Triển vọng eo biển Hormuz được khơi thông thắp hy vọng cho kinh tế thế giới

Triển vọng eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới, sắp được mở cửa trở lại đang tạo hiệu ứng tích cực trên thị trường toàn cầu, khi giới đầu tư kỳ vọng nguồn cung dầu khí sẽ nhanh chóng ổn định sau nhiều tuần gián đoạn vì xung đột Mỹ–Iran.

Truyền thông quốc tế đang đổ dồn quan tâm về hướng Nhà Trắng sau khi các hãng tin lớn sáng 29/5 (giờ Hà Nội) loan báo về việc các nhà đàm phán Mỹ-Iran đã đạt được một "bản ghi nhớ" nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn, mở cửa trở lại eo biển Hormuz và văn kiện quan trọng này hiện đang chờ phê duyệt cuối cùng của Tổng thống Donald Trump.

u5dprpmrnfi6lg4zikzo7hg6li.jpg
Thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đang chờ sự phê duyệt của Tổng thống Trump. Ảnh: Reuters

Mỹ và Iran chưa công bố nội dung chi tiết của bản ghi nhớ nêu trên. Sau 6 tuần giao tranh kể từ cuối tháng 2/2026, ngày 8/4 vừa qua, Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn, nhưng eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch của năng lượng toàn cầu, vẫn chịu hai vòng phong tỏa do Mỹ và Iran áp đặt.

Theo Reuters, nếu được phê duyệt, thỏa thuận mới giữa Mỹ và Iran sẽ kéo dài thời gian ngừng bắn giữa các bên thêm ít nhất 60 ngày nữa. Trong thời gian đó, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa tự do cho hoạt động vận tải hàng hóa; Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng, nới lỏng trừng phạt hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran và sẵn sàng thảo luận về các khoản tiền đang bị đóng băng của Iran tại Mỹ.

Nguồn tin của tờ Axios cho hay, bản ghi nhớ còn kèm yêu cầu rằng Iran sẽ gỡ toàn bộ thủy lôi trong vòng 30 ngày. Sự xuất hiện của thủy lôi là yếu tố gây nguy hiểm cho tàu bè thương mại di chuyển ở eo biển Hormuz.

Ngoài ra, bản ghi nhớ được cho là cũng có nội dung về việc Mỹ-Iran sẽ khởi động các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran trong 60 ngày đó để tìm cách thu hẹp khác biệt. Một số hãng tin Mỹ đưa tin, Iran đồng ý đưa vào bản ghi nhớ điều khoản nước này cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Trong các tuyên bố được đưa ra nhiều tuần qua, Tổng thống Mỹ Trump khẳng định Washington kiên quyết không cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và muốn đưa số uranium đã làm giàu của Iran sang Mỹ. Tuy nhiên, Iran tuyên bố sẽ chỉ bàn về vấn đề hạt nhân khi chiến sự kết thúc.

25biz-strait-gqvp-superjumbo.jpg
Nhiều tàu bè mắc kẹt xung quanh eo biển Hormuz do các biện pháp phong tỏa. Ảnh: Reuters

Chưa rõ liệu Tổng thống Trump có phê duyệt bản dự thảo hay không. Nguồn tin của Axios cho biết, "Tổng thống Trump đã nói với các nhà trung gian rằng ông ấy muốn có vài ngày để suy nghĩ về điều đó".

Khi được hỏi về tiến trình đàm phán với Iran, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 29/5 bày tỏ lạc quan, cho biết hai bên đang tiếp tục thảo luận về "một vài điểm liên quan đến ngôn ngữ". "Khó có thể dự đoán chính xác khi nào hoặc liệu Tổng thống có ký bản ghi nhớ hay không. Có một vài vấn đề liên quan đến hạt nhân, kho dự trữ uranium. Vì vậy, chúng tôi đang thảo luận qua lại với họ. Chúng tôi tin rằng họ đang đàm phán với thiện chí", ông Vance nhấn mạnh.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cùng ngày cho hay "mọi thứ phụ thuộc vào những gì Tổng thống muốn làm. Và Tổng thống Donald Trump sẽ không đưa ra một thỏa thuận tồi tệ nào cho người dân Mỹ". Tuy nhiên, ông nhận định, ngay khi xung đột với Iran kết thúc, giá năng lượng sẽ hạ nhiệt.

