Thông điệp của ngành điện

Ngày 31/3/2007, thành phố Sydney (Australia) quyết định tắt toàn bộ đèn trong 1 giờ, với hơn 2,2 triệu cá nhân, công ty và tổ chức cùng tham gia. Một trong những đô thị náo nhiệt bậc nhất thế giới đã đồng lòng làm một việc khó khăn đối với bất kỳ đô thị nào: Tạm thời từ bỏ tiện nghi.

Cắt điện và câu chuyện Giờ Trái đất

Sau gần 2 thập kỷ, khoảnh khắc ấy đã đi vào lịch sử, khởi đầu cho một sự kiện sẽ lan tỏa khắp hành tinh về sau: Giờ Trái đất. Trong suốt Giờ Trái đất, từ 8 giờ đến 9 giờ tối, người dân Australia đã tắt các thiết bị điện trong nhà, các tòa nhà lớn và các công trình công cộng khác trên toàn quốc. Hành động này không chỉ giúp giảm thiểu lượng điện tiêu thụ mà còn nhắc nhở mọi người về tầm quan trọng của việc bảo vệ môi trường và sử dụng năng lượng tiết kiệm.

Sau đó, chiến dịch Giờ Trái đất do Quỹ Quốc tế bảo vệ thiên nhiên (WWF) khởi xướng đã lan rộng đến các quốc gia và vùng lãnh thổ mới, thậm chí cả trạm không gian vũ trụ quốc tế ISS. Hơn một thập kỷ qua, phong trào này đã truyền cảm hứng, khuyến khích hàng triệu người ủng hộ và tham gia các dự án khí hậu và bảo tồn quan trọng do WWF lãnh đạo, thúc đẩy các bước tiến trong chính sách về khí hậu, nhận thức và hành động của các cá nhân, doanh nghiệp và chính phủ.

Thông điệp của ngành điện -0
Bức ảnh huyền thoại tuyên truyền về Giờ Trái đất - một trong những chiến dịch toàn cầu thành công bậc nhất lịch sử. Ảnh: Getty

Có lẽ rất ít người biết rằng vào giai đoạn ấy, Sydney lâm vào một cuộc khủng hoảng năng lượng. Cuối năm 2006, Peter Debnam, lãnh đạo phe đối lập ở bang New South Wales, đã chỉ trích gay gắt chính quyền bang vì tình trạng mất điện thường xuyên của thành phố, cho rằng thời tiết nắng nóng không phải là lời bào chữa thuyết phục: “Chính phủ phải thừa nhận rằng vấn đề lớn lúc này là thiếu sự đầu tư nâng cấp trạm biến áp, mạng lưới và nâng cấp nguồn phát điện”.

Một ngày trước khi ông Debnam lên tiếng, hơn 30.000 hộ gia đình ở Tây Nam Sydney đã bị mất điện. Tòa nhà Nghị viện bang New South Wales cũng bị cắt điện 2 lần chỉ trong một ngày, cùng với rất nhiều cao ốc khác ở quận thương mại trung tâm Sydney.

Giờ Trái đất giải quyết rất nhiều việc. Kể từ khi nó xuất hiện, Australia không những tiết kiệm được điện mà còn giảm đáng kể lượng phát khí thải ra môi trường. 

Năm 2009, Australia ghi nhận mức lượng khí thải CO2 trên đầu người cao nhất thế giới. Theo chỉ số phát thải năng lượng CO2 (CEEI) của Maplecroft bấy giờ, Australia đã thải ra 20,58 tấn CO2/người/năm, vượt xa bất kỳ quốc gia nào khác. Tuy nhiên, trong khoảng thời gian từ đó đến năm 2017, lượng khí thải bình quân đầu người đã giảm mạnh. Thêm vào đó, cường độ phát thải của nền kinh tế cũng đã giảm nhiều trong khoảng thời gian này. Người dân vui vẻ và tích cực tham gia tiết kiệm điện vì họ cảm nhận được rằng đây là chiến dịch phục vụ cho cuộc sống tương lai.

Năm 2016, Huế trở thành thành phố đầu tiên ở Việt Nam được WWF công nhận về cam kết phát triển carbon thấp, trong khuôn khổ dự án toàn cầu “Thử thách thành phố Giờ Trái đất”. Cắt điện không còn là một chủ đề đau khổ, một khi người ta đã hiểu được ý nghĩa của nó.

