Thượng đỉnh G7: Trung Đông, Ukraine và AI phủ bóng chương trình nghị sự

Hội nghị Thượng đỉnh nhóm 7 nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) tại Pháp diễn ra trong bối cảnh thế giới đối mặt thách thức lớn về năng lượng, căng thẳng thương mại, cạnh tranh AI và nền kinh tế toàn cầu phân hóa.

Năm 1975, Pháp đã đăng cai hội nghị đầu tiên của nhóm các nước công nghiệp phát triển, tiền thân của G7 ngày nay. Nửa thế kỷ sau, nước Pháp tiếp tục trở thành tâm điểm chú ý khi lãnh đạo các nền kinh tế hàng đầu thế giới gặp nhau tại thành phố Evian từ ngày 15 đến 17/6 để thảo luận về những vấn đề đang định hình trật tự kinh tế và an ninh toàn cầu.

wqoxpstdgrjn7eq7oya447ngeq-1.jpg
Lãnh đạo các nước G7 sẽ nhóm họp ở Evian từ ngày 15 đến 17/6. Ảnh: Reuters

Theo Reuters, một trong những vấn đề then chốt được các nhà lãnh đạo bàn bạc là tình hình Trung Đông. Mỹ và Iran những giờ qua phát tín hiệu sắp đạt thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ và mở cửa trở lại eo biển Hormuz. Nếu thỏa thuận được ký kết, một vấn đề cấp bách đặt ra là cần rà phá thủy lôi ở eo biển và đảm bảo eo biển không bị đóng cửa trở lại.

Trong các tuyên bố gần đây, Anh và Pháp đã bày tỏ mong muốn hỗ trợ rà phá thủy lôi tại tuyến hàng hải chiến lược này. Một quan chức Mỹ cấp cao xác nhận, cả hai nước đều đang có tàu quân sự hoạt động trong khu vực và có thể tham gia chiến dịch của Washington.

Chưa rõ có bao nhiêu thủy lôi đã bị thả xuống Hormuz và liệu Tổng thống Mỹ Donald Trump có chấp thuận đề nghị của Anh, Pháp hay không. Ông Trump cách đây hai hôm khẳng định "không cần sự giúp đỡ" của G7. Truyền thông châu Âu tin rằng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron sẽ tận dụng cơ hội để thuyết phục người đồng cấp Mỹ.

Bên cạnh "điểm nóng" Trung Đông, Ukraine vẫn là hồ sơ không thể thiếu trên bàn nghị sự của G7. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng được mời tham dự các sự kiện của G7, bao gồm một phiên họp cấp cao có sự góp mặt của Tổng thống Donald Trump.

Hơn 4 năm sau khi xung đột bùng phát, các nước phương Tây tiếp tục khẳng định cam kết hỗ trợ Kiev. Tuy nhiên, đằng sau những tuyên bố đoàn kết đó là những khác biệt ngày càng lớn về cách thức phân bổ nguồn lực tài chính, khả năng duy trì hỗ trợ lâu dài cũng như triển vọng chấm dứt chiến sự.

17trump-news-europeans-01-jhbc-superjumbo.jpg
Hội nghị G7 là cơ hội để lãnh đạo các cường quốc châu Âu và Ukraine thuyết phục Mỹ. Ảnh: NYTimes

Reuters cho hay, các nhà ngoại giao châu Âu coi hội nghị tại Pháp là cơ hội để tìm tiếng nói chung với Mỹ về một dự thảo thỏa thuận mà họ cho là công bằng hơn cho Ukraine. Mỹ trước đó đã thúc đẩy một dự thảo thỏa thuận hòa bình giữa Nga và Ukraine, nhưng châu Âu cho rằng nó quá bất lợi với Kiev.

Về thương mại, Tổng thống Macron sẽ thúc đẩy thảo luận về tình trạng "mất cân bằng kinh tế toàn cầu" tại hội nghị. Theo quan điểm của Paris, những chênh lệch ngày càng lớn về thương mại, đầu tư và năng lực cạnh tranh giữa các nền kinh tế đang tạo ra các nguy cơ bất ổn mới.

