Ông Văn nghệ đây rồi

Nhà thơ Nguyễn Duy, sinh năm 1948 tại Thanh Hoá, nhập ngũ năm 1966 tại Bộ tư lệnh Thông tin. Hồi đó ông còn là lính binh nhất đang đóng quân tại Hải Phòng, giữ đường dây liên lạc quân sự thành phố Cảng. 

Tuy là chiến sĩ mới nhập ngũ được vài tháng, Nguyễn Duy có những hoạt động sôi nổi trong công tác Đoàn, có thành tích chiến đấu, phục vụ chiến đấu tốt với cương vị Bí thư Chi đoàn, nên anh được đơn vị bầu chọn là nhân vật điển hình về bảo vệ đường dây liên lạc thông suốt trong bối cảnh các trận oanh kích ác liệt của không quân Mỹ. Nhà thơ, nhà văn Trang Nghị lúc đó làm ở Báo Văn nghệ về đơn vị Nguyễn Duy viết bài. Được gặp Trang Nghị, Nguyễn Duy mừng quýnh lên:

- Chào ông Văn nghệ! Ối trời ơi, thế là tôi tóm được ông Văn nghệ đây rồi!

Thế là Nguyễn Duy trút hết bầu tâm sự với nhà thơ Trang Nghị, nào gửi nhiều thơ về toà soạn mà không đăng. Trang Nghị cũng thẳng thắn bộc bạch: "Thơ chú mày dở ẹc". Nguyễn Duy từ tốn thưa: "Tôi đề nghị anh cho tôi bí quyết làm sao cho thơ hay lên được".

Nhà thơ Trang Nghị gãi gãi vành tai, nói thản nhiên như không: "Dễ thôi mà, mày cứ đọc Báo Văn nghệ ba năm là thơ của mày sẽ hay lên liền". Nói xong, Trang Nghị cười hơ hớ như nửa đùa, nửa bỡn...

Theo lời khuyên của Trang Nghị, Nguyễn Duy làm bạn đọc tích cực của Báo Văn nghệ. Vừa đọc Báo Văn nghệ, cộng với vốn sống, năng khiếu... Nguyễn Duy liên tục viết, liên tục gửi bài cho Báo Văn nghệ, cứ tới tấp từng chùm, từng chùm thơ như hoa vừa độ nở, quả vừa độ chín. Đùng một cái, năm 1973, Báo Văn nghệ tổ chức cuộc thi thơ, Nguyễn Duy đoạt giải A dành cho chùm thơ với các bài: "Tre xanh", "Hơi ấm ổ rơm", "Bầu trời vuông". Khi Nguyễn Duy về Hà Nội lĩnh giải thưởng, gặp lại nhà thơ Trang Nghị có hỏi: "Anh có nhớ tôi không?".

Nhà thơ Trang Nghị đáp: "Không".

Nhà thơ Trang Nghị giơ tay lên trán mình gõ gõ... rồi chợt nhớ ra thốt lên:

- Tao nhớ ra rồi... Tao nhớ ra rồi, đúng rồi. Tao phải đãi chú mày một chầu bia hơi mới được!

Miệng nói, nhà thơ Trang Nghị kéo Nguyễn Duy ra quán bia hơi góc đường Trần Hưng Đạo - Phố Huế, lấy nắp hầm làm mâm bày lên mấy vại bia sủi bọt cùng một đĩa lạc rang húng lìu. Cả hai thầy trò cùng ngồi xổm vừa uống bia vừa ôn lại cái thời Hải Phòng bị giặc Mỹ oanh tạc... Khi mấy vại bia... đã cạn, nhà thơ Trang Nghị như sôi nổi hẳn lên, nhìn Nguyễn Duy nói: "Mày thấy chưa, anh mày nói có đúng không nào, cứ đọc Báo Văn nghệ ba năm là nên người". Chừng như tâm đắc với sự tiên đoán được kết quả của đọc Báo Văn nghệ của Nguyễn Duy, lại một lần nữa nhà thơ Trang Nghị cười hơ hớ.

Chẳng có thế, Nguyễn Duy được giải A thơ Báo Văn nghệ mà ba năm sau Nguyễn Duy lại cùng Trang Nghị làm việc cho Tạp chí Văn nghệ Giải phóng cùng ở một chung cư tại thành phố Hồ Chí Minh. Khi Văn nghệ Giải phóng sáp nhập với Báo Văn nghệ của Hội Nhà văn Việt Nam, Nguyễn Duy chuyển sang làm phóng viên, đại diện của Báo Văn nghệ ở phía Nam cho đến lúc nghỉ hưu.

Một người có tài thơ, nhất là thơ lục bát, từng xuất bản 13 tập thơ, 3 tập bút ký, 1 tiểu thuyết và năm 2007 đoạt Giải thưởng Nhà nước về văn học nghệ thuật, vậy mà trong một bài viết tưởng niệm khi nhà thơ Trang Nghị qua đời (1933-1998) đăng trên Báo Văn nghệ số 30 ra 25-7-1998, Nguyễn Duy đã tôn vinh nhà thơ Trang Nghị là người thầy đầu tiên dạy anh làm thơ.  

Lê Hồng Thiện

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.