Tín hiệu khả quan trong đàm phán hòa bình Ukraine

Cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tại bang Florida được đánh giá là bước tiến đáng kể trong nỗ lực tìm kiếm giải pháp chấm dứt xung đột kéo dài gần bốn năm tại Ukraine. Tuy nhiên, số phận khu vực Donbas ở miền Đông Ukraine tiếp tục là vấn đề khó khăn nhất trong tiến trình đàm phán hòa bình.

Ngày 28/12 (giờ địa phương), phát biểu tại cuộc họp báo chung sau cuộc gặp tại khu nghỉ dưỡng Mar-a-Lago, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông và Tổng thống Zelensky đang “tiến rất gần, có thể là rất rất gần” tới một thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine, Reuters đưa tin. Theo ông Trump, các cuộc đàm phán đã đạt được tiến triển đáng kể trên hai vấn đề phức tạp nhất, gồm bảo đảm an ninh cho Ukraine thời hậu chiến và cách thức giải quyết tranh chấp lãnh thổ tại khu vực Donbas.

Dù vậy, hai nhà lãnh đạo không cung cấp nhiều chi tiết cụ thể, cũng như chưa đưa ra mốc thời gian hoàn tất một thỏa thuận hòa bình toàn diện. Tổng thống Trump cho biết trong “vài tuần tới” sẽ có thể xác định rõ liệu tiến trình đàm phán có thành công hay không, đồng thời thừa nhận vẫn còn một số vấn đề “rất gai góc”, đặc biệt liên quan đến lãnh thổ.

Tổng thống Zelensky khẳng định Ukraine đã đạt được thỏa thuận với Mỹ về các bảo đảm an ninh, yếu tố mà Kiev coi là điều kiện tiên quyết cho một nền hòa bình bền vững. Ông nhấn mạnh đây là “cột mốc then chốt” để bảo đảm Ukraine không rơi vào vòng xoáy xung đột mới sau khi chiến sự kết thúc. Tuy nhiên, Tổng thống Trump tỏ ra thận trọng hơn khi cho biết hai bên mới hoàn tất khoảng 95% nội dung liên quan đến vấn đề này. Ông nhấn mạnh vai trò trung tâm của các quốc gia châu Âu trong việc triển khai các bảo đảm an ninh, với sự hậu thuẫn chính trị và quân sự từ phía Mỹ. “Châu Âu sẽ phải đảm nhận phần lớn trách nhiệm”, ông Trump nói.

trump-zelensky.jpg -0
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trước thềm cuộc gặp tại Florida. Ảnh: Reuters.

Ngay sau cuộc gặp của lãnh đạo Mỹ - Ukraine, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đăng tải thông điệp trên mạng xã hội X, xác nhận đã có tiến triển tích cực về bảo đảm an ninh cho Ukraine. Theo ông Macron, các quốc gia thuộc “Liên minh những nước sẵn sàng hành động” sẽ nhóm họp tại Paris vào đầu tháng 1 tới nhằm hoàn tất các đóng góp cụ thể. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen cũng khẳng định châu Âu sẵn sàng tiếp tục phối hợp chặt chẽ với Ukraine và Mỹ, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng “mang tính quyết định” của các bảo đảm an ninh vững chắc đối với hòa bình lâu dài.

Trái ngược với những tín hiệu tích cực về an ninh, tương lai khu vực Donbas tiếp tục là điểm nghẽn lớn nhất trong đàm phán. Cả Tổng thống Trump và Tổng thống Zelensky đều thừa nhận vấn đề này vẫn chưa được giải quyết, dù các cuộc trao đổi được mô tả là đang “đi đúng hướng”.

Trước đó, Ukraine bày tỏ không đồng tình với đề xuất của Mỹ yêu cầu lực lượng Ukraine rút hoàn toàn khỏi Donbas – điều mà Nga lâu nay yêu cầu và đồng nghĩa với việc Kiev phải nhượng lại phần lãnh thổ hiện còn kiểm soát. Tổng thống Zelensky cho biết Ukraine mong muốn “làm dịu” đề xuất này, trong khi Moscow kiên quyết yêu cầu kiểm soát toàn bộ Donbas.