Cuối năm ngoái, khi Nhật Bản lâm vào cuộc khủng hoảng bão giá năng lượng và thực phẩm, Thủ tướng Nhật Kishida Fumio tuyên bố rằng đất nước sẽ xây dựng một hệ thống điểm thưởng dành cho những gia đình tiêu thụ điện tiết kiệm, để họ nhận được các chính sách ưu đãi khi thanh toán hóa đơn điện. Trước đó, Quốc hội Nhật Bản đã thông qua một dự luật yêu cầu tất cả các tòa nhà mới xây phải đáp ứng những tiêu chuẩn khắt khe về tiết kiệm điện.

Khi đối diện với khủng hoảng năng lượng, các quốc gia giàu có nhất đều phải làm một chuyện nghe có vẻ quá giản dị, nhưng hiệu quả: Tiết kiệm. Bạn không thể tính chuyện giời bể gì với nguy cơ thiếu điện, nếu người dân không chịu giảm bớt nhu cầu một chút.

Và, họ đã làm gì? Một là kể những câu chuyện “đẹp” hơn, để mọi người cùng tham gia vào các chiến dịch tiết kiệm; hai là mở ra hành lang pháp lý khuyến khích người dân tiết kiệm. Lời nói đi đôi với hành động.

Thông điệp của ngành điện -0
Nhân viên EVN mang loa đi tuyên truyền về tiết kiệm điện trên đường phố Hà Nội. Ảnh: VNE

Khác biệt nằm ở cách thức truyền tải thông điệp

Đầu tháng 6 vừa rồi, một tờ báo đăng clip nhân viên EVN cầm loa đi khắp phố để tuyên truyền tiết kiệm điện. Trong video, 2 người mặc đồng phục cam trên chiếc xe Dream cũ, lang thang ngõ ngách, người ngồi sau ôm loa đang phát “hạn chế sử dụng các thiết bị có công suất lớn, để phục vụ tiết kiệm điện...”.

Dưới bài viết ấy, nhiều người bình luận khá tiêu cực: “Thật không thể tin nổi, thế kỷ 21, thời đại 4.0 rồi mà”. “Còn giải pháp nào độc đáo, sáng tạo hơn không?”. Có người lại góp ý luôn giải pháp: “Thay vì phát loa thì chạy chương trình, nếu như tháng này số điện giảm 10% so với tháng trước thì tháng sau được hoàn tiền 50.000 đồng, 20% thì 100.000 đồng... thì hiệu quả hơn”.

Cuối cùng thì một clip kêu gọi tiết kiệm điện lại trở thành một diễn đàn góp ý về cách thức truyền thông. Chính những người nghe cảm thấy khó chịu với việc phải tiếp nhận thông điệp theo kiểu này và ngay cả với một việc có ích như tiết kiệm điện, cách thức người ta phát đi thông điệp đôi khi cũng có thể đẩy nó vào ngõ cụt.

Các lý thuyết về tiếp thị đã chỉ ra điểm cơ bản để một chiến dịch có thể thành công: Cảm xúc. Giờ Trái đất vượt xa hình ảnh của 1 giờ cắt điện toàn hệ thống thông thường, vì bên trong nó là một câu chuyện khơi dậy cảm xúc: Những người tắt điện, dù chỉ 1 giờ thôi, đã tham gia vào chiến dịch chung tay xây dựng tương lai và bảo vệ môi trường sống trong nhiều năm nữa.

Trong những ngày nắng nóng đỉnh điểm, chúng ta lại phải chứng kiến xung đột khá cũ kỹ giữa người tiêu dùng và ngành điện: Một bên dường như không có khả năng truyền tải những thông điệp sao cho thuyết phục và một bên nhất quyết đối xử với điện như một mặt hàng tiêu dùng thuần túy, miễn cứ trả đủ tiền là không cần phải tiết kiệm.

Bây giờ, nếu đi qua bất kỳ trung tâm thương mại lớn nào vào một trưa nắng đỉnh điểm, bạn sẽ thấy sảng khoái tức thì. Máy lạnh mở với công suất lớn đến nỗi nó phả hơi mát lan khắp mặt đường.

Bạn có lẽ sẽ không thấy điều này có gì vô lý. Các câu chuyện xoay quanh điện lực được kể hiện tại loanh quanh chỉ là giá điện, hay mối quan hệ thuần túy thị trường giữa một bên là nhà cung cấp dịch vụ (điện lực) và một bên là người tiêu dùng. Nó không được kể đúng với bản chất rằng điện cũng là một tài nguyên cần phải được tiết kiệm.

