Thời của lệnh trừng phạt Iran đã hết

Cuộc gặp tại Vienna (Áo) giữa Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif và Cao ủy phụ trách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Federica Mogherini ngày 16-1 sẽ mở đường cho việc xóa bỏ những lệnh trừng phạt nhằm vào Tehran kéo dài hàng thập kỷ qua.

Chiều 16-1 (theo giờ Việt Nam), Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã trình bày bản báo cáo quan trọng về hồ sơ hạt nhân của Iran, một việc được coi là dọn đường cho các dỡ bỏ lệnh trừng phạt hà khắc đối với nước này. 

Trong bản báo cáo của mình, IAEA đã xác nhận việc Iran tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận hạt nhân lịch sử được ký kết giữa Tehran với nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức) hồi tháng 7 năm ngoái như cắt giảm 2/3 số lượng máy ly tâm làm giàu uranium, loại bỏ các lõi của lò phản ứng nước nặng Arak cũng như chuyển phần lớn số lượng uranium được làm giàu ở cấp độ thấp ra khỏi nước này…

Ngoài ra, báo cáo cũng cung cấp cơ sở cho việc thực thi Kế hoạch hành động chung toàn diện giữa Iran và nhóm P5+1. Nguồn tin từ hãng AP cho hay, để đưa ra một bản báo cáo đầy đủ, công tâm về chương trình hạt nhân của Iran, các chuyên gia IAEA đã mất 12 tháng nghiên cứu, xem xét cụ thể từng vấn đề một. Họ cũng đã đi thực tế, thăm nhiều cơ sở hạt nhân của Iran.

Hồi cuối tháng 9 năm ngoái, Tổng Giám đốc IAEA Yukiya Amano cũng đã tới thủ đô Tehran để hội đàm với các quan chức cấp cao của nước này nhằm giải quyết những vấn đề còn tồn tại và những vấn đề phát sinh. 

Thậm chí, các chuyên gia của IAEA còn xem xét cả những hồ sơ về chương trình hạt nhân của Iran trước năm 2003. Thời điểm đó, mặc dù Iran luôn khẳng định không tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân song Mỹ và phương Tây vẫn không tin và cho rằng Tehran đang giấu những thông tin quan trọng…

Nhưng nay, khi được hỏi về báo cáo của IAEA, người phát ngôn Nhà Trắng Josh Ernest khẳng định rằng, Iran đã đạt được những tiến bộ quan trọng trong nỗ lực thực hiện các cam kết của mình và rằng Washington tin tưởng vào báo cáo của IAEA.

Thủ đô Tehran của Iran. Ảnh: Alamy.
Thủ đô Tehran của Iran. Ảnh: Alamy.

Nhận xét về báo cáo của IAEA, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif cho rằng, việc phản ánh đúng thực tế sẽ giúp thiết lập một cơ chế tốt cho hoạt động thực thi thỏa thuận hạt nhân được ký kết. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ tiết lộ, Ngoại trưởng John Kerry đã tới thủ đô Vienna của Áo để hội đàm với Cao ủy phụ trách an ninh và đối ngoại của EU Federica Mogherini cùng người đồng cấp Iran để hội đàm về hồ sơ hạt nhân của Tehran.

Trước đó, trong bài phát biểu về chính sách đối ngoại tại Đại học Quốc phòng Mỹ, ông John Kerry đã nhấn mạnh: “Ngày thực thi thỏa thuận hạt nhân, ngày mà Iran chứng minh rằng nước này đã thu hẹp thích đáng chương trình hạt nhân và có thể bắt đầu được dỡ bỏ những trừng phạt sẽ diễn ra rất sớm, có thể trong vài ngày tới”. 

Ông John Kerry cũng khẳng định, việc thực thi thỏa thuận hạt nhân Iran, điều ông mô tả là kế hoạch phong tỏa mọi con đường tiềm tàng mà Iran có thể tiến đến sở hữu vũ khí hạt nhân, là một ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Mỹ trong những năm qua. Ngoại trưởng Mỹ cũng tuyên bố, Washington sẽ dựa vào các chuyên gia quốc tế để đảm bảo Tehran tôn trọng các cam kết của mình.

