Triển vọng eo biển Hormuz được khơi thông thắp hy vọng cho kinh tế thế giới

Triển vọng eo biển Hormuz, tuyến vận tải năng lượng huyết mạch của thế giới, sắp được mở cửa trở lại đang tạo hiệu ứng tích cực trên thị trường toàn cầu, khi giới đầu tư kỳ vọng nguồn cung dầu khí sẽ nhanh chóng ổn định sau nhiều tuần gián đoạn vì xung đột Mỹ–Iran.

Truyền thông quốc tế đang đổ dồn quan tâm về hướng Nhà Trắng sau khi các hãng tin lớn sáng 29/5 (giờ Hà Nội) loan báo về việc các nhà đàm phán Mỹ-Iran đã đạt được một "bản ghi nhớ" nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn, mở cửa trở lại eo biển Hormuz và văn kiện quan trọng này hiện đang chờ phê duyệt cuối cùng của Tổng thống Donald Trump.

u5dprpmrnfi6lg4zikzo7hg6li.jpg
Thỏa thuận giữa Mỹ và Iran đang chờ sự phê duyệt của Tổng thống Trump. Ảnh: Reuters

Mỹ và Iran chưa công bố nội dung chi tiết của bản ghi nhớ nêu trên. Sau 6 tuần giao tranh kể từ cuối tháng 2/2026, ngày 8/4 vừa qua, Mỹ và Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn, nhưng eo biển Hormuz, tuyến hàng hải huyết mạch của năng lượng toàn cầu, vẫn chịu hai vòng phong tỏa do Mỹ và Iran áp đặt.

Theo Reuters, nếu được phê duyệt, thỏa thuận mới giữa Mỹ và Iran sẽ kéo dài thời gian ngừng bắn giữa các bên thêm ít nhất 60 ngày nữa. Trong thời gian đó, eo biển Hormuz sẽ được mở cửa tự do cho hoạt động vận tải hàng hóa; Mỹ dỡ bỏ lệnh phong tỏa đối với các cảng, nới lỏng trừng phạt hoạt động xuất khẩu dầu mỏ của Iran và sẵn sàng thảo luận về các khoản tiền đang bị đóng băng của Iran tại Mỹ.

Nguồn tin của tờ Axios cho hay, bản ghi nhớ còn kèm yêu cầu rằng Iran sẽ gỡ toàn bộ thủy lôi trong vòng 30 ngày. Sự xuất hiện của thủy lôi là yếu tố gây nguy hiểm cho tàu bè thương mại di chuyển ở eo biển Hormuz.

Ngoài ra, bản ghi nhớ được cho là cũng có nội dung về việc Mỹ-Iran sẽ khởi động các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran trong 60 ngày đó để tìm cách thu hẹp khác biệt. Một số hãng tin Mỹ đưa tin, Iran đồng ý đưa vào bản ghi nhớ điều khoản nước này cam kết không theo đuổi vũ khí hạt nhân.

Trong các tuyên bố được đưa ra nhiều tuần qua, Tổng thống Mỹ Trump khẳng định Washington kiên quyết không cho phép Tehran sở hữu vũ khí hạt nhân và muốn đưa số uranium đã làm giàu của Iran sang Mỹ. Tuy nhiên, Iran tuyên bố sẽ chỉ bàn về vấn đề hạt nhân khi chiến sự kết thúc.

25biz-strait-gqvp-superjumbo.jpg
Nhiều tàu bè mắc kẹt xung quanh eo biển Hormuz do các biện pháp phong tỏa. Ảnh: Reuters

Chưa rõ liệu Tổng thống Trump có phê duyệt bản dự thảo hay không. Nguồn tin của Axios cho biết, "Tổng thống Trump đã nói với các nhà trung gian rằng ông ấy muốn có vài ngày để suy nghĩ về điều đó".

