NSƯT Khánh Hòa: Giấc mơ "vượt Trường Sơn" giữa thời bình

Nhiều người nói Khánh Hòa khác người vì những câu chuyện chị chia sẻ có phần xa lạ, thậm chí lạc lõng trong thị trường âm nhạc hiện nay, khi mà mọi người đang chạy theo sự nổi tiếng, những hào quang. Còn tôi, nghe Khánh Hòa hát, nhìn cách dấn thân của chị trong một tình yêu không điều kiện với âm nhạc, với bộ đội, tôi chợt liên tưởng tới thế hệ ca sĩ ngày xưa, mang tiếng hát vượt Trường Sơn, đến nhà máy, hát cho đồng bào tôi nghe. Một thế hệ nghệ sĩ với trách nhiệm công dân, gắn bó với đời sống như hơi thở.

1.Khánh Hòa say mê kể cho tôi về những chuyến đi, gia tài lớn nhất trong cuộc đời nghệ sĩ của chị. Những chuyến đi mang lại cho chị cảm xúc và trải nghiệm để hát. Trong thời buổi mà dường như ai cũng "chọn việc nhẹ nhàng" thì sự dấn thân của Khánh Hòa gần như là cá biệt, thậm chí nhiều người bảo chị "hâm". Nhưng chị tự nguyện lựa chọn nó bằng tình yêu, bằng sự dấn thân của chính mình. Đó là chuyến đi đến với Trường Sa năm 2009.

Khánh hòa nói, chị có một tình yêu đặc biệt với người lính mà vì tình yêu đó, chị sẵn sàng xách ba lô lên và đi Trường Sa, say sóng nằm bẹp trên boong tàu cả mấy ngày  lênh đênh trên biển. Sụt 4kg. Thế nhưng, ra đến đảo, gặp bộ đội, tinh thần của chị như được xốc lại, quên hết mỏi mệt. Chị hát một mạch 10 bài tặng bộ đội. Với Khánh Hòa, chuyến đi đó như "cá gặp nước".

NSƯT Khánh Hòa.
NSƯT Khánh Hòa.

Giữa Trường Sa mênh mông sóng nước, chị thấy mình bé nhỏ, bé nhỏ cả trước sự hy sinh của những con người đang sống và làm việc ở đây. Khánh Hòa tâm sự: "Tôi hiểu rằng, mỗi người chỉ có một cuộc đời thôi, chỉ muốn sống cho ý nghĩa, muốn sau này trở về cát bụi, những sản phẩm tinh thần của mình sẽ ở lại với bộ đội, với người dân và có thể mang lại niềm vui cho một ai đó, trong một khoảnh khắc nào đó của cuộc đời".

Khánh Hòa nhớ mãi cảm giác đứng giữa Trường Sa và cất tiếng hát cho các chiến sĩ nghe. Cảm giác đó với chị thiêng liêng lắm. Và cũng lúc đó, chị hiểu rằng, mình có một duyên nợ nào đó với bộ đội. Nếu không làm ca sĩ, Khánh Hòa đã chọn con đường binh nghiệp. Năm 2010, chị lại xin phép quay trở lại Trường Sa để hát cho bộ đội nghe.

Có người hỏi Khánh Hòa, chắc ra Trường Sa hát được trả cát xê cao lắm. Chị chỉ cười: "Tôi chọn con đường này đơn giản vì tình yêu và mối duyên đưa tôi đến với Trường Sa. Tôi thấy mình quá bé nhỏ trước sự hy sinh của những con người nơi đây". Một album về Trường Sa được ấp ủ.

Năm 2012, Khánh Hòa cùng đoàn làm phim quay trở lại mảnh đất này để thực hiện Album về Trường Sa. Nếu ai đã từng đi quay phim, lại quay phim ở Trường Sa mới hiểu được những vất vả, cực nhọc của người làm nghề. Mất hai năm trời ấp ủ, Album "Gần lắm Trường Sa" mới hoàn thành.  Album được thực hiện trong vòng gần 1 tháng trời, Khánh Hòa và đoàn làm phim đã có những ngày quay tại Vùng 4 Hải quân, Quân cảng Cam Ranh, Nha Trang, Mũi Né Phan Thiết, Cảng Cát Lái và các đảo ở Quần đảo Trường Sa.

