Tiến sĩ – Ca sĩ Tân Nhàn: Trở về với bản thể của chính mình

Giải Cống hiến 2020 đã xướng tên chương trình "Trở về" của một ca sĩ theo đuổi dòng nhạc dân gian - Tân Nhàn. Còn với Tân Nhàn, trở về với âm nhạc truyền thống là cách chị trở về với bản thể của mình, với giấc mơ chị được nuôi dưỡng từ những ngày còn thơ bé.

Trên trang cá nhân, Tân Nhàn chia sẻ: "Tôi rất vui vì những nỗ lực, tâm huyết của mình cho live show "Trở về" nói riêng và con đường âm nhạc mình đã chọn nói chung được Ban tổ chức giải thưởng và các nhà báo ghi nhận.

Niềm vui ấy không chỉ đối với riêng cá nhân Tân Nhàn mà còn là niềm vui, nguồn cảm hứng cho các anh chị nghệ sĩ khác đang theo đuổi phong cách âm nhạc dân gian giống như tôi mạnh dạn, tự tin hơn, đầu tư nhiều và kỹ cho các sản phẩm âm nhạc của mình, từ đó tiếp tục lan tỏa hơn đến công chúng âm nhạc truyền thống của dân tộc".

Tân Nhàn hạnh phúc vì những nỗ lực của chị và cộng sự được ghi nhận. Nhưng chị hạnh phúc hơn khi những thành công của chị sẽ tạo cảm hứng cho các nghệ sĩ trẻ theo đuổi dòng nhạc kén người nghe này. Chị tin rằng, khi giá trị của dòng nhạc chị theo đuổi được nhìn nhận đúng đắn và tiếp cận với nhiều khán giả, sẽ tạo được sự cân bằng trong sự phát triển của âm nhạc Việt Nam.

Tôi theo dõi hành trình của Tân Nhàn trên một chặng đường dài. Chị không bao giờ ngủ yên trong chiến thắng, trong cả những vinh quang mà chị có được - một trong những giọng ca dân gian hàng đầu Việt Nam và rất đắt show. Nhàn hát dân ca mê đắm, ngọt ngào. Chị luôn nỗ lực tìm tòi những điều mới mẻ. Và cũng từ dòng nhạc dân gian đó, đã mang lại cho Nhàn tất cả, danh tiếng, tiền bạc…. đủ đầy của một ngôi sao hạng A. Nhưng trong sâu thẳm tâm hồn cô gái ấy, vẫn nuôi một giấc mơ, khát vọng lớn hơn. Chị không an phận trên đỉnh cao của mình, vì phía trước Tân Nhàn là những ngọn núi, những đỉnh cao khác chị chưa chạm tới.

Tân Nhàn là một trong số ít nghệ sĩ theo dòng nhạc dân gian nỗ lực tìm tòi, làm mới mình theo xu hướng đương đại. Chị lắng nghe những luồng âm thanh mới và dám liều mình làm mới thứ âm nhạc vốn dĩ đã bị đóng khung bởi truyền thống và những định kiến của người nghe.

Âm nhạc dân gian kết hợp với Jazz. "Yếm đào xuống phố" của Nhàn xuất hiện năm 2015 đã gây nhiều tranh cãi. Nhiều người cho rằng, Nhàn đang "phá" âm nhạc dân gian. Nhưng khi nghe "Yếm đào xuống phố", với cách hát tung tẩy, tự do, không giới hạn của Nhàn, tôi lại bị cuốn hút. Và tôi thích Nhàn hơn bởi chính cách chị dám phá bỏ những giới hạn đó.

Dường như, con đường Nhàn đi là một con đường có lộ trình. Vì thế, sau một thời gian ra "Yếm đào xuống phố", Nhàn lại làm album "Níu giải lụa đào", hát truyền thống nguyên bản. Nhàn tìm về các nghệ nhân để học các làn điệu truyền thống một cách bài bản, chuẩn mực. Chị quan niệm, muốn làm mới, phá cách thì phải hiểu cặn kẽ truyền thống.

