Những sự kiện văn học nghệ thuật nổi bật năm 2015

Năm 2015 là một năm sôi động của giới văn học nghệ thuật nước nhà. Nhiều sự kiện tiêu biểu, nổi bật của các lĩnh vực văn học nghệ thuật đã diễn ra như lễ kỷ niệm 250 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du, Triển lãm mỹ thuật Việt Nam 2015, Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 19... 

Bên cạnh đó, cũng có cả những vụ "lùm xùm" về việc nhà thơ Phan Huyền Thư đạo thơ và những tranh cãi xung quanh câu chuyện bản quyền bài thơ "Tổ quốc gọi tên mình" của Nguyễn Phan Quế Mai... Sau đây, Văn nghệ Công an xin được điểm lại những sự kiện nổi bật thu hút sự quan tâm, theo dõi của dư luận.

1. Dư âm buồn của Liên hoan Sân khấu kịch chuyên nghiệp toàn quốc 2015

Diễn ra tại Thanh Hóa từ ngày 21-6 đến ngày 6-7-2015, Liên hoan Sân khấu kịch chuyên nghiệp toàn quốc 2015 đã thu hút với 29 vở diễn của 19 đơn vị nghệ thuật trong cả nước. Điều đáng buồn là TP. Hồ Chí Minh - địa bàn có hoạt động sân khấu sôi động nhất trong cả nước chỉ có 2 đơn vị có vở diễn tham gia Liên hoan. Đó là Nhà hát Kịch TP Hồ Chí Minh - là đơn vị duy nhất từ phía Nam - mang vở “Vòng xoáy nghiệt ngã” (tác giả Bích Ngân, đạo diễn NSƯT Đoàn Bá) và Công ty CP Truyền thông quảng cáo Sài Gòn với “Cõng mẹ đi chơi”.

Các nhà hát xã hội hóa khác ở TP Hồ Chí Minh đã một lần nữa “đứng ngoài cuộc” thực sự trở thành một điều trăn trở với những người quan tâm đến sân khấu nước nhà. Kết thúc Liên hoan, Ban tổ chức đã trao Huy chương vàng cho 5 vở diễn xuất sắc: “Đường đua trong bóng tối” của Đoàn Kịch nói Công an nhân dân, “Cõng mẹ đi chơi” của Công ty CP Truyền thông quảng cáo Sài Gòn, “Công lý không gục ngã” của Nhà hát Tuổi trẻ, “Điệp khúc vi rút” của Nhà hát Kịch Hà Nội và “Lâu đài cát” của Nhà hát Kịch Việt Nam. Ban tổ chức cũng trao Huy chương bạc cho 7 vở diễn khác và “cơn mưa” Huy chương cá nhân vẫn diễn ra như thông lệ với 47 Huy chương vàng và 75 Huy chương bạc dành cho diễn viên, đạo diễn, biên kịch, họa sĩ...

2. Sôi động lễ kỷ niệm 250 năm Ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du

Lễ ra mắt tác phẩm "Truyện Kiều" bằng tiếng Nga thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.
Lễ ra mắt tác phẩm "Truyện Kiều" bằng tiếng Nga thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng.

Lễ kỷ niệm 250 năm Ngày sinh của Nguyễn Du - Danh nhân văn hóa thế giới (1765-2015), được tổ chức quy mô lớn vào ngày 5 tháng 12 năm 2015 tại thành phố Hà Tĩnh và quê hương đại thi hào Nguyễn Du (Nghi Xuân - Hà Tĩnh) đã thu hút sự quan tâm của đông đảo quần chúng nhân dân cả nước. Lễ kỷ niệm được tổ chức trang trọng gồm phần nghi lễ và chương trình nghệ thuật "Tiếng thơ ai động đất trời" cùng nhiều hoạt động văn hóa khác.

