Tia hi vọng và tình người giữa bóng tối chiến tranh

Đó là đánh giá của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) Antonio Guterres đối với việc Israel và Phong trào Hồi giáo Hamas nhất trí gia hạn thỏa thuận ngừng bắn tại Dải Gaza thêm hai ngày với một số điều kiện về trao đổi con tin và tù nhân. Thỏa thuận trên đạt được chỉ ít giờ trước khi lệnh ngừng bắn hiện tại hết hiệu lực (7h ngày 28/11 giờ địa phương).

Trong thời gian ngừng bắn bổ sung, hai bên tiếp tục thực hiện việc trao đổi con tin và tù nhân với cơ chế và điều kiện tương tự như trong giai đoạn ngừng bắn 4 ngày qua. Cụ thể, Hamas sẽ phóng thích thêm 20 con tin mà lực lượng này bắt giữ trong cuộc tấn công vào miền Nam Israel sáng 7/10, ngoài số 50 con tin cam kết phóng thích theo thỏa thuận ban đầu. Đổi lại, Israel sẽ trả tự do bổ sung cho 60 tù nhân Palestine, chủ yếu là phụ nữ và trẻ vị thành niên, bên cạnh số 150 tù nhân cam kết phóng thích theo thỏa thuận gốc do Qatar, Ai Cập và Mỹ làm trung gian.

Nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế đã lập tức lên tiếng hoan nghênh việc đạt được thỏa thuận gia hạn ngừng bắn tại Gaza, coi đó là bước đi cần thiết để hạn chế thương vong đối với dân thường, đồng thời tạo điều kiện cho hàng cứu trợ nhân đạo vào Dải Gaza cũng như đặt nền móng cho việc tiến tới một lệnh ngừng bắn lâu dài.

Người phát ngôn Hội đồng An ninh quốc gia Mỹ John Kirby bày tỏ hi vọng động lực này sẽ được tiếp tục: “Chúng tôi hoan nghênh việc lệnh ngừng bắn nhân đạo được gia hạn thêm 2 ngày đến hết ngày 29/11 theo giờ Israel. Điều này sẽ tạm thời giúp chấm dứt các cuộc giao tranh và tăng cường hoạt động viện trợ nhân đạo. Chúng tôi hi vọng lệnh ngừng bắn sẽ kéo dài hơn nữa và sẽ theo dõi chặt chẽ diễn biến tình hình”.

contin.jpg -0
Một tù nhân Palestine được trả tự do.

Trong khi đó, Tổng Thư ký Antonio Guterres nhấn mạnh: “Tôi thực sự hi vọng điều này sẽ cho phép chúng tôi tăng cường viện trợ nhân đạo nhiều hơn nữa cho những người dân ở Gaza đang phải chịu nhiều đau khổ, mặc dù chúng tôi biết rằng, ngay cả với khoảng thời gian tăng thêm đó, cũng sẽ không thể đáp ứng được mọi nhu cầu to lớn của người dân”.

Về phần mình, Ngoại trưởng Ai Cập Sameh Shoukry cho rằng, đã đến lúc thực thi giải pháp hai nhà nước nhằm chấm dứt hoàn toàn những căng thẳng kéo dài giữa người Israel và người Palestine: “Cộng đồng quốc tế có khả năng và cơ chế để thực thi giải pháp hai nhà nước. Các vấn đề đã được hai bên đàm phán trong suốt ba thập kỷ và chúng ta không thể để xung đột tái diễn do các chính sách không ủng hộ hòa bình và sự phân cực ngày càng gia tăng. Chúng tôi tin rằng, đã đến lúc thực hiện giải pháp hai nhà nước, đã đến lúc thành lập nhà nước Palestine để cuối cùng chúng ta có thể chấm dứt cuộc xung đột này”.

Tuyên bố của Ngoại trưởng Ai Cập một lần nữa cho thấy, giải pháp hai nhà nước trở lại bàn đàm phán nhằm chấm dứt xung đột Israel-Palestine.

Ngày 25/10, Tổng thống Mỹ Joe Biden tuyên bố ủng hộ giải pháp hai nhà nước và ông đã nhiều lần nhắc đến giải pháp này kể từ đó, gần đây nhất là vào ngày 18/11 trên tờ Washington Post. Ngày 27/10, Hội đồng châu Âu đã thông qua đề xuất của Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez về việc tổ chức một hội nghị quốc tế nhằm tìm kiếm hòa bình giữa Israel và Palestine dựa trên “công thức” hai nhà nước. Ngay cả Giáo hoàng Francis cũng tham gia vào dòng quan điểm ủng hộ giải pháp hai nhà nước. Tuy nhiên, một quan chức của Tổ chức Giải phóng Palestine (PLO) yêu cầu giấu tên lưu ý rằng, cả Tổng thống Joe Biden và bất kỳ nhà lãnh đạo nào khác hiện đang nhắc đến con đường “hai nhà nước” đều không đề cập đến điều mà theo quan điểm của ông là “điều kiện không thể thiếu” đối với một Nhà nước Palestine tồn tại, đó là: “Kết thúc sự chiếm đóng của Israel”.