Các câu chuyện có sức mạnh của riêng nó. Tháng 3 vừa rồi, sau 1 giờ tắt đèn hưởng ứng Giờ Trái đất 2023, cả nước đã tiết kiệm được gần 300.000 kWh, tương đương 555,6 triệu đồng, theo thông tin từ Trung tâm điều độ hệ thống điện Quốc gia của EVN.

Bức ảnh tuyên truyền cho chiến dịch Giờ Trái đất đưa con mắt chúng ta ra ngoài vũ trụ, để ngắm lại hành tinh từ một điểm nhìn rất xa. Rằng, tắt điện là để phục vụ cho một mục tiêu lớn lao hơn, vượt qua lợi ích nhỏ bé của mỗi cá nhân. Một thông điệp đẹp và giàu cảm xúc đã làm cho chuyện cắt điện trở thành một sứ mệnh kéo được mọi người vào cuộc.

Tôi vào trang chủ EVN những ngày nắng nóng đỉnh điểm này và bắt gặp những thông điệp khô khốc kiểu loa phường một lần nữa. Ngay đầu trang là khẩu hiệu “Tiết kiệm thành thói quen” và ở dưới là 4 gạch đầu dòng liệt kê các việc phải làm để phục vụ cho khẩu hiệu. Tôi đọc xong và không có cảm xúc gì với lời kêu gọi ấy.

Nhiều người có lẽ đã nghe thông điệp qua loa phát trên xe máy của EVN và thay vì trở thành một người tiếp lửa cho một sứ mệnh tiết kiệm vì tương lai nào đó, họ quay trở lại trạng thái một người tiêu dùng bất mãn, không những chịu thiệt thòi vì tình trạng độc quyền điện lực, lại còn phải đèo bòng thêm cả trách nhiệm sử dụng sản phẩm tiết kiệm nữa.

Nhiều khi, khác biệt để biến một ai đó thành bạn đồng hành hay một người bất mãn đến từ việc bạn kể một câu chuyện như thế nào.

Ban Cầm

Các tin khác

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Nước Mỹ 25 năm sau ngày 11/9/2001

Một phần tư thế kỷ đã trôi qua kể từ buổi sáng kinh hoàng 11/9/2001, loạt hồ sơ vừa được giải mật cho thấy những cảnh báo về Osama bin Laden và al-Qaeda đã xuất hiện từ nhiều năm trước vụ tấn công, đồng thời hé lộ những hệ lụy về sức khỏe mà người dân New York và lực lượng cứu nạn phải đối mặt trong nhiều năm về sau.

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Syria - ngọn lửa đang bùng lên từ khoảng trống

Ngày 18/8, Đặc phái viên Mỹ về Syria kiêm nhiệm Đại sứ Mỹ tại Thổ Nhĩ Kỳ Tom Barrack cảnh báo: Một sự cố quân sự ngoài ý muốn nào đó hoàn toàn có thể nhanh chóng khiến tình hình khu vực vượt khỏi tầm kiểm soát. Gần 2 năm sau ngày cựu Tổng thống Syria Bashar Al Assad rời khỏi Damascus, khoảng trống quyền lực vẫn chưa thể được lấp đầy, trong khi nguy cơ về sự xuất hiện của cuộc chiến mới lại một lần nữa bùng lên.

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Châu Âu vẫn đi trên dây trong bài toán di cư

Gần một tháng sau làn sóng người di cư ồ ạt tràn từ Morocco vào vùng lãnh thổ hải ngoại Ceuta của Tây Ban Nha, châu Âu vẫn loay hoay với bài toán khó: kiểm soát biên giới mà không vượt qua những giới hạn pháp lý, nhân đạo và chính trị, dù các diễn ngôn từ Brussels có vẻ đã cứng rắn
hơn.

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Ceuta, cuộc khủng hoảng biên giới bắt đầu từ smartphone

Từ một phán quyết của tòa án bị bóp méo trên mạng xã hội, những hình ảnh được diễn giải sai lệch và tin đồn lan rộng, hàng chục nghìn người đã đổ về Ceuta trong vài giờ cuối tháng 7, tạo ra một cuộc khủng hoảng tại biên giới Tây Ban Nha - Morocco.