Trước đó, chuỗi các hoạt động văn hóa hướng tới kỷ niệm 250 năm Ngày sinh Nguyễn Du đều được tổ chức long trọng như: các hội thảo khoa học trong nước và quốc tế do Viện Hàn lâm Khoa học Xã hội Việt Nam chủ trì trong quý II năm 2015; xuất bản “Truyện Kiều” do Hội Kiều học Việt Nam khảo đính và chú giải; ra mắt bản "Kiều" dịch sang tiếng Nga; xây dựng phim tư liệu, các tác phẩm âm nhạc, hội họa… về thời đại, cuộc đời, sự nghiệp, tác phẩm của Nguyễn Du và dòng họ Nguyễn Tiên Điền do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Đài Truyền hình Việt Nam, các hãng phim, đài truyền hình địa phương thực hiện; tổ chức các cuộc thi tìm hiểu, thi ngâm Kiều, lẩy Kiều, bình Kiều, diễn trò Kiều, nói chuyện về tác phẩm của Nguyễn Du do Hội Nhà văn Việt Nam, Hội Kiều học Việt Nam, các cơ quan báo chí, các trường đại học khối khoa học xã hội và nhân văn thực hiện...

3. Huyên náo bởi những vụ tranh cãi về bản quyền

Trong khi những tranh cãi xung quanh câu chuyện bản quyền bài thơ “Tổ quốc gọi tên" đứng tên tác giả Nguyễn Phan Quế Mai còn chưa ngã ngũ thì lại xảy ra chuyện bài thơ “Bạch lộ” của Phan Huyền Thơ (in trong tập “Sẹo độc lập” được trao giải thưởng của Hội Nhà văn Hà Nội) đã "đạo" gần như nguyên vẹn bài thơ “Buổi sáng” của nhà thơ Phan Ngọc Thường Đoan (công bố lần đầu năm 2000, đã in trong tập thơ “Đếm cát” năm 2003). Vụ việc này khiến dư luận một phen choáng váng và đặt ra nhiều câu hỏi về Phan Huyền Thư cũng như trách nhiệm của Ban giám khảo các cuộc bình chọn tác phẩm văn chương. Cuối cùng, nhà thơ Phan Huyền Thư đã phải lên tiếng xin lỗi nhà thơ đàn chị Phan Ngọc Thường Đoan và xin trả lại giải thưởng cho Hội Nhà văn Hà Nội.

4. Sự lên ngôi của các nghệ sĩ trẻ tại Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 19

Bên cạnh những nghệ sĩ lão làng, Liên hoan phim lần thứ 19 đánh dấu sự lên ngôi của các nghệ sĩ trẻ.
Bên cạnh những nghệ sĩ lão làng, Liên hoan phim lần thứ 19 đánh dấu sự lên ngôi của các nghệ sĩ trẻ.

Diễn ra tại TP Hồ Chí Minh từ ngày 1 đến 5-12-2015, Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 19 đã thu hút sự quan tâm của đông đảo công chúng, với sự tham gia của gần 20 phim truyện điện ảnh, 6 phim truyện video, 6 phim tài liệu nhựa, 27 phim tài liệu video, 10 phim khoa học và 23 phim hoạt hình tham gia tranh tài. Đại diện Ban tổ chức cũng cho biết, sự kiện điện ảnh lần này thu hút tới 500 nghệ sĩ tham gia với nhiều chương trình hội thảo, giao lưu, tương tác với khán giả.

Đây là kỳ liên hoan được đánh giá là có sự “lên ngôi” của các nghệ sĩ trẻ như các đạo diễn Victo Vũ, Đặng Thái Huyền, Đinh Tuấn Vũ, diễn viên Thúy Hằng, quay phim Nguyễn K'Linh... Kết thúc Liên hoan, các Bông sen vàng được trao cho: “Tôi thấy hoa vàng trên cỏ xanh” (phim truyện điện ảnh) của đạo diễn Victo Vũ (Victo Vũ cũng đồng thời “ẵm” giải thưởng “Đạo diễn xuất sắc”); “Bản hòa tấu Sơn Đoòng” (phim khoa học); “Đỉnh cao chiến thắng” (phim tài liệu) và "Cậu bé cờ lau" (phim hoạt hình)...

