Ông Văn nghệ đây rồi

Nhà thơ Nguyễn Duy, sinh năm 1948 tại Thanh Hoá, nhập ngũ năm 1966 tại Bộ tư lệnh Thông tin. Hồi đó ông còn là lính binh nhất đang đóng quân tại Hải Phòng, giữ đường dây liên lạc quân sự thành phố Cảng. 

Tuy là chiến sĩ mới nhập ngũ được vài tháng, Nguyễn Duy có những hoạt động sôi nổi trong công tác Đoàn, có thành tích chiến đấu, phục vụ chiến đấu tốt với cương vị Bí thư Chi đoàn, nên anh được đơn vị bầu chọn là nhân vật điển hình về bảo vệ đường dây liên lạc thông suốt trong bối cảnh các trận oanh kích ác liệt của không quân Mỹ. Nhà thơ, nhà văn Trang Nghị lúc đó làm ở Báo Văn nghệ về đơn vị Nguyễn Duy viết bài. Được gặp Trang Nghị, Nguyễn Duy mừng quýnh lên:

- Chào ông Văn nghệ! Ối trời ơi, thế là tôi tóm được ông Văn nghệ đây rồi!

Thế là Nguyễn Duy trút hết bầu tâm sự với nhà thơ Trang Nghị, nào gửi nhiều thơ về toà soạn mà không đăng. Trang Nghị cũng thẳng thắn bộc bạch: "Thơ chú mày dở ẹc". Nguyễn Duy từ tốn thưa: "Tôi đề nghị anh cho tôi bí quyết làm sao cho thơ hay lên được".

Nhà thơ Trang Nghị gãi gãi vành tai, nói thản nhiên như không: "Dễ thôi mà, mày cứ đọc Báo Văn nghệ ba năm là thơ của mày sẽ hay lên liền". Nói xong, Trang Nghị cười hơ hớ như nửa đùa, nửa bỡn...

Theo lời khuyên của Trang Nghị, Nguyễn Duy làm bạn đọc tích cực của Báo Văn nghệ. Vừa đọc Báo Văn nghệ, cộng với vốn sống, năng khiếu... Nguyễn Duy liên tục viết, liên tục gửi bài cho Báo Văn nghệ, cứ tới tấp từng chùm, từng chùm thơ như hoa vừa độ nở, quả vừa độ chín. Đùng một cái, năm 1973, Báo Văn nghệ tổ chức cuộc thi thơ, Nguyễn Duy đoạt giải A dành cho chùm thơ với các bài: "Tre xanh", "Hơi ấm ổ rơm", "Bầu trời vuông". Khi Nguyễn Duy về Hà Nội lĩnh giải thưởng, gặp lại nhà thơ Trang Nghị có hỏi: "Anh có nhớ tôi không?".

Nhà thơ Trang Nghị đáp: "Không".

Nhà thơ Trang Nghị giơ tay lên trán mình gõ gõ... rồi chợt nhớ ra thốt lên:

- Tao nhớ ra rồi... Tao nhớ ra rồi, đúng rồi. Tao phải đãi chú mày một chầu bia hơi mới được!

Miệng nói, nhà thơ Trang Nghị kéo Nguyễn Duy ra quán bia hơi góc đường Trần Hưng Đạo - Phố Huế, lấy nắp hầm làm mâm bày lên mấy vại bia sủi bọt cùng một đĩa lạc rang húng lìu. Cả hai thầy trò cùng ngồi xổm vừa uống bia vừa ôn lại cái thời Hải Phòng bị giặc Mỹ oanh tạc... Khi mấy vại bia... đã cạn, nhà thơ Trang Nghị như sôi nổi hẳn lên, nhìn Nguyễn Duy nói: "Mày thấy chưa, anh mày nói có đúng không nào, cứ đọc Báo Văn nghệ ba năm là nên người". Chừng như tâm đắc với sự tiên đoán được kết quả của đọc Báo Văn nghệ của Nguyễn Duy, lại một lần nữa nhà thơ Trang Nghị cười hơ hớ.

Chẳng có thế, Nguyễn Duy được giải A thơ Báo Văn nghệ mà ba năm sau Nguyễn Duy lại cùng Trang Nghị làm việc cho Tạp chí Văn nghệ Giải phóng cùng ở một chung cư tại thành phố Hồ Chí Minh. Khi Văn nghệ Giải phóng sáp nhập với Báo Văn nghệ của Hội Nhà văn Việt Nam, Nguyễn Duy chuyển sang làm phóng viên, đại diện của Báo Văn nghệ ở phía Nam cho đến lúc nghỉ hưu.

Một người có tài thơ, nhất là thơ lục bát, từng xuất bản 13 tập thơ, 3 tập bút ký, 1 tiểu thuyết và năm 2007 đoạt Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật, vậy mà trong một bài viết tưởng niệm khi nhà thơ Trang Nghị qua đời (1933-1998) đăng trên Báo Văn nghệ số 30 ra 25-7-1998, Nguyễn Duy đã tôn vinh nhà thơ Trang Nghị là người thầy đầu tiên dạy anh làm thơ.  

Lê Hồng Thiện

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...