Chỉ vỏn vẹn 15 ngày trên đảo, đối diện với sự khắc nghiệt của thời tiết, và thời gian eo hẹp, lịch làm việc lúc nào cũng từ 2, 3 h sáng. Có những lúc chị lịm đi vì nắng nóng, vì lịch làm việc quá dày đặc, nhưng tình yêu đã giúp chị vượt qua tất cả. Thậm chí Khánh Hòa còn tranh thủ khoảng nghỉ hiếm hoi để hát cho bộ đội nghe. Chị nói, có lẽ tình yêu đã cho chị sức mạnh. 

Nhiều người bảo sao chị phải cầu kỳ đến thế, chỉ cần hát những bài hát về Trường Sa là được. Sao phải lặn lội ra tận nơi. Nhưng với Khánh Hòa, dù làm bất cứ việc gì cũng phải tận tâm với nó. Chị muốn được sống, được tắm mình trong không khí của con người, của tình yêu ở mảnh đất đặc biệt này. Và chính sự cầu thị, chính tâm thế làm nghề đó đã giúp chị vượt qua những khó khăn về điều kiện sống để có những thước phim ca nhạc đặc biệt về Trường Sa.

2. Nghe Khánh Hòa hát, tôi chợt nghĩ đến đời sống ồn ào ngoài kia. Chị, như con tằm rút ruột nhả tơ, lặng lẽ, khiêm nhường. Nhìn một góc nào đó, mọi người sẽ nghĩ rằng Khánh Hòa lạc thời. Nhưng không, chị đang đi đúng hướng của trái tim mình. Chị ám ảnh bởi những nghệ sĩ ngày xưa, thế hệ của những nghệ sĩ xẻ dọc Trường Sơn, mang tiếng hát của mình vượt qua mưa bom, bão đạn, hát cho bộ đội nghe. Rồi một thế hệ, mang tiếng hát đến nhà máy, công trường, hát cho người lao động. 

Khánh Hòa làm nghề với tâm thế đó, được dấn thân, được cống hiến và được mang tiếng hát say mê của mình đến với mọi người, những con người ở khắp mọi miền đất nước. Với chị, hạnh phúc của người nghệ sĩ không phải là sự lộng lẫy trên ánh đèn sân khấu, trong những bộ váy áo rực rỡ. Hạnh phúc đối với chị là được hát, được mang tiếng hát của mình phục vụ bộ đội.

Nếu ai đã từng nghe Khánh Hòa hát, mới hiểu được những ân tình chứa đựng trong từng bài hát của chị. Những ân tình ấy đã vượt ra khỏi sự điêu luyện của kỹ thuật, chỉ còn lại cảm xúc. Và tôi tin, cứ mộc mạc, chân tình như thế, những bài hát của Khánh Hòa sẽ chạm tới trái tim người nghe, đặc biệt là những người lính.

Khánh Hòa hát tặng họ bằng chính những trải nghiệm của chị, bằng sự thấu hiểu và tình yêu của chị với những người lính. Năm 2016, Khánh Hòa quyết định làm một album về miền núi. Năm 2014, chị xin lên thâm nhập thực tế ở vùng miền núi phía Bắc. Nhiều người thắc mắc, việc của ca sĩ là hát thôi, tại sao cứ phải đi thực tế.

Nhưng với Khánh Hòa, không thể hát bằng những cảm xúc vay mượn. Chị muốn đến đó, cảm nhận đời sống của bộ đội, những khó khăn vất vả của các chiến sĩ, của đồng bào nơi đó, cảm nhận tình quân dân… mới có cảm xúc để hát. Chị bỏ hết show ở Hà Nội, đi thực tế vùng biên cương, để sống và để cảm xúc của mình ngấm trong từng bài hát.

Bìa đĩa nhạc của NSƯT Khánh Hòa.
Bìa đĩa nhạc của NSƯT Khánh Hòa.

"Để đi đến hành trình này, tôi đã phải vượt qua rất nhiều khó khăn, thậm chí cả những chông gai. Nhưng tôi vẫn luôn tự nhủ rằng, cứ đi rồi sẽ đến. Mệt sẽ dừng lại nghỉ và bước tiếp. Đôi khi nhìn lại hành trình của mình tôi cảm giác như một giấc mơ".