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Khi Trung Đông tự vẽ lại bản đồ an ninh

Trong gần nửa thế kỷ, thông qua những thỏa thuận về dầu mỏ, tài chính và hợp tác quân sự, nhiều quốc gia Trung Đông đã dựa vào "chiếc ô an ninh" của Mỹ để tập trung phát triển kinh tế. Nhưng, một thỏa thuận quân sự mới được ký vào những ngày đầu tháng 8 này đang làm thay đổi tất cả, mở ra một giai đoạn mới, khi các quốc gia trong khu vực muốn tự bảo đảm an ninh của chính mình.

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Giá trị của độc lập, tự do và những vấn đề đặt ra trong kỷ nguyên mới

Độc lập và tự do là những giá trị có ý nghĩa đặc biệt đối với sự tồn tại, phát triển của mỗi quốc gia, dân tộc và mỗi con người. Không có dân tộc nào có thể phát triển bền vững nếu không có quyền tự quyết đối với vận mệnh của mình; cũng không có xã hội tiến bộ nếu con người không được sống trong môi trường hòa bình, an toàn, có quyền làm chủ và điều kiện phát triển toàn diện. Đối với Việt Nam, độc lập, tự do là những giá trị được hình thành, hun đúc và bảo vệ qua hàng nghìn năm lịch sử dựng nước và giữ nước.

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Phát huy sức mạnh văn hóa để bảo vệ an ninh Tổ quốc

Ngày 5/8/2026, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng “Đề án Phát triển văn hóa Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới”. Đề án là sự cụ thể hóa, triển khai thiết thực việc thực hiện Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị trong lực lượng Công an nhân dân (CAND).

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

Tăng cường bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ của Công an nhân dân trong kỷ nguyên mới

LTS: Trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là bối cảnh chuyển đổi số, hội nhập quốc tế, để bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội, lực lượng Công an nhân dân (CAND) đứng trước yêu cầu phải phát triển theo hướng chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, làm chủ khoa học - công nghệ, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt mỗi cán bộ, chiến sĩ cần không ngừng nâng cao bản lĩnh, nhân văn và đạo đức công vụ.
Nhân kỷ niệm 81 năm Ngày truyền thống CAND, Chuyên đề ANTG Cuối tháng trân trọng giới thiệu bài viết của Trung tướng Trần Bá Thiều, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Chính trị CAND về vấn đề này.

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

Dẹp loạn giang hồ trên không gian mạng

“Giang hồ mạng” không phải là khái niệm pháp lý, mà là cách cộng đồng gọi những cá nhân gây dựng ảnh hưởng trên mạng xã hội bằng hình ảnh đầu gấu đầu mèo, xăm trổ ngang tàng, phát ngôn gây sốc, khoe tiền bạc, các mối quan hệ hoặc công khai chửi bới người khác bằng những lời lẽ rất vô văn hóa... Việc cơ quan điều tra khởi tố, bắt tạm giam một loạt "giang hồ mạng" như: Khánh "Sky", Hồ Văn Khoa, “Vua Quạt” Trần Đình Tiệp, vợ chồng Huấn “Hoa Hồng”, vợ chồng Phú Lê, “Tế điên" Nam Định thời gian gần đây khiến số "giang hồ mạng" khác có vẻ lo ngại sẽ tới lượt mình nên đã tìm cách thay đổi nội dung. Mạng xã hội vì thế cũng đỡ rác hẳn.

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Sóng chiến sự đổ về “Cổng nước mắt”

Giữa lúc dòng chảy thương mại từ Vùng Vịnh qua eo biển Hormuz bị bóp nghẹt bởi xung đột Mỹ-Iran, một huyết mạch hàng hải khác của thế giới đang đứng trước nguy cơ bị cuốn vào vòng xoáy chiến sự. Căng thẳng Houthi - Arab Saudi tái bùng phát, cùng những cảnh báo cứng rắn từ Tehran, đang đặt eo biển Bab el-Mandeb trước nguy cơ trở thành điểm nghẽn tiếp theo, có thể đẩy cú sốc năng lượng vượt khỏi Trung Đông, lan rộng ra nền kinh tế toàn cầu.

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Điều đọng lại ở Ankara không chỉ là NATO 3.0

Trong nhiều năm sau khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, câu hỏi thường trực đối với Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) có lẽ vẫn luôn là: Liên minh này có còn lý do để tồn tại? Thực tế thách thức lớn nhất hiện nay với một tổ chức an ninh phòng thủ 77 tuổi đời là có thể thích nghi với một thế giới nơi cạnh tranh giữa các cường quốc trở thành trạng thái thường trực, hàng loạt cuộc khủng hoảng phủ bóng không gian an ninh châu Âu - Đại Tây Dương, và thậm chí là cả sức ép từ những tranh luận về chia sẻ gánh nặng quốc phòng hay các phát biểu gây tranh cãi của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Andy Burnham và một định hình mới cho nước Anh?