Mang tinh thần cởi mở hơn so với Mỹ, EU hôm 14-1 đã thông báo gia hạn thêm 2 tuần đối với việc dỡ bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt kinh tế và tài chính đối với Iran. Thông cáo cũng nhấn mạnh ngay khi IAEA khẳng định Iran đã thực hiện các biện pháp hạt nhân như trong thỏa thuận, Hội đồng châu Âu sẽ triển khai ngay việc dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt kinh tế và tài chính liên quan đến chương trình hạt nhân Iran. Được biết, từ tháng 1 năm 2014, EU đã ngừng một số biện pháp trừng phạt Iran với lý do là quốc gia này có thiện chí trong các cuộc đàm phán cuối cùng.

Hồi đầu tháng 1, khi trả lời phỏng vấn báo giới, nhiều quan chức ngoại giao EU cũng bày tỏ quan điểm rằng, lệnh trừng phạt Iran có thể được dỡ bỏ hoàn toàn trong năm 2016. Thêm vào đó, từ tháng 10 năm ngoái đến nay, nhiều quốc gia thuộc EU trong đó có Đức cũng đã tích cực ủng hộ việc xây dựng mối quan hệ kinh tế với Tehran, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và môi trường.

Gia Nam

Các tin khác

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

Sau hơn bốn năm xung đột, Ukraine cho biết đã thu giữ hàng trăm mẫu khí tài của Nga trên chiến trường. Việc Kiev mới đây công bố nền tảng TrophyLab, cho phép các đối tác tiếp cận thông tin kỹ thuật về những mẫu vũ khí này, lập tức thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát quốc tế.

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Bảng xếp hạng kỳ lân toàn cầu năm 2026 của Viện nghiên cứu Hurun (Trung Quốc) cho thấy, AI đã trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời hé lộ sự dịch chuyển đáng chú ý trong cuộc đua công nghệ giữa các quốc gia.

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Hai trận động đất kinh hoàng liên tiếp với cường độ 7,2 và 7,5 độ richter đã tấn công thủ đô Caracas của Venezuela và các khu vực lân cận hôm 24/6. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), đây là cơn địa chấn mạnh nhất tại quốc gia Nam Mỹ này kể từ năm 1900, để lại cảnh tượng tàn phá nặng nề và đẩy hàng chục nghìn người vào cảnh màn trời chiếu đất.

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng "vòm nhiệt" kết hợp với biến đổi khí hậu khiến châu Âu, khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, phải đối mặt với những đợt sóng nhiệt ngày càng dữ dội, thậm chí trở thành "bình thường mới" trong mùa Hè.

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra “khá suôn sẻ”, thì thực tế trên bàn đàm phán và tại các mặt trận lại vẽ nên một bức tranh khác. Những mâu thuẫn về diễn giải thỏa thuận, cùng áp lực chính trị nội bộ tại Washington, đang đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi của một thỏa thuận hòa bình vừa mới chớm nở.

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Hai năm sau chiến thắng lịch sử, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phải rút lui do không còn nhận được sự tín nhiệm trong nội bộ đảng. Người được đánh giá là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí kế nhiệm là Andy Burnham, chính trị gia đang nổi lên như hy vọng mới của Công đảng.

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy Washington đang chuyển trọng tâm từ hồ sơ hạt nhân sang việc kiểm soát các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực. Điều này đồng nghĩa tương lai của tiến trình hòa bình Mỹ-Iran không chỉ phụ thuộc vào các cuộc thương lượng ở Thụy Sĩ mà còn gắn chặt với diễn biến thực địa tại Lebanon.

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Căng thẳng tại Bolivia lên đỉnh điểm trong cuối tuần này khi Tổng thống Rodrigo Paz chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, cho phép các lực lượng an ninh và quân đội tiến hành giải tỏa các chướng ngại vật của người biểu tình – những rào chắn đã làm tê liệt nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này trong suốt 50 ngày qua và cướp đi sinh mạng của ít nhất 14 người.

Mỹ và Iran hoãn đàm phán tại Thụy Sĩ. Ảnh minh họa Reuters.

“Bước đệm” cho thỏa thuận Mỹ - Iran hay chỉ là khoảng lặng tạm thời?

