Những scandal đạo văn đình đám trên thế giới

Ngày nay, đạo văn là một hiện tượng khá phổ biến mà dường như rất khó loại bỏ được. Và không chỉ những tác giả mới vào nghề, mà cả những người từng đứng ở đỉnh cao của giới văn học cũng phạm luật này. Vậy một số tác giả đã dính vào bê bối đạo văn thế nào và cách xử sự của họ ra sao trước sự cố này?

Helen Keller

Việc đạo văn có thể được biện minh không? Hẳn là có, như trường hợp của Helen Keller. Ở tuổi 11, cô bé khiếm thị và khiếm thính này đã viết một câu chuyện có tên là "Nhà vua băng giá", sau đó được đăng trên tạp chí của trường, tiếp đó được tái bản cho tờ báo của các nhà giáo cũng bị những khuyết tật này.

1. nữ tác giả trẻ helen keller.jpg -0
Nữ tác giả trẻ Helen Keller.

Người ta nhanh chóng phát hiện ra rằng câu chuyện này rất giống với cuốn truyện "Những nàng tiên băng giá" đã được xuất bản trước đó không lâu. Mặc dù vậy, thời điểm đó Keller vẫn tiếp tục sự nghiệp văn chương và được cô kể lại trong tiểu sử của mình. Cô cũng khẳng định rằng mình chưa bao giờ đọc câu chuyện "Những nàng tiên băng giá". Tuy nhiên, sau khi nói chuyện với bạn bè mới vỡ lẽ câu chuyện đó có thể đã được kể ở đâu đó trong cộng đồng của cô.

Cô gái đã bị phán xét tại "tòa án" trường học. Sau khi thẩm vấn, bồi thẩm đoàn đã không thể thống nhất được ý kiến và chia thành hai phe khác nhau. Một nửa trong số họ cho rằng Keller cố tình đánh cắp ý tưởng, nửa còn lại thì đứng về phía cô gái, nói rằng cô đã trải qua một hiện tượng gọi là Cryptomnesia, khi ranh giới giữa thế giới bên ngoài và thế giới riêng đã bị xóa bỏ. Cuối cùng thì cuộc bỏ phiếu của bồi thẩm đoàn đã tuyên bố trắng án cho cô gái. Là một tác giả còn rất trẻ, trải nghiệm này quá tổn thương đối với Helen đến nỗi sau đó cô nói, trong tương lai sẽ không muốn viết truyện nữa, vì cô không phân biệt được suy nghĩ và ký ức của mình với những gì mà cô đã nghe được ở đâu đó.

Christian Serruya

Người phụ nữ này nổi tiếng với những cuốn tiểu thuyết của mình trước khi bị cáo buộc đạo văn không chỉ một cuốn sách, mà còn hàng chục ấn phẩm khác nhau vào năm 2019. Có tin đồn rằng cô đã sao chép đúng từng từ các đoạn từ sách của người khác và biến chúng thành của mình. Lần đầu tiên, trong tác phẩm của Christian việc đạo văn được phát hiện bởi một cô gái tên là Conurtney Milan, người đã nhận ra sáng tác của chính mình trong một bài mà trước đó cô đã đăng trên blog. Sau đó, nhiều tác giả bắt đầu nói rằng họ tìm thấy những đoạn văn thuộc về họ từ các chủ đề và ý tưởng trong các cuốn sách của Christian. Không lâu sau, điều này còn dẫn đến việc thậm chí những cuốn sách của Seruya bắt đầu bị kiểm tra chính xác "dưới kính hiển vi" để tìm kiếm ở đó những đoạn đạo văn.

Christian chỉ mới 20 tuổi sau khi chuyển đến Brazil làm luật sư và cô đã quyết định bắt tay vào sáng tác bởi ưa thích viết văn. Trong vòng chưa đầy bảy năm, Christian đã viết được khoảng 30 cuốn tiểu thuyết, dĩ nhiên là rất ấn tượng. Tuy nhiên, thay vì thừa nhận việc đạo văn, Christian đã hành động một cách hoàn toàn bất ngờ. Cô đổ lỗi cho tác giả, người mà cô đã thuê viết với giá 5 đô-la một giờ, nhưng điều này không khiến cho ý kiến về cô tốt hơn trong hội văn bút. Vì điều này, Christian đã buộc phải đóng Twitter của mình cũng như trang web cá nhân. Sách của Christian cũng không còn được bán ở hầu hết các hiệu sách.

Kaavia Viswanathan

Năm 2006, ở tuổi 16, Kaavia đã xuất bản cuốn tiểu thuyết đầu tiên của mình. Cuốn sách có một slogan rất nổi bật "Bạn sẵn sàng đi bao xa để đạt được điều mình muốn?". Đây là một bước phát hiện mới trong văn đàn. Kaavia khi đó đang là sinh viên của Đại học Harvard và nhân vật chính trong sách là một cô gái muốn được vào học tại trường đại học này bằng tất cả sự nỗ lực của bản thân.

