Những tác phẩm nghệ thuật bằng tăm

Chỉ bằng những chiếc tăm bé nhỏ, kiến trúc sư Hoàng Tuấn Long đã tái hiện các di sản văn hóa thế giới và sáng tạo loạt tuyệt tác nghệ thuật. Với ông, những chiếc tăm được vót từ cây giang không đơn giản chỉ là chất liệu, mà còn gửi gắm hồn dân tộc, chuyên chở tài hoa Việt ra biển lớn.

Đã từ lâu, giới yêu nghệ thuật tăm giang luôn mong mỏi một buổi triển lãm quy mô để giới thiệu loại hình nghệ thuật hấp dẫn nhưng còn mới mẻ này đến công chúng. Thế nên khi thông tin buổi triển lãm cá nhân của kiến trúc sư Hoàng Tuấn Long vừa mới “nhá hàng” trên mạng xã hội, lập tức đã gây xôn xao, chú ý. Bởi từ lâu, Tuấn Long nổi tiếng là tay “phù thủy” trong làng nghệ thuật tăm giang, là bậc đàn anh luôn được tôn ngồi ở “chiếu trên”.

Không uổng công mong mỏi, dự triển lãm mới đây tại TP Hồ Chí Minh, khách tham quan không khỏi trầm trồ kinh ngạc khi trực tiếp chiêm ngưỡng bộ sưu tập độc đáo làm từ tăm của kiến trúc sư Tuấn Long.

 Những chiếc tăm bé nhỏ, mỏng mảnh đan dệt vào nhau, khéo léo tạo nên các mô hình kiến trúc nổi tiếng Việt Nam và thế giới như: Chùa Một Cột, Khuê Văn Các, chợ Bến Thành, Nhà thờ tại Minsk (Belarus), tòa nhà Quốc hội Mỹ, Nhà Trắng, đền Taj Mahal (Ấn Độ), Tháp đồng hồ Big Ben (Anh)… Các mô hình này được thể hiện rất công phu và tỉ mỉ, đem đến cảm giác chân thực. Người xem như hóa thành người khổng lồ để quan sát các kiến trúc từ trên cao. 

Ngoài công trình kiến trúc, ông còn sáng tạo nhiều tác phẩm đẹp mắt khác như hoa sen, đài hoa, đồng hồ, cây thánh giá, các biểu tượng tôn giáo, những món đồ trang trí… Đặc biệt, bản đồ đất nước Việt Nam làm từ tăm nhận được sự chú ý, xuýt xoa của người xem.

Kiến trúc sư Hoàng Tuấn Long vinh dự đón nhận Kỷ lục thế giới cho các công trình bằng tăm.
Kiến trúc sư Hoàng Tuấn Long vinh dự đón nhận Kỷ lục thế giới cho các công trình bằng tăm.

Tuấn Long bắt đầu tập tành làm mô hình từ cách đây tám năm. Ngày ấy, ông thử áp dụng một số loại vật liệu như dây đàn, cây chân nhang kết hợp với miếng formex nhưng không mấy thành công. Phải đến năm 2016, ông mới tìm được vật liệu ưng ý là tăm giang kết hợp với mica khi làm những chiếc đài sen đặt tượng Phật tặng mẹ. Từ những tác phẩm nho nhỏ, ông bắt đầu thử sức với công trình hoành tráng. Đó là tòa nhà quốc hội Mỹ.

Lúc mới hoàn thành mái vòm mô hình, nhân chuyến du lịch sang Mỹ, ông khoe với bạn bè. Không ngờ mô hình lọt vào mắt xanh của một thượng nghị sĩ Mỹ. Ông ấy đưa hình chụp mô hình lên Twitter và hết lời khen tặng kiến trúc sư người Việt: “Anh này chưa bao giờ tới nhà quốc hội Mỹ nhưng làm nhà quốc hội Mỹ rất đẹp!”. Vài hôm sau, tờ Washington Post đăng tin. 

Hôm đại diện của Bảo tàng “Ripleys Believe It or Not” liên lạc để đến xem tận mắt mô hình, Tuấn Long không khỏi ngạc nhiên lẫn vinh dự. Sao không vinh dự cho được khi Bảo tàng “Ripleys Believe It or Not” của Mỹ vốn nổi tiếng là chuỗi 30 bảo tàng trên khắp thế giới chuyên trưng bày vật dụng, hình ảnh thuộc dạng “kỳ nhân, quái sự”, độc lạ ít ai ngờ. Các hiện vật nổi tiếng của Bảo tàng có cục gạch của bức tường Berlin, cục than vớt từ xác tàu Titanic, mẩu tóc của George Washington…

Ngay khi chứng kiến tận mắt mô hình tòa nhà quốc hội Mỹ của Hoàng Tuấn Long, người của Bảo tàng lập tức đặt mua dù nó vẫn chưa hoàn thiện. Tin vui này khiến ông như muốn nhảy cẫng mà reo to. Đại diện Bảo tàng thú thật, dù đã biết đến nhiều mô hình bằng tăm nhưng họ thực sự ngỡ ngàng và bị khuất phục trước vẻ đẹp kỳ vĩ mà mô hình tăm của kiến trúc sư Tuấn Long mang lại. 