Vâng, chỉ có thể là giấc mơ mới đưa cô bé Khánh Hòa từ vùng núi của Thanh Hóa ra tận Hà Nội. Khánh Hòa kể, chị yêu ca hát từ bé. Chị lớn lên trong một gia đình nghèo ở Thanh Hóa, việc học âm nhạc là một điều xa xỉ. Khánh Hòa hát bằng bản năng, bằng đam mê của mình. Nhưng trong tâm hồn cô bé ấy vẫn luôn nuôi dưỡng khát vọng được ra Hà Nội, được bước chân vào Học viện Âm nhạc Quốc gia. 

Khánh Hòa ra Hà Nội, nhưng tấm giấy thông hành đầu tiên của chị không phải vào nhạc viện mà là lấy chồng và sinh con. Nhiều người nghĩ rằng, chị đã yên phận đàn bà với gia đình, con cái. Nhưng giấc mơ vào Nhạc viện vẫn thôi thúc chị. Khi con đủ lớn, chị mới bước chân vào nhạc viện để bắt đầu thực hiện giấc mơ của mình, học làm nghề một cách bài bản.

Phải có một tình yêu đến độ nào Khánh Hòa mới vượt qua được những trở ngại về tuổi tác, gia đình để bắt đầu sự nghiệp của mình. Tốt nghiệp nhạc viện, chị đầu quân về Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long. Và cứ thế, Khánh Hòa mải mê với những đam mê của mình.

"Nghệ thuật như mưa dầm thấm lâu, không thể bắt mọi người thích ngay một bài hát mà phải làm việc, phải lao động thực sự. Những gì từ trái tim sẽ đi đến trái tim, đó là con đường ngắn nhất để chinh phục khán giả. Mình hãy luôn là mình, không chạy theo điều gì cả, sự nổi tiếng hay ngôi sao cũng chỉ là hào quang nhất thời mà thôi, điều còn lại là tiếng hát, có chạm đến cảm xúc mọi người".

Và trong mạch chảy xô bồ của đời sống, Khánh Hòa đã chọn cho mình một lối đi riêng, bằng sự lao động, bằng niềm đam mê và bằng cả tình yêu của chị. Nghe Khánh Hòa hát, xem Khánh Hòa xuất hiện trong các MV của mình, mới thấy sự cầu toàn, lỹ lưỡng của chị. Khánh Hòa tự tay chuẩn bị những bộ trang phục cho mình.

Lên tận Lùng Tám ở Hà Giang - một làng thuê dệt quần áo truyền thống để chọn những bộ trang phục đẹp nhất. Tiền đi hát sự kiện, lễ hội, Khánh Hòa gom góp làm đĩa, để thỏa mãn đam mê của mình. Nhưng Khánh Hòa may mắn hơn nhiều nghệ sĩ, khi các Album của chị được phát hành rộng rãi trong toàn quân.

Khánh Hòa say sưa nói về bộ đội, về những chuyến đi, những chuyến đi chưa bao giờ dừng lại trong cuộc đời làm nghề gần 20 năm của chị. Nhưng sau những chuyến đi của chị có bóng dáng của một người chồng, lặng lẽ ủng hộ, hiểu và chia sẻ với chị. Đó là hạnh phúc của người nghệ sĩ.

Chị nói, chị là người may mắn, vì sau mỗi chuyến đi, chị luôn có một mái ấm để trở về, để tâm hồn nghệ sĩ ấy không bị lạc lõng trong đời sống hôm nay. Và chị, như  con chim họa mi, sẽ cất tiếng hát của mình, tự do, phiêu lãng giữa đất trời, giữa núi rừng, giữa biển cả. Hát cho tình yêu chưa bao giờ vơi trong trái tim chị…

Phan Nguyễn

Các tin khác

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Chuyển đổi số trong ngành sách: Gỡ điểm nghẽn công nghệ và tư duy

Tại Việt Nam, chuyển đổi số trong ngành sách không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu cấp thiết để thích ứng với sự thay đổi của công nghệ và thói quen của độc giả. Với một dân tộc có tỷ lệ đọc sách khá thấp như Việt Nam thì chuyển đổi số được kỳ vọng là một cơ hội giúp ngành sách phát triển văn hóa đọc, bởi số hóa đã giúp sách "vượt qua giới hạn của sách giấy, kiến tạo những trải nghiệm tri thức đa chiều".

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Khi Oscar cải tổ: Minh bạch AI, nới lỏng tiêu chí

Trước thềm lễ trao giải Oscar lần thứ 99 dự kiến diễn ra vào năm 2027, Viện Hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Điện ảnh Hoa Kỳ (AMPAS) vừa công bố những thay đổi mang tính bước ngoặt. Đây được đánh giá là một trong những sự lắng nghe cần thiết trong bối cảnh ngành công nghiệp điện ảnh đang thay đổi một cách nhanh chóng trước sức ép của trí tuệ nhân tạo (AI) và trải nghiệm ngày càng đa dạng trong cách thưởng thức nghệ thuật.

