Nhiều nước đã sẵn sàng tham gia tái thiết Ukraine

Trong khi kết quả của cuộc xung đột Nga - Ukraine và thời điểm kết thúc vẫn còn chưa chắc chắn, các chính phủ và doanh nghiệp ở Trung và Đông Nam Âu đã tính đến thời kỳ tái thiết. Họ dự báo rằng, giao tranh cuối cùng cũng chấm dứt và việc tái thiết sẽ diễn ra trên quy mô lớn với hàng trăm tỷ USD.

Theo một đánh giá chung của Chính phủ Ukraine, Ủy ban châu Âu (EC), Ngân hàng Thế giới (WB) và Liên hợp quốc (LHQ), chi phí tái thiết và phục hồi ở Ukraine đã tăng lên 411 tỷ USD, tương đương 2,6 lần Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) ước tính của nước này vào năm 2022. Và đó mới chỉ là thiệt hại vật chất. Nếu tính thêm các hoạt động kinh doanh bị mất, xuất khẩu giảm và các yếu tố kinh tế khác, thì tổng chi phí của cuộc xung đột lên tới khoảng 1 nghìn tỷ USD. Việc tái thiết và phục hồi dự kiến sẽ kéo dài hơn 10 năm, đòi hỏi nguồn tài trợ của cả nhà nước và tư nhân, mặc dù vẫn chưa rõ ai sẽ nhận phần chi trả.

Xét về lĩnh vực, theo WB giới công bố vào tháng Ba, nhu cầu tái thiết lớn nhất là giao thông (22%), nhà ở (17%), năng lượng (11%), bảo trợ xã hội và sinh kế (10%), quản lý nguy cơ cháy nổ (9%) và nông nghiệp (7%). WB cho biết, việc rà phá bom mìn ở quốc gia này có thể tiêu tốn tới 1,5 tỷ USD.

8-1.jpg -0
Một tòa nhà bị phá hủy sau khi trúng pháo kích trong xung đột Nga - Ukraine tại thành phố Kharkiv.

Tính đến tháng 2 năm nay, thiệt hại lớn nhất là về năng lượng, cao hơn 5 lần so với tháng 6/2022, sau khi Nga liên tục nhắm mục tiêu vào cơ sở hạ tầng năng lượng bằng các cuộc tấn công tên lửa. Các khu vực địa lý có nhu cầu tái thiết lớn nhất là những nơi xảy ra chiến sự: Donetsk, Kharkiv, Luhansk và Kherson. Theo báo cáo của Trường Kinh tế Kiev, tính đến tháng 1, xung đột làm hư hại hơn 149.300 tòa nhà dân cư, cùng hơn 3.000 cơ sở giáo dục từ mầm non đến đại học. Hàng trăm bệnh viện, công trình tôn giáo, cơ sở văn hóa và các tòa nhà khác cũng bị hư hại hoặc phá hủy.

Chính phủ Ukraine và các đối tác đã bắt đầu một số công việc, khẩn cấp nhất, không đợi xung đột kết thúc, là xây dựng chỗ ở cho những người dân phải di tản. Tiếp theo trong danh sách là sửa chữa cơ sở hạ tầng năng lượng. Trong lĩnh vực y tế, hơn 500 cơ sở y tế bị ảnh hưởng đã được sửa chữa một phần hoặc toàn bộ; ngành năng lượng và giao thông đã nhận được thiết bị, vật tư và nguồn tài chính để sửa chữa nhanh chóng.

Cơ sở dữ liệu về các công ty sẵn sàng tham gia vào quá trình tái thiết đã được xây dựng ở Ba Lan, nơi được kỳ vọng sẽ đóng vai trò là trung tâm cho các nỗ lực tái thiết, cùng với Romania. Nhưng các nước nhỏ hơn trong khu vực cũng bày tỏ sự sẵn sàng tham gia vào quá trình này. Đơn cử như Litva, một quốc gia ủng hộ Ukraine mạnh mẽ, đã coi việc tái thiết các cơ sở giáo dục và đào tạo, cơ sở hạ tầng thông tin liên lạc cũng như cung cấp nhà ở tạm thời cho người bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột là ưu tiên hàng đầu của nước này.

