Thổ Nhĩ Kỳ xin lỗi Nga: Sức mạnh Nga và thắng lợi của Tổng thống Putin

Quan hệ giữa Ankara và Moscow đã “đóng băng” vào tháng 11-2015, sau khi quân đội Thổ Nhĩ Kỳ bắn rơi một máy bay phản lực của Nga. Ankara tuyên bố Su-24M vi phạm Không phận Thổ Nhĩ Kỳ, trong khi Moscow khẳng định không. 

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ dám “cả gan” bắn máy bay Nga?

Đây là câu hỏi được nhiều người đặt ra. Có “thế lực bên ngoài nào tác động” để Ankara gây ra “sự cố” và khiến quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ xấu đi? Phân tích dưới đây của một nhà chính trị Mỹ có thể là một câu trả lời.

‘Việc Nga triển khai máy bay chiến đấu đến Syria vào cuối tháng 11-2015 gây ra hàng loạt sự cố giữa lực lượng Nga và Thổ Nhĩ Kỳ. Ankara từng cho rằng Nga cản trở chính sách và chiến lược chính trị của Thổ Nhĩ Kỳ ở Syria”, giáo sư Soli Ozel, giáo sư bộ môn quan hệ quốc tế, một giảng viên Đại học Kadir Has ở Istanbul viết trên Tạp chí Tiến trình dân chủ của Mỹ.

Vì sao Thổ Nhĩ Kỳ  “xuống thang” và xin lỗi Nga?

Một phi công Nga thiệt mạng trong vụ tai nạn, và một lính thủy đánh bộ Nga hy sinh trong khi thực hiện nhiệm vụ giải cứu viên phi công. Đó là lần đầu tiên một quốc gia NATO bắn rơi máy bay quân sự Nga trong hàng thập niên và lần đầu tiên Nga trở thành mục tiêu của NATO kể từ khi Moscow mở chiến dịch giúp đỡ chính phủ, nhân dân Syria chống khủng bố. Vào thời điểm đó, ông Putin gọi hành động của Thổ Nhĩ Kỳ là “cú đâm lén ác hiểm từ phía sau lưng”.

Theo người phát ngôn Điện Kremlin, Dmitry Peskov, Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã gửi một quốc thư đến Tổng thống Nga Vladimir Putin bay tỏ “sự hối tiếc và lời chia buồn sâu sắc đến gia đình phi công thiệt mạng vì quân đội Ankara bắn rơi máy bay được anh điều khiển sau khi thực hiện một nhiệm vụ chống khủng bố ở miền Bắc Syria.

“Đặc biệt, trong lá thư, ông Erdogan nhấn mạnh, Nga là bạn đồng thời là một đối tác chiến lược với Thổ Nhĩ Kỳ, các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ không muốn làm hỏng mối quan hệ này”, ông Peskov cho biết.

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã bày tỏ "sự hối tiếc" và "xin lỗi" gia đình phi công Nga trong quốc thư gửi Tổng thống Putin ngày 27-6
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đã bày tỏ "sự hối tiếc" và "xin lỗi" gia đình phi công Nga trong quốc thư gửi Tổng thống Putin ngày 27-6

Thông tấn Tiểu Á của Thổ Nhĩ Kỳ đưa tin ngày 28-6: “Ngài Tổng thống đã gửi lời xin lỗi và chia buồn sâu sắc đến gia đình phi công Nga tử nạn. Mong nhân dân Nga thứ lỗi”.

Bước đi chủ động, khôn ngoan của Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan nhằm cải thiện quan hệ với Kremlin diễn ta trong bối cảnh mối đe dọa về Tổ chức khủng bố IS ngày càng tăng đối với khu vực Trung Đông. “Người ta không nên nghĩ có thể bình thường hóa mọi thứ chỉ trong vòng vài ngày, tuy nhiên tiến trình tích cực này sẽ tiếp tục”, ông Peskov nhấn mạnh trong một cuộc họp báo.

“Đã hơn một lần, Tổng thống Putin bày tỏ sẵn lòng duy trì quan hệ tốt đẹp với chính phủ và nhân dân Thổ Nhĩ Kỳ. Bây giờ, một bước đi quan trọng được thực hiện”, thư ký báo chí Tổng thống Nga nêu rõ. Theo ông Peskov, ông Putin và ông Erdogan sẽ tổ chức điện đàm vào ngày 29-6 theo sáng kiến của Moscow, báo CAND sẽ thông tin đến độc giả.