Trong nhiều thập niên qua, eo biển Hormuz được xem là "van điều tiết" của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuyến hàng hải hẹp nằm giữa Iran và Oman này là cửa ngõ kết nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, nơi tập trung phần lớn hoạt động xuất khẩu dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của các quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Iraq, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Qatar.

Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa do xung đột Mỹ-Iran đã khiến nguồn cung năng lượng toàn cầu bị thu hẹp, đẩy chi phí bảo hiểm vận chuyển tăng cao và khiến giá nhiên liệu trên khắp thế giới tăng vọt.

capture.jpg
Giá dầu Brent hợp đồng tương lai tiếp tục xu hướng giảm giá khi có thông tin Mỹ-Iran đạt thỏa thuận. Ảnh: OilPrice

Ngay sau khi xuất hiện thông tin về khả năng Mỹ-Iran sắp đạt thỏa thuận, thị trường tài chính và năng lượng toàn cầu đã có những phản ứng tích cực. Tính đến 12h trưa 29/5, giá dầu Brent tiêu chuẩn (hợp đồng giao tháng 7/2026) tiếp tục xu hướng giảm, giao dịch ở mốc dưới 93 USD/thùng, thấp hơn đáng kể mức đỉnh khoảng 115 USD cách đây hơn 3 tuần.

Theo giới quan sát, giá năng lượng toàn cầu giảm sẽ mang lại lợi ích cho cả Mỹ, Iran và thế giới. Tại Mỹ, giá năng lượng giảm giúp giảm áp lực lạm phát trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng. Với Iran, một thỏa thuận với Mỹ sẽ giúp họ giảm thiểu tác động từ các lệnh trừng phạt và mở đường xuất khẩu dầu mỏ trở lại sau nhiều tuần bị phong tỏa.

Với phần còn lại của thế giới, nhất là các nền kinh tế năng động ở châu Á, các chuyến tàu chở dầu, LNG và phân bón từ vùng Vịnh sẽ giúp khơi thông chuỗi cung ứng, hạ nhiệt chi phí sản xuất và vận tải, đồng thời giảm áp lực lạm phát tại nhiều nền kinh tế đang chịu tác động từ giá năng lượng cao. Bên cạnh đó, việc lưu thông thông suốt qua eo biển Hormuz còn góp phần củng cố niềm tin của thị trường, hạn chế rủi ro gián đoạn thương mại toàn cầu.

Tuy nhiên, giới quan sát cũng cảnh báo rằng triển vọng này vẫn phụ thuộc lớn vào quyết định cuối cùng của Washington và mức độ tuân thủ các cam kết từ hai bên trong thời gian tới cũng như việc liệu hai bên có thể tận dụng thời gian ngừng bắn để tiến đến thỏa thuận bền vững hay không.

Thái Hà

Các tin khác

Đường vào EU của Ukraine: Tưởng gần nhưng còn xa

Đường vào EU của Ukraine: Tưởng gần nhưng còn xa

Ukraine cho rằng nước này xứng đáng trở thành thành viên đầy đủ của Liên minh châu Âu (EU). Tuy nhiên, các thành viên EU chủ chốt muốn quá trình gia nhập của Ukraine diễn ra đúng trình tự và chỉ sẵn sàng cấp cho Kiev tư cách "thành viên liên kết".

Cơ hội cho Mỹ-Iran từ bản dự thảo 9 điểm

Cơ hội cho Mỹ-Iran từ bản dự thảo 9 điểm

Giữa lúc nguy cơ xung đột bùng phát trở lại tại Trung Đông, sự xuất hiện của dự thảo thỏa thuận 9 điểm cùng các nỗ lực trung gian dồn dập từ Pakistan và Qatar đang mở ra cơ hội hiếm hoi để Mỹ và Iran nối lại tiến trình đàm phán.

