“Phát súng” bắn vào thỏa thuận “đình chiến” thương mại Mỹ - Trung

Việc Canada bắt giữ Phó Chủ tịch Tập đoàn công nghệ Trung Quốc Huawei Mạnh Vãn Châu theo yêu cầu của Mỹ đã khiến dư luận dấy lên những nghi ngờ mới về thỏa thuận “đình chiến” thương mại mong manh mà lãnh đạo Mỹ - Trung đạt được cách đây ít ngày.

Bên cạnh đó, vụ lùm xùm này cũng phần nào gây tổn hại tới quan hệ giữa Trung Quốc với Canada khi Bắc Kinh là đối tác thương mại hàng hóa lớn thứ hai của Ottawa.

Bị các cơ quan tình báo Mỹ coi là mối đe dọa an ninh quốc gia, Tập đoàn Huawei là một trong những công ty công nghệ nổi tiếng nhất Trung Quốc. Công ty này bán nhiều điện thoại thông minh hơn cả Apple của Mỹ và xây dựng được các mạng lưới viễn thông tại nhiều nước trên thế giới. 

Vụ bắt giữ Phó Chủ tịch tập đoàn này đồng nghĩa với phát súng cảnh báo của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chiến dịch siết gọng kìm với sự lan rộng toàn cầu của công nghệ Trung Quốc. Tuy nhiên, nó cũng sẽ khiến các cuộc đàm phán thương mại của người đứng đầu Nhà Trắng với phía Trung Quốc gặp không ít xáo trộn. 

Theo các nhà phân tích Tổ chức Á - Âu (Eurasia Group), “những kiểu hành động như thế này sẽ ảnh hưởng tới bầu không khí xung quanh các cuộc đàm phán và khiến hai bên khó đi đến được một giải pháp bền vững”. 

Trong khi đó, ông Scott Kennedy, một chuyên gia về kinh tế Trung Quốc tại Trung tâm Quốc tế và Chiến lược có trụ sở tại Washington cho rằng: “Vụ việc này như một cú giật mạnh một sợi dây lỏng lẻo và có thể một phần khiến mối quan hệ đổ vỡ. Cả hai bên cần phải có những hành động thận trọng và phải hiểu rõ những lợi ích lâu dài của mình”. 

Ông Christopher Balding một chuyên gia về Trung Quốc tại Đại học Fulbright thì gọi “Đây là sự leo thang đáng kể trong cuộc chiến thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc”.

Giám đốc tài chính toàn cầu kiêm Phó Chủ tịch Tập đoàn Huawei Mạnh Vãn Châu. Ảnh: Warior trading news
Giám đốc tài chính toàn cầu kiêm Phó Chủ tịch Tập đoàn Huawei Mạnh Vãn Châu. Ảnh: Warior trading news

Một số chuyên gia phân tích khác thì cho rằng, Mỹ có thể lợi dụng diễn biến mới này như một con bài mặc cả trong tranh chấp thương mại. Điều này cũng đồng nghĩa với việc Mỹ có thể dùng bà Mạnh Vãn Châu để gây sức ép trực tiếp lên Trung Quốc nếu nước này không đáp ứng được thời hạn mà Tổng thổng Donald Trump đặt ra để giải quyết tranh chấp thương mại. 

Ông Dennis Wilder, từng là nhà phân tích Trung Quốc tại CIA cho rằng, vụ việc chắc chắn sẽ làm phức tạp các cuộc đàm phán và có vẻ như Mỹ muốn gia tăng áp lực trong giai đoạn 90 ngày. 

Trong khi đó, Giáo sư Giả Văn Sơn của Đại học Chapman, Mỹ nhận định, vụ bắt giữ bà Mạnh Vãn Châu là một phần chiến lược địa chính trị của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm đối đầu với Trung Quốc, cảnh báo điều này có nguy cơ đẩy các cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Trung đi chệch hướng. 

Còn giáo sư luật học Lưu Đức Lương thuộc Học viện pháp luật, Đại học Bắc Kinh thì chỉ trích việc Canada bắt giữ bà Mạnh Vãn Châu theo yêu cầu của Mỹ đã vi phạm luật pháp quốc tế. Đồng quan điểm, Ngoại trưởng Nga Sergei Lavrov cho rằng, vụ bắt giữ cho thấy Mỹ đã áp đặt luật pháp vượt ngoài tầm kiểm soát của mình. 

Ông nhấn mạnh: “Đó là một trong các chính sách ngạo mạn không ai có thể chấp nhận. Nó đã bị nhiều nước, ngay cả các đồng minh thân cận nhất của Mỹ phản đối. Washington phải chấm dứt ngay điều này”.

