Núi Tổ nơi ấy bác về

Dân ta thường coi dãy núi Ba Vì là núi Tổ của dân tộc Việt. Từ xưa, danh nhân Nguyễn Trãi cũng khẳng định, đây là vùng núi trời, thờ Thánh Tản Viên Sơn (một trong bốn vị thần bất tử của nước non). Vùng núi cao, sông nước vây quanh, mây trời cuồn cuộn mênh mang, tạo nên không gian tâm linh huyền bí. Câu chuyện Sơn Tinh - Thủy Tinh gắn bó với dãy núi Tổ này thể hiện sức mạnh của dân tộc trong cuộc chiến chống lại thiên tai, địch họa bao đời nay...

Đá Chông lưu dấu chân Người

Núi Đá Chông chỉ cao chừng 250m, được coi là phần nối dài của dãy núi Ba Vì kéo tới điểm hội tụ sông Đà, sông Lô và sông Hồng. Nơi đây còn lưu dấu phần sót lại huyền tích của cuộc chiến giữa Sơn Tinh (Thánh Tản) và Thủy Tinh, đó là những tảng đá dựng lên tua tủa với mũi vát sắc nhọn.

Tương truyền, đây chính là vũ khí của Sơn Tinh chống lại giặc Thủy Tinh. Nếu nhìn những tảng đá nhọn vươn lên trời cao, ai cũng nhận biết ra sự khắc nghiệt của thiên nhiên bào mòn núi đá. Câu chuyện huyền thoại đó được viết tiếp những trang sử hào hùng trên mảnh đất Đá Chông này. Bởi đây chính là nơi Bác Hồ đã đặt chân đến và chọn và đặt tên cho nó là núi Rồng (K9). Ta có thể hình dung dãy núi Đá Chông tựa hình con rồng đang cúi xuống uống nước sông Đà.

Đền thơ Bác Hồ tại Đá Chông.

Đền thơ Bác Hồ tại Đá Chông.

Bác Hồ đã đến nơi này vào một ngày tháng 5-1957, trong chuyến đi kiểm tra Sư đoàn 308 diễn tập trên sông Đà. Ba hòn đá dựng lên như mũi chông hiện nay chính là nơi Bác Hồ đã ngồi nghỉ kế bên. Ít ai ngờ, khu núi Đá Chông này đã được Bác chọn làm Khu căn cứ địa, nơi làm việc và nghỉ ngơi của Bộ Chính trị, suốt từ năm 1960 đến 1969.

Chúng tôi theo người hướng dẫn viên đi dọc con đường sát sông Đà, dưới những hòn đá chông. Đó là con đường Bác đã đi khảo sát lại toàn vùng và nhận định đây có phong cảnh tự nhiên, linh khí tốt, thuận tiện giao thông đường thủy, phòng khi có biến có thể nhanh chóng ngược sông Đà lên chiến khu Tây Bắc.

Với con mắt nhìn xa trông rộng của Bác Hồ, núi Đá Chông đã được tạo dựng một không gian văn hóa lớn và được coi là chiến khu mới, bởi những ngày tháng đó cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, giải phóng miền Nam còn ở phía trước. Đá Chông gắn bó với công cuộc cách mạng dân tộc ngày một sâu sắc hơn. Đứng trước ngôi nhà làm việc của Bác Hồ, chúng tôi nghe người nữ hướng dẫn viên kể chuyện những sinh hoạt bình dị của Bác trong những năm tháng trên núi Đá Chông.

Bài hát “Bác Hồ một tình yêu bao la” vang lên từ đền thờ Bác. Những lời ca trĩu nặng tình cảm của dân tộc với Bác Hồ. Chúng tôi lắng nghe những lời ca ngân vang trong chính trái tim mình: “Bác Hồ, Người là tình yêu thiết tha nhất trong lòng dân và trong trái tim nhân loại/ Cả cuộc đời Bác chăm lo cho hạnh phúc nhân dân/ Cả cuộc đời Bác hy sinh cho dân tộc Việt Nam…”.

Những lời ca như dẫn chúng tôi đến căn hầm, địa điểm lưu giữ bảo quản thi hài Bác đầu tiên, phía dưới kế bên ngôi nhà làm việc. Bác đã yên nghỉ nơi đây một thời gian dài, suốt 6 năm chiến tranh chống Mỹ cứu nước.

