Những vấn đề đặt ra từ sự kiện Ukraine

Cuộc xung đột ở Ukraine đã kéo dài hơn một tháng. Nhiều nhà quan sát quân sự và chính trị coi cuộc chiến giữa Ukraine và Nga là một bước ngoặt trong lịch sử chính trị thế giới. Hầu hết các nhà quan sát cũng tin rằng nhà nước và nhân dân Ukraine là mặt trận chính trong cuộc cạnh tranh toàn cầu hiện nay. Giới học giả đã đưa ra một số kết luận sơ bộ từ cuộc xung đột này.

Đầu tiên, Mỹ đã củng cố thành công Liên minh quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) và vai trò lãnh đạo của Mỹ đối với các quốc gia châu Âu. Trong khi các nước thành viên tiếp tục thể hiện sự trung thành đối với liên minh này, một số nước không thuộc liên minh cảm thấy bị Nga đe dọa đã bắt đầu thảo luận về khả năng gia nhập NATO.

Tuy nhiên, sự đoàn kết này chưa thể chấm dứt “căng thẳng sâu sắc” giữa Mỹ và các nước lục địa châu Âu như Pháp và Đức. Về mặt lịch sử, Pháp không muốn một NATO hoạt động hiệu quả ở châu Âu, cũng không phải một nước Đức hùng mạnh từng hai lần xâm lược Pháp trong thế kỷ XX. Các chính khách Pháp từng coi “nước Đức quân sự hóa” là lằn ranh đỏ cho hòa bình và ổn định ở châu Âu. Tuy nhiên, gần đây, chính phủ Pháp đã đến lúc phải lựa chọn giữa hai phương án này.

Những vấn đề đặt ra từ sự kiện Ukraine -0
Người tị nạn Ukraine. Ảnh: New York Times

Với sự suy yếu niềm tin vào Mỹ và sự xích mích ngày càng tăng giữa Washington và các nước châu Âu, Pháp sẽ thích sự củng cố của Đức hơn là sự phụ thuộc vào Mỹ. Ngày càng có nhiều chính trị gia và nhà khoa học Pháp bắt đầu nghĩ rằng không thể tạo ra một Liên minh châu Âu (EU) hiệu quả về mặt quân sự nếu không có một nước Đức mạnh. Cuộc khủng hoảng Ukraine dường như đã thuyết phục được chính phủ Pháp đồng ý để Đức trở thành một cường quốc quân sự.

Thứ hai, giới lãnh đạo Nga đã nhiều lần giải thích rằng Nga khởi xướng chiến dịch quân sự đặc biệt ở Ukraine vì mối đe dọa ngày càng tăng từ NATO và phương Tây. Nga tuyên bố “hành động gây hấn với Ukraine” là một động thái phòng thủ trước mối đe dọa từ phương Tây. Tại thời điểm này, người ta kỳ vọng rằng các nước không phải phương Tây, đặc biệt là Trung Quốc, sẽ ủng hộ Moscow.

Mặc dù Trung Quốc được coi là thách thức lớn đối với sự lãnh đạo của Mỹ, nhưng nước này đã không huy động và sẽ không huy động các nguồn lực của mình để hỗ trợ Nga. Vì Trung Quốc chưa sẵn sàng cho một cuộc đụng độ chính trị và quân sự với bá quyền phương Tây do Mỹ đứng đầu, nên họ không muốn tham gia trong nỗ lực giành vị trí lãnh đạo toàn cầu. Nói cách khác, "chiến dịch quân sự đặc biệt" của Nga ở Ukraine hiện nay không phải là thời điểm thích hợp để Trung Quốc hỗ trợ Nga.

Thứ ba, hầu hết các cường quốc từ các khu vực khác nhau trên thế giới đã không hỗ trợ đầy đủ cho các nước phương Tây do Mỹ lãnh đạo. Mặc dù hầu hết các cường quốc trong khu vực đều lên án việc tấn công Ukraine của Nga, song họ đã chọn cách thể hiện quan điểm “tương đối trung lập” về cuộc khủng hoảng Ukraine. Hầu hết các nước trong khu vực đều tìm cách giảm sự phụ thuộc vào các cường quốc toàn cầu và do đó tăng quyền tự chủ chiến lược của họ trong hệ thống toàn cầu đang chuyển đổi ngày nay.

Thứ tư, môi trường thay đổi trong công nghệ quốc phòng và cân bằng quyền lực toàn cầu dẫn đến sự xáo trộn quân bài với những tính toán mới, hình thức liên minh mới và kiểu chiến tranh mới. Không một cường quốc nào trong khu vực lại sa đà vào việc “ăn miếng trả miếng” hay dễ dàng đầu hàng trước các cường quốc toàn cầu. Họ sẽ tiếp tục chơi quân bài của mình vì lợi ích quốc gia của họ. Thứ năm, mức độ phụ thuộc lẫn nhau hiện nay khiến việc trừng phạt bất kỳ nước lớn toàn cầu nào sẽ trở nên phản tác dụng. Tất cả các nước châu Âu đều phải chịu đựng bằng cách này hay cách khác trong cuộc khủng hoảng Ukraine.

