"Nhật ký trong tù" của Bác Hồ với các anh hùng Cuba

Trong tiết trời se lạnh của mùa thu Hà Nội, thật ngỡ ngàng cho chúng tôi khi được gặp mặt 1 trong 5 vị Anh hùng Cuba Antonio Guerrero Rodriguez mới được Mỹ thả tự do. Nhưng có lẽ ấn tượng nhất vẫn là câu chuyện về cuộc đời họ mà ở đó, những vần thơ đanh thép trong tập "Nhật ký trong tù" của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành kim chỉ nam để họ vượt lên nỗi sợ hãi và sự cô đơn, chờ đợi ngày được trở về.

Sức mạnh của niềm tin

Với dáng cao, khuôn mặt điển trai, đặc biệt là nụ cười thân thiện, Anh hùng Antonio Guerrero Rodriguez bước vào hội trường của Hội nghị lần thứ 7 khu vực châu Á- Thái Bình Dương đoàn kết với Cuba sáng 8-9 trong tràng vỗ tay và sự ngưỡng mộ của đông đảo bạn bè, những người ủng hộ từ khắp nơi trên thế giới.

Lần đầu tiên tới Việt Nam sau 16 năm bị giam cầm trong ngục tối của các nhà tù liên bang Mỹ, Antonio Guerrero Rodriguez không khỏi xúc động. Ông nói: "Đây là thời điểm hết sức cảm động đối với riêng tôi, giống như giấc mơ đã thành sự thật. Tôi xin mang theo lời chào thân ái của tôi và từ 4 người anh em khác - những người đã cùng tôi trong những năm tháng bị tù đày bất công ở Mỹ. Đây là thời khắc lịch sử, là những giây phút không bao giờ quên của cuộc đời tôi".

Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Vũ Xuân Hồng trao tặng quà cho Anh hùng Cuba Antonio Guerrero Rodriguez.
Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Vũ Xuân Hồng trao tặng quà cho Anh hùng Cuba Antonio Guerrero Rodriguez.

Những vòng tay ấm áp của bạn bè đến từ 20 quốc gia trong khu vực cứ ôm chặt lấy Antonio Guerrero Rodriguez. Tất cả chỉ muốn thể hiện sự đoàn kết, muốn chia sẻ bớt những đau thương mà người Anh hùng này đã trải qua. Rồi những tiếng nói cười chùng lại khi Antonio Guerrero Rodriguez kể về quãng thời gian ông ở tù.

Người Anh hùng Cuba kể: "9 tháng trước đây, chỉ có 3 chúng tôi vẫn bị khóa trong xà lim của nhà tù liên bang Mỹ. Vào thời điểm đó, chúng tôi đã bị giam giữ 16 năm. Vụ việc bắt đầu vào một ngày cuối năm 1998, khi chúng tôi bị bắt giữ tại Miami, bị vu cáo về tội giết người. Họ đã giam giữ chúng tôi 17 tháng liền ở những nơi xa xôi cách biệt và chủ định làm sao bẻ gẫy sự thống nhất, đoàn kết về mặt tinh thần của chúng tôi. Thế nhưng họ không bao giờ đạt được điều này. Trong những năm tháng bị tù đày, chúng tôi luôn khắc ghi nguyên tắc của người Anh hùng dân tộc Jose Marti là "chiều sâu của hang động còn hơn cả một đội quân". Trái tim của chúng tôi luôn đọng niềm tin chắc chắn rằng Chủ tịch Fidel Castro, Chủ tịch Raul Castro và nhân dân của chúng tôi cùng bạn bè thế giới sẽ không mệt mỏi để đấu tranh giành tự do cho chúng tôi. Trong sức mạnh của chúng tôi, chúng tôi có được các tấm gương sáng ngời của nhiều anh hùng vĩ đại trong đó có vị Cha già của dân tộc Việt Nam - Chủ tịch Hồ Chí Minh, người cũng đã phải trải qua hoàn cảnh tù đày trong nhà tù Tưởng Giới Thạch. Tôi và những đồng chí khác đã dùng bút chì để vẽ hình ảnh không thể nào quên của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người luôn hiện hữu trong trái tim và trong cuộc đấu tranh của chúng tôi".

