"Thùng thuốc súng" Ukraine lên bàn đàm phán Nga-Mỹ

Tổng thống Mỹ Joe Biden có cuộc thảo luận hiếm hoi với người đồng cấp Nga Vladimir Putin xung quanh căng thẳng ở miền Đông Ukraine và đề xuất tiến hành cuộc gặp thượng đỉnh ở một quốc gia thứ ba để đối thoại trực tiếp về loạt "điểm nóng" khu vực và toàn cầu.

Nhà Trắng ngày 14/4 (giờ Việt Nam) thông báo Tổng thống Mỹ Joe Biden đã vừa có cuộc điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin để thảo luận về các vấn khu vực và quốc tế, trong đó tập trung vào tình hình ở Ukraine, nơi chứng kiến căng thẳng gia tăng những ngày gần đây, theo CNBC. 

Trong cuộc điện đàm, ông Biden tái khẳng định sự ủng hộ mà Washington dành cho Kiev, đồng thời bày tỏ lo ngại việc Nga tăng cường hiện diện quân sự đáng kể ở Crimea và khu vực gần biên giới Ukraine. Theo Nhà Trắng, ông Biden đã làm rõ quan điểm cứng rắn của Mỹ xung quanh nghi án Nga tấn công mạng Mỹ, vốn đã bị Moscow nhiều lần bác bỏ. Hai nhà lãnh đạo cũng thảo luận về ổn định chiến lược và kiểm soát vũ khí, về chương trình hạt nhân của Iran, tình hình Afghanistan và vấn đề biến đổi khí hậu.

Tổng thống Mỹ Joe Biden và người đồng cấp Nga Vladimir Putin. Ảnh: Getty Images
Tổng thống Mỹ Joe Biden và người đồng cấp Nga Vladimir Putin.  Ảnh: Getty Images

Đáng chú ý, trong cuộc điện đàm công khai lần thứ hai với Tổng thống Putin từ khi nhậm chức, ông chủ Nhà Trắng đã đề nghị gặp thượng đỉnh người đồng cấp Nga "trong những tháng tới" tại một quốc gia thứ ba để "để thảo luận về toàn bộ các vấn đề mà các nước đang đối mặt". Tổng thống Mỹ Biden cũng khẳng định ông muốn xây dựng quan hệ ổn định và có thể đoán trước với Nga.

Cùng ngày, Điện Kremlin ra thông cáo xác nhận cuộc điện đàm, cho biết thêm ông Biden đã trực tiếp mời Tổng thống Nga dự hội nghị thượng đỉnh về khí hậu do Mỹ tổ chức ngày 22 và 23/4 bằng hình thức trực tuyến. Theo TASS, Điện Kremlin chưa nói rõ liệu Moscow có chấp thuận đề xuất tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Putin và Tổng thống Biden hay không. Tuy nhiên, hồi giữa tháng 3/2021, Tổng thống Nga từng khẳng định ông muốn tham gia một cuộc đối thoại "trực tiếp" và "không ngắt quãng" với Tổng thống Mỹ.

Xung quanh vấn đề Ukraine, Điện Kremlin nhấn mạnh, Tổng thống Putin đã nêu rõ quan điểm của Moscow về con đường duy nhất giải quyết cuộc khủng hoảng ở Ukraine là các bên phải tuân thủ nghiêm thỏa thuận Minsk đạt được năm 2015, trong đó có nêu rõ tiến trình chính trị cùng các cam kết mà chính quyền Ukraine và phe ly khai phải thực thi để từng bước tiến đến hòa bình. Nga gần đây đã liên tiếp hối thúc Chính phủ Ukraine thực hiện cam kết cấp quy chế đặc biệt cho vùng Donbass. Tuy nhiên, chính quyền Kiev trì hoãn việc này và nói rằng các cuộc bầu cử chỉ có thể diễn ra khi chính phủ kiểm soát toàn bộ miền Đông.

Cuộc điện đàm giữa hai nhà lãnh đạo Nga, Mỹ diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương xấu đi nhanh chóng vì hàng loạt mâu thuẫn. Tháng trước, ông Biden khiến Moscow tức giận khi nặng lời chỉ trích ông Putin rồi quy trách nhiệm cho Nga trong vụ nhân vật đối lập tai tiếng người Nga Alexei Navalny nghi bị đầu độc và nghi vấn Nga can thiệp bầu cử Mỹ. Mỹ sau đó đã áp đặt các biện pháp trừng phạt bổ sung chống lại Nga, kéo theo sự đáp trả từ Moscow.