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Đạo diễn Vạn Nguyễn: “Đưa di sản đến với khán giả bằng tinh thần sáng tạo của thời đại mới”

Là một trong những gương mặt tiêu biểu dành trọn tâm huyết cho việc bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc qua ngôn ngữ sân khấu hiện đại, mới đây đạo diễn Vạn Nguyễn là người Việt đầu tiên được UNESCO Nhật Bản vinh danh “Đạo diễn vì sứ mệnh bảo tồn giá trị văn hóa UNESCO 2025”. Chuyên đề Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện cùng đạo diễn Vạn Nguyễn về hành trình bảo tồn và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt.

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Mối duyên với những ấn bản “Truyện Kiều” lưu dấu trăm năm

Trong hơn 20 năm qua, ông Nguyễn Lân Bình đã dày công nghiên cứu và tìm tòi được nhiều tư liệu quý giá về ông nội mình - học giả Nguyễn Văn Vĩnh. Những tư liệu ấy đã góp phần quan trọng làm sáng rõ công lao, thành tựu quan trọng về học giả Nguyễn Văn Vĩnh đối với nền văn học, báo chí nước nhà, trong đó có sự phổ cập và phát triển chữ quốc ngữ với bản dịch “Truyện Kiều” được in lần đầu tiên ở miền Bắc vào năm 1913.

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

Ươm "mầm xanh" cho đội ngũ dịch giả

“Cuộc thi dịch Văn học Việt - Trung, Trung - Việt” năm 2026 vừa chính thức khởi động tại TP Hồ Chí Minh. Bước qua mùa giải thứ hai, cuộc thi không chỉ là nơi giao lưu văn chương giữa hai nước mà còn được kỳ vọng trở thành mảnh đất màu mỡ để phát hiện và bồi dưỡng những “mầm xanh” dịch thuật.

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Họa sĩ Tô Chiêm: Sau cú "nốc ao" của số phận

Khi đến thăm họa sĩ Tô Chiêm sau cơn đột quỵ cách đây 2 năm, tôi không hình dung có một ngày lại được trò chuyện và chia sẻ với anh trong sự kiện trưng bày nghệ thuật “Khói” với tâm thế của một người họa sĩ điềm tĩnh trở lại với hội họa sau tất cả.

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Dấu ấn kết nối du lịch với văn hóa và di sản

Những năm gần đây, với sự ra đời của show diễn thực cảnh được tổ chức tại các địa điểm du lịch đã đem đến cho khán giả là khách du lịch nhiều trải nghiệm mới mẻ. Việc tổ chức các show diễn thực cảnh tại các địa chỉ du lịch nổi tiếng đang được xem là hoạt động tích cực không chỉ để thu hút khách du lịch mà còn là dấu ấn của sự kết nối giữa du lịch với văn hóa và di sản.

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Giới xuất bản trước ngã rẽ AI: Kiểm soát hay bị cuốn trôi?

Những năm gần đây, giới xuất bản thế giới đã liên tục cảnh báo về mối đe dọa của trí tuệ nhân tạo (AI) đến quá trình sáng tạo, trong việc các “ông lớn công nghệ” sử dụng trái phép vô số tác phẩm để huấn luyện thuật toán cũng như thực trạng ngày càng khó phân biệt đâu là tác phẩm đến từ con người, đâu là sản phẩm đến từ máy móc…

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Bồi đắp tình yêu Tổ quốc qua âm nhạc

Giữa những ngày tháng tư lịch sử, một loạt sản phẩm âm nhạc mang tinh thần yêu nước ra mắt công chúng đã tạo nên điểm nhấn đặc biệt trong đời sống âm nhạc. Nỗ lực làm mới cảm hứng truyền thống bằng những sáng tạo độc đáo và hơi thở hiện đại góp phần lan tỏa tình yêu Tổ quốc một cách gần gũi và giàu cảm xúc.

