Quan hệ Mỹ - Iran rơi vào vòng xoáy nguy hiểm

Mối quan hệ vốn đã “cơm chẳng lành, canh chẳng ngọt” giữa Mỹ và Iran đang “căng như dây đàn” sau vụ tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) khiến 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng và hơn 30 người khác bị thương ở Jordan hôm 28/1 vừa qua. Washington cảnh báo sẽ trả đũa, còn Tehran đáp lại rằng: “Dù chưa có chiến tranh, nhưng luôn đặt ngón tay lên cò súng”.

Quân đội Mỹ ngày 2/2 (giờ địa phương) đã tiến hành không kích khoảng 85 mục tiêu ở Iraq và Syria thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) và các lực lượng vũ trang liên quan. Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Lloyd Austin nhấn mạnh, các cuộc không kích này mới chỉ là khởi đầu các biện pháp đáp trả của Mỹ đối với vụ tấn công hôm 28/1 vào tiền đồn quân sự của Mỹ có tên Tháp 22 ở Đông Bắc Jordan.

myiran.jpg -0
Thi thể 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong vụ tấn công hôm 28/1 ở Jordan được đưa về nước ngày 2/2.

Ông Lloyd Austin đồng thời cho biết, Tổng thống Joe Biden đã chỉ thị tiếp tục hành động nhằm buộc IRGC và các nhóm vũ trang liên quan phải chịu trách nhiệm về các cuộc tấn công nhắm với các lực lượng Mỹ và liên quân. Người đứng đầu Lầu Năm Góc nhấn mạnh, các biện pháp trả đũa của Mỹ sẽ diễn ra vào thời điểm và địa điểm mà Washington lựa chọn. Ông cũng khẳng định, Mỹ không tìm kiếm xung đột ở Trung Đông hoặc bất cứ nơi nào khác trên thế giới nhưng sẽ không tha thứ cho các cuộc tấn công nhắm tới các lực lượng của nước này: “Mỹ sẽ có các hành động cần thiết để bảo vệ nước Mỹ, các lực lượng và lợi ích của nước Mỹ”.

Đồng quan điểm, các quan chức trong chính quyền Tổng thống Joe Biden cũng khẳng định, Nhà Trắng sẽ đáp trả cuộc tấn công nhưng không muốn tình hình leo thang. Người phát ngôn Lầu Năm Góc Sabrina Singh nhấn mạnh: “Chúng tôi chắc chắn không tìm kiếm một cuộc chiến tranh và thành thật mà nói, chúng tôi không thấy Iran muốn xảy ra một cuộc chiến tranh với Mỹ”.

Người phát ngôn an ninh quốc gia Nhà Trắng John Kirby cũng cho biết, Washington không muốn xảy ra xung đột quân sự với Iran. “Chúng tôi không muốn nổ ra một cuộc chiến khác. Chúng tôi không tìm cách leo thang. Nhưng chúng tôi chắc chắn sẽ làm những gì cần thiết”, ông nói. Và trước những lời lẽ gay gắt của các nhà lãnh đạo thuộc đảng Cộng hòa trong Quốc hội Mỹ và những lời kêu gọi Washington thực hiện các cuộc tấn công chống Tehran, Nghị sĩ Seth Moulton của đảng Dân chủ nhấn mạnh: “Hỡi những người “diều hâu” đang kêu gọi chiến tranh với Iran, các bạn đang rơi vào “bẫy” của kẻ thù. Liệu các bạn có chấp nhận cho con, cháu mình tham gia chiến đấu. Chúng ta phải có phản ứng hiệu quả, mang tính chiến lược theo các điều kiện và tiến trình của mình. Răn đe phải cứng rắn, nhưng chiến tranh sẽ tồi tệ hơn”.

