Triển vọng eo biển Hormuz được khơi thông thắp hy vọng cho kinh tế thế giới

Triển vọng eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới, sắp được mở cửa trở lại đang tạo hiệu ứng tích cực trên thị trường toàn cầu, khi giới đầu tư kỳ vọng nguồn cung dầu khí sẽ nhanh chóng ổn định sau nhiều tuần gián đoạn vì xung đột Mỹ–Iran.

Truyền thông quốc tế đang đổ dồn quan tâm về hướng Nhà Trắng sau khi các hãng tin lớn sáng 29/5 (giờ Hà Nội) loan báo về việc các nhà đàm phán Mỹ-Iran đã đạt được một "bản ghi nhớ" nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn, mở cửa trở lại eo biển Hormuz và văn kiện quan trọng này hiện đang chờ phê duyệt cuối cùng của Tổng thống Donald Trump.

u5dprpmrnfi6lg4zikzo7hg6li.jpg
Thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đang chờ sự phê duyệt của Tổng thống Trump. Ảnh: Reuters

Mỹ và Iran chưa công bố nội dung chi tiết của bản ghi nhớ nêu trên. Sau 6 tuần giao tranh kể từ cuối tháng 2/2026, ngày 8/4 vừa qua, Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn, nhưng eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch của năng lượng toàn cầu, vẫn chịu hai vòng phong tỏa do Mỹ và Iran áp đặt.

Theo Reuters, nếu được phê duyệt, thỏa thuận mới giữa Mỹ và Iran sẽ kéo dài thời gian ngừng bắn giữa các bên thêm ít nhất 60 ngày nữa. Trong thời gian đó, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa tự do cho hoạt động vận tải hàng hóa; Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng, nới lỏng trừng phạt hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran và sẵn sàng thảo luận về các khoản tiền đang bị đóng băng của Iran tại Mỹ.

Nguồn tin của tờ Axios cho hay, bản ghi nhớ còn kèm yêu cầu rằng Iran sẽ gỡ toàn bộ thủy lôi trong vòng 30 ngày. Sự xuất hiện của thủy lôi là yếu tố gây nguy hiểm cho tàu bè thương mại di chuyển ở eo biển Hormuz.

Ngoài ra, bản ghi nhớ được cho là cũng có nội dung về việc Mỹ-Iran sẽ khởi động các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran trong 60 ngày đó để tìm cách thu hẹp khác biệt. Một số hãng tin Mỹ đưa tin, Iran đồng ý đưa vào bản ghi nhớ điều khoản nước này cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Trong các tuyên bố được đưa ra nhiều tuần qua, Tổng thống Mỹ Trump khẳng định Washington kiên quyết không cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và muốn đưa số uranium đã làm giàu của Iran sang Mỹ. Tuy nhiên, Iran tuyên bố sẽ chỉ bàn về vấn đề hạt nhân khi chiến sự kết thúc.

25biz-strait-gqvp-superjumbo.jpg
Nhiều tàu bè mắc kẹt xung quanh eo biển Hormuz do các biện pháp phong tỏa. Ảnh: Reuters

Chưa rõ liệu Tổng thống Trump có phê duyệt bản dự thảo hay không. Nguồn tin của Axios cho biết, "Tổng thống Trump đã nói với các nhà trung gian rằng ông ấy muốn có vài ngày để suy nghĩ về điều đó".

Khi được hỏi về tiến trình đàm phán với Iran, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 29/5 bày tỏ lạc quan, cho biết hai bên đang tiếp tục thảo luận về "một vài điểm liên quan đến ngôn ngữ". "Khó có thể dự đoán chính xác khi nào hoặc liệu Tổng thống có ký bản ghi nhớ hay không. Có một vài vấn đề liên quan đến hạt nhân, kho dự trữ uranium. Vì vậy, chúng tôi đang thảo luận qua lại với họ. Chúng tôi tin rằng họ đang đàm phán với thiện chí", ông Vance nhấn mạnh.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cùng ngày cho hay "mọi thứ phụ thuộc vào những gì Tổng thống muốn làm. Và Tổng thống Donald Trump sẽ không đưa ra một thỏa thuận tồi tệ nào cho người dân Mỹ". Tuy nhiên, ông nhận định, ngay khi xung đột với Iran kết thúc, giá năng lượng sẽ hạ nhiệt.