Cho đến ngày 18-7-1975, thi hài Bác mới được di chuyển về công trình Lăng, tại Quảng trường Ba Đình lịch sử. Dẫu vậy, những hàng cây dâm bụt bên tường nhà vẫn nở những bông đỏ thắm hướng về Người. Đàn cá vàng vẫn tung tăng như ngày nào Bác cho ăn. Những hòn đá chông kia vẫn đội nắng, dầm mưa ngóng đợi Người đến kề bên, với tách trà ấm nóng. Những con đường sỏi dẫn chúng tôi lên thăm ngôi nhà sàn năm xưa vẫn lao xao dưới chân Người.

Tất cả câu chuyện còn nguyên đó với trời đất non sông. Ký ức linh thiêng luôn cất lên lời ca hát về Người như ngày nào không bao giờ dứt bởi: “Cả cuộc đời rất thanh cao không gợn chút riêng tư/ Mãi ngàn đời ngát hương thơm trong tâm hồn Việt Nam…”.

Linh khí bao la mây trời

Chuyến đi tiếp của chúng tôi theo hình bóng Người chính là ngôi đền thờ Bác trên đỉnh núi Tản (đỉnh vua cao 1.296m). Đúng như hồn dân tộc đã được ghi lại trên đỉnh núi này: “Dáng hình sừng sững ngang trời rộng/ Hào khí mênh mang vạn thuở còn”. Những khối mây trắng bềnh bồng quấn quýt chúng tôi. Bức tượng Bác Hồ bỗng sáng lên giữa bao la như một mặt trời bừng lên những tia nắng ấm. Chúng tôi ngỡ ngàng với những chùm ánh sáng giữa non ngàn. Hình tượng Bác Hồ trở nên gần gũi thân thương. Đôi mắt hiền hậu như đang muốn nhỏ lệ với chúng sinh. Đó là đôi mặt Phật trong dân gian. Yêu thương con người. Muốn đem phúc lành cho Phật tử.

Chúng tôi đang như chìm trong cõi u tịch huyền diệu của thiên nhiên dưới ánh sáng nơi thiền tự thì bất ngờ có một nhóm học sinh ríu rít chạy lên. Chúng kháo nhau những câu chuyện về học hành. Cả nhóm đều đỗ đạt thành tựu. Tất cả đều muốn lên đây để báo công với Bác. Có bạn trẻ khoe đủ điểm vào cả hai trường theo nguyện vọng. Đám học trò làm chúng tôi muốn sống lại một thuở mộng mơ. Trên đỉnh núi này những ước mơ được nảy sinh và khát vọng được chắp cánh bay cao.

Những hòn đá chông trước ngôi nhà Bác làm việc.

Những hòn đá chông trước ngôi nhà Bác làm việc.

Người hướng dẫn chúng tôi là một nhân viên kiểm lâm của Vườn Quốc gia Ba Vì. Anh kể những người của đội kiểm lâm có nhiệm vụ hướng dẫn mọi người lên thắp hương tưởng nhớ Bác Hồ; và kèm theo đó là việc chăm sóc, bảo vệ hàng ngàn héc ta rừng từ độ cao 800m trở lên. Anh kể, đền thờ Bác Hồ trên đỉnh núi được thiết kế mang dáng dấp một nhà sàn thân quen, nơi Người ở ngày nào. Bốn bề rộng mở giữa trời mây bao la.

Gió thổi suốt bốn mùa với những áng mây che phủ. Kết cấu vững chãi, cởi mở giữa thiên nhiên, kiến trúc đền thờ phía trong luôn luôn ấm hơi thở của Người với hương thơm suốt ngày đêm. Mái đền với 8 mũi đao uốn cong về muôn phương của trời mây bao la. Chúng được trụ vững trên những cột đá tảng cùng với bức hoành phi khắc đậm dòng chữ: “Không gì quý hơn độc lập tự do”. Phía trên, lá cờ Tổ quốc được ghép bằng đá hoa cương màu đỏ, uy nghiêm.