"Putin đã làm cho Erdogan vã mồ hôi" - bà Fiona Hill, giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Chính trị Brooking (Mỹ) bình luận. Nhà phân tích cho biết thêm, hậu quả của “ “cơn địa chấn chính trị” Brexit  ngày càng trở nên rõ ràng đã thúc giục Ankara phải nhanh chóng tìm cách hàn gắn quan hệ với Moscow.

Ngay sau khi máy bay bị bắn rơi, chính phủ Nga áp dụng những chính sách trừng phạt về mặt kinh tế đối thương mại, xây dựng và du lịch đối với Thổ Nhĩ Kỳ.

Về biện pháp quân sự, Nga tuyên bố triển khai triển khai nhiều hơn nữa hệ thống tên lửa đất đối không S-400 hiện đại đến Syria và tiếp tục tấn công các vị trí của Lữ đoàn binh sĩ Turkmenistan mà Thổ Nhĩ Kỳ tổ chức, huấn luyện, cung cấp tài chính và vũ khí để chống lại chính quyền Tổng thống Syria Bashar Assad.

Ngoài ra, Kremlin không chỉ ngừng cung cấp khí đốt tự nhiên đến Thổ Nhĩ Kỳ, dù quốc là này là khách hàng chính. Tiến sĩ Hill cho biết, Nga vẫn là nguồn cung thực phẩm chính cho Ankara, do đó khi Nga đóng cửa biên giới sẽ gây khó khăn cho đời sống của người dân Thổ Nhĩ Kỳ.

Theo Tiến sĩ Alexei Arbatov, giám đốc Trung tâm An ninh Quốc tế-Viện Khoa học Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế trực thuộc Học viện Khoa học Quốc gia Nga, tình hình kinh tế và chính trị buộc Ankara phải thay đổi vị trí để đối phó với khủng hoảng tài chính, tiếp tục phá vỡ quan hệ với Moscow sẽ gây ra tác động tiêu cực đến ngân sách của Thổ Nhĩ Kỳ.

“Vấn đề này được pha trộn bởi tình trạng di cư, tỵ nạn: sự cần thiết phải làm ổn định dòng chảy người di cư đến châu Âu, sự từ giã của Anh đối với Liên minh châu Âu cũng là một nguyên nhân khiến Ankara phải nhanh chóng có “bước đi đầu tiên và nghiêm tục” hướng Moscow”, theo phân tích của ông Arbatov.

Thắng lợi chính trị dành cho Putin và sức mạnh Nga ngày càng phát triển

Lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ gửi thư xin lỗi về vụ bắn rơi máy bay Su-24M đến Tổng thống Nga Putin là một thắng lợi chính trị dành cho Moscow và các quốc gia mong muốn hợp tác với Nga, Tiến sĩ Sergey Karaganov, trưởng khoa Kinh tế & Chính trị Thế giới Cao học Kinh tế Moscow cho biết.

“Sự đối đầu giữa 2 quốc gia đang gây tổn hại cho Trung Đông và quá trình tái thiết trong khu vực này. Quyết định hòa giải với Moscow đã gây tranh cãi trong giới lãnh đạo Thổ Nhĩ Kỳ trong thời gian dài. Càng đối đầu, rõ ràng Thổ Nhĩ kỳ là bên không được hưởng lợi”, ông phân tích.

Tổng thống Nga Putin-Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdgogan
Tổng thống Nga Putin-Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdgogan

Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đã gửi “lời xin lỗi”, và sự thận trọng của Tổng thống Nga Putin chấp nhận lời xin lỗi đó cũng cho phép Moscow thể hiện sức mạnh trên trường quốc tế, giáo sư Micheal Rynolds, giảng viên Khoa Chính trị Cận Đông, Đại học Princeton, Mỹ bình luận.

“Putin nhận thức rõ ông ấy có sức mạnh. Đây chắc chăn là một chiến thắng dành cho ông Putin trong việc thúc đẩy sức mạnh Nga trong khu vực. Quan hệ Nga-Thổ Nhĩ Kỳ đặc biệt quan trọng đối với hòa bình và ổn định khu vực Trung Đông”, giáo sư Rayolds nhận xét.

Quan trọng hơn đối với ông Putin, ngôn ngữ thông minh và sâu sắc trong thư Tổng thống Erdogan gửi đến Điện Kremlin đã truyền một thông điệp mạnh mẽ đến các nước láng giềng với Nga và NATO rằng tầm vóc toàn cầu của Nga ngày càng tăng.

Phạm Trúc

Các tin khác

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.