Vụ bắt giữ đã thực sự khiến Trung Quốc tức giận. Bộ Ngoại giao Trung Quốc đã kêu gọi Mỹ và Canada “ngay lập tức sửa sai” và khôi phục “tự do cá nhân” cho nhân vật quan trọng này. Câu hỏi lớn là Mỹ và Trung Quốc sẽ làm gì. 

Nhiều khả năng Trung Quốc sẽ đáp trả và chính quyền Tổng thống Donald Trump có thể chuẩn bị các động thái khác nhằm vào lợi ích của Trung Quốc. Rủi ro đó hiện đang ở mức rất cao. Rõ ràng, thời điểm này chưa thể đánh giá vụ bắt giữ bà Mạnh Vãn Châu có thể khiến mối quan hệ Trung Quốc - Mỹ - Canada ảnh hưởng ở mức độ như thế nào. 

Liệu rằng đây có phải vật cản mới đặt ra cho thỏa thuận đình chiến thương mại Mỹ - Trung hay không? Hay mọi nỗ lực trước đây cho một hiệp định thương mại tự do Trung Quốc - Canada có bị đổ sông, đổ biển? Tất cả những điều này có lẽ sẽ phụ thuộc rất lớn vào cách xử lý tình hình của các bên liên quan. Ở đây, Mỹ và Trung Quốc vẫn sẽ đóng vai trò chính để diễn biến xung đột thương mại mới không biến thành một vụ án chính trị với những hậu quả khôn lường.

Đôi nét về bà Mạnh Vãn Châu

Bà Mạnh Vãn Châu có bằng thạc sỹ Đại học Công nghệ Hoa Trung ở Vũ Hán. Năm 1992, bà xin việc làm đầu tiên ở Ngân hàng Kiến thiết Trung Quốc (China Construction Bank) nhưng chỉ một năm sau thì bắt đầu làm việc cho Huawei, công ty của cha. Bà từng trải qua nhiều vai trò quyền lực trong mảng ngân hàng, quản lý vốn và kế toán. Tuy thế, trong một cuộc trả lời phỏng vấn báo chí Trung Quốc, bà Mạnh tiết lộ là đã từng bắt đầu ở Huawei trong vai trò người nhận điện thoại, thư ký, và đôi khi lo bán hàng tại hội chợ.

Năm 2003, bà Mạnh Vãn Châu được trao nhiệm vụ thống nhất các bộ phận tài chính của Huawei trên toàn cầu và chuẩn hóa các thủ tục kế toán, IT (công nghệ thông tin). Từ năm 2005, Mạnh Vãn Châu đảm nhận vai trò điều hành việc thành lập 5 trung tâm dịch vụ của Huawei. Từ năm 2007, bà Mạnh Vãn Châu đã phụ trách Chương trình Chuyển đổi Dịch vụ tài chính tích hợp trong một dự án chung 8 năm với tập đoàn IBM để giúp Huawei phát triển hệ thống dữ liệu và quy tắc phân bổ nguồn lực, cải thiện hiệu quả hoạt động và tối ưu hóa quá trình kiểm soát nội bộ.

Bà Mạnh Vãn Châu làm Giám đốc Tài chính (CFO) của Huawei cho đến lúc bị bắt ở Canada. Bà có nguy cơ bị dẫn độ sang Mỹ khi Huawei bị nghi ngờ vi phạm lệnh trừng phạt Iran và hỗ trợ hoạt động gián điệp của Trung Quốc, theo cáo buộc của Washington. 

PV

Tập đoàn Huawei phủ nhận là mối đe dọa an ninh

Tập đoàn Huawei hôm 7-12 phủ nhận là mối đe dọa an ninh sau những cảnh báo của Liên minh châu Âu. Tuyên bố của Huawei đưa ra sau khi Cao ủy Liên minh châu Âu (EU) về công nghệ Andrus Ansip cho rằng, EU nên thận trọng với Tập đoàn Huawei và các công ty công nghệ khác của Trung Quốc, bởi vì các nguy cơ có thể xảy ra đối với an ninh và ngành công nghiệp của khối.

Trong tuyên bố đưa ra, Tập đoàn Huawei cho biết rất ngạc nhiên và thất vọng trước bình luận của quan chức EU. Huawei phản đối bất cứ cáo buộc nào liên quan đến mối đe dọa an ninh. Tập đoàn này cũng khẳng định chưa bao giờ bị bất cứ một chính phủ nào đó đề nghị xây dựng “cửa sau” hay phá mạng lưới nào đó. Huawei cũng khẳng định phản đối những hành vi như vậy.

Trong một tuyên bố đưa ra trước đó, Tập đoàn Huawei cũng cam kết sẽ giải quyết các vấn đề an ninh mà chính phủ Anh nêu ra trong một báo cáo đầu năm nay. 

PV

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.