"Nhật ký trong tù" của Bác Hồ với các anh hùng Cuba

Trong tiết trời se lạnh của mùa thu Hà Nội, thật ngỡ ngàng cho chúng tôi khi được gặp mặt 1 trong 5 vị Anh hùng Cuba Antonio Guerrero Rodriguez mới được Mỹ thả tự do. Nhưng có lẽ ấn tượng nhất vẫn là câu chuyện về cuộc đời họ mà ở đó, những vần thơ đanh thép trong tập "Nhật ký trong tù" của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành kim chỉ nam để họ vượt lên nỗi sợ hãi và sự cô đơn, chờ đợi ngày được trở về.

Sức mạnh của niềm tin

Với dáng cao, khuôn mặt điển trai, đặc biệt là nụ cười thân thiện, Anh hùng Antonio Guerrero Rodriguez bước vào hội trường của Hội nghị lần thứ 7 khu vực châu Á- Thái Bình Dương đoàn kết với Cuba sáng 8-9 trong tràng vỗ tay và sự ngưỡng mộ của đông đảo bạn bè, những người ủng hộ từ khắp nơi trên thế giới.

Lần đầu tiên tới Việt Nam sau 16 năm bị giam cầm trong ngục tối của các nhà tù liên bang Mỹ, Antonio Guerrero Rodriguez không khỏi xúc động. Ông nói: "Đây là thời điểm hết sức cảm động đối với riêng tôi, giống như giấc mơ đã thành sự thật. Tôi xin mang theo lời chào thân ái của tôi và từ 4 người anh em khác - những người đã cùng tôi trong những năm tháng bị tù đày bất công ở Mỹ. Đây là thời khắc lịch sử, là những giây phút không bao giờ quên của cuộc đời tôi".

Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Vũ Xuân Hồng trao tặng quà cho Anh hùng Cuba Antonio Guerrero Rodriguez.
Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Vũ Xuân Hồng trao tặng quà cho Anh hùng Cuba Antonio Guerrero Rodriguez.

Những vòng tay ấm áp của bạn bè đến từ 20 quốc gia trong khu vực cứ ôm chặt lấy Antonio Guerrero Rodriguez. Tất cả chỉ muốn thể hiện sự đoàn kết, muốn chia sẻ bớt những đau thương mà người Anh hùng này đã trải qua. Rồi những tiếng nói cười chùng lại khi Antonio Guerrero Rodriguez kể về quãng thời gian ông ở tù.

Người Anh hùng Cuba kể: "9 tháng trước đây, chỉ có 3 chúng tôi vẫn bị khóa trong xà lim của nhà tù liên bang Mỹ. Vào thời điểm đó, chúng tôi đã bị giam giữ 16 năm. Vụ việc bắt đầu vào một ngày cuối năm 1998, khi chúng tôi bị bắt giữ tại Miami, bị vu cáo về tội giết người. Họ đã giam giữ chúng tôi 17 tháng liền ở những nơi xa xôi cách biệt và chủ định làm sao bẻ gẫy sự thống nhất, đoàn kết về mặt tinh thần của chúng tôi. Thế nhưng họ không bao giờ đạt được điều này. Trong những năm tháng bị tù đày, chúng tôi luôn khắc ghi nguyên tắc của người Anh hùng dân tộc Jose Marti là "chiều sâu của hang động còn hơn cả một đội quân". Trái tim của chúng tôi luôn đọng niềm tin chắc chắn rằng Chủ tịch Fidel Castro, Chủ tịch Raul Castro và nhân dân của chúng tôi cùng bạn bè thế giới sẽ không mệt mỏi để đấu tranh giành tự do cho chúng tôi. Trong sức mạnh của chúng tôi, chúng tôi có được các tấm gương sáng ngời của nhiều anh hùng vĩ đại trong đó có vị Cha già của dân tộc Việt Nam - Chủ tịch Hồ Chí Minh, người cũng đã phải trải qua hoàn cảnh tù đày trong nhà tù Tưởng Giới Thạch. Tôi và những đồng chí khác đã dùng bút chì để vẽ hình ảnh không thể nào quên của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người luôn hiện hữu trong trái tim và trong cuộc đấu tranh của chúng tôi".