Theo kế hoạch được Chính phủ Litva phê duyệt vào tháng 8/2022, các dự án được công bố vào thời điểm đó là xây dựng một trại tập trung di động và cải tạo một trường học ở Borodyanka thuộc vùng Kiev, xây dựng lại cây cầu bắc qua sông Trubiz và xây dựng lại một trường mẫu giáo ở thị trấn Irpin, ngoại ô Kiev. Một quốc gia vùng Baltic khác là Estonia đã tập trung vào khu vực Zhytomyr, nơi họ bắt đầu xây dựng lại một trường mẫu giáo và sẽ tiếp tục với các địa điểm dân sự và cơ sở hạ tầng quan trọng khác.

Diễn đàn Tái thiết Ukraine diễn ra hồi trung tuần tháng Hai vừa qua tại Warsaw (Ba Lan) đã thu hút sự tham dự của hàng trăm đại diện của các tổ chức chính phủ và doanh nghiệp từ các nước Trung Âu như CH Czech, Estonia, Latvia, Ba Lan và Slovakia, cũng như một số nước Tây Âu. Ba Lan đã nhiều lần được nhắc đến như một trung tâm tái thiết Ukraine. Là nền kinh tế lớn nhất ở Trung và Đông Âu (CEE), Ba Lan có đường biên giới dài với Ukraine và Warsaw là một trong những bên ủng hộ mạnh mẽ nhất của Ukraine. Tổng thống Ba Lan Andrzej Duda là người vận động thành công các thành viên EU cam kết gửi cho Ukraine hơn 400 xe tăng chiến đấu chủ lực (MTB) Leopard 2 hiện đại và các viện trợ quân sự khác cho Kiev.

Vấn đề tái thiết Ukraine hậu xung đột dự kiến sẽ là chủ đề nổi bật trong các cuộc đàm phán Ba Lan - Ukraine trong những tuần và tháng tới, khi hai nước đang đàm phán một hiệp ước nhằm tạo động lực mới cho mối quan hệ đặc biệt của họ. Chuyến thăm của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tới Warsaw vào ngày 5/4 có thể là chìa khóa trong việc thúc đẩy một thỏa thuận nhằm đặt nền móng cho các công ty Ba Lan tham gia vào nỗ lực tái thiết trị giá hàng trăm tỷ USD. Hiện có hơn 2.000 công ty Ba Lan trong cơ sở dữ liệu của cơ quan này quan tâm đến việc xuất khẩu sang Ukraine hoặc tham gia vào quá trình tái thiết. Một báo cáo của ngân hàng Ba Lan Pekao SA nêu rõ việc tái thiết Ukraine sau xung đột sẽ giúp Ba Lan thu về khoảng 38 tỷ euro, tương đương khoảng 3,8% GDP.

Trong khi đó, các công ty ở Romania, nền kinh tế lớn thứ hai trong khu vực sau Ba Lan, cũng đang tìm cách để tham gia vào nỗ lực tái thiết. Ở Romania, Phòng Thương mại Romania-Ukraine đã ký một biên bản ghi nhớ (MoU) với Đại sứ quán Ukraine ở Bucharest vào tháng 1/2023 để tạo cơ sở dữ liệu về các công ty đủ điều kiện tham gia các dự án tái thiết của Ukraine. Tại Latvia, các cơ hội trong thời kỳ tái thiết đã được thảo luận tại một hội thảo do Bộ Tài chính nước này tổ chức hồi tháng Hai năm nay. Các nước nhỏ khác như Albania, Montenegro và Bắc Macedonia hay Slovenia cũng tìm cách can dự. Ví dụ, ngay cả quốc gia nhỏ trong khu vực như Slovenia với dân số chỉ hơn 2 triệu người, cũng đang để mắt đến các cơ hội tái thiết ở Ukraine. Thủ tướng Slovenia Robert Golob đã đến thăm Ukraine vào ngày 31/3 để bày tỏ sự ủng hộ chính trị và tình đoàn kết với người dân Ukraine, nhưng ông cũng nhấn mạnh Ljubljana quan tâm đến việc tham gia vào quá trình tái thiết.

Về phần mình, Ukraine đã nói về sự cần thiết phải học hỏi từ những nỗ lực tái thiết thời kỳ đầu sau xung đột như ở Iraq và các quốc gia thuộc Nam Tư cũ, nhấn mạnh đến nhu cầu xây dựng lại tốt hơn, chẳng hạn bằng cách đầu tư vào năng lực năng lượng tái tạo mới và các lĩnh vực công nghệ cao hiện đại khác. Các quan chức Ukraine cũng đang chuẩn bị lộ trình, có lẽ để đáp lại lời đồn đoán ngày càng tăng từ các quốc gia khác đang muốn giành được những hợp đồng tái thiết khổng lồ tiềm năng. Kiev đã thông báo vào ngày 6/4 rằng chính phủ nước này muốn các công ty Ukraine thực hiện ít nhất 60% công việc tái thiết.

