Ngày 5/8, tại Hà Nội, Bộ Công an tổ chức Hội thảo góp ý xây dựng Đề án “Phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới” (Đề án).
Thừa ủy quyền của Thượng tướng, TS Lê Quốc Hùng, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Đảng ủy Công an Trung ương, Thứ trưởng Bộ Công an, Thiếu tướng Phạm Kim Đĩnh, Cục trưởng Cục Công tác chính trị, Phó Trưởng ban Thường trực nghiên cứu, xây dựng Đề án chủ trì hội thảo.
Văn hóa phải thấm vào từng hành động
Trải qua hơn 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành dưới sự lãnh đạo của Đảng, văn hóa CAND không ngừng được bồi đắp, phát triển, trở thành một bộ phận quan trọng của nền văn hóa cách mạng và văn hóa dân tộc Việt Nam.
Theo dự thảo Đề án, văn hóa CAND là hệ thống các giá trị, chuẩn mực về tư tưởng, đạo đức, lối sống, hành vi và những biểu hiện vật chất đặc trưng, được hình thành, phát triển trong quá trình công tác, chiến đấu và xây dựng lực lượng CAND, trên nền tảng Sáu điều Bác Hồ dạy.
Những giá trị ấy đã góp phần rèn luyện lý tưởng cao đẹp, vun đắp truyền thống quý báu của lực lượng CAND: “Tận trung với nước, tận hiếu với dân, hết lòng, hết sức phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân”, “Chỉ biết còn Đảng thì còn mình”; tạo nên động lực tinh thần to lớn để các thế hệ cán bộ, chiến sĩ vượt qua khó khăn, thử thách, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao.
Văn hóa CAND không phải là những giá trị trừu tượng mà được thể hiện qua từng lời nói, hành động, việc làm và sự nêu gương hằng ngày của mỗi cán bộ, đảng viên, chiến sĩ; gắn với việc học tập, thực hiện Sáu điều Bác Hồ dạy, Năm lời thề danh dự, điều lệnh, kỷ luật và quy tắc ứng xử của CAND.
Đất nước bước vào kỷ nguyên mới với những thời cơ, thuận lợi và khó khăn, thách thức đan xen, đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với lực lượng CAND trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Tác động đa chiều của cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, quá trình chuyển đổi số, hội nhập quốc tế sâu rộng và những biến động nhanh chóng của đời sống xã hội đòi hỏi mỗi cán bộ, chiến sĩ CAND phải thực sự là một chiến sĩ tiêu biểu trên mặt trận tư tưởng, văn hóa.
Lực lượng CAND phải chủ động xử lý hài hòa những mối quan hệ lớn, phức tạp nảy sinh trong thực tiễn, như giữa bảo tồn và phát triển; giữa xây và chống; giữa giữ gìn bản sắc dân tộc và đẩy mạnh hội nhập quốc tế; giữa phát huy văn hóa truyền thống và tiếp thu có chọn lọc những giá trị văn hóa hiện đại; giữa văn hóa đại chúng và văn hóa tinh hoa.
Cùng với đó là yêu cầu lan tỏa những giá trị tốt đẹp, đồng thời đấu tranh bảo vệ an ninh văn hóa, an ninh tư tưởng trên không gian mạng; góp phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, từ khi nước chưa nguy, không để bị động, bất ngờ trong mọi tình huống.
Trong bối cảnh ấy, phát triển văn hóa CAND là yêu cầu cấp thiết, tạo nền tảng để xây dựng lực lượng CAND thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại.
Theo Thiếu tướng Phạm Kinh Đĩnh, phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới phải tạo dựng nền tảng tinh thần vững chắc, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ, chiến sĩ có bản lĩnh chính trị vững vàng, đạo đức trong sáng, kỷ luật nghiêm minh; cụ thể hóa phong trào thi đua “Ba nhất: Kỷ luật nhất, Trung thành nhất, Gần dân nhất”.
Đồng thời, cần tiếp tục lan tỏa sâu rộng hình ảnh người chiến sĩ CAND bản lĩnh, nhân văn, trí tuệ, gần dân, sát dân, vì nhân dân phục vụ; nâng cao “sức mạnh mềm” của lực lượng CAND trong thực thi nhiệm vụ; củng cố niềm tin của nhân dân và xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, đoàn kết, dân chủ, nhân ái trong toàn lực lượng.