Chị chia sẻ: "Âm nhạc truyền thống Việt Nam là một di sản khổng lồ, chứa đựng lịch sử văn hoá tinh thần của người Việt từ khi dựng nước đến nay. Tôi tiếc vô cùng khi nhìn thấy thực trạng hôm nay, nhiều loại hình âm nhạc truyền thống bị mai một, người trẻ ít nghe và ít quan tâm. Chính vì vậy trong quá trình nghiên cứu âm nhạc với vai trò trước hết là một giảng viên âm nhạc, tôi rất muốn được "truyền lửa" cho các học trò của mình".

Nhưng chị không làm theo kiểu cứ đâm đầu vào làm vì yêu. Tân Nhàn có những chiến lược riêng của mình, với mục đích từng bước chinh phục nhiều đối tượng khán giả đến với âm nhạc truyền thống. Chị đưa âm nhạc truyền thống gắn kết với âm nhạc hiện đại như với Jazz trong "Yếm đào xuống phố", rồi hát âm nhạc truyền thống theo cách nguyên thuỷ từ việc học tập các nghệ nhân như trong "Níu dải lụa đào", và không chỉ dừng lại ở đó, Nhàn còn đưa âm nhạc dân tộc lên sân khấu lớn, kết hợp cùng dàn nhạc giao hưởng, điện tử, dân tộc hoành tráng như trong liveshow "Trở về".

"Tôi mong muốn để công chúng thấy âm nhạc truyền thống của Việt Nam mình rất tuyệt vời, luôn mới mẻ và dễ dàng hoà nhập với đời sống đương đại nếu chúng ta biết đặt đúng vị trí. Tôi mừng là sau những nỗ lực đó, tôi thường được mời đi hát nhạc truyền thống, có thêm rất nhiều khán giả yêu mến nhạc truyền thống đã mến mộ tôi, đĩa "Yếm đào xuống phố" của tôi từng cháy hàng thời điểm mới phát hành, hay đĩa "Níu dải lụa đào" đã được người hâm mộ khắp nơi gửi thư xin đĩa về nghe và nhắn cho tôi rất nhiều lời động viên, khen ngợi… Tình yêu với âm nhạc truyền thống, tình yêu của khán giả dành cho tôi giúp tôi có đủ động lực để tiếp tục con đường của mình, dù thật gian nan, khó khăn" -Tân Nhàn chia sẻ.

Nếu ai đã từng xem live show "Trở về" của Tân Nhàn sẽ bị chinh phục bởi những nỗ lực cống hiến không ngừng nghỉ của chị. Sự biến hoá của Tân Nhàn trong liveshow không chỉ ở các sắc màu âm nhạc mà chị mang đến từ những ca khúc mang âm hưởng dân gian đến các thể loại âm nhạc truyền thống Việt Nam. Điều đặc biệt hơn, gây ấn tượng mạnh mẽ khi Tân Nhàn táo bạo kết hợp cùng dàn nhạc giao hưởng, đã nâng các tác phẩm âm nhạc lên một tầm cao mới, mang đến những cách thưởng thức mới.

Các bản phối khí của nhạc sĩ Trần Mạnh Hùng, dưới sự chỉ huy của nhạc trưởng trẻ tài ba Đồng Quang Vinh, đã bao phủ lên toàn bộ khán phòng một không gian âm nhạc choáng ngợp người xem. Ở đó là sự tươi mới của những dàn nhạc rất khác biệt khi hoà quyện vào nhau.

Nhưng có lẽ, sau tất cả những thành công, Tân Nhàn cảm nhận được những giá trị lắng sâu hơn trong tâm hồn mình. Bởi với chị, âm nhạc là một hành trình khám phá chính nội tâm của mình, hiểu mình hơn. Với âm nhạc dân gian, chị được quay trở về với bản thể của mình, trở về tuổi thơ được nghe và thấm những làn điệu dân ca phát ra từ chiếc đài phát thanh của hàng xóm.