Chúng tôi cùng đám học trò ngồi quanh đền nghe anh kiểm lâm kể chuyện về những đêm đông gió rét, hay những đêm sấm sét trên đỉnh núi Ba Vì. Có đêm giá băng, những cành cây lốm đốm những bông tuyết, các anh đã lên lấy những tấm gỗ, cót che cửa đền và thắp đèn bão sưởi ấm không gian quanh đền thờ. Nghe mà thấy gió rét căm căm trong lòng người. Gian khổ xiết bao. Khi những đám mây cuộn lên như sóng biển dâng cao, nhiều đội viên đã ngôi bên tượng Bác cùng nhau hát khúc quân hành dưới ánh chớp của giông sét. Các anh mong muốn canh giấc ngủ cho Bác được an lành. Những ngọn đèn lấp lánh tựa những vì sao bay trên bầu trời cao.

Chúng tôi ngỡ như đáng sống trong những đám mây cổ tích. Bức tượng Bác Hồ bằng đồng sáng bừng ánh vàng trong sương mây. Đó là một ông tiên giáng trần đem lại những niềm vui và hạnh phúc cho con người. Những cô cậu học sinh hồn nhiên chạy ra sân đền sau khi làm lễ dâng hương. Chúng hát, chúng nhảy vì niềm vui tràn ngập trong lòng.

Một chân trời mới đang ở phía trước một tương lai rộng mở trên cõi đời này. Ba Vì mờ cao giờ đây rực sáng khi ánh nắng mặt trời bừng lên. Những đám mây tan dần bay về phía xa. Dòng sông Đà hiện lên như dải lụa êm đềm  trôi dưới chân núi. Những giò phong lan lung linh cánh tím nhả nốt những giọt sương cuối cùng bên mái đền. Tiếng chuông thỉnh lên từ ngôi tháp phía dưới, ngân nga cùng lòng người phiêu linh nơi cõi Phật, tĩnh lặng thanh cao.

“Cây đa Bác Hồ” dưới chân núi Tổ

Chúng tôi hoàn toàn bất ngờ khi được dẫn đến địa chỉ cuối cùng còn ấm hơi Người dưới chân núi Ba Vì. Cách khu di tích văn hóa lịch sử Đá Chông chừng vài cây số là khu “Đồi cây đón Bác” của xã Vật Lại, Ba Vì. Nơi đây, vào dịp mùa xuân 1969, trước khi mất, Bác Hồ đã trở lại Ba Vì và trồng một cây đa. “Tết trồng cây” được phát động vào ngày 28-11-1959. Ngay sau đó, mùa xuân năm 1960, Bác Hồ đã trồng cây đa đầu tiên ở Công viên Thống Nhất.

Và đây, cây đa Bác trồng lần cuối cùng ở chân núi Ba Vì, vừa đúng tròn 10 năm phát động. Kỳ diệu thay! “Trông cây lại nhớ đến Người”, chúng tôi lắng nghe lời Bác như đâu đây ấm áp:“Ươm mầm xanh ta như mẹ thương con”. Đó là một mùa xuân cuối cùng của Bác Hồ, nhưng lại là khởi nguồn, nối tiếp cho ngàn vạn mùa xuân mới cho con người, cho cuộc đời mãi mãi xanh tươi. 

Chung Tử

Các tin khác

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Làng Dục Tú (Đông Anh, Hà Nội) tên nôm là Kẻ Giếc, một xã đứng đầu tổng Dục Tú gồm 4 xã thuộc huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc, tức tỉnh Bắc Ninh (đầu thời kỳ nhà Nguyễn). Trong kháng chiến chống Pháp, cả 4 xã của Dục Tú được nhập thành một xã, thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh. Tháng 5/1961, Dục Tú trở thành đơn vị hành chính thuộc huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Đến Làng văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô, Hà Nội, du khách đặc biệt ấn tượng với một nghệ nhân có nước da rắn rỏi, mải miết với từng nan tre và các sản phẩm thủ công đặc sắc của người Cơ Tu.

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, giữa không gian hiện đại của miền nắng ấm phương Nam này vẫn còn đó những dấu tích trăm tuổi để nhắc nhớ thị dân về những giai đoạn lịch sử của vùng đất năng động, cởi mở, hào sảng và đầy trượng nghĩa.

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.