Cũng theo lời kể của Anh hùng Antonio Guerrero Rodriguez, mỗi khi đêm xuống, trong bốn bức tường lạnh lẽo của xà lim, trong tiếng gió rít của mùa đông và không khí tê tái của tuyết về, 5 anh hùng Cuba vẫn thường đọc to các bài thơ trong tập thơ "Nhật ký trong tù" của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Antonio Guerrero Rodriguez nhấn mạnh: Những vần thơ đanh thép của Bác đã giúp chúng tôi có thêm sức mạnh và ý chí. Cá nhân tôi luôn tự răn mình bằng 4 câu thơ "Thân thể ở trong lao/ Tinh thần ở ngoài lao/ Muốn nên sự nghiệp lớn/ Tinh thần càng phải cao". Và đến hôm nay, với tinh thần càng phải cao ấy, 5 người chúng tôi được trả tự do. Riêng tôi được may mắn và vinh dự có mặt tại Thủ đô Hà Nội của đất nước Việt Nam anh em".

Và ngôn ngữ trái tim

Sinh năm 1958 tại thành phố Miami của Mỹ, nhưng khi cuộc Cách mạng Cuba năm 1959 giành chiến thắng, Antonio Guerrero Rodriguez  đã được cha mẹ là người Cuba nhập cư đưa trở lại quê nhà. Năm 1973, ông học tại trường dạy nghề IPVCE Vladimir Ilich Lenin và là Chủ tịch Liên đoàn Học sinh Trung học (FEEM) khu vực Boyeros (La Habana). Một năm sau đó, ông gia nhập UJC và giữ chức Thư ký phụ trách mảng tổ chức.

Sau khi tốt nghiệp PTTH, Antonio Guerrero Rodriguez  giành học bổng ngành Xây dựng sân bay tại Học viện Hàng không dân dụng Kiev (Ukraine) và tốt nghiệp năm 1963. Trong thời gian này, ông thu hút được sự chú ý của KGB nên được đào tạo hoạt động tình báo và phản gián với sự đồng ý của Chính phủ Cuba. Sau khi trở về nước, ông làm việc tại DGI, sân bay quốc tế Santiago de Cuba rồi được cử đi làm nhiệm vụ bên ngoài lãnh thổ Cuba. Không chỉ là một kỹ sư tài giỏi mà người Anh hùng Cuba này còn là nhà thơ. Ông đã sáng tác và được xuất bản một số bài thơ bằng tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh.

Trong thời gian ở tù, Antonio Guerrero Rodriguez  đã bị kết án tù chung thân. Vậy mà, tại phiên tòa cuối cùng do tòa án liên bang Mỹ ở Miami xét xử, người Anh hùng Cuba này vẫn khẳng định: "Tôi yêu nước Mỹ, nơi tôi sinh ra, nhưng tôi cũng yêu Cuba, nơi tôi được giáo dục và cũng là nơi mà gia đình tôi đang sinh sống. Không một ai trong 5 người chúng tôi mang ý nghĩ làm điều gì phương hại đến nhân dân Mỹ cao thượng... Đây là một phiên tòa chính trị và như vậy, chúng tôi là những tù nhân chính trị. Tất cả mọi sự thật đều hiển hiện ở đây và điều này sẽ được viết vào lịch sử. Lịch sử sẽ làm sáng tỏ sự chính nghĩa của chúng tôi".