Ca sĩ Tân nhàn trong liveshow "Trở về".
Ca sĩ Tân nhàn trong liveshow "Trở về".

Và những làn điệu ấy đã đươc cô bé Nhàn ngân nga như một sự bấu víu, nâng đỡ chị trong tuổi thơ nhọc nhằn. Chính từ những điều ấy, mới có một Tân Nhàn như ngày hôm nay. Và "Trở về" còn là sự trở về với những giá trị âm nhạc cổ truyền của dân tộc Việt, để khám phá, để tìm hiểu, để học hỏi, để thể hiện với mong muốn nỗ lực góp sức mình lan tỏa mạnh mẽ hơn giá trị âm nhạc cổ truyền dân tộc Việt đến đông đảo công chúng, điều mà chị ấp ủ trong sự nghiệp của mình, trong giấc mơ của mình.

Nhà phê bình lý luận âm nhạc Nguyễn Quang Long nhận xét: "Tân Nhàn đang làm theo hướng đi của âm nhạc thế giới hiện nay qua liveshow của mình. Mọi người chưa tiếp cận với âm nhạc truyền thống vì nghĩ nó xa xôi, nhưng nếu nghe trong show của Tân Nhàn sẽ thấy rất gần với âm nhạc phương tây, trữ tình thì có "Ngồi buồn nhớ mẹ ta xưa", "Duyên phận phải chiều", cũng đồng thời có những bài khiến khán giả phải nhảy như đang đi xem một đêm nhạc Rock hay disco nào đó, bởi trong âm nhạc truyền thống của chúng ta có những giai điệu đó, nhưng chúng ta không gọi như vậy thôi mà gọi là hát văn chẳng hạn như trong bài "Cô Đôi Thượng Ngàn".

Tân Nhàn chính là người kết nối những khán giả không phải là khán giả của âm nhạc truyền thống mà là khán giả của Tân Nhàn, để mọi người thấy rằng, hoá ra âm nhạc truyền thống của chúng ta rất dễ nghe, và từ đó thấy yêu nghệ thuật truyền thống".

Tân Nhàn bây giờ là Tiến sĩ, Phó trưởng Khoa Thanh nhạc - Học viện Âm nhạc Quốc gia. Nhàn nói, sắp tới chị sẽ bắt tay vào sản xuất đĩa than về các làn điệu âm nhạc truyền thống phối khí trên nền nhạc jazz với mong muốn đưa các làn điệu âm nhạc truyền thống của Việt Nam hoà nhập với dòng chảy của âm nhạc đương đại thế giới.

Và chị mơ ước, một ngày nào đó, sẽ mang âm nhạc truyền thống ra nước ngoài theo cách trình diễn độc lập, đương đại chứ không còn là những cuộc giao lưu văn hóa… Hy vọng, chị sẽ sớm chạm tới ước mơ của mình.

Phan Chi

Các tin khác

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Khi còn ở dương thế, Trần Nguyên Dũng là một họa sĩ trầm lặng, luôn là người lắng nghe trong mọi cuộc vui. Tại triển lãm “Những ngày thảnh thơi”, hội họa sẽ kể những câu chuyện về thế giới nội tâm đầy sắc màu của ông...

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Tôi thực sự ngạc nhiên khi đọc được bút tích của họa sĩ Tạ Tỵ (1921-2004) để lại với đề từ sâu sắc rằng: “Nghệ thuật là cao quý. Người làm ra nghệ thuật đã cao quý. Người thưởng ngoạn nghệ thuật còn cao quý hơn” (trích “Tạ Tỵ- Dấu ấn sáng tạo” - NXB Hội Nhà văn-2019). Họa sĩ cần người xem luôn thấu hiểu và đồng hành sáng tạo cùng nghệ sĩ. Bởi lẽ, ông chính là người khởi đầu cho dòng tranh Lập thể vào đầu thập niên 50 (thế kỷ 20) nhưng đầy gian nan.