Khi được hỏi về tiến trình đàm phán với Iran, Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 29/5 bày tỏ lạc quan, cho biết hai bên đang tiếp tục thảo luận về "một vài điểm liên quan đến ngôn ngữ". "Khó có thể dự đoán chính xác khi nào hoặc liệu Tổng thống có ký bản ghi nhớ hay không. Có một vài vấn đề liên quan đến hạt nhân, kho dự trữ uranium. Vì vậy, chúng tôi đang thảo luận qua lại với họ. Chúng tôi tin rằng họ đang đàm phán với thiện chí", ông Vance nhấn mạnh.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cùng ngày cho hay "mọi thứ phụ thuộc vào những gì Tổng thống muốn làm. Và Tổng thống Donald Trump sẽ không đưa ra một thỏa thuận tồi tệ nào cho người dân Mỹ". Tuy nhiên, ông nhận định, ngay khi xung đột với Iran kết thúc, giá năng lượng sẽ hạ nhiệt.

Trong nhiều thập niên qua, eo biển Hormuz được xem là "van điều tiết" của thị trường năng lượng toàn cầu. Tuyến hàng hải hẹp nằm giữa Iran và Oman này là cửa ngõ kết nối vịnh Ba Tư với Ấn Độ Dương, nơi tập trung phần lớn hoạt động xuất khẩu dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) của các quốc gia vùng Vịnh như Arab Saudi, Iraq, Kuwait, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) và Qatar.

Việc eo biển Hormuz bị phong tỏa do xung đột Mỹ-Iran đã khiến nguồn cung năng lượng toàn cầu bị thu hẹp, đẩy chi phí bảo hiểm vận chuyển tăng cao và khiến giá nhiên liệu trên khắp thế giới tăng vọt.

capture.jpg
Giá dầu Brent hợp đồng tương lai tiếp tục xu hướng giảm giá khi có thông tin Mỹ-Iran đạt thỏa thuận. Ảnh: OilPrice

Ngay sau khi xuất hiện thông tin về khả năng Mỹ-Iran sắp đạt thỏa thuận, thị trường tài chính và năng lượng toàn cầu đã có những phản ứng tích cực. Tính đến 12h trưa 29/5, giá dầu Brent tiêu chuẩn (hợp đồng giao tháng 7/2026) tiếp tục xu hướng giảm, giao dịch ở mốc dưới 93 USD/thùng, thấp hơn đáng kể mức đỉnh khoảng 115 USD cách đây hơn 3 tuần.

Theo giới quan sát, giá năng lượng toàn cầu giảm sẽ mang lại lợi ích cho cả Mỹ, Iran và thế giới. Tại Mỹ, giá năng lượng giảm giúp giảm áp lực lạm phát trước thềm cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng. Với Iran, một thỏa thuận với Mỹ sẽ giúp họ giảm thiểu tác động từ các lệnh trừng phạt và mở đường xuất khẩu dầu mỏ trở lại sau nhiều tuần bị phong tỏa.

Với phần còn lại của thế giới, nhất là các nền kinh tế năng động ở châu Á, các chuyến tàu chở dầu, LNG và phân bón từ vùng Vịnh sẽ giúp khơi thông chuỗi cung ứng, hạ nhiệt chi phí sản xuất và vận tải, đồng thời giảm áp lực lạm phát tại nhiều nền kinh tế đang chịu tác động từ giá năng lượng cao. Bên cạnh đó, việc lưu thông thông suốt qua eo biển Hormuz còn góp phần củng cố niềm tin của thị trường, hạn chế rủi ro gián đoạn thương mại toàn cầu.

Tuy nhiên, giới quan sát cũng cảnh báo rằng triển vọng này vẫn phụ thuộc lớn vào quyết định cuối cùng của Washington và mức độ tuân thủ các cam kết từ hai bên trong thời gian tới cũng như việc liệu hai bên có thể tận dụng thời gian ngừng bắn để tiến đến thỏa thuận bền vững hay không.

Thái Hà

Các tin khác

Thông điệp về AI của các tỷ phú công nghệ tại hội nghị bộ trưởng G20

Thông điệp về AI của các tỷ phú công nghệ tại hội nghị bộ trưởng G20

Mới đây, phát biểu của các tỷ phú công nghệ tại Hội nghị Bộ trưởng Đổi mới Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) được cho là đã phản ánh một sự dịch chuyển đáng chú ý. Theo đó, cuộc cạnh tranh trí tuệ nhân tạo (AI) không còn đơn thuần xoay quanh thuật toán.