Trong nhiều thập niên qua, eo biển Hormuz được xem là "van điều tiết" của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuyến hàng hải hẹp nằm giữa Iran và Oman này là cửa ngõ kết nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, nơi tập trung phần lớn hoạt động xuất khẩu dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của các quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Iraq, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Qatar.

Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa do xung đột Mỹ-Iran đã khiến nguồn cung năng lượng toàn cầu bị thu hẹp, đẩy chi phí bảo hiểm vận chuyển tăng cao và khiến giá nhiên liệu trên khắp thế giới tăng vọt.

capture.jpg
Giá dầu Brent hợp đồng tương lai tiếp tục xu hướng giảm giá khi có thông tin Mỹ-Iran đạt thỏa thuận. Ảnh: OilPrice

Ngay sau khi xuất hiện thông tin về khả năng Mỹ-Iran sắp đạt thỏa thuận, thị trường tài chính và năng lượng toàn cầu đã có những phản ứng tích cực. Tính đến 12h trưa 29/5, giá dầu Brent tiêu chuẩn (hợp đồng giao tháng 7/2026) tiếp tục xu hướng giảm, giao dịch ở mốc dưới 93 USD/thùng, thấp hơn đáng kể mức đỉnh khoảng 115 USD cách đây hơn 3 tuần.

Theo giới quan sát, giá năng lượng toàn cầu giảm sẽ mang lại lợi ích cho cả Mỹ, Iran và thế giới. Tại Mỹ, giá năng lượng giảm giúp giảm áp lực lạm phát trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng. Với Iran, một thỏa thuận với Mỹ sẽ giúp họ giảm thiểu tác động từ các lệnh trừng phạt và mở đường xuất khẩu dầu mỏ trở lại sau nhiều tuần bị phong tỏa.

Với phần còn lại của thế giới, nhất là các nền kinh tế năng động ở châu Á, các chuyến tàu chở dầu, LNG và phân bón từ vùng Vịnh sẽ giúp khơi thông chuỗi cung ứng, hạ nhiệt chi phí sản xuất và vận tải, đồng thời giảm áp lực lạm phát tại nhiều nền kinh tế đang chịu tác động từ giá năng lượng cao. Bên cạnh đó, việc lưu thông thông suốt qua eo biển Hormuz còn góp phần củng cố niềm tin của thị trường, hạn chế rủi ro gián đoạn thương mại toàn cầu.

Tuy nhiên, giới quan sát cũng cảnh báo rằng triển vọng này vẫn phụ thuộc lớn vào quyết định cuối cùng của Washington và mức độ tuân thủ các cam kết từ hai bên trong thời gian tới cũng như việc liệu hai bên có thể tận dụng thời gian ngừng bắn để tiến đến thỏa thuận bền vững hay không.

Thái Hà

Các tin khác

Đức - Pháp tìm cách “vá” lá chắn phòng thủ chung châu Âu

Đức - Pháp tìm cách “vá” lá chắn phòng thủ chung châu Âu

Đức và Pháp tìm các cơ chế hợp tác mới trong lĩnh vực quốc phòng nhằm chứng minh vai trò “đầu tàu” trong tiến trình xây dựng năng lực phòng thủ chung của toàn Liên minh châu Âu (EU), bất chấp khác biệt sâu sắc về các chương trình phát triển vũ khí.

Khói bốc lên từ một vụ nổ tại một địa điểm mà Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ cho là các cuộc tấn công vào Iran ngày 14/7. Ảnh do Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ phát hành.

Căng thẳng Mỹ - Iran: Thỏa thuận hòa bình đổ vỡ, nguy cơ xung đột lan rộng

Trong một động thái đánh dấu bước leo thang nghiêm trọng trong quan hệ Mỹ - Iran, Trưởng đoàn đàm phán cấp cao của Iran, ông Mohammed Bagher Ghalibaf, tuyên bố các lực lượng vũ trang nước này hiện được toàn quyền tiến hành các biện pháp đáp trả đối với những gì Tehran gọi là "hành động xâm lược của kẻ thù". Tuyên bố được đưa ra sau loạt cuộc không kích của Mỹ nhằm vào nhiều mục tiêu trên lãnh thổ Iran, khiến ít nhất 7 binh sĩ nước này thiệt mạng.

Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành "Hormuz thứ hai"

Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành "Hormuz thứ hai"

Eo biển Bab al-Mandeb, tuyến hàng hải quan trọng kết nối kênh đào Suez, đứng trước nguy cơ bị phong tỏa tương tự eo biển Hormuz trong bối cảnh xung đột giữa Arab Saudi-Houthi có dấu hiệu tái bùng phát và Iran liên tiếp phát cảnh báo rắn.