Sau khi xuất bản, cuốn sách nhanh chóng nhảy vọt lên vị trí sách được bán chạy nhất, cùng vị trí với cuốn tiểu thuyết của Megan McCafferty viết về một cô gái trẻ. Tất nhiên, điều này không thể không làm cho mọi người so sánh hai cuốn sách đó với nhau. Và chính vì vậy mà cuốn sách của Kaavia thất bại. Sau khi kiểm tra cẩn thận, người ta thấy rằng có nhiều phần trong cuốn sách của Megan đã được Kaavia sao chép và đưa vào sách của mình. Các nhà báo của tờ The New York Times đã tìm thấy ít nhất 29 đoạn đã bị đạo văn.

Khi điều này được đưa ra, Kaavia thú nhận là đã vô thức sao chép tác phẩm của người khác. Cuốn sách thu được gần 500 nghìn đô-la đã bị thu hồi khỏi các hiệu sách. Tuy nhiên, vụ bê bối này đã không làm tổn hại cho Kaavia vì cô đã sớm bắt đầu cuộc sống mới và bước đầu tạo lập sự nghiệp trong lĩnh vực lập pháp.

Jill Abramson

Jill là cựu Giám đốc điều hành của The New York Times, sau đó đã viết một cuốn sách có tên là "Những nhà buôn sự thật" - tuyên bố về tình trạng của giới truyền thông đương đại, trong đó bà tố cáo chất lượng và tính trung thực của báo chí đang ở mức thấp. Năm 2019, người ta nhận thấy ít nhất có sáu đoạn trong cuốn sách đã được mượn từ các tác giả khác mà không được chỉnh lý cho phù hợp.

Ngoài ra, trong cuốn sách các trích dẫn đã được dùng cũng với cách đó. Hơn nữa, chúng còn được sử dụng theo cách như thể chính Abramson nói chuyện với những người mà về nguyên tắc, bà không thể nói chuyện với họ. Jill khẳng định là bản thân bà không đạo văn trong tác phẩm của những người khác, nhưng bà cũng nói rằng đã nhận thức một cách sâu sắc và nghiêm túc tuyên bố này. Các nhà xuất bản khẳng định rằng, cuốn sách đã được kiểm tra cẩn thận và chuẩn bị xuất bản, và nếu thấy cần thiết thì tác giả sẽ thực hiện những sự thay đổi cần thiết.

Jill Abramson, người từng là giảng viên báo chí tại Harvard đã quy mọi lỗi sai sót trong sổ ghi chép của mình, bà lưu ý rằng những điều đã được viết không khớp với những gì có trong cuốn sách. Cuối cùng, bà buộc phải thừa nhận là trong sáng tác của mình có một số đoạn đặc thù đã được vay mượn, nhưng đã được công nhận là không có chủ ý. Tuy nhiên, những sai sót như vậy là một hiện tượng khá lạ lùng đối với một người từng giảng dạy tại Đại học Harvard.

Stephen Ambrose

2. stephen ambrose và cuốn sách về người phi công.jpg -0
Tác giả sách phi hư cấu Stephen Ambrose.

Trước khi xảy ra câu chuyện đạo văn, Stephen được biết đến như một tác giả sách best-seller phi hư cấu. Vì vậy, khi ông xuất bản cuốn sách mới về một phi công lái máy bay ném bom trong Thế chiến II thì mọi người phát hiện ra đó rõ ràng là đạo văn và là một vụ bê bối thực sự. Một nhà sử học khác đã tìm thấy trong ấn phẩm này những ngôn từ của riêng mình, tuy nhiên mọi sự lại không đơn giản như vậy. Mặc dù Ambrose có ghi nhận về tác giả trên trong phần chú thích nguồn thông tin, nhưng lại không thêm dấu ngoặc kép trong văn bản để chỉ ra rằng có một số đoạn văn nhất định đã được trích dẫn. Đây có lẽ là một sơ suất, sai lầm đơn giản, ông đã xin lỗi và được nhà sử học trên chấp nhận. Thế nhưng vụ việc này buộc các nhà báo của tạp chí Forbes phải đào sâu thêm một chút. Và họ đã tìm thấy trong sách của Ambrose nhiều đoạn ghép khác nữa thuộc về các tác giả khác. Song Stephen đã phản ứng với điều này một cách kém thuyết phục hơn lần trước.

Sau khi Stephen qua đời vào năm 2002, các nhà báo cho rằng tác phẩm nổi tiếng nhất của ông ghi lại cuộc đời của Tổng thống Mỹ Dwight Eisenhower thực sự đã dựa trên các sự kiện hư cấu và những cuộc phòng vấn bịa đặt. Stephen tuyên bố đã bỏ ra hàng giờ trong Văn phòng của Tổng thống để trực tiếp tìm hiểu thông tin. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy rằng họ đã gặp nhau nhiều nhất chỉ là năm giờ trong toàn bộ thời gian viết sách. Ngoài ra, vào những ngày mà Stephen nói rằng đang gặp Tổng thống, thực tế là ông lại đang ở rất xa văn phòng của mình.

Bích Nguyễn (Theo báo Nga)

Các tin khác

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.