Những tiếng reo giữa đống đổ nát
Gần 3 ngày sau trận động đất mạnh 7,4 độ làm rung chuyển miền Tây Colombia, lực lượng cứu hộ vẫn khẩn trương tìm kiếm những người mất tích. Hình ảnh từ hiện trường cho thấy lính cứu hỏa, binh sĩ, cảnh sát và tình nguyện viên làm việc liên tục trong điều kiện khắc nghiệt. Sau nhiều giờ đào bới, họ tranh thủ nghỉ ngơi ngay bên những công trình đổ sập, người phủ đầy bụi đất.
Theo CNN, tại Cali, thành phố lớn thứ ba Colombia, cuộc giải cứu bé trai 3 tháng tuổi Salomón tại tòa nhà 5 tầng Torres del Limonar trở thành một trong những khoảnh khắc được xem là “phép màu” giữa thảm họa.
Khi lực lượng cứu hộ đang tìm kiếm giữa những mảng bê tông hôm 12/8 (giờ địa phương), một người đứng gần hiện trường bất ngờ nghe thấy tiếng gọi yếu ớt từ bên dưới: “Tôi ở dưới đây... Tôi đang ở cùng một em bé”.
Đó là tiếng của Juan David Gómez, cha của Salomón. Lực lượng cứu hộ lập tức xác định hướng âm thanh và khẩn trương tiếp cận. Sau nhiều giờ phá dỡ từng phần kết cấu, họ đưa được em bé ra ngoài. Salomón phủ đầy bụi nhưng còn sống, được các nhân viên cứu hộ cẩn thận chuyền qua những mảng bê tông và sắt thép ngổn ngang.
Juan David sau đó cũng được giải cứu. Anh bị thương ở tay và vẫn mắc kẹt một phần dưới tấm bê tông, nhưng trong thời khắc nguy hiểm đã cố gắng ôm chặt con bên mình và tìm cách báo hiệu cho những người bên ngoài.
Sau khi giải cứu hai cha con Salomón, lực lượng cứu hộ đang cố gắng xác định vị trí của mẹ bé là cô Valentina Vanegas Galiano, 29 tuổi, một kiến trúc sư. Những giờ qua, bạn bè và đồng nghiệp của Valentina, trong đó có nhiều kiến trúc sư, kỹ sư và công nhân xây dựng, đã đổ về hiện trường, phối hợp cùng lực lượng cứu hộ tìm kiếm cô.
Bên ngoài tòa nhà, hàng chục người dân túc trực chờ tin người thân. Các nhân viên cứu hộ liên tục ra hiệu yêu cầu mọi người giữ im lặng để lắng nghe những âm thanh dù nhỏ nhất từ bên dưới. Hơn 20 người đã được giải cứu còn sống tại khu nhà Torres del Limonar trong 12 giờ đầu tiên sau động đất; sau đó, thêm 3 người được tìm thấy còn sống.
Tại một địa điểm khác ở Cali, lực lượng cứu hỏa cũng đưa một người đàn ông 35 tuổi ra khỏi đống đổ nát vào gần 4h sáng 12/8. “Chúng tôi đã tìm thấy sự sống dưới đống đổ nát... Mỗi phút đều quan trọng”, lực lượng cứu hỏa Cali thông báo trên mạng xã hội X.
Chiều cùng ngày, một phụ nữ 31 tuổi, Diana Troncoso, cũng được giải cứu sau nhiều giờ mắc kẹt. Khi cô được đưa ra ngoài, những người có mặt tại hiện trường đồng loạt vỗ tay. Cha của Diana, ông Álvaro Troncoso Torres, gọi việc con gái sống sót là “một phép màu”.
Cách đó hơn 200 km, tại thành phố Pereira, một phụ nữ 32 tuổi được phát hiện còn sống sau gần 38 giờ vùi lấp. Các nhân viên cứu hộ mất khoảng 10 giờ để giải cứu cô khỏi một cánh cửa kim loại đè lên cánh tay. Khoảnh khắc người phụ nữ được đưa ra ngoài nhận những tiếng reo hò của khoảng 50 tình nguyện viên cùng lực lượng cứu hộ.
Những cuộc giải cứu liên tiếp trở thành điểm sáng hiếm hoi giữa thảm họa, đồng thời tiếp thêm động lực cho các đội cứu hộ tiếp tục tìm kiếm hàng trăm người vẫn chưa được xác định tung tích.
