Nhân tố đẩy nhanh tốc độ điều chỉnh năng lượng toàn cầu

Theo nhận định của giới chuyên gia, căng thẳng Nga-Ukraine là sự kiện lịch sử làm thay đổi cấu trúc thế giới. Căng thẳng này đã khiến quá trình hội nhập của lục địa Á-Âu bị gián đoạn đột ngột và thậm chí có nguy cơ làm thay đổi cấu trúc năng lượng thế giới, buộc nhiều quốc gia phải phát triển nguồn năng lượng xanh của riêng mình nhanh nhất có thể.

Năng lượng xanh là giải pháp cần nhưng chưa đủ

Mỹ đã đề nghị các nước trong Liên minh châu Âu (EU) áp đặt trừng phạt đối với Nga. Kết quả là các nước EU như Đức đã giảm hoặc từ chối mua khí đốt tự nhiên của Nga. Tuy nhiên, điều này khiến những nước này phải đối mặt với nguy cơ khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng. Nga đã đóng đường ống dẫn khí đến Ba Lan, Bungaria và Ba Lan đã phải chuyển sang mua khí đốt từ Đức, vốn cũng có nguồn gốc từ Nga.

Nếu tình hình này kéo dài, sẽ có thêm các nước EU phải đối mặt với tình thế tiến thoái lưỡng nan khi không đủ nguồn cung năng lượng. Cuối cùng, họ cũng sẽ phải chịu áp lực kinh tế lớn do giá năng lượng tăng. Pháp không liên quan nhiều đến cuộc khủng hoảng năng lượng vì hơn 70% điện năng của Pháp được sản xuất bởi các nhà máy năng lượng hạt nhân.

Tuy nhiên, trong những năm gần đây, việc bảo trì định kỳ các nhà máy năng lượng hạt nhân đã làm nảy sinh vấn đề thiếu năng lượng ở Pháp. Hiện Pháp đã phải mua điện từ các nước khác. Điều này cho thấy Pháp, từng là nước tự chủ về năng lượng, cũng đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng năng lượng.

Tổng thống Mỹ Joe Biden đã ký thỏa thuận với Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen tại Brussels về cam kết cung cấp khí đốt hoá lỏng cho các nước EU. Điều này cho thấy, các nước EU không còn lựa chọn nào khác ngoài việc dựa vào Mỹ. Các quan chức Chính phủ Mỹ đã tuyên bố rằng căng thẳng ở Ukraine sẽ tiếp diễn. Nếu điều này thật sự xảy ra, xuất khẩu năng lượng của Nga sẽ chịu áp lực, còn các nước EU sẽ phải tìm kiếm nguồn cung năng lượng lâu dài từ các khu vực khác trên thế giới.

Khả năng có thể xảy ra nhất là EU phải xem xét các phương án đẩy nhanh tốc độ phát triển năng lượng xanh. Các nước ở khu vực Scandinavia đang nhanh chóng phát triển năng lượng gió ngoài khơi và một số nước EU chọn phát triển năng lượng Mặt Trời. Những nguồn năng lượng xanh này có thể làm giảm nhu cầu cấp thiết của các nước châu Âu ở mức độ nào đó, nhưng trong ngắn hạn, do quy mô đầu tư lớn và đặc biệt là do nguồn cung điện năng không ổn định, các nước châu Âu khó có thể dựa vào năng lượng xanh để tránh phụ thuộc vào nguồn khí đốt tự nhiên của Nga. Căng thẳng Nga-Ukraine có thể sẽ tiến triển từ xung đột địa chính trị thành một cuộc chiến về năng lượng.

n.jpg -0
Tháp làm mát tại một nhà máy điện chạy than ở Nam Kinh, Trung Quốc. Ảnh: AP.

Thế lực, quyền lực mới?