Lực lượng CAND cũng cần phát huy vai trò tiên phong, gương mẫu, phối hợp với các cấp, ngành và chính quyền địa phương tháo gỡ điểm nghẽn, nút thắt, xóa bỏ rào cản, khơi thông nguồn lực, tạo môi trường ổn định, lành mạnh để thực hiện hiệu quả những mục tiêu phát triển văn hóa Việt Nam được xác định trong Nghị quyết số 80 của Bộ Chính trị.
Quán triệt chủ trương của Đảng về văn hóa, dưới sự chỉ đạo trực tiếp của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, Cục Công tác chính trị đã nghiên cứu, xây dựng dự thảo Đề án “Phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới”.
Dự thảo Đề án gồm 6 phần, 16 chương và 17 phụ lục, với tổng dung lượng 121 trang, trong đó có 94 trang nội dung và 27 trang phụ lục.
Đề án tập trung vào 5 trụ cột:
- Xây dựng thể chế, cơ chế, chính sách và nguồn lực
- Xây dựng hệ giá trị văn hóa tiêu biểu và con người CAND
- Xây dựng môi trường, không gian văn hóa CAND
- Phát triển các lĩnh vực văn hóa, công nghiệp văn hóa và thị trường văn hóa
- Chuyển đổi số và quản trị văn hóa trong CAND
Dự thảo cũng xác định 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp, trong đó có 5 nhóm tập trung triển khai các trụ cột phát triển văn hóa CAND và một nhóm giải pháp đột phá nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn, nút thắt, tạo chuyển biến mạnh mẽ trong toàn lực lượng.
Việc tổ chức thực hiện Đề án được định hướng bảo đảm nguyên tắc “6 rõ”: rõ việc, rõ người, rõ thời gian, rõ tiến độ, rõ kết quả, rõ nguồn lực và “3 dễ”: dễ hiểu, dễ thực hiện, dễ kiểm tra, đánh giá.
Xây dựng hệ sinh thái văn hóa CAND
Tại hội thảo, các đại biểu, chuyên gia, nhà khoa học, nhà nghiên cứu và cán bộ lãnh đạo, chỉ huy trong CAND đã tập trung phân tích sự cần thiết, cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn của việc xây dựng Đề án; nhận diện những điểm nghẽn, nút thắt và các yếu tố đang tác động đến quá trình xây dựng, phát triển văn hóa CAND.
Ban Tổ chức đã nhận được trên 20 bài tham luận và 60 văn bản tham gia ý kiến vào dự thảo Đề án. Các tham luận tiếp cận vấn đề từ nhiều góc độ, từ nhận diện hệ giá trị cốt lõi, xây dựng môi trường văn hóa, hoàn thiện thể chế, phát triển nguồn lực đến chuyển đổi số, quản trị văn hóa và xây dựng hình tượng người Công an cách mạng trong kỷ nguyên mới.
Trong tham luận “Phát triển văn hóa CAND trong kỷ nguyên mới: Từ hệ giá trị cốt lõi đến sức mạnh bảo vệ Tổ quốc, phục vụ nhân dân”, PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội cho rằng, văn hóa không chỉ tạo nên chiều sâu tinh thần, bản lĩnh chính trị và phẩm chất đạo đức của người cán bộ, chiến sĩ mà còn là phương thức xây dựng lực lượng, phương thức thực thi quyền lực và phương thức bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa.
Văn hóa tạo nên “sức đề kháng” trước sự suy thoái, tiêu cực và những cám dỗ; tạo sự đồng thuận trong nội bộ, bồi đắp niềm tin của nhân dân và củng cố thế trận an ninh nhân dân.
Theo PGS.TS Bùi Hoài Sơn, một lực lượng Công an có văn hóa không chỉ khiến tội phạm phải e sợ mà còn phải làm cho nhân dân cảm thấy an tâm, được tôn trọng và được bảo vệ. Đây cũng là biểu hiện cao nhất của bản chất CAND: từ nhân dân mà ra, vì nhân dân phục vụ, dựa vào nhân dân để công tác, chiến đấu và trưởng thành.