Cũng theo lời kể của Anh hùng Antonio Guerrero Rodriguez, mỗi khi đêm xuống, trong bốn bức tường lạnh lẽo của xà lim, trong tiếng gió rít của mùa đông và không khí tê tái của tuyết về, 5 anh hùng Cuba vẫn thường đọc to các bài thơ trong tập thơ "Nhật ký trong tù" của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Antonio Guerrero Rodriguez nhấn mạnh: Những vần thơ đanh thép của Bác đã giúp chúng tôi có thêm sức mạnh và ý chí. Cá nhân tôi luôn tự răn mình bằng 4 câu thơ "Thân thể ở trong lao/ Tinh thần ở ngoài lao/ Muốn nên sự nghiệp lớn/ Tinh thần càng phải cao". Và đến hôm nay, với tinh thần càng phải cao ấy, 5 người chúng tôi được trả tự do. Riêng tôi được may mắn và vinh dự có mặt tại Thủ đô Hà Nội của đất nước Việt Nam anh em".

Và ngôn ngữ trái tim

Sinh năm 1958 tại thành phố Miami của Mỹ, nhưng khi cuộc Cách mạng Cuba năm 1959 giành chiến thắng, Antonio Guerrero Rodriguez  đã được cha mẹ là người Cuba nhập cư đưa trở lại quê nhà. Năm 1973, ông học tại trường dạy nghề IPVCE Vladimir Ilich Lenin và là Chủ tịch Liên đoàn Học sinh Trung học (FEEM) khu vực Boyeros (La Habana). Một năm sau đó, ông gia nhập UJC và giữ chức Thư ký phụ trách mảng tổ chức.

Sau khi tốt nghiệp PTTH, Antonio Guerrero Rodriguez  giành học bổng ngành Xây dựng sân bay tại Học viện Hàng không dân dụng Kiev (Ukraine) và tốt nghiệp năm 1963. Trong thời gian này, ông thu hút được sự chú ý của KGB nên được đào tạo hoạt động tình báo và phản gián với sự đồng ý của Chính phủ Cuba. Sau khi trở về nước, ông làm việc tại DGI, sân bay quốc tế Santiago de Cuba rồi được cử đi làm nhiệm vụ bên ngoài lãnh thổ Cuba. Không chỉ là một kỹ sư tài giỏi mà người Anh hùng Cuba này còn là nhà thơ. Ông đã sáng tác và được xuất bản một số bài thơ bằng tiếng Tây Ban Nha và tiếng Anh.

Trong thời gian ở tù, Antonio Guerrero Rodriguez  đã bị kết án tù chung thân. Vậy mà, tại phiên tòa cuối cùng do tòa án liên bang Mỹ ở Miami xét xử, người Anh hùng Cuba này vẫn khẳng định: "Tôi yêu nước Mỹ, nơi tôi sinh ra, nhưng tôi cũng yêu Cuba, nơi tôi được giáo dục và cũng là nơi mà gia đình tôi đang sinh sống. Không một ai trong 5 người chúng tôi mang ý nghĩ làm điều gì phương hại đến nhân dân Mỹ cao thượng... Đây là một phiên tòa chính trị và như vậy, chúng tôi là những tù nhân chính trị. Tất cả mọi sự thật đều hiển hiện ở đây và điều này sẽ được viết vào lịch sử. Lịch sử sẽ làm sáng tỏ sự chính nghĩa của chúng tôi".