Những thách thức đón chờ tân Chủ tịch Fed

Những thách thức đón chờ tân Chủ tịch Fed

Sự kiện ông Kevin Warsh chính thức bước vào Nhà Trắng, thực hiện nghi thức tuyên thệ nhậm chức Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đánh dấu một bước ngoặt lớn, khép lại kỷ nguyên đầy biến động của người tiền nhiệm Jerome Powell và mở ra một chương mới mang tính lịch sử cho nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Tổng thống Trump đối mặt phép thử ảnh hưởng chính trị trước bầu cử giữa nhiệm

Tổng thống Trump đối mặt phép thử ảnh hưởng chính trị trước bầu cử giữa nhiệm

Các cuộc bầu cử sơ bộ diễn ra đồng loạt tại nhiều bang của Mỹ trong tuần này được xem là bài kiểm tra quan trọng đối với sức ảnh hưởng chính trị của Tổng thống Donald Trump, trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tháng 11. Kết quả bước đầu cho thấy những ứng cử viên nhận được sự hậu thuẫn của ông Trump tiếp tục giành ưu thế tại nhiều cuộc đua then chốt, song cũng phản ánh những thách thức mà đảng Cộng hòa phải đối mặt trong hành trình bảo vệ quyền kiểm soát Quốc hội.

Trung-Nga thắt chặt quan hệ chiến lược

Trung-Nga thắt chặt quan hệ chiến lược

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Nga Vladimir Putin cùng đánh giá quan hệ giữa Bắc Kinh và Moskva đang ở mức cao chưa từng có, đồng thời cam kết "xây dựng một hệ thống quản trị toàn cầu công bằng và hợp lý hơn".

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cảnh báo khẩn từ IEA về giai đoạn đặc biệt nhạy cảm của năng lượng

Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa phát đi cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ thế giới bước vào một cuộc khủng hoảng dầu mỏ mới, khi lượng dự trữ dầu thương mại toàn cầu đang giảm với tốc độ chưa từng thấy, trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục làm gián đoạn nguồn cung năng lượng chiến lược, đồng thời mùa du lịch hè ở Bắc bán cầu đang đến gần.

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

WHO ban bố tình trạng khẩn cấp quốc tế vì đợt bùng phát Ebola tại châu Phi

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã tuyên bố đợt bùng phát Ebola mới nhất tại Cộng hòa dân chủ (CHDC) Congo và nước láng giềng Uganda là “tình trạng khẩn cấp y tế công cộng gây quan ngại quốc tế”, sau khi virus này khiến gần 90 người thiệt mạng và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ lây lan trong khu vực.

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Xung đột Mỹ - Iran trước các biến số mới đa mặt trận

Chính quyền Mỹ và Israel dường như đang chuẩn bị cho khả năng nối lại chiến dịch tấn công quân sự táo bạo hơn nhằm vào Iran ngay trong tuần tới, bao gồm cả phương án triển khai đặc nhiệm trên bộ để thu giữ uranium làm giàu tại các cơ sở hạt nhân của Tehran. Ngược lại, Iran bị nghi triển khai hàng loạt chiến dịch cơ hội, trong đó có vụ xâm nhập hệ thống giám sát nhiên liệu tại nhiều bang của Mỹ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ chiến tranh mạng nhằm vào hạ tầng năng lượng trọng yếu của nước này.

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Chuyên gia lý giải về trạng thái "hoà bình lạnh" giữa Mỹ và Trung Quốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump chiều tối 15/5 đã kết thúc chuyến thăm ba ngày tới Trung Quốc. Giới học giả nhận định, chuyến thăm của nhà lãnh đạo Mỹ đã góp phần tạo thêm “không gian thở” cho quan hệ Mỹ - Trung, đồng thời mở ra một gian đoạn hoà bình lạnh. Có thể, đây không phải kết quả lý tưởng nhất sau cuộc gặp thượng đỉnh, song trong bối cảnh hiện nay, hoà bình lạnh được đánh giá là lựa chọn thực tế nhất.

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Khi doanh nghiệp trở thành giao điểm trong đàm phán Mỹ - Trung

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump vào trung tuần tháng 5 được xem là một trong những sự kiện ngoại giao quan trọng nhất giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới trong thời gian qua. Theo các chuyên gia, khác với các cuộc gặp thượng đỉnh trước đây vốn tập trung nhiều vào cạnh tranh chiến lược, lần này yếu tố kinh tế và lợi ích doanh nghiệp đang nổi lên như ưu tiên hàng đầu của Washington.

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.