Khổng Hà (tổng hợp)

Các tin khác

Lỗ hổng cố hữu của hạ tầng kiểm soát không lưu Mỹ

Lỗ hổng cố hữu của hạ tầng kiểm soát không lưu Mỹ

Sự cố kỹ thuật nghiêm trọng xảy ra trong quá trình nâng cấp hệ thống viễn thông đã buộc Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) phải ban bố lệnh dừng bay toàn quốc trong nhiều giờ, làm tê liệt hoạt động đi lại và phơi bày những lỗ hổng kéo dài nhiều thập kỷ của hạ tầng kiểm soát không lưu nước này.

Từ Nvidia nhìn lại bài toán kế nhiệm tại Thung lũng Silicon

Từ Nvidia nhìn lại bài toán kế nhiệm tại Thung lũng Silicon

Từ Nvidia đến Apple, Microsoft hay Tesla, vai trò của người sáng lập luôn gắn với những bước ngoặt phát triển. Trong bối cảnh đó, việc CEO Jensen Huang rời Nvidia sau bê bối đời tư đang đặt tập đoàn trước phép thử lớn về khả năng duy trì tăng trưởng, lợi thế cạnh tranh và sự ổn định trong giai đoạn chuyển giao lãnh đạo.

Những vấn đề nào sẽ làm nóng Thượng đỉnh Mỹ - Nga – Trung?

Những vấn đề nào sẽ làm nóng Thượng đỉnh Mỹ - Nga – Trung?

Kế hoạch tổ chức cuộc gặp thượng đỉnh giữa lãnh đạo Mỹ, Nga và Trung Quốc bên lề Hội nghị Cấp cao APEC tại Thâm Quyến đang thu hút sự quan tâm lớn của dư luận quốc tế. Theo giới chuyên gia, cuộc gặp không chỉ phản ánh những tính toán chiến lược của ba cường quốc mà còn có thể tác động đến cục diện an ninh quốc tế.

Viện trợ bị cắt, người tị nạn Palestine tại Lebanon đối mặt với khủng hoảng chồng chất

Viện trợ bị cắt, người tị nạn Palestine tại Lebanon đối mặt với khủng hoảng chồng chất

Tình trạng thiếu hụt ngân sách nghiêm trọng của Cơ quan Liên hợp quốc (LHQ) cứu trợ người tị nạn Palestine (UNRWA) đang khiến các dịch vụ giáo dục, y tế và hỗ trợ xã hội tại những khu tị nạn Palestine ở Lebanon bị thu hẹp. Không chỉ đối mặt với khó khăn kinh tế và thiếu thốn các dịch vụ thiết yếu, hàng trăm nghìn người tị nạn còn phải chịu thêm sức ép từ tình trạng thất nghiệp, gia tăng tội phạm, ma túy và nguy cơ phải di dời do xung đột.

Những toan tính đằng sau “Sáng kiến Hải quân Bắc Cực”

Những toan tính đằng sau “Sáng kiến Hải quân Bắc Cực”

Việc 10 quốc gia Bắc Âu và khu vực lân cận thống nhất tăng cường hợp tác hải quân phản ánh những điều chỉnh đáng chú ý trong chính sách quốc phòng châu Âu. Sáng kiến này không chỉ hướng tới nâng cao năng lực phối hợp quân sự mà còn đặt ra những vấn đề về bảo vệ hạ tầng chiến lược, ứng dụng công nghệ và duy trì cân bằng an ninh tại Bắc Đại Tây Dương và Biển Baltic.

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Nga và Ukraine nối lại đàm phán hòa bình tại Abu Dhabi

Ngày 10/11, các quan chức Nga và Ukraine đã có cuộc gặp tại Abu Dhabi (Các tiểu Vương quốc Arab Thống nhất - UAE) trong vòng đàm phán hòa bình đầu tiên kể từ tháng 2, đánh dấu một nỗ lực mới nhằm chấm dứt chiến sự dưới sự thúc đẩy của các đặc phái viên do Tổng thống Mỹ Donald Trump tiến cử. 

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.