Một bước ngoặt quan trọng vừa diễn ra tại Trung Đông khi Israel và lực lượng Hezbollah đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Động thái này diễn ra vào thời điểm hết sức nhạy cảm, ngay sau những đợt giao tranh ác liệt đe dọa trực tiếp đến cơ hội đạt được hiệp định hòa bình toàn diện giữa Mỹ và Iran.

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Tháng trước, Mỹ thông báo với các đồng minh rằng họ quyết định thu hẹp nguồn lực quân sự sẵn có dành cho NATO. Và hôm 18/6, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ khẳng định Washington không nói giỡn, tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc rà soát thực sự kéo dài sáu tháng, bao gồm cả tham vấn Quốc hội.

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad, mở đường chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía sau bước đột phá ngoại giao này vẫn còn hàng loạt vấn đề gai góc, từ cơ chế kiểm soát chương trình hạt nhân Iran, tương lai của Hormuz cho đến việc nới lỏng trừng phạt và bảo đảm Israel - Hezbollah tuân thủ ngừng bắn.

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Báo cáo mới nhất của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho thấy khoảng 2,4 triệu người tị nạn trên thế giới sẽ cần được tái định cư trong năm 2027, nhưng nhu cầu này ngày càng khó khăn do chính sách siết chặt của các quốc gia.

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Tổng thống Trump ngày 16/6 khẳng định, eo biển Hormuz sẽ được mở lại hoàn toàn vào ngày 19/6 sau khi xác nhận về một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm bảy nền kinh tế phát triển nhất thế giới (G7), nhiều đồng minh châu Âu lại tỏ ra thận trọng trước triển vọng đó.

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Giới chức Mỹ và Iran mới đây chính thức xác nhận đã đạt được một khuôn khổ thỏa thuận nhằm chấm dứt tình trạng chiến tranh. Thỏa thuận sơ bộ này không chỉ làm lóe lên hy vọng chấm dứt cho các hành động quân sự và các lệnh phong tỏa căng thẳng trong suốt nhiều tháng qua, mà còn lập tức tạo ra một cú hích đối với thị trường toàn cầu trong ngày 15/6.

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Việc các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đồng ý khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Ukraine là bước tiến đáng kể của Kiev trong nỗ lực gia nhập EU. Tuy nhiên, đây được dự báo là một quá trình kéo dài và đòi hỏi Ukraine có nhiều cải cách lớn.

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 (giờ địa phương) tuyên bố Washington và Tehran có thể sẽ ký kết một thỏa thuận hòa bình ngay trong cuối tuần này, qua đó mở cửa trở lại tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz. Dù Iran tỏ ra thận trọng, tuyên bố của Tổng thống Mỹ đã có những tác động nhất định đến thị trường toàn cầu.

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Những đợt không kích liên tiếp của Mỹ nhằm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Iran trong hai ngày qua cho thấy Washington đang theo đuổi một chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả đơn thuần. Theo nhiều nhà phân tích, bên cạnh mục tiêu gây sức ép buộc Tehran điều chỉnh lập trường, Mỹ còn muốn làm suy yếu khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ răn đe chiến lược của Iran.

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Diễn đàn tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba tại Hà Nội đã chính thức khép lại sau hai ngày làm việc hiệu quả. Chia sẻ với phóng viên Báo CAND, các đại biểu quốc tế đều gửi lời chúc mừng tới Việt Nam tổ chức thành công sự kiện, khẳng định vai trò cầu nối chiến lược của nước chủ nhà trong thúc đẩy đối thoại, dự báo các xu hướng mới và định hình những giải pháp chung vì tương lai khu vực.

Bước đệm lịch sử hướng tới kỷ nguyên trở lại Mặt Trăng

Bước đệm lịch sử hướng tới kỷ nguyên trở lại Mặt Trăng

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Mỹ (NASA) mới đây chính thức công bố đội hình phi hành đoàn cho chuyến bay vũ trụ Artemis III, sứ mệnh mang tính chất chuẩn bị cốt lõi trong bối cảnh nước này đang ráo riết lên kế hoạch đưa con người trở lại khám phá và chinh phục Mặt Trăng.