Antonio Guerrero Rodriguez (giữa) trong vòng tay ấm áp của bạn bè tại Hội nghị lần thứ 7 khu vực châu Á - Thái Bình Dương đoàn kết với Cuba. (ảnh: Thu Phương)
Antonio Guerrero Rodriguez (giữa) trong vòng tay ấm áp của bạn bè tại Hội nghị lần thứ 7 khu vực châu Á - Thái Bình Dương đoàn kết với Cuba. (ảnh: Thu Phương)

Antonio Guerrero Rodriguez  tâm sự: "Kể từ khi người ta biết có 5 công dân Cuba bị giam giữ tại Mỹ, hằng ngày, có tới 10.000 lá thư được gửi tới xà lim chúng tôi. Đó là sự động viên, khích lệ to lớn của các bạn dành cho chúng tôi". Và trước sự bất ngờ của mọi người, Anh hùng Cuba đã chia sẻ lại bức thư mà ông đáp từ sau khi nhận được thư từ một người bạn tên là Hồ Thị Minh Nguyệt, cựu tù nhân chính trị thời Mỹ - ngụy. Antonio Guerrero Rodriguez  nhớ lại: "Tôi đã thay mặt cho cả nhóm 5 chiến sĩ viết thư trả lời".

Trong lá thư, Anh hùng Cuba viết: "Trong những năm từ 1978 đến 1983, khi học tập ở Học viện Hàng không dân dụng ở thành phố Kiev, tôi có dịp làm quen và kết bạn với sinh viên Việt Nam. Đó là tình hữu nghị rất đặc biệt, dựa trên những nguyên tắc bình đẳng, tôn trọng và thương yêu lẫn nhau. Tuy cách xa nhau về địa lý, nhưng nhân dân hai nước chúng ta rất gần nhau và thân thiết như anh em trong cuộc đấu tranh, vì một thế giới tốt đẹp, công bằng, hòa bình và đoàn kết. Chỉ cần biết rằng, bên cạnh chúng tôi có những người anh em Việt Nam, cùng chung một chiến hào, thì chúng tôi có thêm sức mạnh và vững tin vào thắng lợi. Chúng tôi xin gửi lời chào thân ái đến những người anh em của dân tộc Việt Nam anh hùng. Chúng ta nhất định thắng".

Antonio Guerrero Rodriguez  nhấn mạnh: "Và đến năm 2014, chúng tôi đã chiến thắng. Tôi chỉ có thể quay trở về Cuba vì có sự đoàn kết của các bạn. Thắng lợi của Cuba là thắng lợi của tình đoàn kết. Hai ngày trước, tôi đã có mặt ở thành phố Hồ Chí Minh và may mắn gặp gỡ lại người đã gửi cho tôi bức thông điệp đoàn kết đầy tình người và nồng ấm năm đó. Hôm qua, tôi lại được hàn huyên với những người bạn Việt Nam cùng học đại học. Tôi không biết nói gì ngoài lời cảm ơn đặc biệt với các bạn Việt Nam. Những khoảnh khắc ấy sẽ không bao giờ phai trong trái tim tôi. Chúng ta đang nói một ngôn ngữ chung và ngôn ngữ ấy là ngôn ngữ trái tim".

Huyền Chi

Các tin khác

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Về Thoại Sơn thăm đình thần 3 danh hiệu

Trải qua bao thăng trầm lịch sử, đình thần Thoại Ngọc Hầu vẫn giữ nguyên nét cổ kính, uy nghiêm và trở thành “linh hồn” của vùng đất Thoại Sơn. Năm 1990, Bộ Văn hóa - Thông tin công nhận bia Thoại Sơn là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia.

Một người lặng lẽ sống và viết

Một người lặng lẽ sống và viết

Văn chương Quách Liêu cũng giống như tính cách con người anh: không ồn ào, không phô trương, chỉ lặng lẽ cảm thông và chia sẻ với số phận của những con người bình dị.

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

“Cuộc đời cho ta quả quýt”!

Trong “Truyện Kiều”, đoạn tả Mã Giám Sinh trên đường đưa Kiều đi, có “độc thoại nội tâm” rất hay: “Về đây nước trước bẻ hoa/ Vương tôn, quý khách, ắt là đua nhau/ Hẳn ba trăm lạng kém đâu/ Cũng đà vừa vốn, còn sau thì lời/ Miếng ngon kề đến tận nơi/ Vốn nhà cũng tiếc, của trời cũng tham/ Đào tiên đã bén tay phàm/ Thì vin cành quýt cho cam sự đời”. Đây là “âm mưu” của Mã Giám Sinh sau khi mua Kiều “ba trăm lạng”.