Tính đến sáng 13/8 (giờ Hà Nội), nhà chức trách Colombia xác định trận động đất khiến ít nhất 265 người thiệt mạng, khoảng 500 người khác vẫn mất tích và gần 4.000 người bị thương. Động đất cũng làm sập hơn 9.000 ngôi nhà. Riêng tại Cali, 56 tòa nhà đã bị sập hoàn toàn và ít nhất 95 người thiệt mạng. Tại Pereira, số người thiệt mạng được xác nhận là 79, trong khi khoảng 300 người vẫn mất tích.
Cuộc chạy đua chưa kết thúc
Các chuyên gia nhận định, khoảng 3 ngày đầu tiên sau động đất thường là giai đoạn đặc biệt quan trọng đối với hoạt động tìm kiếm, cứu nạn. Khi thời gian trôi qua, cơ hội tìm thấy người sống sót giảm dần. Thị trưởng Cali Alejandro Eder cho biết lực lượng cứu hộ vẫn phát hiện những dấu hiệu cho thấy có người còn sống dưới các công trình đổ sập.
“20 giờ tới là thời điểm quan trọng nhất để tìm kiếm và giải cứu những người còn sống. Mỗi phút đều quý giá”, ông Eder nói.
Trong khi các đội cứu hộ tiếp tục chạy đua với thời gian, nguy cơ dư chấn cũng khiến công tác tìm kiếm trở nên khó khăn và nguy hiểm hơn. Cơ quan Địa chất Colombia đã ghi nhận khoảng 130 dư chấn kể từ trận động đất chính và cảnh báo có thể tiếp tục xảy ra những rung chấn mới.
“Hãy nhớ rằng Colombia có rất nhiều đứt gãy đang hoạt động. Câu hỏi không phải là liệu điều đó có thể xảy ra lần nữa hay không, mà là khi nào một trận động đất có cường độ tương tự sẽ xảy ra”, nhà địa chấn học Rodrigo León Loya nói trên CBSNews.
Lo ngại các tòa nhà đã hư hại tiếp tục sụp đổ, chính quyền địa phương phải khẩn trương chuyển các nhà thi đấu, trường học và nhiều công trình công cộng thành nơi trú tạm cho hàng nghìn người mất nhà cửa. Tại Cali và Pereira, nhiều gia đình chọn ngủ ngoài công viên, chấp nhận điều kiện thiếu thốn để tránh nguy cơ từ những ngôi nhà không còn an toàn.
Đáng chú ý, tại Chocó - khu vực gần tâm chấn - quy mô thiệt hại vẫn chưa thể đánh giá đầy đủ. Đây vốn là một trong những địa phương nghèo nhất Colombia, đồng thời chịu ảnh hưởng lâu dài bởi xung đột giữa các nhóm vũ trang và tình trạng người dân phải di dời. Việc mất liên lạc viễn thông khiến nỗ lực tiếp cận thông tin càng khó khăn, trong khi nhiều cộng đồng nằm sâu trong vùng rừng núi, chỉ có thể tiếp cận bằng đường sông.
Từ phía cộng đồng quốc tế, María José Torres, Điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc tại Colombia, cho biết việc các tổ chức đã có sẵn lực lượng tại địa phương giúp tăng đáng kể khả năng tiếp cận người dân và đẩy nhanh triển khai cứu trợ.
Trong khi đó, Colombia cũng bắt đầu thiết lập cơ chế điều phối viện trợ quốc tế. Bộ Ngoại giao nước này cho biết đang xây dựng danh sách các “nhu cầu cụ thể” để làm cơ sở đề nghị các nước hỗ trợ, đồng thời đề nghị Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP) phối hợp.
CNN đưa tin, Mỹ xác nhận đã triển khai các đội tìm kiếm và cứu nạn từ Virginia và California sau khi nhận được đề nghị chính thức từ Bogota. Mexico cũng hoàn tất phối hợp với Colombia, đưa 19,5 tấn hàng cứu trợ cùng lực lượng quân đội tới Pereira; các chuyến hàng tiếp theo dự kiến được chuyển tới trong những ngày tới.
El Salvador ngày 12/8 đã thông báo gửi viện trợ nhân đạo, trong khi Peru xác nhận sẽ cử tình nguyện viên hỗ trợ hoạt động tìm kiếm, cứu hộ. Ecuador và Israel cũng nằm trong nhóm các quốc gia được Colombia đề nghị hỗ trợ lực lượng cứu hộ.
Ở cấp độ rộng hơn, Liên minh châu Âu ngày 12/8 công bố khoản viện trợ hỗ trợ các cộng đồng chịu ảnh hưởng, tập trung vào những nhu cầu cấp thiết sau thảm họa. “Colombia không đơn độc! Cộng đồng quốc tế đang ở bên chúng tôi”, Bộ Ngoại giao Colombia phát thông điệp.