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Giao lưu văn chương Việt Nam - New Zealand 2026

Việt Nam và New Zealand đã có hơn 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao. Tuy nhiên vẫn có một khoảng trống lớn trong giao lưu văn chương giữa hai nước. Không chờ đợi sự thúc đẩy và đầu tư từ phía Chính phủ hai bên, các nhà thơ của hai nước sau hơn một năm kết nối, đã tổ chức được bước đi đầu tiên khởi động cho việc giới thiệu tác phẩm văn chương cho nhau, và xúc tiến các hoạt động chung nhằm thắt chặt hơn nữa tình đoàn kết và thấu hiểu tâm hồn của nhau.

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Từ không gian lưu trữ tĩnh đến hệ sinh thái sáng tạo

Trong nhiều thập kỷ, bảo tàng và các không gian di sản chủ yếu tồn tại như những “kho lưu trữ sống” - nơi hiện vật được bảo quản cẩn trọng, nhưng lại mang tính tĩnh, đôi khi tạo cảm giác xa cách với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ.

Hành trình gieo những yêu thương

Hành trình gieo những yêu thương

Dọc dãy hành lang dài của bệnh viện, nghệ sĩ Nguyệt Thu trong bộ quần áo bệnh nhân đã chơi bản nhạc chữa lành "Secret garden". Giữa lằn ranh sinh tử, âm nhạc, kỳ diệu thay, đã giúp trái tim chị khỏe lại. Khán giả của chị là những bệnh nhân, bác sĩ...

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Bản đồ quyền lực mới của thế giới đương đại

Theo thông lệ hàng năm, tạp chí “TIME” nổi tiếng của Mỹ vừa công bố danh sách “TIME100” của năm 2026, qua đó ghi dấu 100 cá nhân có sức ảnh hưởng toàn cầu. Những gương mặt này trải rộng ở đa dạng lĩnh vực, từ chính trị, đứng sau những nỗ lực tiên phong đến các nghệ sĩ và những nhà đổi mới. Điều nổi bật trong danh sách năm nay là sự góp mặt đông đảo của thế hệ trẻ.

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giấc mơ Manila và cú "Hat-trick" đi vào lịch sử

Giữa không gian rực rỡ và tiếng nhạc Latin cuồng nhiệt tại thủ đô Manila, Philippines vào những ngày tháng 4 năm 2026, quốc kỳ Việt Nam đã ba lần được kéo lên ở vị trí cao nhất.

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Giải “cơn khát” phim trường chuyên nghiệp

Điện ảnh Việt được ví như người khổng lồ đang vươn vai thức giấc. Thế nhưng “người khổng lồ” ấy vẫn chưa có một “đại bản doanh” đúng nghĩa để thỏa sức tung hoành. Đôi chân “người khổng lồ” vẫn chật vật trong những phim trường nhỏ lẻ hoặc bối cảnh tạm bợ, quay xong rồi dỡ bỏ.

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Đưa sân khấu đến với học đường: "Gieo mầm" tình yêu nghệ thuật

Những năm gần đây, tại Hà Nội, mô hình sân khấu học đường đang được quan tâm, xây dựng như một hướng tiếp cận mới trong giáo dục thẩm mỹ cho lứa tuổi học sinh. Việc đưa nghệ thuật sân khấu đến với học đường không chỉ là "gieo mầm" tình yêu nghệ thuật cho thế hệ tương lai mà còn mở ra cơ hội cho ngành sân khấu khi đưa nghệ thuật đến gần hơn với thế hệ trẻ.

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" - một thời đã qua của Trương Vân Ngọc

"Phăng đỏ" là tiểu thuyết đầu tay của nhà văn Trương Vân Ngọc (sinh năm 1973, quê Hưng Yên, hiện công tác tại Hà Nội)  viết về đề tài hình tượng người chiến sĩ Công an nhân dân, sách đoạt giải C cuộc thi viết tiểu thuyết, truyện ký đề tài "Vì An ninh Tổ quốc và bình yên cuộc sống" do Bộ công an và Hội nhà văn Việt Nam tổ chức năm 2025, được Nhà xuất bản Công an Nhân dân tuyển chọn và ấn hành tháng 12 năm 2025.

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Tiểu thuyết lịch sử: Dấu ấn trong đời sống đương đại

Trong đời sống văn học, có một dòng chảy lặng lẽ nhưng lại đóng vai trò khá quan trọng trong đời sống, đó chính là tiểu thuyết lịch sử. Lấy chất liệu từ lịch sử, tái hiện lịch sử qua những trang văn chính là những đóng góp thầm lặng, tích cực của các nhà văn cho bề dày truyền thống văn hóa nước nhà...