Antonio Guerrero Rodriguez (giữa) trong vòng tay ấm áp của bạn bè tại Hội nghị lần thứ 7 khu vực châu Á - Thái Bình Dương đoàn kết với Cuba. (ảnh: Thu Phương)
Antonio Guerrero Rodriguez (giữa) trong vòng tay ấm áp của bạn bè tại Hội nghị lần thứ 7 khu vực châu Á - Thái Bình Dương đoàn kết với Cuba. (ảnh: Thu Phương)

Antonio Guerrero Rodriguez  tâm sự: "Kể từ khi người ta biết có 5 công dân Cuba bị giam giữ tại Mỹ, hằng ngày, có tới 10.000 lá thư được gửi tới xà lim chúng tôi. Đó là sự động viên, khích lệ to lớn của các bạn dành cho chúng tôi". Và trước sự bất ngờ của mọi người, Anh hùng Cuba đã chia sẻ lại bức thư mà ông đáp từ sau khi nhận được thư từ một người bạn tên là Hồ Thị Minh Nguyệt, cựu tù nhân chính trị thời Mỹ - ngụy. Antonio Guerrero Rodriguez  nhớ lại: "Tôi đã thay mặt cho cả nhóm 5 chiến sĩ viết thư trả lời".

Trong lá thư, Anh hùng Cuba viết: "Trong những năm từ 1978 đến 1983, khi học tập ở Học viện Hàng không dân dụng ở thành phố Kiev, tôi có dịp làm quen và kết bạn với sinh viên Việt Nam. Đó là tình hữu nghị rất đặc biệt, dựa trên những nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng và thương yêu lẫn nhau. Tuy cách xa nhau về địa lý, nhưng nhân dân hai nước chúng ta rất gần nhau và thân thiết như anh em trong cuộc đấu tranh, vì một thế giới tốt đẹp, công bằng, hòa bình và đoàn kết. Chỉ cần biết rằng, bên cạnh chúng tôi có những người anh em Việt Nam, cùng chung một chiến hào, thì chúng tôi có thêm sức mạnh và vững tin vào thắng lợi. Chúng tôi xin gửi lời chào thân ái đến những người anh em của dân tộc Việt Nam anh hùng. Chúng ta nhất định thắng".

Antonio Guerrero Rodriguez  nhấn mạnh: "Và đến năm 2014, chúng tôi đã chiến thắng. Tôi chỉ có thể quay trở về Cuba vì có sự đoàn kết của các bạn. Thắng lợi của Cuba là thắng lợi của tình đoàn kết. Hai ngày trước, tôi đã có mặt ở thành phố Hồ Chí Minh và may mắn gặp gỡ lại người đã gửi cho tôi bức thông điệp đoàn kết đầy tình người và nồng ấm năm đó. Hôm qua, tôi lại được hàn huyên với những người bạn Việt Nam cùng học đại học. Tôi không biết nói gì ngoài lời cảm ơn đặc biệt với các bạn Việt Nam. Những khoảnh khắc ấy sẽ không bao giờ phai trong trái tim tôi. Chúng ta đang nói một ngôn ngữ chung và ngôn ngữ ấy là ngôn ngữ trái tim".

Huyền Chi

Các tin khác

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Khi còn ở dương thế, Trần Nguyên Dũng là một họa sĩ trầm lặng, luôn là người lắng nghe trong mọi cuộc vui. Tại triển lãm “Những ngày thảnh thơi”, hội họa sẽ kể những câu chuyện về thế giới nội tâm đầy sắc màu của ông...

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Tôi thực sự ngạc nhiên khi đọc được bút tích của họa sĩ Tạ Tỵ (1921-2004) để lại với đề từ sâu sắc rằng: “Nghệ thuật là cao quý. Người làm ra nghệ thuật đã cao quý. Người thưởng ngoạn nghệ thuật còn cao quý hơn” (trích “Tạ Tỵ- Dấu ấn sáng tạo” - NXB Hội Nhà văn-2019). Họa sĩ cần người xem luôn thấu hiểu và đồng hành sáng tạo cùng nghệ sĩ. Bởi lẽ, ông chính là người khởi đầu cho dòng tranh Lập thể vào đầu thập niên 50 (thế kỷ 20) nhưng đầy gian nan.