Các biện pháp trừng phạt áp đặt đối với Nga đã ảnh hưởng nặng nề không chỉ đến nhà nước và người dân Nga, mà còn tất cả các đối tác và khách hàng của Nga. Ví dụ, trong cuộc chiến Ukraine-Nga, ngay cả các bên thứ ba không liên kết với Nga cũng bị ảnh hưởng, đặc biệt là do cuộc khủng hoảng trong lĩnh vực năng lượng và thực phẩm. Ngoài ra, những người tị nạn Ukraine có thể tạo ra nhiều vấn đề kinh tế, chính trị và xã hội khác nhau trên khắp châu Âu trong trung hạn hoặc dài hạn.

Và cuối cùng, Nga kiên trì đạt được các mục tiêu của “chiến dịch quân sự đặc biệt”. Hoạt động của các lực lượng vũ trang Liên bang Nga bắt đầu khiến quân đội Ukraine bị bất ngờ, do đó Lực lượng vũ trang Ukraine chịu những tổn thất to lớn không thể bù đắp được. Nga tiếp tục phá hủy các cơ quan đầu não của quân đội Ukraine và các trung tâm triển khai thường trực của các lực lượng dân tộc chủ nghĩa. Lực lượng vũ trang Liên bang Nga đã vô hiệu hoá các lực lượng Ukraine trong việc thực hiện một cuộc tấn công trả đũa bằng tên lửa vào Voronezh, Rostov, Sevastopol hoặc các tỉnh lân cận giáp biên giới Nga ngay trong những giờ đầu tiên của chiến dịch và duy trì cho đến thời điểm này.

Nhưng quan trọng nhất, nhóm quân chủ lực của Lực lượng vũ trang Ukraine và các tiểu đoàn dân tộc chủ nghĩa của Vệ binh Quốc gia Ukraine, mà chính quyền Kiev đang chuẩn bị cho việc đánh chiếm các nước cộng hòa Donbass, đang bị bao vây hoàn toàn không thể ứng cứu lẫn nhau. Sau khi cục diện ở Mariupol đã an bài, quân đội Nga đang điều chuyển lực lượng để bao vây cánh quân chủ lực của Ukraine ở phía Đông với tổng quân số lên tới 60.000 quân. Đánh bại cánh quân này, Moscow có thể tuyên bố hoàn thành cơ bản mục tiêu phi quân sự hóa Ukraine và khôi phục hòa bình ở Donbass.

Ý kiến chuyên gia cho rằng, chúng ta đang ở trong thời kì hội nhập quốc tế sâu rộng, đề cao luật pháp quốc tế, chống chính trị cường quyền áp đặt. Mọi xung đột vì lợi ích nào cũng đều phải được giải quyết bằng biện pháp hòa bình. Theo lẽ đó, nước Nga cần tuân thủ luật pháp quốc tế, rút quân về nước, trả lại sự thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ cho Ukraine. Nhiều nhà chính trị, quân sự biết rõ, nước Nga không phải là nước duy nhất đơn phương gây ra thảm họa này, không phải tất cả mọi tội lỗi đều do một mình nước Nga gây ra. Nhưng vì công lý, vì nền hòa bình mà nước Nga cần dừng ngay cuộc chiến không để đổ máu thêm nữa. Máu của ai cũng đều màu đỏ cả.

Về phía Ukraine, dù không muốn, nhưng với những gì đang diễn ra hiện nay, Kiev đành phải nhân nhượng Nga một số điều kiện như vấn đề Crimea, không gia nhập NATO, cũng đừng tham vọng đứng ra lập liên minh quân sự mới; dẹp bỏ những băng đảng “tân phát xít”, thay đổi chính sách phân biệt chủng tộc chống lại người Nga, tận dụng mọi thời cơ, nguồn lực để phát triển đất nước giành lại “thời gian đã mất” kể từ khi giành được độc lập từ Liên Xô cũ (1991), góp phần chấm dứt cuộc chiến tranh, tránh để thường dân vô tội đổ máu, đất nước bị tàn phá thêm nữa.

Minh Hải (theo Katehon.com)

Các tin khác

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

TrophyLab: Khi dữ liệu trở thành chiến lược mới của Ukraine

Sau hơn bốn năm xung đột, Ukraine cho biết đã thu giữ hàng trăm mẫu khí tài của Nga trên chiến trường. Việc Kiev mới đây công bố nền tảng TrophyLab, cho phép các đối tác tiếp cận thông tin kỹ thuật về những mẫu vũ khí này, lập tức thu hút sự chú ý lớn từ giới quan sát quốc tế.

