Tiếng trống ngày khai trường

Có lần, khi đến trò chuyện và viết bài về nhà văn Phong Thu, tôi được nghe ông kể rằng, suốt mấy chục năm qua, cứ đến ngày khai giảng là ông lại dắt xe đạp ra khỏi nhà. Ông đi đến nhiều trường học để được nghe tiếng trống rộn rã âm vang của ngày khai trường, lặng ngắm những cô cậu học trò gương mặt vui tươi, náo nức khăn quàng đỏ trên bộ quần áo mới nô đùa, trêu chọc nhau, kể chuyện cho nhau nghe sau 3 tháng nghỉ hè không được gặp nhau.

Ông cứ lắng nghe những âm thanh ríu rít của lũ học trò nhỏ như uống cái không khí của tuổi thơ xưa... Để rồi đến một lúc nào đó, những ấn tượng đẹp ấy sẽ ùa về trên những trang viết không biết mệt mỏi của ông dành cho tuổi thơ suốt mấy chục năm qua...

Càng đi xa tuổi thơ, tôi lại càng thấy mình hay thao thức nhớ tiếng trống khai trường mỗi độ thu về. Mùa thu lúc nào cũng là mùa đẹp nhất trong năm, mùa của hương ổi, hương thị chín thơm dịu dàng trong vòm lá xanh mơ, mùa của những bông hoa dẻ ngát hương lấp ló chín vàng bên bờ dậu, mùa của những bông hoa báo thu e ấp khiêm nhường nở bên mái hiên nhà... Và khi những ngày mưa Ngâu dầm dề qua đi, nắng vàng về bung tỏa, là lúc những cô cậu học trò tung tăng đến trường để dọn vệ sinh, tập nghi thức chuẩn bị cho ngày khai giảng.

Tiếng trống ngày khai trường lúc nào cũng thiêng liêng trong trái tim học trò.
Tiếng trống ngày khai trường lúc nào cũng thiêng liêng trong trái tim học trò.

Ngày khai giảng, với tôi hay với bất cứ cô cậu học trò ở miền quê hay thành thị, đều là ngày quan trọng thiêng liêng nhất trong năm. Khi xưa, lũ trẻ nhỏ chúng tôi hình như chỉ có áo mới trong hai dịp trọng đại: một là khai giảng năm học mới, hai là dịp Tết nguyên đán. Tôi luôn nhớ cảm giác chờ đón, mong đợi, hân hoan khi đón trên tay mẹ tà áo mới mẹ mua từ những chắt chiu nhọc nhằn vất vả của mẹ như thế nào. Tôi đã nâng niu nó với cảm giác vừa sung sướng, vừa nghèn nghẹn khi biết mẹ đã dành dụm để mua cho các con tấm áo mới mùa khai trường trong khi áo mẹ mặc quanh năm bạc sờn những mụn vá.

Cầm tấm áo mới trong tay, tôi gìn giữ cẩn thận, quyết định giặt và phơi nó trong một trưa nắng giòn, đợi nó khô, đi ra đi vào hít hà hương vải mới quyện mùi xà phòng phảng phất... Các bạn tôi cũng vậy, hầu như ai đến ngày khai giảng cũng khoác lên mình bộ đồ tinh tươm nhất, mới nhất. Nhưng cũng có vài bạn mặc lại những bộ đồ cũ có khi đã trở nên ngắn cũn sau một kỳ nghỉ hè... Đó là những người bạn có hoàn cảnh thương khó, mà thời của tôi rất nhiều gia đình không thể lo nổi cho con một bộ quần áo tươm tất, hay quần áo mới mỗi dịp lễ khai giảng năm học mới hay tết đến xuân về… Hồi ức cũ, kỷ niệm cũ vẫn thường trở đi trở lại trong tôi da diết hơn, đằm sâu hơn mỗi độ thu về, tiếng trống khai trường vang vọng.

Rồi tôi cũng trở thành một người mẹ. Con tôi cũng giống tôi, cũng háo hức với ngày khai giảng của mình. Con trai tôi tường dặn tôi mua cờ, con gái dặn tôi mua hoa. Tôi cũng soạn sửa cho chúng những bộ đồ đẹp và mới nhất. Chỉ có điều, niềm vui có tấm áo mới nhân ngày khai trường chắc sẽ không sâu đậm như mẹ nó năm xưa. Tôi cũng gặp lại tuổi thơ chính mình trong những lúc tất bật chuẩn bị cho ngày khai giảng của con.

Khi hồi trống dài của cô/ thầy hiệu trưởng của trường các con ngân lên, tôi vẫn thấy tim mình đập rộn ràng như ngày nào còn tấm bé. Lũ trẻ con vẫn như chúng tôi ngày xưa, lúc nào cũng vui vẻ, náo nức, ồn ào như chim vỡ tổ với những thanh âm ríu rít, tươi vui đón chào một năm học mới. Tiếng trống là sự khởi đầu, là sự thúc giục, là một dấu mốc luôn đặc biệt với bất cứ cô cậu học trò nào, dù năm nào ngày ấy cũng đến với chúng. Nhưng hồi trống ấy cũng đánh thức ký ức nhiều khi đã quên ngủ trong mỗi trái tim những người trưởng thành nhiều mệt mỏi trong hành trình sống của mỗi chúng ta.

Dù người đó có là ai, ở đâu, làm gì... thì trong khoảnh khắc nghe thấy tiếng trống ngày khai trường ấy ngân lên, trái tim họ chắc hẳn đều ít nhiều xao động. Và bình yên....Tôi vẫn dành thời gian ít ỏi trong quỹ thời gian eo hẹp của một người mẹ lắm công nhiều việc để ôm các con vào lòng đêm trước ngày khai trường, kể cho chúng nghe những ký ức xa xưa của mẹ trong ngày khai trường. Để nhắc nhớ các con đang được sống những tháng ngày bình yên, đủ đầy và hạnh phúc. Để các con tôi biết quý giá những giây phút sống, những ngày tháng hạnh phúc hôm nay.

Quý Ban

Các tin khác

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Dán nhãn độ tuổi cho MV: Khi “tấm biển cảnh báo” còn bỏ ngỏ

Nếu việc dán nhãn phân loại độ tuổi đã trở thành điều kiện bắt buộc với tác phẩm điện ảnh, xuất bản... trước khi đến tay công chúng thì ở lĩnh vực âm nhạc, tấm biển cảnh báo này gần như bỏ ngỏ. Thế nên không lạ khi làng nhạc liên tục vấp phải tranh cãi vì những MV có nội dung người lớn.