Các tác phẩm của ông không chỉ đơn giản là ghép nối các cây tăm lại với nhau mà là một bài toán ứng dụng công nghệ nghiêm túc và thổi hồn nghệ thuật đến từng chi tiết. Nó là điển hình của sự đam mê, sáng tạo và lòng kiên nhẫn. Một điều đặc biệt là phần lớn tác phẩm của Hoàng Tuấn Long đều có thể dùng đèn thắp sáng bên trong khiến công trình thêm phần lung linh, huyền ảo. Đây là điểm khác biệt giữa tác phẩm của ông với các mô hình bằng tăm khác.

Khi trưng bày ở Bảo tàng, khách tham quan thích thú đến nỗi Bảo tàng phải tiếp tục đặt hàng Tuấn Long thực hiện gấp công trình Nhà Trắng. “Tôi rất tự hào và hãnh diện vì mình có đến hai công trình được trưng bày ở Bảo tàng “Ripleys Believe It or Not”, một cái ở Mỹ, một cái ở Dubai. Đây là bước ngoặt to lớn giúp tôi tự tin bắt tay vào thực hiện nhiều công trình hoành tráng khác” - ông chia sẻ. 

Mô hình đền Taj Mahal (Ấn Độ) của Kiến trúc sư Hoàng Tuấn Long.
Mô hình đền Taj Mahal (Ấn Độ) của Kiến trúc sư Hoàng Tuấn Long.

Kiến trúc sư Tuấn Long không muốn giấu nghề. Ngược lại, ông mong mỏi các bạn trẻ tìm hiểu nghệ thuật tăm giang và sẵn sàng chia sẻ cách thức làm ra một tác phẩm. 

Để thực hiện một tác phẩm kiến trúc bằng tăm giang, ông lên mạng tìm tài liệu, hình ảnh để nghiên cứu bản vẽ công trình. Tác giả phải phân tích rất nhiều từ kết cấu đến vẻ ngoài thực tế của các công trình. 

Sau đó, ông thiết kế mô hình bằng 3D và tính toán để có thể cho ra các tấm mica làm trụ đỡ. Công đoạn này được coi là khó nhất vì phải vừa vẽ, vừa tưởng tượng chi tiết từng mảnh nhỏ nhất của công trình. Nếu sai một ly thì coi như đi một dặm, toàn bộ phải làm lại từ đầu. Công nghệ cắt laser tạo thành những điểm nối để xỏ tăm giang và hình thành từng bộ phận rồi ráp nối. 

Những công trình này thường mất rất nhiều thời gian, công sức để thực hiện vì nó ngốn đến hàng vạn cây tăm. Có tác phẩm phải mất nửa năm trời mới hoàn thành.

Với tài năng của mình, Tuấn Long đã đón nhận rất nhiều vinh danh và giải thưởng. Năm 2016, Chùa Một Cột phiên bản tăm giang được Tổ chức Kỷ lục Việt Nam xác nhận kỷ lục là mô hình Chùa Một Cột bằng tăm lớn nhất. 

Vừa qua, kiến trúc sư Hoàng Tuấn Long đón một vinh dự mới. Ông được Liên minh Kỷ lục thế giới trao bằng, biểu tượng và huy hiệu Guinness thế giới với nội dung: Người đầu tiên sáng tạo và tái hiện các mô hình về nhiều công trình di sản kiến trúc nổi tiếng trên thế giới bằng nghệ thuật BoArc (kết hợp nguyên liệu tăm giang và công nghệ cắt laser trên các tấm acrylic)”.

Làm từ tăm giang nên tác phẩm của kiến trúc sư Hoàng Tuấn Long không chỉ dừng lại ở sự kỳ công, mà còn mang đậm dấu ấn Việt. Ông chia sẻ: “Qua chất liệu đậm bản sắc Việt, tôi muốn bạn bè quốc tế không chỉ ngưỡng mộ tài năng của người Việt, mà còn hiểu hơn về bản sắc văn hóa Việt Nam. Đó là một nền văn hóa hơn bốn ngàn năm đáng trầm trồ và ngưỡng vọng. Tôi muốn nâng tầm nó qua nghệ thuật BoArc”.

Chính vì tâm niệm này nên thời gian tới kiến trúc sư Hoàng Tuấn Long sẽ nhanh chóng bắt tay thực hiện dự án mang tên “Lưu giữ những di sản Việt Nam”. Dự án sẽ quy tụ tất cả công trình, di sản nổi tiếng của Việt Nam được làm bằng tăm giang. 

Các tác phẩm sẽ trưng bày tại một địa điểm cố định, đặc biệt ưu tiên nơi công cộng, bảo tàng văn hóa để khách du lịch, các em nhỏ có thể tới tham quan, nghiên cứu học tập trực quan. Nhờ đó có thể hiểu hơn các giá trị di sản mà tiền nhân đã đổ bao công sức dựng xây và gìn giữ đến ngày nay. 

Hơn hết, ông mong muốn truyền lửa cho thế hệ sinh viên kiến trúc, để họ yêu và theo đuổi nghệ thuật tăm giang, cùng với ông bắt tay vào dự án để chuyên chở hồn dân tộc đến bốn phương…

Mai Quỳnh Hoa

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.