Một bài phân tích trên Atlantic Council cho thấy, Pháp là quốc gia duy nhất trong G7 có cán cân vãng lai ở trạng thái cân bằng, tiền đề để Paris kêu gọi một cách tiếp cận tập thể. Những năm trước, đây từng là chủ đề nhạy cảm khi Mỹ và Anh thường xuyên thâm hụt, trong khi Đức, Nhật Bản có thặng dư lớn.

Xu hướng này hiện vẫn tiếp diễn, song mức thặng dư của các nước G7 giờ đây đã trở nên nhỏ bé khi đặt cạnh thặng dư của Trung Quốc. Thực tế này tạo không gian cho sự phối hợp trong nội bộ G7 trước thềm Hội nghị Thượng đỉnh G20 do Mỹ chủ trì tại Miami vào cuối năm.

Cũng tại Evian, vấn đề khoáng sản sẽ được các nhà lãnh đạo G7 tiếp tục bàn bạc. Dù những căng thẳng liên quan đến nguồn cung đất hiếm đã phần nào hạ nhiệt sau các cuộc tiếp xúc cấp cao giữa Mỹ và Trung Quốc cuối năm ngoái, các nước G7 vẫn cho rằng cần đẩy nhanh nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng nhằm giảm thiểu rủi ro gián đoạn trong tương lai.

Theo Atlantic Council, châu Âu nhập khẩu phần lớn đất hiếm và nam châm đất hiếm từ Trung Quốc, khiến nhiều ngành công nghiệp chiến lược như ô tô, năng lượng sạch và công nghệ cao dễ bị ảnh hưởng khi nguồn cung biến động. Những hạn chế xuất khẩu trước đây từng làm giảm mạnh lượng nam châm đất hiếm trên thị trường, buộc một số nhà sản xuất phải điều chỉnh kế hoạch sản xuất.

qm2o6nqicvjtxe2u6mqksynjlm.jpg
Châu Âu chịu tác động mạnh khi nguồn cung đất hiếm gián đoạn. Ảnh: Reuters

Bởi vậy, Pháp đang kỳ vọng thúc đẩy thành lập một ban thư ký thường trực để điều phối chương trình nghị sự về khoáng sản tới hạn giữa các nhiệm kỳ chủ tịch G7. Paris cũng đặt mục tiêu tăng cường năng lực chế biến trong nước và đóng góp vào nỗ lực xây dựng chuỗi cung ứng đa dạng hơn cho châu Âu.

Ngoài lãnh đạo các cường quốc, chuỗi sự kiện Thượng đỉnh G7 năm nay còn có sự góp mặt của lãnh đạo các tập đoàn công nghệ hàng đầu để thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI), thứ công nghệ được dự đoán sẽ định hình thế giới trong thập kỷ tới.

Theo Văn phòng Tổng thống Pháp Macron, một nội dung quan trọng là tuyên bố chung về bảo vệ trẻ vị thành niên trên không gian mạng, trong bối cảnh rủi ro trực tuyến ngày càng gia tăng.

Các nhà lãnh đạo G7 sẽ có buổi làm việc chung với giới lãnh đạo công nghệ vào ngày 17/6 để thảo luận về quy định pháp lý, hạ tầng AI và mạng lưới kỹ thuật số. Đích thân ông Macron đã gửi thư mời lãnh đạo các tập đoàn AI hàng đầu, trong đó nổi bật là CEO Sam Altman (OpenAI), Demis Hassabis (Google DeepMind), Dario Amodei (Anthropic) và Arthur Mensch (Mistral AI).

Theo bài phân tích của Atlantic Council, lời mời của ông Macron là một phần trong nỗ lực thu hút các nhà lãnh đạo công nghệ toàn cầu tới Pháp và định vị Pháp như một đối thủ đáng gờm trong cuộc đua AI.

Trên thực tế, sự phát triển AI vẫn còn rất không đồng đều giữa các quốc gia thành viên. Năm 2025, gần 79% các công ty AI mới được tài trợ vốn trên khắp G7 có trụ sở tại Mỹ, còn Pháp chiếm 3,4%. Ông Macron đã tìm cách củng cố cơ sở hạ tầng AI của đất nước, với việc SoftBank gần đây tuyên bố kế hoạch đầu tư 45 tỷ euro trong 5 năm để xây dựng cơ sở hạ tầng AI tại Pháp.