Nghị sĩ Andy Burnham chính thức được xác nhận là lãnh đạo Công đảng và trở thành Thủ tướng thứ 7 của Vương quốc Anh chỉ trong một thập niên. Với những cải cách đầy tham vọng, liệu người đàn ông đến từ Manchester này có thể tái định hình nền chính trị Anh sau một chuỗi khủng hoảng kéo dài hay không?

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Vùng Vịnh lại nằm trong tầm lửa

Cuộc đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran một lần nữa đẩy khu vực Vùng Vịnh vào trạng thái bất ổn kéo dài. Dù không phải là các bên trực tiếp khởi phát xung đột, nhiều quốc gia Arab lại đang hứng chịu những tổn thất về an ninh, kinh tế và chiến lược.

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Di sản nặng nề của cuộc chiến Mỹ - Iran

Bản ghi nhớ Islamabad giữa Mỹ và Iran đã khép lại 110 ngày xung đột khốc liệt. Tuy nhiên, ngừng bắn không đồng nghĩa với việc những hệ lụy của cuộc chiến kết thúc. Đằng sau tiếng súng là những thành phố tan hoang, hàng nghìn thương vong và những dư chấn kinh tế đang lan rộng vượt xa khu vực Trung Đông.

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Những nút thắt phía sau Bản ghi nhớ Islamabad

Tiếng súng đã lắng xuống, những siêu tàu chở dầu đầu tiên đã quay trở lại eo biển Hormuz và Trung Đông đang bước vào giai đoạn hậu chiến. Tuy nhiên, chương trình hạt nhân Iran, tình hình Lebanon và tương lai của eo biển Hormuz vẫn là những bài toán chưa tìm được lời giải cuối cùng, có thể quyết định thành bại của Bản ghi nhớ Islamabad trong thời gian tới.

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Để không ai bị bỏ lại trong hành trình chuyển đổi xanh

Hội đồng nhân dân TP Hà Nội đã thông qua nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch và khuyến khích sử dụng giao thông công cộng trên địa bàn thành phố. Theo đó, thành phố hỗ trợ trực tiếp bằng tiền đối với cá nhân thuộc hộ nghèo có đăng ký “nơi cư trú” hoặc “nơi ở hiện tại” trên phần mềm quản lý VNeID thuộc địa bàn TP Hà Nội do UBND cấp xã xác nhận và chịu trách nhiệm.

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Vai trò Pakistan trong việc giải quyết xung đột Iran

Cuộc chiến kéo dài 3 tháng đầu năm 2026 giữa một bên là liên minh Mỹ - Israel và một bên là Cộng hòa Hồi giáo Iran đã đẩy thế giới tới bờ vực cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện và nguy cơ bùng nổ chiến tranh tổng lực tại Trung Đông. Giữa cơn bão lửa, sự xuất hiện của Pakistan trong vai trò kiến trúc sư trưởng cho thỏa thuận hòa bình đã đem đến cho chúng ta góc nhìn mới đầy thú vị về cách mà một quốc gia có thể góp phần xoay chuyển cục diện địa chính trị quốc tế.

Sân khấu chính trị và thể thao

Sân khấu chính trị và thể thao

Ngày hội bóng đá lớn nhất thế giới World Cup 2026 đang diễn sôi động, thu hút sự quan tâm của người hâm mộ khắp thế giới. Nhưng, không chỉ là một sự kiện thể thao, giải đấu này còn trở thành sân khấu lớn mà ở đó giới thể thao và chính trị đã bắt tay giữa những mâu thuẫn và lợi ích.

Tô đậm một vị thế mới

Tô đậm một vị thế mới

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam vừa kết thúc tốt đẹp chuyến công tác tham dự Hội nghị cấp cao kỷ niệm 35 năm quan hệ ASEAN - Nga và có các hoạt động song phương tại thành phố Kazan, Cộng hòa Tatarstan, Liên bang Nga từ ngày 16 đến 18/6/2026 theo lời mời của Tổng thống Liên bang Nga Vladimir Putin. Đây là chuyến thăm có ý nghĩa đặc biệt, đồng thời cũng đã đạt được những kết quả tích cực, khẳng định hình ảnh Việt Nam là cầu nối tin cậy trong ASEAN, là bạn bè thủy chung, chân thành của Nga.