Đối đầu Mỹ-Iran lan rộng, cửa ngoại giao hẹp dần

Đối đầu Mỹ-Iran lan rộng, cửa ngoại giao hẹp dần

Giao tranh Mỹ-Iran lan sang nhiều nước Trung Đông, trong khi Washington kiên quyết gia tăng sức ép kinh tế nhằm làm suy yếu nguồn lực của Tehran. Cùng lúc, các nỗ lực trung gian đưa hai bên trở lại bàn đàm phán chưa thể tạo đột phá do thiếu lòng tin và bất đồng về điều kiện thực hiện cam kết của các bên.

Bốn vấn đề lớn nhìn từ thảm họa lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc

Bốn vấn đề lớn nhìn từ thảm họa lũ quét ở biên giới Nepal - Trung Quốc

Dòng lũ dữ ở biên giới Nepal - Trung Quốc hôm 26/8 được tạo nên bởi băng và đá nền sụp xuống từ dãy Himalaya phản ánh thiên tai không dừng lại ở những đường biên giới. Khi rủi ro khí hậu ngày càng mang tính xuyên quốc gia, Nepal, Trung Quốc và Ấn Độ cũng đứng trước yêu cầu phải cân nhắc lại cách thức hợp tác và quản trị khu vực này.

Vùng Vịnh và sự hình thành cấu trúc an ninh đa tầng mới

Vùng Vịnh và sự hình thành cấu trúc an ninh đa tầng mới

Sau hơn sáu tháng kể từ ngày nổ ra xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran, các nước vùng Vịnh được cho là đang thay đổi cách nhìn về chính khái niệm an ninh. Theo giới chuyên gia, họ đang cùng tìm kiếm câu trả lời cho việc nên hợp tác với ai, có thể kỳ vọng điều gì từ từng đối tác và các cơ chế hợp tác cần vận hành như thế nào khi một cuộc khủng hoảng thực sự xảy ra.

Iran thừa nhận tác động kinh tế nghiêm trọng sau 6 tháng chiến sự

Iran thừa nhận tác động kinh tế nghiêm trọng sau 6 tháng chiến sự

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cho biết hoạt động xuất khẩu và nhập khẩu của nước này đã giảm gần 35% do các biện pháp trừng phạt của Mỹ và lệnh phong tỏa các cảng của Iran, trong bối cảnh đó, Tehran tuyên bố tiếp tục duy trì sức chống chịu trước sức ép từ Washington và theo đuổi các nỗ lực ngoại giao.

Báo động đỏ về nguy cơ vỡ “bom nước” sau thảm họa ở Nepal

Báo động đỏ về nguy cơ vỡ “bom nước” sau thảm họa ở Nepal

Ít ngày sau vụ sập sông băng gây ra trận lũ quét kinh hoàng cướp đi sinh mạng của 584 người, khu vực biên giới Nepal và Tây Tạng (Trung Quốc) vẫn đứng trước một mối nguy lớn khi đất đá đã vô tình tạo ra các hồ chứa tự nhiên khổng lồ. Việc các hồ này bắt đầu tràn bờ đang đe dọa trực tiếp đến tính mạng người dân cũng như nỗ lực cứu hộ của lực lượng chức năng.

Iran: 2 triệu rial đổi được 1 USD, số tiền đó mua được những gì?

Iran: 2 triệu rial đổi được 1 USD, số tiền đó mua được những gì?

Theo Aljazeera, đồng rial Iran đã giảm xuống mức thấp nhất từ trước tới nay trên thị trường tự do, vượt ngưỡng 2 triệu rial đổi 1 USD. Cột mốc mới cho thấy áp lực ngày càng lớn đối với nền kinh tế Iran, vốn đã chịu tác động kéo dài từ các lệnh trừng phạt, lạm phát cao và những gián đoạn do xung đột.

Nepal gồng mình chống chọi với thiên tai

Nepal gồng mình chống chọi với thiên tai

Ít nhất 160 người đã thiệt mạng và hàng trăm người khác mất tích sau trận lũ quét dữ dội cuốn trôi nhiều ngôi làng, phá hủy đường sá, cầu cống và các công trình năng lượng tại khu vực miền núi Nepal gần biên giới với Trung Quốc. 