Nhưng chuyên gia Nadav Tamir, người đứng đầu các vấn đề quốc tế tại Trung tâm Hòa bình và Đổi mới Peres ở Tel Aviv, bày tỏ lạc quan: “Điều mà ngày 7/10 đã cho tất cả chúng ta thấy là không thể tiếp tục xung đột nữa, rằng nó cần phải được giải quyết”. Ông tin tưởng rằng, “những người ôn hòa ở cả hai bên” sẽ đạt được một thỏa thuận trong khi ông Isaías Barreada, giáo sư quan hệ quốc tế tại Đại học Complutense ở Madrid, cho rằng, các điều kiện thực tế gây khó khăn đối với giải pháp hai nhà nước, nhưng “mọi thứ đều có thể đảo ngược”.

Trung Đông bấy lâu nay được đánh giá là một trong những khu vực bất ổn nhất trên thế giới. Và sau sự kiện ngày 7/10 vừa qua, khu vực này lại một lần nữa bị ám ảnh bởi đau thương và phẫn nộ. Người Israel tin rằng, họ cần phải loại bỏ Hamas để đảm bảo an ninh cho mình, trong khi người Palestine ưu tiên chấm dứt thảm họa nhân đạo và hành động khiêu khích của nhóm người định cư ở Gaza. Tuy nhiên, cả hai chỉ đang chăm chăm nhìn vào bi kịch của mình, vào những gì đã xảy ra hôm qua hoặc những gì đang xảy ra hôm nay. Còn có một ngày mai mà cả hai bên đều chưa thể hình dung được. Đó là: vượt qua những thách thức và để ngỏ khả năng cho hòa bình.

Theo giới chuyên gia, sự đảm bảo tốt nhất cho an ninh của Israel là thành lập một nhà nước Palestine. Và, trong ngắn hạn, nên tránh làm suy yếu Chính quyền dân tộc Palestine (PA). Các chuyên gia giải thích rằng, các khoảng trống không thể tồn tại lâu trong tự nhiên hoặc trong chính trị. Nếu cả Hamas và Israel đều không quản lý Gaza, khoảng trống quyền lực sẽ nhanh chóng được lấp đầy bởi các lực lượng không kiểm soát được, những người có thể biến Gaza thành một lãnh thổ thất bại và mở đường cho một chu kỳ bạo lực và khủng bố khác.

Để ngăn kịch bản này xảy ra, Gaza phải được quản lý bởi một nhà nước đại diện cho người dân của mình. An ninh của chính Israel đòi hỏi phải thành lập một Nhà nước Palestine ở Gaza và khu Bờ Tây bị chiếm đóng, bao gồm cả Đông Jerusalem. Làm thế nào để đạt được điều này? Câu trả lời đơn giản chỉ là: Phải hướng tới một giải pháp dựa trên công lý và quyền bình đẳng cho cả hai dân tộc. Điều này trước hết có nghĩa là nhu cầu về an ninh trong toàn khu vực và ở châu Âu, nơi phải đối mặt với những hậu quả tức thời của sự bất ổn.

Những nước láng giềng phải hợp lực với các đối tác trong khu vực và trên toàn thế giới để đạt được một giải pháp chính trị khả thi, lâu dài, vì lợi ích của người Israel, người Palestine, và khu vực. Đây cũng là vì lợi ích tốt nhất. Châu Âu, cùng với một số quốc gia Arab, đã khởi xướng những nỗ lực hướng tới mục tiêu này thông qua Nỗ lực Ngày Hòa bình (Peace Day Effort), được trình bày tại Liên hợp quốc hồi tháng 9 vừa qua, ngay trước khi “cơn bão” bắt đầu.

Kể từ ngày 24/11 đến nay, 50 người Israel và 150 người Palestine đã được trả tự do, trong đó đợt gần nhất vào tối 27/11 (giờ địa phương), có thêm 11 con tin người Israel và 33 người Palestine được phóng thích. Chính phủ Israel tối cùng ngày cũng đã thông qua danh sách gồm 50 nữ tù nhân Palestine có khả năng được trả tự do sớm như một phần của thỏa thuận nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn tạm thời với Hamas ở Gaza, qua đó đảm bảo thả thêm gần 20 người Israel bị nhóm chiến binh Palestine bắt làm con tin kể từ ngày 7/10.

Về phía Hamas, phong trào này tuyên bố sẵn sàng đàm phán các điều kiện để thả các quân nhân Israel bị bắt giữ trong các cuộc giao tranh. Đây là động thái quan trọng trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đang tập trung nhiều vào vấn đề thả con tin dân sự hơn là binh sỹ Israel. Theo tuyên bố của Hamas, vấn đề trên không nằm trong các cuộc đàm phán về lệnh ngừng bắn tạm thời và điều kiện để thả các quân nhân Israel sẽ khác với điều kiện thả dân thường. 

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.