Các chuyên gia bày tỏ lo ngại, dù ông Putin và ông Biden đã làm rõ quan điểm về Ukraine, nhưng cách tiếp cận cứng rắn và các phát ngôn mạnh mẽ của quan chức hai nước xung quanh tình hình Ukraine vẫn có thể đẩy cuộc khủng hoảng tại quốc gia Đông Âu này trở thành tảng đá lớn ngáng trở nỗ lực khôi phục quan hệ giữa Nga và các nước phương Tây do Mỹ dẫn đầu.

Theo Reuters, ngay trước cuộc điện đàm, hôm 12/4, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken đã gọi việc Nga triển khai hàng chục ngàn binh sĩ đến gần biên giới Ukraine là hành động khiêu khích quân sự và cảnh báo Moscow sẽ phải "trả giá". Đáp lại, Thứ trưởng Ngoại giao Nga Sergei Ryabkov tuyên bố, Mỹ và NATO "nên suy nghĩ về việc kiềm chế thái độ hung hăng của các đối tác ở Kiev" và thực thi nghiêm túc thỏa thuận Minsk. Dù Nga không hướng đến một cuộc chiến với Ukraine, nhưng ông Ryabkov khẳng định Nga sẽ hành động quyết liệt để bảo vệ cộng đồng người nói tiếng Nga ở miền Đông Ukraine. 

Quan chức ngoại giao cấp cao của Nga cảnh báo, việc Mỹ cùng đồng minh tiếp tục cung cấp viện trợ quân sự cho Ukraine sẽ biến nước này thành "một thùng thuốc súng". "Kiev và phương Tây sẽ phải chịu hoàn toàn trách nhiệm nếu khiến tình hình thêm trầm trọng. Một khi tình hình xấu đi, chúng tôi chắc chắn sẽ làm tất cả có thể để đảm bảo an ninh, an toàn cho người dân Nga, ở bất cứ nơi đâu", ông Ryabkov nói.

Từ Moscow, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu ngày 13/4 thì cho biết, Nga đã phát hiện NATO đang có kế hoạch điều động khoảng 40.000 quân và 15.000 hạng mục vũ khí khác nhau, bao gồm cả máy bay chiến lược, tới tập trung gần biên giới Nga. Theo ông Shoigu, quân đội Mỹ đang tái triển khai lực lượng từ lục địa Bắc Mỹ tới châu Âu qua ngả Đại Tây Dương. "Binh lính từ châu Âu đang tiến về biên giới Nga. Các lực lượng cơ bản đang được gia tăng ở khu vực Biển Đen và khu vực Baltic", ông Shoigu nói thêm, đồng thời gọi những hành động đó mang rõ "khuynh hướng chống Nga".

Xung đột vũ trang giữa quân đội Chính phủ Ukraine và các lực lượng đòi ly khai ở miền Đông nước này nổ ra năm 2014, với Donbass là chiến trường chính, sau cuộc chính biến lật đổ chính quyền Viktor Yanukovich ở Kiev và cùng thời điểm Nga sáp nhập Crimea sau một cuộc trưng cầu dân ý trên bán đảo. Kiev và phương Tây lâu nay cho rằng Nga hậu thuẫn và cung cấp vũ khí cho dân quân miền Đông, nhưng Moscow bác bỏ. 

Năm 2015, lãnh đạo các nước Nga, Pháp, Đức, Ukraine nhóm họp theo định dạng 4 bên ở Minsk và thông qua thỏa thuận về việc yêu cầu các bên đối địch ở Ukraine ngừng bắn. Tuy nhiên, thỏa thuận Minsk và khoảng 30 thỏa thuận ngừng bắn khác đã bị vi phạm nhiều lần. Tính đến nay, cuộc xung đột 7 năm ở Đông Ukraine đã tước đi sinh mạng của 14.000 người, đẩy hàng trăm ngàn người khác vào cảnh nguy hiểm.

Thiện Nhân

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.