Mỹ - Canada bùng căng thẳng thương mại sau đàm phán đổ vỡ

Mỹ - Canada bùng căng thẳng thương mại sau đàm phán đổ vỡ

Các cuộc đàm phán thương mại giữa Mỹ - Canada đổ vỡ vào phút chót, kéo theo việc Washington áp thuế 50% đối với hàng hóa Canada và Ottawa tuyên bố sẽ áp thuế trả đũa. Các động thái này đang đẩy hai nước vào vòng đối đầu thương mại mới.

Mỹ tăng cường sức ép kinh tế thay cho chiến dịch quân sự với Iran

Mỹ tăng cường sức ép kinh tế thay cho chiến dịch quân sự với Iran

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington sẽ áp đặt “các biện pháp trừng phạt khắc nghiệt nhất trong lịch sử” đối với Iran, đồng thời cho rằng việc gia tăng sức ép kinh tế có thể làm giảm khả năng Mỹ phải tiến hành một chiến dịch quân sự quy mô lớn mới.

Syria trước nguy cơ thành điểm nóng đối đầu Israel - Thổ Nhĩ Kỳ

Syria trước nguy cơ thành điểm nóng đối đầu Israel - Thổ Nhĩ Kỳ

Israel không kích căn cứ quan trọng của Syria vài ngày sau cuộc thảo luận về hoạt động quân sự của Thổ Nhĩ Kỳ, động thái làm lộ rõ những bất đồng ngày càng sâu giữa các bên, đồng thời đặt Mỹ trước sức ép phải ngăn nguy cơ các đồng minh Trung Đông đối đầu trực tiếp.

Lời cảnh báo mới về “lằn ranh đỏ” an toàn hạt nhân giữa chiến sự

Lời cảnh báo mới về “lằn ranh đỏ” an toàn hạt nhân giữa chiến sự

Vụ máy bay không người lái (UAV) phát nổ gần khu vực nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia, khiến một chuyên gia hạt nhân thiệt mạng và 17 người bị thương, đang một lần nữa đẩy vấn đề an toàn, an ninh hạt nhân tại cơ sở này lên mức báo động. Cơ quan Năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) cảnh báo mọi hành động quân sự nhằm vào nhà máy hoặc nhân viên của cơ sở đều tiềm ẩn “những rủi ro lớn đối với an toàn hạt nhân”.

Khi ngoại giao con thoi trở lại với hồ sơ Ukraine

Khi ngoại giao con thoi trở lại với hồ sơ Ukraine

Theo một chuyên gia Nga, việc Đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là ông Steve Witkoff cùng ông Jared Kushner chuẩn bị tới Moskva, phản ánh nỗ lực của chính quyền Tổng thống Trump nhằm tham gia tích cực hơn vào quá trình tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột Ukraine.

Những tín hiệu mới từ bàn đàm phán Gaza

Những tín hiệu mới từ bàn đàm phán Gaza

Các nỗ lực ngoại giao nhằm thúc đẩy giai đoạn tiếp theo của kế hoạch hòa bình Gaza đang có những chuyển động mới, khi Hamas tái khẳng định cam kết giải giáp và chuyển giao quyền quản lý, trong khi Mỹ cùng các nước trung gian tiếp tục thúc đẩy Israel thực hiện những bước đi tương ứng.

Chạy đua tìm kiếm, hỗ trợ nạn nhân sau động đất kép tại Indonesia

Chạy đua tìm kiếm, hỗ trợ nạn nhân sau động đất kép tại Indonesia

Indonesia đang khẩn trương tìm kiếm các nạn nhân sau trận động đất 7,7 độ tại Flores, trong khi một trận động đất mạnh 6,9 độ tiếp tục làm rung chuyển Bắc Sumatra chưa đầy 12 giờ sau đó. Hai trận động đất khiến nhiều khu vực phải sơ tán và hoạt động cứu hộ được triển khai khẩn cấp.

Những phép màu dấy lên hy vọng sau động đất Colombia

Những phép màu dấy lên hy vọng sau động đất Colombia

Giữa đống đổ nát ngổn ngang ở miền Tây Colombia, lực lượng cứu hộ đang chạy đua với thời gian để tìm kiếm những người còn mắc kẹt. Việc nhiều nạn nhân được đưa ra khỏi các tòa nhà sập sau hàng chục giờ đang thắp lên hy vọng cho gia đình những người mất tích.