Thông qua tiến trình G7, Paris muốn hướng tới việc thiết lập các tiêu chuẩn chung và vạch ra các cơ hội hợp tác chung xuyên biên giới. "Rất khó để hội nghị mang lại bước đột phá lớn về AI, nhưng nó có thể tạo ra một cam kết chung về việc phát triển năng lực AI đáng tin cậy tại các nền kinh tế đồng minh", Atlantic Council bình luận.

Thái Hà

Các tin khác

Thấy gì từ vụ các phi hành gia trú ẩn khẩn cấp trên trạm ISS?

Thấy gì từ vụ các phi hành gia trú ẩn khẩn cấp trên trạm ISS?

Dù không dẫn tới một cuộc sơ tán thực sự, nhưng việc Trạm Vũ trụ Quốc tế phải kích hoạt quy trình trú ẩn khẩn cấp với các phi hành gia, đã thu hút sự quan tâm của dư luận quốc tế. Không chỉ phản ánh những rủi ro thường trực của hoạt động không gian, sự việc còn đặt ra bài toán ngày càng lớn về tuổi thọ của ISS, công trình đã vận hành liên tục hơn 25 năm và vẫn đang gánh vác nhiều sứ mệnh khoa học quan trọng của nhân loại.

Lãnh đạo Nga Và Ukraine phát đi tín hiệu sẵn sàng đối thoại

Lãnh đạo Nga Và Ukraine phát đi tín hiệu sẵn sàng đối thoại

Trong một diễn biến mang tính bước ngoặt, lãnh đạo Nga và Ukraine mới đây đã đưa ra những thông điệp mạnh mẽ về khả năng tiến tới một giải pháp ngoại giao trong bối cảnh cuộc xung đột đang bước sang năm thứ 5, cho thấy một cánh cửa đối thoại trực tiếp đang dần được hé mở.

Các chuyên gia lý giải lý do Israel vượt sông Litani, tiến sâu vào Lebanon

Các chuyên gia lý giải lý do Israel vượt sông Litani, tiến sâu vào Lebanon

Việc quân đội Israel tiến vượt sông Litani ở miền Nam Lebanon đang được giới quan sát đánh giá là một trong những diễn biến quân sự đáng chú ý nhất kể từ cuộc chiến Israel - Hezbollah năm 2006. Động thái này không chỉ đánh dấu sự mở rộng đáng kể của chiến dịch quân sự Israel tại Lebanon mà còn làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xung đột khu vực tiếp tục leo thang trong bối cảnh các nỗ lực ngừng bắn và đàm phán vẫn chưa đạt kết quả rõ ràng.

Thông điệp mạnh mẽ về “lời giải châu Á” trước khủng hoảng toàn cầu

Thông điệp mạnh mẽ về “lời giải châu Á” trước khủng hoảng toàn cầu

Tối 29/5, Đối thoại Shangri-La lần thứ 23 đã chính thức khai mạc tại Singapore, thu hút sự chú ý đặc biệt của giới chức an ninh, giới hoạch định chính sách và truyền thông toàn cầu. Tâm điểm vững chắc của phiên khai mạc năm nay chính là bài phát biểu dẫn đề quan trọng của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Việt Nam Tô Lâm. Ngay sau khi kết thúc, bài phát biểu đã nhanh chóng trở thành tiêu điểm trên hàng loạt các trang báo lớn và kênh thông tấn uy tín quốc tế, nhận được sự đồng thuận và đánh giá rất cao từ dư luận chính trị thế giới.

Shangri-La: Từ sáng kiến thúc đẩy đối thoại đến diễn đàn an ninh hàng đầu

Shangri-La: Từ sáng kiến thúc đẩy đối thoại đến diễn đàn an ninh hàng đầu

Khởi nguồn từ một ý tưởng sơ khởi nhằm thiết lập kênh thảo luận quốc phòng đa phương tại châu Á - Thái Bình Dương sau thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Đối thoại Shangri-La đã trải qua chặng đường hơn hai thập kỷ để khẳng định vị thế là một trong những diễn đàn an ninh hàng đầu. Bước sang năm 2026, đối mặt với một môi trường chiến lược toàn cầu đầy biến động, diễn đàn tiếp tục thu hút sự chú ý đặc biệt của dư luận quốc tế.

