facebook của mình những bức tranh ông mới vẽ. Tranh Trần Nhương thể hiện nhiều đề tài, từ cỏ cây hoa lá đến những người đẹp, kín đáo có, khỏa thân có...

Ông vừa gửi tặng tôi cuốn "Khoảnh khắc văn nhân" (NXB Hội Nhà văn ấn hành) với trên 400 chân dung các nhà văn, nhà thơ khá sinh động được in trong tập sách này. Trong Lời thưa in đầu cuốn sách, ông tâm sự: "Trong nhiều năm công tác tại cơ quan Hội Nhà văn Việt Nam, điều kiện ấy cho tôi gặp gỡ nhiều nhà văn. Vốn yêu thích hội họa, tôi thường quan sát, ký họa chân dung các nhà văn, ghi chép khoảnh khắc được gặp gỡ đồng nghiệp. Có những ký họa đã có tuổi trên 30 năm, bây giờ nhìn lại những ngày xưa ấy thấy nao nao nhớ về một thời sống đẹp. Có những bức vẽ được các nhà văn "nguyên mẫu" ghi bút tích lên tranh.

tn 2.jpg -1
Họa sĩ, nhà báo, nhà thơ Trần Nhương.

Tôi chọn hơn 400 chân dung trong kho lưu trữ của mình để in...

Hơn 400 chân dung có đẹp, có xấu, thậm chí chưa giống nhưng tôi coi đó là nhật ký bằng đường nét, những khoảnh khắc kỷ niệm mà không thể quay trở lại ngày ấy. Có nhà văn tôi vẽ đến ba bốn chân dung ghi những lần gặp gỡ, họp hành với cách nhìn và cảm xúc khác nhau...

Cả tuần tôi ngồi xem cuốn sách với chân dung nhiều nhà văn, nhà thơ nổi tiếng, trong đó có nhiều người đã ra đi, đi về cõi vĩnh hằng như Lê Đạt, Nguyễn Đình Thi, Chế Lan Viên, Anh Thơ, Chính Hữu, Bùi Giáng, Bùi Hiển, Đào Vũ, Nguyễn Thị Ngọc Tú... Tôi hơi ngạc nhiên khi có cả chân dung nhà văn tài năng Nam Cao! Tôi chưa nhìn thấy bức ảnh nào về Nam Cao, nên không thể hình dung nổi ... Nay xem bức chân dùng này, tôi tự hỏi phải chăng họa sĩ Trần Nhương vẽ chân dung nhà văn Nam Cao qua tưởng tượng?! Tôi gọi điện hỏi, họa sĩ Trần Nhương nói có lần tham gia đoàn đi tìm mộ nhà văn Nam Cao ở Ninh Bình và nhìn thấy di ảnh nên khi về Hà Nội hình dung lại, vẽ nên chân dung nhà văn Nam Cao. Tôi có quen biết con trai nhà văn Nam Cao dạo anh còn làm ở nhà máy Liên hợp dệt Nam Định và thấy cũng hơi giống!

Có nhiều nhà văn, nhà thơ thế hệ tôi, cả thế hệ sau này mà ta thường gọi là nhà văn trẻ, nhiều nhà văn nhà thơ đang đảm nhận cương vị lãnh đạo Hội Nhà văn hiện nay như Nguyễn Quang Thiều, Trần Đăng Khoa, Nguyễn Bình Phương...

Trần Nhương sinh năm 1941 tại Lâm Thao, Phú Thọ. Con cháu đề huề. Con trai ông hiện đã mang quân hàm đại tá. Ở lứa tuổi ấy mà gần như ngày nào tôi cũng thấy ông có tranh mới vẽ đưa lên Facebook, thật đáng nể. Ông nói vẽ tranh chỉ là tay ngang! Vậy mà đến nay ông đã có 5 cuộc triển lãm tranh cá nhân. Là do ham vui! thôi ư?!

Thú thực, tôi đã được nhiều họa sĩ danh tiếng vẽ chân dung như Huỳnh Phương Đông, Phạm Văn Tư... Nhưng khi xem chân dung tôi được họa sĩ Trần Nhương vẽ, in trong cuốn sách "Khoảnh khắc văn nhân" tôi cũng thấy cảm động vì Trần Nhương đã nắm bắt được cái thần thái của chính tôi.