5. Dấu ấn mỹ thuật Việt Nam 2015

Tác phẩm "A di đà Phật" (khắc gỗ) của họa sĩ Đinh Gia Thắng.
Tác phẩm "A di đà Phật" (khắc gỗ) của họa sĩ Đinh Gia Thắng.

Diễn ra từ ngày 9 đến 23-12 tại Trung tâm Triển lãm Văn hóa Nghệ thuật Việt Nam (số 2 Hoa Lư - Hai Bà Trưng - Hà Nội), Triển lãm mỹ thuật Việt Nam 2015 (trước đây gọi là Triển lãm mỹ thuật toàn quốc) đã giới thiệu và trưng bày 409 tác phẩm của 407 tác giả. Đây là những tác phẩm mỹ thuật tiêu biểu được lựa chọn từ hơn 4.000 tác phẩm gửi đến dự thi.

Đây là hoạt động thiết thực chào mừng những ngày lễ lớn của đất nước và là sự tổng kết, đánh giá 5 năm sáng tạo của ngành mỹ thuật Việt Nam. Ban tổ chức Triển lãm mỹ thuật Việt Nam 2015 cũng đã trao 38 giải thưởng mỹ thuật Việt Nam, trong đó có 2 Huy chương vàng, 4 Huy chương bạc, 12 Huy chương đồng và 20 giải khuyến khích cho các tác phẩm đặc sắc. Huy chương vàng được trao cho tác giả Nguyễn Khắc Hân với tác phẩm "A di đà phật" (khắc gỗ) và tác giả Đinh Gia Thắng với "Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng" (Tượng đài).

6. Công bố giải thưởng cuộc thi tiểu thuyết của Hội Nhà văn Việt Nam lần thứ IV (2011-2014)

Kéo dài thêm một năm so với kế hoạch ban đầu để chờ đợi, tìm kiếm thêm tác phẩm xuất sắc, nhưng cuối cùng cuộc thi sáng tác tiểu thuyết của Hội Nhà văn vẫn không tìm được tác phẩm xứng tầm để trao giải A. Từ 170 tác phẩm của 143 tác giả gửi về dự thi, Ban tổ chức đã chọn ra 12 tác phẩm để trao giải, trong đó có 3 giải B và 9 giải C. 3 giả B thuộc về các tác phẩm: "Người thứ 2" của Tô Hải Vân, "Chim ưng và chàng đan sọt" của Bùi Việt Sỹ, "Mảnh vỡ của mảnh vỡ" của Vĩnh Quyền; 9 giải C được trao cho các tác phẩm: "Bác sĩ trưởng khoa" của Vũ Oanh, "Vùng sâu" của Tô Nhuận Vỹ, "Thạch trụ huyết" của Nguyễn Trần Bé, "Hát" của Trần Nhã Thụy, "Dư chấn 3,5 độ richter" của An Bình Minh, "Gã tép riu" của Nguyễn Bắc Sơn, "Cuộc đời ngoài cửa" của Nguyễn Danh Lam, "Seo sơn" của Vũ Quốc Khánh, "Đốt trúc" của Nguyễn Đắc Như.

Cuộc thi tiểu thuyết của Hội Nhà văn Việt Nam dành cho tất cả các nhà văn, các tác giả là người Việt Nam sinh sống ở trong nước cũng như nước ngoài. Theo đánh giá của giới chuyên môn, cuộc thi tiểu thuyết lần thứ IV này của Hội Nhà văn dù đã kéo dài thời hạn nhận tác phẩm thêm 1 năm nhưng không có được số lượng cũng như chất lượng tác phẩm dự thi như kỳ vọng. Lễ trao giải thưởng cuộc thi dự kiến được tổ chức vào cuối tháng 1-2016.

Nguyệt Hà

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.