Liên minh phòng không mới và bước ngoặt chuyển giao vũ khí tại Ukraine

Liên minh phòng không mới và bước ngoặt chuyển giao vũ khí tại Ukraine

Chiến sự tại Ukraine đã bước sang năm thứ năm với những biến động không ngừng. Trong bối cảnh các cuộc tấn công bằng tên lửa và máy bay không người lái (UAV) giữa hai bên ngày càng leo thang, châu Âu và Ukraine đang xúc tiến thành lập một liên minh phòng không tích hợp mới, đồng thời ghi nhận những cam kết chuyển giao công nghệ quốc phòng chưa từng có từ Pháp.

Châu Á oằn mình ứng phó với thời tiết cực đoan

Châu Á oằn mình ứng phó với thời tiết cực đoan

Chỉ trong chưa đầy hai tuần đầu tháng 7, hàng loạt quốc gia châu Á đã hứng chịu các đợt mưa lũ, sạt lở và bão nhiệt đới liên tiếp, khiến hơn 100 người thiệt mạng, hàng triệu người phải sơ tán hoặc mắc kẹt.

Iran áp dụng học thuyết quân sự mới trong xung đột Trung Đông?

Iran áp dụng học thuyết quân sự mới trong xung đột Trung Đông?

Một nguồn thạo tin an ninh chia sẻ với Press TV, rằng động thái gần đây của Iran không còn đơn thuần là đòn đáp trả, mà phản ánh việc nước này áp dụng một học thuyết quân sự mới trong xung đột Trung Đông, thay vì những phản ứng được tính toán nhằm thể hiện quyết tâm nhưng vẫn tránh một cuộc xung đột toàn diện.

Tình người giữa tâm chấn Venezuela

Tình người giữa tâm chấn Venezuela

Trong chớp mắt, thảm họa động đất kép kinh hoàng quét qua bang La Guaira, biến nhiều khu đô thị vốn nhộn nhịp, sầm uất bên bờ biển Nam Mỹ trở thành một bức tranh xám xịt của đổ nát và chia ly. Hàng ngàn ngôi nhà đổ sập, vô số gia đình mất đi người thân, lâm vào cảnh thiếu thốn lương thực, nước sạch và y tế. Nỗi đau bao trùm lên toàn bộ mảnh đất này. Nhưng chính trong những thời khắc tăm tối và tuyệt vọng nhất, ánh sáng của tình người lại tỏa sáng hơn bao giờ hết.

Hormuz dậy sóng, Mỹ - Iran lại bên bờ đối đầu quân sự

Hormuz dậy sóng, Mỹ - Iran lại bên bờ đối đầu quân sự

Chưa đầy một tháng sau khi ký Bản ghi nhớ Islamabad về ngừng bắn và khôi phục lưu thông qua eo biển Hormuz, Mỹ và Iran đã nối lại các cuộc tập kích lẫn nhau. Diễn biến mới làm dấy lên lo ngại thỏa thuận vừa đạt được có thể đổ vỡ, dù hai bên vẫn để ngỏ khả năng đối thoại.

Chặng đường gia nhập EU của Ukraine gần hơn một bước

Chặng đường gia nhập EU của Ukraine gần hơn một bước

Liên minh châu Âu (EU) đã nhất trí mở thêm một cụm đàm phán gia nhập với Ukraine và Moldova, đánh dấu bước tiến mới trong lộ trình hướng tới tư cách thành viên của hai quốc gia Đông Âu, dù vẫn còn nhiều trở ngại về chính trị trước khi quá trình này có thể hoàn tất.

Thấy gì từ Thượng đỉnh NATO 2026?

Thấy gì từ Thượng đỉnh NATO 2026?

Từ những hợp đồng quốc phòng trị giá hàng chục tỷ USD đến các cuộc thảo luận về Ukraine, Iran và an ninh hàng hải, Thượng đỉnh NATO 2026 cho thấy liên minh đang chuyển trọng tâm từ những cam kết lớn sang bài toán thực hiện, trong một môi trường an ninh ngày càng phức tạp.