Về phía Iran, Thời báo Tehran khẳng định, Tehran coi bất kỳ cuộc tấn công nào vào lãnh thổ của mình là “ranh giới đỏ” và sẽ phản ứng thích hợp. Họ lưu ý rằng, Iran không muốn chiến tranh với Mỹ nhưng sẽ “đối đầu mạnh mẽ” với bất kỳ hành động phiêu lưu nào của Washington. Các quan chức quân sự Iran cũng đã cảnh báo rằng, bất kỳ cuộc tấn công nào vào nước này sẽ nhận sự đáp trả mạnh mẽ. Iran đã chứng tỏ rằng, họ sẵn sàng phản ứng trong việc bảo vệ chủ quyền quốc gia và toàn vẹn lãnh thổ.

Vào tháng 6/2019, không quân Iran đã bắn hạ UAV giám sát Global Hawk do Mỹ sản xuất sau khi vi phạm không phận Iran ở tỉnh ven biển phía Nam Hormozgan của nước này. Vào ngày 8/1/2020, IRGC cũng tấn công căn cứ Ain al-Asad, nơi có lực lượng quân sự Mỹ đồn trú ở tỉnh Anbar phía Tây Iraq, bằng một loạt tên lửa. Cuộc tấn công được thực hiện để trả đũa vụ Mỹ ám sát Tướng Qassim Soleimani, chỉ huy Lực lượng Quds của IRGC, gần Thủ đô Baghdad ở Iraq vài ngày trước đó. Thời báo Tehran lưu ý, Mỹ hoàn toàn nhận thức được rằng nếu muốn tấn công Iran, Washington sẽ bị lôi kéo vào một cuộc đối đầu quân sự trực tiếp với Tehran. Mỹ có thể bắt đầu một cuộc chiến với Iran nhưng sẽ không phải là bên có thể kết thúc giao tranh.

Theo giới chức Iran, cuộc xung đột Israel - Hamas ở Dải Gaza chính là nguyên nhân sâu xa dẫn đến sự leo thang đang diễn ra ở Trung Đông. Nếu Mỹ quan tâm đến việc giảm leo thang, như các quan chức Nhà Trắng tuyên bố, họ phải gây áp lực lên Tel Aviv để ngừng cuộc chiến ở Gaza. Tuy nhiên, trên thực tế, sự hỗ trợ chính trị và quân sự của Mỹ với Israel đã dẫn đến sự “lây lan” của chiến tranh sang các khu vực khác ở Trung Đông. Mỹ không chỉ cung cấp số lượng lớn vũ khí cho Israel mà còn cản trở những nỗ lực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhằm thiết lập lệnh ngừng bắn vĩnh viễn ở Gaza. Do đó, theo Thời báo Tehran, Mỹ nên gây sức ép với Israel để chấm dứt cuộc tấn công vào Gaza. Nếu không, các lực lượng Mỹ sẽ tiếp tục gánh chịu hậu quả.

Giới chuyên gia đã đưa ra 3 kịch bản trả đũa cuộc tấn công hôm 28/1 mà Mỹ có thể thực hiện, gồm: nhắm mục tiêu vào các cơ sở của IRGC ở Iraq và Syria; tấn công mạng; tấn công trực tiếp vào Iran. Tuy nhiên, cả Washington và Tehran đều đã khẳng định họ không muốn tham gia vào một cuộc chiến tranh toàn diện. Hơn nữa, Iran có thể đáp trả bằng cách cố gắng đóng cửa Eo biển Hormuz, nơi vận chuyển 20% lượng dầu và khí đốt của thế giới qua đó, giáng một đòn mạnh vào kinh tế thế giới.

Phó Giám đốc Mạng Truyền thông Eisenhower (EMN) Matthew Hoh nhận định: “Tấn công hạn chế vào các mục tiêu ở Iran sẽ gây ra sự trả đũa tương xứng của Tehran. Vì thế, các cuộc tấn công vào cơ sở của IRGC hoặc các căn cứ không quân và hải quân sẽ chứng kiến các cuộc tấn công đáp trả vào các căn cứ của Mỹ ở Iraq và Syria”. Ông nói: “Phản ứng của Iran trước vụ Mỹ ám sát Tướng Qassem Soleimani vào tháng 1/2020 là một ví dụ điển hình. Hy vọng rằng đó là nơi mọi chuyện sẽ kết thúc”, đồng thời cảnh báo: “Tuy nhiên, có nguy cơ nó không kết thúc và một chu kỳ ăn miếng trả miếng ngày càng leo thang đang diễn ra - bị thúc đẩy bởi áp lực chính trị nội bộ của Mỹ và Iran”.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Sự điều chỉnh nhân sự từ Lãnh tụ Tối cao Iran mang thông điệp gì?

