Thời của lệnh trừng phạt Iran đã hết

Cuộc gặp tại Vienna (Áo) giữa Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif và Cao ủy phụ trách an ninh và đối ngoại của Liên minh châu Âu (EU) Federica Mogherini ngày 16-1 sẽ mở đường cho việc xóa bỏ những lệnh trừng phạt nhằm vào Tehran kéo dài hàng thập kỷ qua.

Chiều 16-1 (theo giờ Việt Nam), Cơ quan năng lượng nguyên tử quốc tế (IAEA) đã trình bày bản báo cáo quan trọng về hồ sơ hạt nhân của Iran, một việc được coi là dọn đường cho các dỡ bỏ lệnh trừng phạt hà khắc đối với nước này. 

Trong bản báo cáo của mình, IAEA đã xác nhận việc Iran tuân thủ các điều khoản của thỏa thuận hạt nhân lịch sử được ký kết giữa Tehran với nhóm P5+1 (gồm Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức) hồi tháng 7 năm ngoái như cắt giảm 2/3 số lượng máy ly tâm làm giàu uranium, loại bỏ các lõi của lò phản ứng nước nặng Arak cũng như chuyển phần lớn số lượng uranium được làm giàu ở cấp độ thấp ra khỏi nước này…

Ngoài ra, báo cáo cũng cung cấp cơ sở cho việc thực thi Kế hoạch hành động chung toàn diện giữa Iran và nhóm P5+1. Nguồn tin từ hãng AP cho hay, để đưa ra một bản báo cáo đầy đủ, công tâm về chương trình hạt nhân của Iran, các chuyên gia IAEA đã mất 12 tháng nghiên cứu, xem xét cụ thể từng vấn đề một. Họ cũng đã đi thực tế, thăm nhiều cơ sở hạt nhân của Iran.

Hồi cuối tháng 9 năm ngoái, Tổng Giám đốc IAEA Yukiya Amano cũng đã tới thủ đô Tehran để hội đàm với các quan chức cấp cao của nước này nhằm giải quyết những vấn đề còn tồn tại và những vấn đề phát sinh. 

Thậm chí, các chuyên gia của IAEA còn xem xét cả những hồ sơ về chương trình hạt nhân của Iran trước năm 2003. Thời điểm đó, mặc dù Iran luôn khẳng định không tìm cách chế tạo vũ khí hạt nhân song Mỹ và phương Tây vẫn không tin và cho rằng Tehran đang giấu những thông tin quan trọng…

Nhưng nay, khi được hỏi về báo cáo của IAEA, người phát ngôn Nhà Trắng Josh Ernest khẳng định rằng, Iran đã đạt được những tiến bộ quan trọng trong nỗ lực thực hiện các cam kết của mình và rằng Washington tin tưởng vào báo cáo của IAEA.

Thủ đô Tehran của Iran. Ảnh: Alamy.
Thủ đô Tehran của Iran. Ảnh: Alamy.

Nhận xét về báo cáo của IAEA, Ngoại trưởng Iran Javad Zarif cho rằng, việc phản ánh đúng thực tế sẽ giúp thiết lập một cơ chế tốt cho hoạt động thực thi thỏa thuận hạt nhân được ký kết. Trong khi đó, Bộ Ngoại giao Mỹ tiết lộ, Ngoại trưởng John Kerry đã tới thủ đô Vienna của Áo để hội đàm với Cao ủy phụ trách an ninh và đối ngoại của EU Federica Mogherini cùng người đồng cấp Iran để hội đàm về hồ sơ hạt nhân của Tehran.

Trước đó, trong bài phát biểu về chính sách đối ngoại tại Đại học Quốc phòng Mỹ, ông John Kerry đã nhấn mạnh: “Ngày thực thi thỏa thuận hạt nhân, ngày mà Iran chứng minh rằng nước này đã thu hẹp thích đáng chương trình hạt nhân và có thể bắt đầu được dỡ bỏ những trừng phạt sẽ diễn ra rất sớm, có thể trong vài ngày tới”. 

Ông John Kerry cũng khẳng định, việc thực thi thỏa thuận hạt nhân Iran, điều ông mô tả là kế hoạch phong tỏa mọi con đường tiềm tàng mà Iran có thể tiến đến sở hữu vũ khí hạt nhân, là một ưu tiên trong chính sách đối ngoại của Mỹ trong những năm qua. Ngoại trưởng Mỹ cũng tuyên bố, Washington sẽ dựa vào các chuyên gia quốc tế để đảm bảo Tehran tôn trọng các cam kết của mình.

Mang tinh thần cởi mở hơn so với Mỹ, EU hôm 14-1 đã thông báo gia hạn thêm 2 tuần đối với việc dỡ bỏ hoàn toàn lệnh trừng phạt kinh tế và tài chính đối với Iran. Thông cáo cũng nhấn mạnh ngay khi IAEA khẳng định Iran đã thực hiện các biện pháp hạt nhân như trong thỏa thuận, Hội đồng châu Âu sẽ triển khai ngay việc dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt kinh tế và tài chính liên quan đến chương trình hạt nhân Iran. Được biết, từ tháng 1 năm 2014, EU đã ngừng một số biện pháp trừng phạt Iran với lý do là quốc gia này có thiện chí trong các cuộc đàm phán cuối cùng.

Hồi đầu tháng 1, khi trả lời phỏng vấn báo giới, nhiều quan chức ngoại giao EU cũng bày tỏ quan điểm rằng, lệnh trừng phạt Iran có thể được dỡ bỏ hoàn toàn trong năm 2016. Thêm vào đó, từ tháng 10 năm ngoái đến nay, nhiều quốc gia thuộc EU trong đó có Đức cũng đã tích cực ủng hộ việc xây dựng mối quan hệ kinh tế với Tehran, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và môi trường.

Gia Nam

Các tin khác

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.