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Đọc vị bảng xếp hạng "kỳ lân toàn cầu" Hurun 2026

Bảng xếp hạng kỳ lân toàn cầu năm 2026 của Viện nghiên cứu Hurun (Trung Quốc) cho thấy, AI đã trở thành động lực tăng trưởng mới, đồng thời hé lộ sự dịch chuyển đáng chú ý trong cuộc đua công nghệ giữa các quốc gia.

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Thương vong leo thang, quốc tế khẩn trương ứng cứu

Hai trận động đất kinh hoàng liên tiếp với cường độ 7,2 và 7,5 độ richter đã tấn công thủ đô Caracas của Venezuela và các khu vực lân cận hôm 24/6. Theo Cơ quan Khảo sát Địa chất Mỹ (USGS), đây là cơn địa chấn mạnh nhất tại quốc gia Nam Mỹ này kể từ năm 1900, để lại cảnh tượng tàn phá nặng nề và đẩy hàng chục nghìn người vào cảnh màn trời chiếu đất.

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Khi sóng nhiệt trở thành "bình thường mới" của châu Âu

Các chuyên gia cảnh báo hiện tượng "vòm nhiệt" kết hợp với biến đổi khí hậu khiến châu Âu, khu vực nóng lên nhanh nhất thế giới, phải đối mặt với những đợt sóng nhiệt ngày càng dữ dội, thậm chí trở thành "bình thường mới" trong mùa Hè.

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Những rạn nứt đầu tiên trong thỏa thuận Mỹ - Iran

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định các cuộc đàm phán với Iran đang diễn ra “khá suôn sẻ”, thì thực tế trên bàn đàm phán và tại các mặt trận lại vẽ nên một bức tranh khác. Những mâu thuẫn về diễn giải thỏa thuận, cùng áp lực chính trị nội bộ tại Washington, đang đặt dấu hỏi lớn về tính khả thi của một thỏa thuận hòa bình vừa mới chớm nở.

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Sau Thủ tướng Keir Starmer, ai sẽ dẫn dắt nước Anh?

Hai năm sau chiến thắng lịch sử, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã phải rút lui do không còn nhận được sự tín nhiệm trong nội bộ đảng. Người được đánh giá là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí kế nhiệm là Andy Burnham, chính trị gia đang nổi lên như hy vọng mới của Công đảng.

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Vì sao mặt trận Lebanon có khả năng định hình thỏa thuận Mỹ - Iran?

Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump cho thấy Washington đang chuyển trọng tâm từ hồ sơ hạt nhân sang việc kiểm soát các lực lượng đồng minh của Iran trong khu vực. Điều này đồng nghĩa tương lai của tiến trình hòa bình Mỹ-Iran không chỉ phụ thuộc vào các cuộc thương lượng ở Thụy Sĩ mà còn gắn chặt với diễn biến thực địa tại Lebanon.

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Bolivia ban bố tình trạng khẩn cấp sau 50 ngày bạo loạn đẫm máu

Căng thẳng tại Bolivia lên đỉnh điểm trong cuối tuần này khi Tổng thống Rodrigo Paz chính thức ban bố tình trạng khẩn cấp toàn quốc, cho phép các lực lượng an ninh và quân đội tiến hành giải tỏa các chướng ngại vật của người biểu tình – những rào chắn đã làm tê liệt nền kinh tế quốc gia Nam Mỹ này trong suốt 50 ngày qua và cướp đi sinh mạng của ít nhất 14 người.

Mỹ và Iran hoãn đàm phán tại Thụy Sĩ. Ảnh minh họa Reuters.

“Bước đệm” cho thỏa thuận Mỹ - Iran hay chỉ là khoảng lặng tạm thời?

Một bước ngoặt quan trọng vừa diễn ra tại Trung Đông khi Israel và lực lượng Hezbollah đạt được thỏa thuận ngừng bắn tại Lebanon. Động thái này diễn ra vào thời điểm hết sức nhạy cảm, ngay sau những đợt giao tranh ác liệt đe dọa trực tiếp đến cơ hội đạt được hiệp định hòa bình toàn diện giữa Mỹ và Iran.

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Cuộc rà soát NATO 3.0: Khi châu Âu phải tự đứng trên đôi chân của mình

Tháng trước, Mỹ thông báo với các đồng minh rằng họ quyết định thu hẹp nguồn lực quân sự sẵn có dành cho NATO. Và hôm 18/6, Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ khẳng định Washington không nói giỡn, tuyên bố sẽ tiến hành một cuộc rà soát thực sự kéo dài sáu tháng, bao gồm cả tham vấn Quốc hội.