Với tham luận “Phát huy vai trò của văn hóa CAND Việt Nam trong kỷ nguyên phát triển mới”, Trung tướng, GS.TS Trần Vi Dân, Ủy viên Hội đồng Lý luận Trung ương, Ban Nghiên cứu chuyên đề giúp việc Bộ trưởng đã phân tích văn hóa CAND gồm ba tầng có quan hệ chặt chẽ với nhau.
Trong đó, tầng sâu là văn hóa tinh thần, bao gồm lý tưởng cách mạng, lòng yêu nước, sự liêm chính, đức hy sinh và tình đồng chí; tầng trung gian là văn hóa hành vi, được cụ thể hóa qua điều lệnh, tác phong công tác, chuẩn mực ứng xử, thái độ kính trọng, lễ phép với nhân dân và tinh thần thượng tôn pháp luật; tầng bề mặt là văn hóa vật chất, thể hiện qua diện mạo chính quy, cảnh quan đơn vị và các thiết chế văn hóa CAND.
Trung tướng, GS.TS Trần Vi Dân cho rằng, xây dựng văn hóa CAND là một hành trình bền bỉ, đòi hỏi sự quyết liệt của cấp ủy, lãnh đạo, chỉ huy và sự tự giác của từng cán bộ, chiến sĩ. Khi văn hóa thấm sâu và trở thành nhu cầu tự thân, bản năng hành động, lực lượng CAND sẽ luôn giữ vững bản chất cách mạng, trong sạch, thực sự là “lá chắn” bảo vệ Đảng, Nhà nước, chế độ và cuộc sống bình yên của nhân dân.
Trong tham luận “Phát triển văn hóa CAND góp phần xây dựng lực lượng CAND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại trong kỷ nguyên mới”, TS Đinh Văn Thuần, Phó Vụ trưởng Vụ Văn hóa - Văn nghệ, Ban Tuyên giáo Trung ương đánh giá, dự thảo Đề án được xây dựng với tư duy đổi mới, có tầm nhìn chiến lược, tiếp cận văn hóa như một nền tảng giá trị, nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của lực lượng CAND.
Theo TS Đinh Văn Thuần, việc chuyển từ “xây dựng phẩm chất văn hóa CAND” sang “xây dựng hệ sinh thái văn hóa CAND” là bước chuyển quan trọng về tư duy. Cách tiếp cận này gắn kết việc xây dựng con người với xây dựng môi trường văn hóa, phát triển các hoạt động văn hóa, đổi mới phương thức quản trị và huy động nguồn lực.
Để Đề án phát huy hiệu quả, cần tiếp tục làm sâu sắc hơn tính kết nối, sự đồng bộ giữa các nội dung; khẳng định rõ vai trò của văn hóa CAND trong nền văn hóa dân tộc và vai trò nền tảng của văn hóa trong xây dựng sức mạnh mềm của lực lượng.
Trung tướng, PGS.TS Phan Xuân Tuy, Giám đốc Học viện Chính trị CAND, với tham luận “Xây dựng hình tượng người Công an cách mạng trong kỷ nguyên phát triển mới của dân tộc” cho rằng, hình tượng người Công an cách mạng không chỉ phản ánh phẩm chất chính trị, đạo đức và năng lực của mỗi cán bộ, chiến sĩ mà còn góp phần củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và lực lượng CAND.
Trong kỷ nguyên phát triển mới, người Công an cách mạng phải là sự hội tụ giữa bản lĩnh chính trị kiên định và trí tuệ sắc bén trong ứng dụng công nghệ; giữa tinh thần quả cảm, sẵn sàng hy sinh và phong cách phục vụ nhân dân chuyên nghiệp.
Hình tượng ấy phải được thể hiện sinh động trong thực tiễn bằng bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng, văn hóa ứng xử chuẩn mực, năng lực chuyên môn, tinh thần thượng tôn pháp luật và khát vọng cống hiến vì sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội.
Các tham luận, ý kiến trao đổi tại hội thảo đã bổ sung những luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng, góp phần làm rõ hơn nội hàm, hệ giá trị, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp phát triển văn hóa CAND; đồng thời cung cấp thêm cơ sở để Ban soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện Đề án, bảo đảm tính chiến lược, đồng bộ, khả thi và phù hợp với yêu cầu xây dựng lực lượng CAND trong kỷ nguyên mới.