Giá trị của hòa bình

Giá trị của hòa bình

Ngày ấy mẹ tôi tầm sáu tuổi, chưa biết chữ và sống dưới những tiếng nổ inh tai. Những tiếng nổ từ mấy loại vũ khí chiến tranh - thứ mà thời của chúng tôi ít khi chứng kiến. Mẹ kể, bầu trời dạo đó toàn bóng khói. Những làn khói từ thuốc súng, từ đạn bom, từ mấy ngôi nhà cháy trụi sau trận càn đột ngột.

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Con mối và cái tổ kỳ lạ...

Bởi khí hậu nóng ẩm, thuận lợi cho loài mối phát triển – một đe doạ với sự đục phá nhà cửa, đồ dùng,… nên con mối không được thiện cảm trong văn hóa Việt. Nó thường bò vào ngụ ngôn, không được làm “nhân vật”, chỉ là cái cớ để cốt truyện phát triển.

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Nghệ thuật tạo hình – liều thuốc chữa lành tâm hồn

Giữa nhịp sống gấp gáp của thời đại số, con người khỏe hơn về thể chất nhưng lại mong manh hơn về tinh thần. Khi y học chăm lo tuổi thọ sinh học, câu hỏi đặt ra là: ai nuôi dưỡng đời sống nội tâm? Trong bối cảnh ấy, nghệ thuật tạo hình không còn chỉ là lĩnh vực của cái đẹp, mà trở thành một phương thức chữa lành âm thầm nhưng bền bỉ.

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Xuôi dòng An Sơn, phải lòng Lái Thiêu

Tôi ngồi bên dòng An Sơn một chiều tháng tư nghe hoàng hôn võ vàng sóng nước. Dòng An Sơn là một nhánh rẽ của con sông Sài Gòn chảy qua Lái Thiêu. Mười năm gá thân vào đất này, tôi thấy Lái Thiêu có quá nhiều câu chuyện để kể.

Hào khí Chu Hưng

Hào khí Chu Hưng

Hạ Hòa (Phú Thọ) vốn là vùng đất địa linh, sơn thủy hữu tình, nơi có Chiến khu 10 và thủ đô văn nghệ trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp. Trong đời sống văn hóa, tinh thần của vùng đất này, đền Chu Hưng là công trình tín ngưỡng tâm linh có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, khoa học, thẩm mỹ; là điểm nhấn quan trọng trong tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương nói chung và văn hóa tâm linh của vùng đất Hạ Hòa nói riêng.

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì hai lần Wislawa Szymborska

Không có gì xảy ra hai lần phản ánh đúng thực tế cuộc sống. Mỗi người chúng ta đều nằm trong quy luật vật đổi sao dời, mỗi người chỉ sống có một lần và chỉ có vậy, số phận con người không lập lại.

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

“Lao xao Yên Phụ tiếng hò gọi nhau...”

Đường Yên Phụ (Hà Nội) chạy dọc theo sông Hồng. Đây nguyên là một đoạn đê cổ, và một phần được sử dụng làm đường Yên Phụ. Đường dài khoảng gần 1,5 km, bắt đầu từ ô Yên Phụ (đầu dốc đường Thanh Niên) chạy cắt qua các phố Cửa Bắc, Hàng Bún, Hàng Than, Hòe Nhai và kết thúc tại phố Hàng Đậu (gần đầu cầu Long Biên). Từ xưa, tên gốc là Yên Hoa. Năm 1841, vì kỵ húy mẹ vua Thiệu Trị là Hồ Thị Hoa, nên đổi thành Yên Phụ.    

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

"Tung hoả mù" - trong đời sống, văn chương!

Theo nghĩa đen, "tung hỏa mù" là tung ra khói lửa khiến đối phương mất phương hướng, khó phát hiện được mục tiêu. Ban đầu được dùng phổ biến trong quân sự, như là một mưu kế để che giấu quân đội rút lui, di chuyển… Cách này rất thường gặp trong binh pháp cổ Trung Hoa.