Giữa thời điểm Iran đứng trước những quyết định then chốt về eo biển Hormuz và đàm phán với Mỹ, việc Lãnh tụ tối cao đưa cựu Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran Mohsen Rezaei trở lại trung tâm hoạch định an ninh phản ánh những tính toán đáng chú ý của Tehran.

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Thoả thuận Iran - Oman liệu có đủ để tháo nút thắt Hormuz?

Iran cho biết, đàm phán với Oman về một cơ chế hàng hải mới tại eo biển Hormuz đang tiến gần tới thỏa thuận, song Tehran cảnh báo việc đạt được thỏa thuận với Muscat chưa đủ để tuyến đường biển chiến lược này được khơi thông hoàn toàn.

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Washington phủ nhận lo ngại kho vũ khí suy giảm nghiêm trọng

Nhà Trắng và Lầu Năm Góc vừa lên tiếng bác bỏ những báo cáo gần đây của loạt hãng tin cho rằng kho vũ khí tấn công và phòng thủ của Mỹ đã sụt giảm xuống mức nguy hiểm sau 5 tháng chiến sự với Iran. Bất chấp những tuyên bố trấn an từ giới chức, các chuyên gia cảnh báo tình trạng thiếu hụt đạn tên lửa phòng không, đặc biệt là hệ thống Patriot và THAAD, có thể đặt lực lượng Mỹ và các đồng minh vào tình thế rủi ro cao.

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Thoả thuận khôi phục Hormuz – Phép thử 48 giờ của Washington và Tehran

Sau nhiều tháng đối đầu quân sự, Mỹ và Iran đang tiến rất gần tới một thỏa thuận nhằm khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, đằng sau những tín hiệu lạc quan là cuộc mặc cả phức tạp về quyền kiểm soát tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Sau cú sốc Ceuta, EU tìm cách "vá" rạn nứt về di cư

Làn sóng hàng chục nghìn người di cư tràn vào vùng lãnh thổ Ceuta chỉ trong vài ngày đã khiến khu vực biên giới của Tây Ban Nha rơi vào tình trạng hỗn loạn, đồng thời trở thành phép thử đầu tiên đối với Hiệp ước Di cư và Tị nạn mới của Liên minh châu Âu (EU).

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Mỹ tạm gác lựa chọn quân sự để tìm lối thoát cho khủng hoảng

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tuyên bố Washington và Tehran sẽ bước vào một vòng đàm phán mới dự kiến diễn ra vào chiều 3/8 (giờ địa phương), động thái được đưa ra ngay sau khi ông hủy bỏ chiến dịch không kích mạnh tay nhắm vào Iran ở những phút cuối cùng. Quyết định đình chiến nhường chỗ cho ngoại giao không chỉ đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cuộc đối đầu dai dẳng Mỹ - Iran, mà còn cứu vãn thị trường năng lượng toàn cầu khỏi một cú sốc tồi tệ.

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Ceuta "thất thủ", châu Âu có rơi vào một cuộc khủng hoảng mới?

Hàng chục ngàn người ùn ùn vượt qua biên giới từ Morocco vào thành phố tự trị Ceuta của Tây Ban Nha trong hai ngày, khiến vùng lãnh thổ nhỏ bé ở cửa ngõ châu Âu rơi vào cảnh hỗn loạn. Tuy nhiên, khác với cuộc khủng hoảng năm 2015, châu Âu hiện sở hữu một hệ thống kiểm soát biên giới và chính sách nhập cư chặt chẽ hơn, khiến làn sóng di cư lần này khó lan rộng ra toàn lục địa.

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Dải Gaza trước ngưỡng cửa hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Hội đồng Hòa bình đã đạt thỏa thuận lịch sử với phong trào Hamas và các nhóm vũ trang người Palestine về lộ trình giải giáp dải Gaza, mở đường thiết lập hòa bình lâu dài tại vùng lãnh thổ.