 Ngoại giao chạy đua với thực tế chiến sự ác liệt tại Ukraine

Ngoại giao chạy đua với thực tế chiến sự ác liệt tại Ukraine

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây khẳng định triển vọng chấm dứt chiến sự tại Ukraine đang “ở gần hơn nhiều so với những gì mọi người nghĩ”. Tuy nhiên, tuyên bố đầy lạc quan này lại được đưa ra đúng thời điểm Nga và Ukraine tiếp tục giáng những đòn tấn công mạnh tay lẫn nhau, một lần nữa làm nổi bật những thách thức to lớn trên con đường tìm kiếm hòa bình.

Hai cuộc điện đàm, một bài toán hòa bình Ukraine

Hai cuộc điện đàm, một bài toán hòa bình Ukraine

Trong bối cảnh Hội nghị Thượng đỉnh NATO tại Ankara, Thổ Nhĩ Kỳ chuẩn bị diễn ra vào tuần tới, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tiến hành hai cuộc điện đàm riêng biệt với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và Tổng thống Nga Vladimir Putin, trọng tâm xoay quanh việc tìm kiếm giải pháp chấm dứt chiến sự tại Ukraine.

"Cơn khát" năng lượng của các trung tâm dữ liệu AI giữa sóng nhiệt ở Mỹ

"Cơn khát" năng lượng của các trung tâm dữ liệu AI giữa sóng nhiệt ở Mỹ

Một đợt nắng nóng quy mô lớn đang càn quét khắp nước Mỹ, tạo áp lực lên hệ thống lưới điện và nguồn cung cấp nước của quốc gia này. Đáng chú ý, hiện tượng thời tiết cực đoan này đã phơi bày một vấn đề bức nhối: gánh nặng khổng lồ từ sự bùng nổ của các trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo (AI).

Sau nắng nóng, châu Âu đối mặt một cuộc khủng hoảng mới

Sau nắng nóng, châu Âu đối mặt một cuộc khủng hoảng mới

Đợt nắng nóng kỷ lục đã kéo theo loạt vụ cháy rừng nghiêm trọng ở các quốc gia Nam Âu. Nền nhiệt cao, thời tiết khô hạn và gió mạnh khiến nguy cơ cháy tiếp tục gia tăng, buộc nhiều nước phải nâng mức cảnh báo và huy động lực lượng ứng phó.

USMCA trước ngã rẽ: Thách thức và cơ hội cho thương mại Bắc Mỹ

USMCA trước ngã rẽ: Thách thức và cơ hội cho thương mại Bắc Mỹ

Washington từ chối gia hạn Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA), kích hoạt đồng hồ đếm ngược 10 năm trước khi hiệp định có thể hết hiệu lực nếu ba nước không đạt được một thỏa thuận mới. Quyết định này không phải là sự chấm dứt ngay lập tức của một thỏa thuận thương mại trị giá hàng nghìn tỷ USD, nhưng lại mở ra một giai đoạn khó đoán định đối với nền kinh tế Bắc Mỹ.

Chân dung nữ Thủ tướng thứ hai của Hàn Quốc Han Seong-sook

Chân dung nữ Thủ tướng thứ hai của Hàn Quốc Han Seong-sook

Mới đây, việc Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae Myung bổ nhiệm bà Han Seong-sook vào vị trí Thủ tướng không chỉ đánh dấu cột mốc mới trong sự nghiệp của cựu CEO Naver, mà còn phản ánh rằng Seoul đặt trọng tâm vào tư duy công nghệ và đổi mới để dẫn dắt giai đoạn phát triển tiếp theo.

Mỹ - Iran "lệch pha" trên bàn đàm phán

Mỹ - Iran "lệch pha" trên bàn đàm phán

Các đặc phái viên Mỹ tới Doha nhằm thúc đẩy tiến trình đàm phán với Iran, song Tehran từ chối gặp mặt trực tiếp. Bất đồng về trình tự thực thi thỏa thuận và các vấn đề cốt lõi cho thấy khoảng cách giữa hai bên vẫn lớn, phủ bóng triển vọng đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.

Vì sao Nga bác đề xuất mới của Ukraine về tấn công tầm xa?

Vì sao Nga bác đề xuất mới của Ukraine về tấn công tầm xa?

Mới đây, trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình nhà nước Nga, Tổng thống Vladimir Putin cho biết Ukraine đã đưa ra đề xuất ngừng các cuộc tấn công tầm xa như một bước tiến tới hòa bình. Tuy nhiên, Tổng thống Nga đã bác đề xuất này và nêu rõ quan điểm từ Điện Kremlin.