Họa sĩ Trần Nhương có trang "trannhuong.com" nổi tiếng. Đây là trang mạng được nhiều người đọc và tham gia viết bài. Tôi biết đến Trần Nhương từ trang mạng này. Một dạo, khi qua Hội Nhà văn họp hay có việc gì đó, thấy Trần Nhương từ xa tôi giơ tay "Chào trannhuong.com!" thật to, Trần Nhương cũng giơ tay chào lại... Trần Nhương cho biết trang mạng "trannhuong.com" ra đời đã gần 20 năm nay và có đến 30 triệu lượt người trong và ngoài nước truy cập.

kkvn b (1).jpg -0
Bìa các tác phẩm của tác giả Trần Nhương.

Ông đã và đang là biên tập mảng văn nghệ Báo Người cao tuổi Việt Nam. Họa sĩ Trần Nhương cho biết, ngoài 400 chân dung in trong tập "Khoảnh khắc văn nhân" ông còn xuất bản cuốn "Khúc khích văn nhân" gồm 200 chân dung nhà văn, nhà thơ bằng cả họa và thơ. Thực lòng trước đây tôi chỉ coi ông là nhà báo, làm báo mạng rất có nghề. Những năm gần đây tôi mới đọc thơ ông, xem tranh ông, hóa ra nhiều bài thơ, nhiều câu thơ của ông cũng rất ấn tượng, tôi thích bài thơ "Chớm thu"  của Trần Nhương trong chùm thơ ông vừa gửi cho tôi:

Đành hanh cái nắng chớm thu
Nửa như nhớ hạ, nửa như giận mình
Gặp thu cũng muốn ngoại tình
Lại e sen muộn đầu đình ngóng trông
Cốm xanh vương vít trái hồng
Xóm bên người ấy lấy chồng phố xa
Chớm thu nắng đổ về già
Bao nhiêu mắt mở vườn na dậy thì ...

                                               8/2001

Có hai câu thơ trong bài thơ "Thu vãn" tôi cho là hay, đã chép vào sổ tay để khi tái bản tập "Những câu thơ hay Đông-Tây-Kim-Cổ" (NXB Giáo dục 2013) tôi sẽ đưa vào: "...Những chàng trai mới lớn/ Thả rông nỗi buồn...".

Khi đọc những câu thơ này, tôi mới hiểu vì sao "Trần ham vui" ngoại 80 vẫn trẻ trung, nhanh nhẹn, hài hước:

...Em của anh ơi
Chẳng gì là quan trọng
Đến tình yêu cũng có thể già
Ta hãy sống vô tư như trẻ nhỏ
Sáng xuân này lối ngõ nở đầy hoa..."

                                                 (Chẳng có gì quan trọng).

Cũng có người bảo rằng "Viết, vẽ nhiều thế để làm gì? Quý hồ tinh bất quý hồ đa... Ông cha xưa đã dạy". Tất nhiên, "quý hồ tinh", nhưng những thành tựu nghệ thuật mà người xưa để lại phải qua thời gian chắt lọc rất nhiều. Cũng là kết quả của niềm đam mê sáng tạo không ngừng, không nghỉ, không mệt mỏi của những người mà nay ta thường gọi là bậc thầy trong nghệ thuật. Cũng có người lại nói đừng đề cao quá, văn chương nghệ thuật cũng chẳng để làm gì! Nhưng, cũng không phải không là gì! Nó là đời sống tinh thần của nhân loại, con người có hai đời sống: vật chất và tinh thần...

Nhiều năm gần đây tôi mừng vì có nhiều nhà văn, nhà thơ, nhà báo vẽ tranh nghệ thuật. Nhiều bức tranh của các nhà văn, nhà thơ, nhà báo như Nguyễn Quang Thiều, Hữu Ước, Trần Thị Trường, Như Bình, Giáng Vân ... tôi xem thấy thích, nhiều ấn tượng mạnh. Ngoài khả năng thiên bẩm, họ cũng là những người thực sự đam mê sáng tạo.

Trần Nhương là một người thực sự đam mê nghệ thuật, đam mê sáng tạo, thật đáng nể. Và tôi muốn gọi ông bằng cái tên "TRẦN ĐAM MÊ"...

Viết tại nhà vườn Sóc Sơn 8/2024

Dương Kỳ Anh

Các tin khác

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Khi còn ở dương thế, Trần Nguyên Dũng là một họa sĩ trầm lặng, luôn là người lắng nghe trong mọi cuộc vui. Tại triển lãm “Những ngày thảnh thơi”, hội họa sẽ kể những câu chuyện về thế giới nội tâm đầy sắc màu của ông...