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Tính toán của Iran khi chủ động tập kích căn cứ Mỹ tại Trung Đông

Mới đây, Iran đã chủ động tấn công các căn cứ Mỹ tại Trung Đông, dẫn đến việc "đáp trả mạnh mẽ" từ phía Washington nhằm vào nhiều địa điểm ở khu vực phía Nam nước này. Động thái trên không chỉ đánh dấu một vòng leo thang mới trong căng thẳng Mỹ - Iran, mà còn phản ánh sự điều chỉnh đáng chú ý trong cách tiếp cận của Tehran.

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Mở rộng không gian phát triển tại thị trường tỷ dân

Trong thời đại ngày nay, đối ngoại tiếp tục giữ vai trò tiên phong trong việc tạo lập, giữ vững môi trường hòa bình và huy động tối đa các nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp phát triển đất nước. Trong bức tranh chiến lược đó, châu Phi, tiêu biểu là Tanzania và Angola, đang nổi lên như những đối tác đầy tiềm năng và là cánh cửa quan trọng để Việt Nam mở rộng không gian phát triển, đa dạng hóa thị trường toàn cầu.

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Cơ hội tháo nút thắt Hormuz từ sáng kiến mới của Oman

Việc Oman gửi tới Iran một kế hoạch được các nước Vùng Vịnh hậu thuẫn nhằm quản lý eo biển Hormuz có thể xem là nỗ lực ngoại giao đáng chú ý nhất trong những tuần gần đây, nhằm xử lý điểm nghẽn lớn của tiến trình giảm căng thẳng tại Trung Đông.

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran tạm ngừng leo thang căng thẳng, hé mở hy vọng ngoại giao

Mỹ và Iran bước sang ngày thứ hai tạm ngừng các cuộc tấn công nhằm vào nhau, trong bối cảnh xung đột từng đứng bên bờ vực vượt ngoài tầm kiểm soát. Khoảng lặng hiếm hoi sau hai tuần giao tranh với các cuộc không kích ban đêm của Mỹ nhằm vào Iran cùng các đòn đáp trả của Tehran nhằm vào các đồng minh của Washington ở Vùng Vịnh đã làm dấy lên hy vọng hai bên có thể quay trở lại bàn đàm phán.

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Ai sẽ dẫn dắt Liên hợp quốc sau Tổng Thư ký António Guterres?

Sau gần 10 năm lãnh đạo Liên hợp quốc, Tổng Thư ký António Guterres sẽ kết thúc nhiệm kỳ thứ hai vào cuối năm 2026. Trong bối cảnh đó, cuộc đua tìm người kế nhiệm đã bước vào giai đoạn quyết định, khi sáu ứng viên lần đầu tiên cùng trình bày tầm nhìn về tương lai của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới, trước thềm các vòng thăm dò quan trọng tại Hội đồng Bảo an.

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Cộng đồng quốc tế bày tỏ quan ngại khi Biển Đỏ lại dậy sóng

Liên hợp quốc cùng nhiều tổ chức quốc tế đã đồng loạt bày tỏ quan ngại sau khi lực lượng Houthi nối lại các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trên Biển Đỏ. Các cảnh báo cho rằng diễn biến mới không chỉ đe dọa an ninh hàng hải mà còn có nguy cơ kéo Yemen trở lại vòng xoáy xung đột sau nhiều năm tương đối lắng dịu.

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Cháy rừng lan rộng, thời tiết cực đoan nối tiếp tại châu Âu

Châu Âu đang phải đối mặt với một trong những mùa hè khắc nghiệt nhất trong nhiều năm trở lại đây khi các đợt nắng nóng kéo dài liên tiếp đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức báo động, trong khi nhiều khu vực khác lại hứng chịu các cơn dông, mưa đá và thời tiết cực đoan. Từ Tây Ban Nha, Pháp đến khu vực Balkan, lực lượng cứu hỏa và chính quyền các nước đang phải chạy đua với thời gian nhằm kiểm soát các thảm họa thiên nhiên ngày càng nghiêm trọng.