Ukraine mong muốn giữ nguyên hiện trạng đường ranh giới chiến sự theo thực địa hiện nay. Trong nỗ lực tìm kiếm thỏa hiệp, Mỹ đã đưa ra ý tưởng thành lập một khu kinh tế tự do tại Donbas nếu Ukraine rút quân. Tuy nhiên, mô hình này hiện vẫn chưa có cơ chế vận hành rõ ràng. “Vấn đề này vẫn chưa được giải quyết, nhưng chúng tôi đang tiến rất gần. Đây là một bài toán cực kỳ khó”, Tổng thống Trump thừa nhận.

Đáng chú ý, ngay trước cuộc gặp với Tổng thống Zelensky, Tổng thống Trump đã có cuộc điện đàm kéo dài hơn hai giờ với người đồng cấp Nga Vladimir Putin. Ông Trump mô tả cuộc trao đổi là “hiệu quả”, trong khi quan chức Điện Kremlin Yuri Ushakov gọi đây là cuộc nói chuyện “thân thiện”. Theo ông Ushakov, Tổng thống Putin cho rằng đề xuất ngừng bắn 60 ngày của Liên minh châu Âu và Ukraine sẽ chỉ kéo dài chiến sự. Nga cũng nhấn mạnh Ukraine cần sớm đưa ra quyết định về Donbas.

Tổng thống Trump cho biết ông Putin cam kết hỗ trợ tái thiết Ukraine sau chiến tranh, bao gồm việc cung cấp năng lượng giá rẻ. Điện Kremlin bày tỏ ủng hộ nỗ lực trung gian của Mỹ. Đặc phái viên Nga Kirill Dmitriev nhận định cộng đồng quốc tế đánh giá cao vai trò của Tổng thống Trump trong tiến trình hòa bình.

Các cuộc đàm phán cũng đề cập đến tương lai nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia – cơ sở hạt nhân lớn nhất châu Âu hiện do Nga kiểm soát. Mỹ đề xuất phương án quản lý chung đối với nhà máy này. Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), việc sửa chữa các đường dây điện đã bắt đầu sau một lệnh ngừng bắn cục bộ. Tổng thống Trump cho biết các bên đã đạt tiến triển đáng kể và nhà máy có thể sớm hoạt động trở lại, đồng thời đánh giá cao việc Nga không tấn công cơ sở này.

Trong khi ngoại giao được đẩy mạnh, tình hình chiến sự trên thực địa vẫn phức tạp. Nga hiện kiểm soát toàn bộ Crimea và khoảng 12% lãnh thổ Ukraine, bao gồm phần lớn Donbas cùng nhiều khu vực ở miền Nam và Đông Ukraine.

Chỉ một ngày trước cuộc gặp tại Florida, Nga đã tiến hành các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái nhằm vào Kiev và nhiều khu vực khác, gây mất điện và hệ thống sưởi tại một số quận. Sau các đợt không kích, Tổng thống Putin tuyên bố Moscow sẽ tiếp tục chiến dịch quân sự nếu Kiev không nhanh chóng tìm kiếm một giải pháp hòa bình. Trên chiến trường, Nga cho biết đã kiểm soát thêm một số khu dân cư.

Dù vậy, Tổng thống Trump khẳng định ông tin rằng cả Tổng thống Putin và Tổng thống Zelensky đều nghiêm túc trong việc tìm kiếm hòa bình. Các nhà lãnh đạo châu Âu, trong đó có Anh và Liên minh châu Âu, cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của các bảo đảm an ninh vững chắc và sự cần thiết phải chấm dứt xung đột càng sớm càng tốt.

Giới quan sát nhận định, các cuộc tiếp xúc dồn dập ở cấp cao cho thấy một động lực ngoại giao mới. Tuy nhiên, việc liệu những tuyên bố lạc quan có thể được cụ thể hóa thành một thỏa thuận hòa bình toàn diện hay không vẫn phụ thuộc vào khả năng các bên vượt qua những bất đồng cốt lõi, đặc biệt là vấn đề lãnh thổ và cơ chế bảo đảm an ninh hậu xung đột.

Duy Tiến

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.