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Bản ghi nhớ Islamabad: Ký kết đã khó, thực thi càng khó hơn

Mỹ và Iran ký Bản ghi nhớ Islamabad, mở đường chấm dứt xung đột và khôi phục hoạt động tại eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía sau bước đột phá ngoại giao này vẫn còn hàng loạt vấn đề gai góc, từ cơ chế kiểm soát chương trình hạt nhân Iran, tương lai của Hormuz cho đến việc nới lỏng trừng phạt và bảo đảm Israel - Hezbollah tuân thủ ngừng bắn.

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Hàng triệu người tị nạn mòn mỏi chờ lối thoát

Báo cáo mới nhất của Cao ủy Liên hợp quốc về người tị nạn (UNHCR) cho thấy khoảng 2,4 triệu người tị nạn trên thế giới sẽ cần được tái định cư trong năm 2027, nhưng nhu cầu này ngày càng khó khăn do chính sách siết chặt của các quốc gia.

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Đồng minh Mỹ và những hoài nghi vào kịch bản Hormuz “mở cửa hoàn toàn”

Tổng thống Trump ngày 16/6 khẳng định, eo biển Hormuz sẽ được mở lại hoàn toàn vào ngày 19/6 sau khi xác nhận về một thỏa thuận tạm thời giữa Washington và Tehran. Tuy nhiên, tại Hội nghị Thượng đỉnh Nhóm bảy nền kinh tế phát triển nhất thế giới (G7), nhiều đồng minh châu Âu lại tỏ ra thận trọng trước triển vọng đó.

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Kỳ vọng chấm dứt xung đột Mỹ - Iran, tháo gỡ "nút thắt" kinh tế toàn cầu

Giới chức Mỹ và Iran mới đây chính thức xác nhận đã đạt được một khuôn khổ thỏa thuận nhằm chấm dứt tình trạng chiến tranh. Thỏa thuận sơ bộ này không chỉ làm lóe lên hy vọng chấm dứt cho các hành động quân sự và các lệnh phong tỏa căng thẳng trong suốt nhiều tháng qua, mà còn lập tức tạo ra một cú hích đối với thị trường toàn cầu trong ngày 15/6.

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Bước tiến lớn của Ukraine trên chặng đường hội nhập châu Âu

Việc các nước thành viên Liên minh châu Âu (EU) đồng ý khởi động tiến trình đàm phán kết nạp Ukraine là bước tiến đáng kể của Kiev trong nỗ lực gia nhập EU. Tuy nhiên, đây được dự báo là một quá trình kéo dài và đòi hỏi Ukraine có nhiều cải cách lớn.

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tín hiệu trái chiều của Mỹ và Iran về thỏa thuận hòa bình

Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 11/6 (giờ địa phương) tuyên bố Washington và Tehran có thể sẽ ký kết một thỏa thuận hòa bình ngay trong cuối tuần này, qua đó mở cửa trở lại tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz. Dù Iran tỏ ra thận trọng, tuyên bố của Tổng thống Mỹ đã có những tác động nhất định đến thị trường toàn cầu.

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Lý giải chiến dịch gia tăng hỏa lực của Mỹ với Iran

Những đợt không kích liên tiếp của Mỹ nhằm vào các mục tiêu quân sự tại miền Nam Iran trong hai ngày qua cho thấy Washington đang theo đuổi một chiến lược vượt ra ngoài khuôn khổ đáp trả đơn thuần. Theo nhiều nhà phân tích, bên cạnh mục tiêu gây sức ép buộc Tehran điều chỉnh lập trường, Mỹ còn muốn làm suy yếu khả năng sử dụng eo biển Hormuz như một công cụ răn đe chiến lược của Iran.

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Các đại sứ quốc tế nhận định ra sao về Diễn đàn Tương lai ASEAN?

Diễn đàn tương lai ASEAN (AFF) lần thứ ba tại Hà Nội đã chính thức khép lại sau hai ngày làm việc hiệu quả. Chia sẻ với phóng viên Báo CAND, các đại biểu quốc tế đều gửi lời chúc mừng tới Việt Nam tổ chức thành công sự kiện, khẳng định vai trò cầu nối chiến lược của nước chủ nhà trong thúc đẩy đối thoại, dự báo các xu hướng mới và định hình những giải pháp chung vì tương lai khu vực.

Bước đệm lịch sử hướng tới kỷ nguyên trở lại Mặt Trăng

Bước đệm lịch sử hướng tới kỷ nguyên trở lại Mặt Trăng

Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Quốc gia Mỹ (NASA) mới đây chính thức công bố đội hình phi hành đoàn cho chuyến bay vũ trụ Artemis III, sứ mệnh mang tính chất chuẩn bị cốt lõi trong bối cảnh nước này đang ráo riết lên kế hoạch đưa con người trở lại khám phá và chinh phục Mặt Trăng.