Tiếng trống ngày khai trường

Có lần, khi đến trò chuyện và viết bài về nhà văn Phong Thu, tôi được nghe ông kể rằng, suốt mấy chục năm qua, cứ đến ngày khai giảng là ông lại dắt xe đạp ra khỏi nhà. Ông đi đến nhiều trường học để được nghe tiếng trống rộn rã âm vang của ngày khai trường, lặng ngắm những cô cậu học trò gương mặt vui tươi, náo nức khăn quàng đỏ trên bộ quần áo mới nô đùa, trêu chọc nhau, kể chuyện cho nhau nghe sau 3 tháng nghỉ hè không được gặp nhau.

Ông cứ lắng nghe những âm thanh ríu rít của lũ học trò nhỏ như uống cái không khí của tuổi thơ xưa... Để rồi đến một lúc nào đó, những ấn tượng đẹp ấy sẽ ùa về trên những trang viết không biết mệt mỏi của ông dành cho tuổi thơ suốt mấy chục năm qua...

Càng đi xa tuổi thơ, tôi lại càng thấy mình hay thao thức nhớ tiếng trống khai trường mỗi độ thu về. Mùa thu lúc nào cũng là mùa đẹp nhất trong năm, mùa của hương ổi, hương thị chín thơm dịu dàng trong vòm lá xanh mơ, mùa của những bông hoa dẻ ngát hương lấp ló chín vàng bên bờ dậu, mùa của những bông hoa báo thu e ấp khiêm nhường nở bên mái hiên nhà... Và khi những ngày mưa Ngâu dầm dề qua đi, nắng vàng về bung tỏa, là lúc những cô cậu học trò tung tăng đến trường để dọn vệ sinh, tập nghi thức chuẩn bị cho ngày khai giảng.

Tiếng trống ngày khai trường lúc nào cũng thiêng liêng trong trái tim học trò.
Tiếng trống ngày khai trường lúc nào cũng thiêng liêng trong trái tim học trò.

Ngày khai giảng, với tôi hay với bất cứ cô cậu học trò ở miền quê hay thành thị, đều là ngày quan trọng thiêng liêng nhất trong năm. Khi xưa, lũ trẻ nhỏ chúng tôi hình như chỉ có áo mới trong hai dịp trọng đại: một là khai giảng năm học mới, hai là dịp Tết nguyên đán. Tôi luôn nhớ cảm giác chờ đón, mong đợi, hân hoan khi đón trên tay mẹ tà áo mới mẹ mua từ những chắt chiu nhọc nhằn vất vả của mẹ như thế nào. Tôi đã nâng niu nó với cảm giác vừa sung sướng, vừa nghèn nghẹn khi biết mẹ đã dành dụm để mua cho các con tấm áo mới mùa khai trường trong khi áo mẹ mặc quanh năm bạc sờn những mụn vá.

Cầm tấm áo mới trong tay, tôi gìn giữ cẩn thận, quyết định giặt và phơi nó trong một trưa nắng giòn, đợi nó khô, đi ra đi vào hít hà hương vải mới quyện mùi xà phòng phảng phất... Các bạn tôi cũng vậy, hầu như ai đến ngày khai giảng cũng khoác lên mình bộ đồ tinh tươm nhất, mới nhất. Nhưng cũng có vài bạn mặc lại những bộ đồ cũ có khi đã trở nên ngắn cũn sau một kỳ nghỉ hè... Đó là những người bạn có hoàn cảnh thương khó, mà thời của tôi rất nhiều gia đình không thể lo nổi cho con một bộ quần áo tươm tất, hay quần áo mới mỗi dịp lễ khai giảng năm học mới hay tết đến xuân về… Hồi ức cũ, kỷ niệm cũ vẫn thường trở đi trở lại trong tôi da diết hơn, đằm sâu hơn mỗi độ thu về, tiếng trống khai trường vang vọng.

Rồi tôi cũng trở thành một người mẹ. Con tôi cũng giống tôi, cũng háo hức với ngày khai giảng của mình. Con trai tôi tường dặn tôi mua cờ, con gái dặn tôi mua hoa. Tôi cũng soạn sửa cho chúng những bộ đồ đẹp và mới nhất. Chỉ có điều, niềm vui có tấm áo mới nhân ngày khai trường chắc sẽ không sâu đậm như mẹ nó năm xưa. Tôi cũng gặp lại tuổi thơ chính mình trong những lúc tất bật chuẩn bị cho ngày khai giảng của con.

Khi hồi trống dài của cô/ thầy hiệu trưởng của trường các con ngân lên, tôi vẫn thấy tim mình đập rộn ràng như ngày nào còn tấm bé. Lũ trẻ con vẫn như chúng tôi ngày xưa, lúc nào cũng vui vẻ, náo nức, ồn ào như chim vỡ tổ với những thanh âm ríu rít, tươi vui đón chào một năm học mới. Tiếng trống là sự khởi đầu, là sự thúc giục, là một dấu mốc luôn đặc biệt với bất cứ cô cậu học trò nào, dù năm nào ngày ấy cũng đến với chúng. Nhưng hồi trống ấy cũng đánh thức ký ức nhiều khi đã quên ngủ trong mỗi trái tim những người trưởng thành nhiều mệt mỏi trong hành trình sống của mỗi chúng ta.

Dù người đó có là ai, ở đâu, làm gì... thì trong khoảnh khắc nghe thấy tiếng trống ngày khai trường ấy ngân lên, trái tim họ chắc hẳn đều ít nhiều xao động. Và bình yên....Tôi vẫn dành thời gian ít ỏi trong quỹ thời gian eo hẹp của một người mẹ lắm công nhiều việc để ôm các con vào lòng đêm trước ngày khai trường, kể cho chúng nghe những ký ức xa xưa của mẹ trong ngày khai trường. Để nhắc nhớ các con đang được sống những tháng ngày bình yên, đủ đầy và hạnh phúc. Để các con tôi biết quý giá những giây phút sống, những ngày tháng hạnh phúc hôm nay.

Quý Ban

Các tin khác

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.