“Lời cảnh báo khắc nghiệt” về khủng hoảng khí hậu toàn cầu

“Lời cảnh báo khắc nghiệt” về khủng hoảng khí hậu toàn cầu

Nhiều nhà khoa học cho rằng thế giới đang bước vào giai đoạn mà những hiện tượng thời tiết từng bị xem là bất thường đang dần trở thành “trạng thái bình thường mới” của khí hậu toàn cầu. Các đợt nắng nóng cực đoan không chỉ gây sức ép lên y tế, năng lượng và giao thông, mà còn đe dọa an ninh lương thực, tăng trưởng kinh tế và khả năng thích ứng của nhiều quốc gia.

Israel bắn phá phía Nam Lebanon, lệnh ngừng bắn trước nguy cơ sụp đổ

Israel bắn phá phía Nam Lebanon, lệnh ngừng bắn trước nguy cơ sụp đổ

Israel tiến hành các cuộc tập kích dữ dội trên khắp miền Nam Lebanon, trong khi lực lượng Hezbollah cũng xác nhận tấn công lực lượng của Tel Aviv, khiến lệnh ngừng bắn do Mỹ bảo trợ có nguy cơ sụp đổ, đồng thời ảnh hưởng đến triển vọng đạt thỏa thuận giữa Washington - Tehran.

Trung Quốc tăng tốc trên đường đua tới Mặt Trăng

Trung Quốc tăng tốc trên đường đua tới Mặt Trăng

Trung Quốc mới đây đã phóng thành công tàu vũ trụ có người lái Thần Châu-23 đưa ba phi hành gia lên trạm không gian Thiên Cung, đánh dấu bước tiến mới trong chương trình chinh phục không gian đầy tham vọng của Bắc Kinh. Đáng chú ý, một trong ba phi hành gia dự kiến sẽ lưu trú trên quỹ đạo suốt một năm – thời gian dài nhất từ trước đến nay đối với một sứ mệnh không gian có người lái của Trung Quốc.

Đường vào EU của Ukraine: Tưởng gần nhưng còn xa

Đường vào EU của Ukraine: Tưởng gần nhưng còn xa

Ukraine cho rằng nước này xứng đáng trở thành thành viên đầy đủ của Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, các thành viên EU chủ chốt muốn quá trình gia nhập của Ukraine diễn ra đúng trình tự và chỉ sẵn sàng cấp cho Kiev tư cách "thành viên liên kết".

Cơ hội cho Mỹ-Iran từ bản dự thảo 9 điểm

Cơ hội cho Mỹ-Iran từ bản dự thảo 9 điểm

Giữa lúc nguy cơ xung đột bùng phát trở lại tại Trung Đông, sự xuất hiện của dự thảo thỏa thuận 9 điểm cùng các nỗ lực trung gian dồn dập từ Pakistan và Qatar đang mở ra cơ hội hiếm hoi để Mỹ và Iran nối lại tiến trình đàm phán.

Những thách thức đón chờ tân Chủ tịch Fed

Những thách thức đón chờ tân Chủ tịch Fed

Sự kiện ông Kevin Warsh chính thức bước vào Nhà Trắng, thực hiện nghi thức tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đánh dấu một bước ngoặt lớn, khép lại kỷ nguyên đầy biến động của người tiền nhiệm Jerome Powell và mở ra một chương mới mang tính lịch sử cho nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tổng thống Trump đối mặt phép thử ảnh hưởng chính trị trước bầu cử giữa nhiệm

Tổng thống Trump đối mặt phép thử ảnh hưởng chính trị trước bầu cử giữa nhiệm

Các cuộc bầu cử sơ bộ diễn ra đồng loạt tại nhiều bang của Mỹ trong tuần này được xem là bài kiểm tra quan trọng đối với sức ảnh hưởng chính trị của Tổng thống Donald Trump, trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Kết quả bước đầu cho thấy những ứng cử viên nhận được sự hậu thuẫn của ông Trump tiếp tục giành ưu thế tại nhiều cuộc đua then chốt, song cũng phản ánh những thách thức mà đảng Cộng hòa phải đối mặt trong hành trình bảo vệ quyền kiểm soát Quốc hội.

Trung-Nga thắt chặt quan hệ chiến lược

Trung-Nga thắt chặt quan hệ chiến lược

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng đánh giá quan hệ giữa Bắc Kinh và Moskva đang ở mức cao chưa từng có, đồng thời cam kết "xây dựng một hệ thống quản trị toàn cầu công bằng và hợp lý hơn".

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.