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Nhà nghiên cứu Nguyễn Trọng Hải: Người giữ hồn quan họ

Thật không ngờ, trong đời sống văn hóa đương đại gấp gáp và bận rộn, đôi khi người ta chỉ lướt qua những giá trị truyền thống thì vẫn có những người lặng lẽ dành tâm sức và cả cuộc đời của mình để bảo tồn những giá trị văn hóa quý báu. Tôi vô tình có cuộc gặp gỡ quý giá với ông Nguyễn Trọng Hải, là người cung cấp nhiều tư liệu quý cho Thư viện điện tử Quan họ Bắc Ninh.

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Nhà thơ Lê Hồng Thiện: Thơ khiến cho cuộc đời đáng sống hơn

Giữa nhịp sống nhiều đổi thay, Lê Hồng Thiện vẫn lặng lẽ đi qua tuổi 85 bằng một tâm thế đáng ngưỡng mộ: lạc quan, yêu đời và bền bỉ sáng tạo. Thời gian dường như không làm cạn đi nguồn cảm xúc trong ông, trái lại càng lắng sâu, càng nồng cháy.

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Huyền thoại Trung đội Mai Quốc Ca

Tháng Tư, đứng bên bờ sông Thạch Hãn nhìn dòng nước lặng trôi, khó ai hình dung nơi đây từng là ranh giới của sự sống và cái chết. Năm 1972, dòng sông ấy chứng kiến một trong những cuộc chiến khốc liệt nhất của chiến tranh Việt Nam, khi đất trời bị xé nát bởi bom đạn, còn con người bừng lên như những ngọn lửa.

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Ngọn gió rừng vẫn thổi nơi suối nguồn

Có một vùng quê trung du yên bình nơi Chiến khu 10 xưa đã đi vào thế giới nghệ thuật, lấp lánh, ấm áp những trang thơ, nhật ký và lắng đọng những ân tình sâu nặng đối với nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ. Nơi đây, ông cất tiếng khóc chào đời và trở thành ngọn nguồn gieo mầm cho cảm hứng nghệ thuật. Vùng quê ấy đã trở thành “địa chỉ tâm hồn”, làm nên “suối nguồn” trong mát cho những tác phẩm để đời của nhà thơ, nhà viết kịch Lưu Quang Vũ.

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Tiếng hồn dân dã bên bờ Kiến Giang

Giữa dải đất miền Trung nắng gió, Quảng Bình (nay là tỉnh Quảng Trị) từ lâu được biết đến như cái nôi của những câu hò mộc mạc mà thấm đẫm tình người. Trong đó, Hò khoan Lệ Thủy với nhịp chèo khoan thai, với tiếng đáp tình tứ giữa đôi bờ sông Kiến Giang đã trở thành linh hồn của một vùng đất.

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn - đứng trên hai mặt của tình yêu

Nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã mang đến cho chúng ta những bản tình ca thổn thức, nhưng ông không bao giờ có được hạnh phúc lứa đôi trọn vẹn. Nhiều bóng hồng lặng lẽ xuất hiện trong đời nhạc sĩ Trịnh Công Sơn đã để lại những giai điệu xao xuyến khôn nguôi.

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Hai con ngựa "lạ đời" trong truyện ngắn Nguyễn Công Hoan!

Nhà văn lớn Nguyễn Công Hoan (1903 - 1977) để lại một gia tài tác phẩm văn học đồ sộ, với hơn 200 truyện ngắn, 30 truyện dài và nhiều tiểu luận văn học. Tài năng và phong cách của ông thể hiện chủ yếu ở thể truyện ngắn.

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Lễ cầu mưa và nét đẹp văn hóa Tây Nguyên

Những dãy núi cao vời vợi cùng những cánh rừng mênh mang của đại ngàn Tây Nguyên là không gian sinh tồn của các tộc người. Sống giữa núi rừng, họ có cách ứng xử tôn trọng và hòa hợp với thiên nhiên cây cỏ, từ đó hình thành nên hệ tín ngưỡng và những nghi lễ tâm linh độc đáo, giàu bản sắc của miền rừng.