Thời của lệnh trừng phạt Iran đã hết

Cuộc gặp tại Vienna (Áo) giữa Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif và Cao ủy phụ trách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Federica Mogherini ngày 16-1 sẽ mở đường cho việc xóa bỏ những lệnh trừng phạt nhằm vào Tehran kéo dài hàng thập kỷ qua.

Chiều 16-1 (theo giờ Việt Nam), Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã trình bày bản báo cáo quan trọng về hồ sơ hạt nhân của Iran, một việc được coi là dọn đường cho các dỡ bỏ lệnh trừng phạt hà khắc đối với nước này. 

Trong bản báo cáo của mình, IAEA đã xác nhận việc Iran tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận hạt nhân lịch sử được ký kết giữa Tehran với nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức) hồi tháng 7 năm ngoái như cắt giảm 2/3 số lượng máy ly tâm làm giàu uranium, loại bỏ các lõi của lò phản ứng nước nặng Arak cũng như chuyển phần lớn số lượng uranium được làm giàu ở cấp độ thấp ra khỏi nước này…

Ngoài ra, báo cáo cũng cung cấp cơ sở cho việc thực thi Kế hoạch hành động chung toàn diện giữa Iran và nhóm P5+1. Nguồn tin từ hãng AP cho hay, để đưa ra một bản báo cáo đầy đủ, công tâm về chương trình hạt nhân của Iran, các chuyên gia IAEA đã mất 12 tháng nghiên cứu, xem xét cụ thể từng vấn đề một. Họ cũng đã đi thực tế, thăm nhiều cơ sở hạt nhân của Iran.

Hồi cuối tháng 9 năm ngoái, Tổng Giám đốc IAEA Yukiya Amano cũng đã tới thủ đô Tehran để hội đàm với các quan chức cấp cao của nước này nhằm giải quyết những vấn đề còn tồn tại và những vấn đề phát sinh. 

Thậm chí, các chuyên gia của IAEA còn xem xét cả những hồ sơ về chương trình hạt nhân của Iran trước năm 2003. Thời điểm đó, mặc dù Iran luôn khẳng định không tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân song Mỹ và phương Tây vẫn không tin và cho rằng Tehran đang giấu những thông tin quan trọng…

Nhưng nay, khi được hỏi về báo cáo của IAEA, người phát ngôn Nhà Trắng Josh Ernest khẳng định rằng, Iran đã đạt được những tiến bộ quan trọng trong nỗ lực thực hiện các cam kết của mình và rằng Washington tin tưởng vào báo cáo của IAEA.

Thủ đô Tehran của Iran. Ảnh: Alamy.
Thủ đô Tehran của Iran. Ảnh: Alamy.

Nhận xét về báo cáo của IAEA, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif cho rằng, việc phản ánh đúng thực tế sẽ giúp thiết lập một cơ chế tốt cho hoạt động thực thi thỏa thuận hạt nhân được ký kết. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ tiết lộ, Ngoại trưởng John Kerry đã tới thủ đô Vienna của Áo để hội đàm với Cao ủy phụ trách an ninh và đối ngoại của EU Federica Mogherini cùng người đồng cấp Iran để hội đàm về hồ sơ hạt nhân của Tehran.

Trước đó, trong bài phát biểu về chính sách đối ngoại tại Đại học Quốc phòng Mỹ, ông John Kerry đã nhấn mạnh: “Ngày thực thi thỏa thuận hạt nhân, ngày mà Iran chứng minh rằng nước này đã thu hẹp thích đáng chương trình hạt nhân và có thể bắt đầu được dỡ bỏ những trừng phạt sẽ diễn ra rất sớm, có thể trong vài ngày tới”. 

Ông John Kerry cũng khẳng định, việc thực thi thỏa thuận hạt nhân Iran, điều ông mô tả là kế hoạch phong tỏa mọi con đường tiềm tàng mà Iran có thể tiến đến sở hữu vũ khí hạt nhân, là một ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Mỹ trong những năm qua. Ngoại trưởng Mỹ cũng tuyên bố, Washington sẽ dựa vào các chuyên gia quốc tế để đảm bảo Tehran tôn trọng các cam kết của mình.

Mang tinh thần cởi mở hơn so với Mỹ, EU hôm 14-1 đã thông báo gia hạn thêm 2 tuần đối với việc dỡ bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt kinh tế và tài chính đối với Iran. Thông cáo cũng nhấn mạnh ngay khi IAEA khẳng định Iran đã thực hiện các biện pháp hạt nhân như trong thỏa thuận, Hội đồng châu Âu sẽ triển khai ngay việc dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt kinh tế và tài chính liên quan đến chương trình hạt nhân Iran. Được biết, từ tháng 1 năm 2014, EU đã ngừng một số biện pháp trừng phạt Iran với lý do là quốc gia này có thiện chí trong các cuộc đàm phán cuối cùng.

Hồi đầu tháng 1, khi trả lời phỏng vấn báo giới, nhiều quan chức ngoại giao EU cũng bày tỏ quan điểm rằng, lệnh trừng phạt Iran có thể được dỡ bỏ hoàn toàn trong năm 2016. Thêm vào đó, từ tháng 10 năm ngoái đến nay, nhiều quốc gia thuộc EU trong đó có Đức cũng đã tích cực ủng hộ việc xây dựng mối quan hệ kinh tế với Tehran, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và môi trường.

Gia Nam

Các tin khác

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran: Hỏa lực lấn át ngoại giao

Xung đột Mỹ - Iran đang lan rộng từ các mục tiêu quân sự sang hạ tầng dân sự và năng lượng, làm gia tăng nguy cơ đẩy Trung Đông vào một cuộc khủng hoảng an ninh, nhân đạo và kinh tế, bất chấp các nỗ lực ngoại giao nhằm hạ nhiệt căng thẳng.