Trong khi đó, một cán cân quyền lực khác trên thị trường năng lượng nằm ở châu Á. Trung Quốc là nước thiếu hụt năng lượng. Hàng năm, Trung Quốc nhập khẩu một khối lượng lớn dầu và khí đốt tự nhiên từ Trung Đông và Nga. Trong tương lai, Trung Quốc sẽ củng cố nguồn cung năng lượng và cố gắng tự chủ năng lượng. Trung Quốc đã và đang thăm dò, khai thác thêm dầu, khí đốt ở khu vực phía Tây, cũng như xây dựng các hạ tầng năng lượng ở ngoài khơi.

Trong tương lai, chiến lược phát triển năng lượng của Trung Quốc sẽ dựa vào thủy điện và tập trung phát triển điện Mặt Trời, điện gió, điện địa nhiệt và điện hạt nhân. Trung Quốc đang giải quyết vấn đề thiếu hụt năng lượng với tốc độ chưa từng có. Khi có thể tự chủ về năng lượng, Trung Quốc sẽ có thể tự tin hơn trong công cuộc phát triển của mình.

Điều Trung Quốc lo ngại là căng thẳng tại Ukraine sẽ biến thành một cuộc chiến năng lượng trên toàn thế giới. Để có môi trường phát triển hòa bình, Trung Quốc hy vọng các bên liên quan sẽ chấm dứt căng thẳng ở Ukraine càng sớm càng tốt. Tuy nhiên, xét từ tình hình hiện thời, điều này khó có thể xảy ra trong ngắn hạn.

Trong bối cảnh đó, giới chuyên gia Trung Quốc nhận định rằng, Bắc Kinh cần hướng đến việc nghiêm túc bảo đảm an ninh năng lượng của mình thông qua một số cách thức. Thứ nhất, Trung Quốc nên có các biện pháp thiết thực và hiệu quả để cảnh báo một số nước nhất định rằng nếu họ làm ảnh hưởng đến nguồn cung năng lượng và phá hủy các cơ sở hạ tầng năng lượng của Trung Quốc, Trung Quốc sẽ đáp trả ngay lập tức.

Cần lưu ý rằng, khu vực duyên hải Trung Quốc là khu vực phát triển nhất về kinh tế của Trung Quốc và cũng là cơ sở năng lượng của nước này. Ngoài ra, bố cục chiến lược của Trung Quốc cũng nên được xem xét lại, tất cả nguồn lực không nên được đặt ở những thành phố lớn dọc bờ biển vì như vậy sẽ đối mặt với những rủi ro rất lớn. Trung Quốc nên giảm dần đầu tư quy mô lớn vào các thành phố duyên hải phía Đông và phân bổ một số nguồn lực vào các khu vực miền Trung và miền Tây. Chỉ bằng cách này, Trung Quốc mới có thể phát triển cân bằng và an ninh năng lượng của Trung Quốc mới có thể được đảm bảo.

Thứ hai, Trung Quốc nên tăng cường hợp tác với các nước xuất khẩu năng lượng, tiếp tục áp dụng chiến lược đa dạng hóa nguồn năng lượng để đảm bảo nguồn cung năng lượng quốc gia không bị đe dọa nghiêm trọng nếu căng thẳng ở Ukraine kéo dài. Thứ ba, Trung Quốc có thể cân nhắc chiến lược đổi trang thiết bị quân sự lấy năng lượng.

Trung Quốc có những lợi thế nhất định trong việc sản xuất các trang thiết bị quân sự truyền thống và cũng đã tích lũy số lượng lớn tên lửa và súng phóng rocket truyền thống. Thứ tư, Trung Quốc cần đẩy nhanh việc xây dựng thị trường nội địa, không đóng cửa nền kinh tế. Trung Quốc là nước sản xuất lớn nhất thế giới, đại đa số hàng hoá Trung Quốc sản xuất được xuất khẩu. Do đó, Trung Quốc nên củng cố quan hệ với các đối tác thương mại của mình và duy trì vị thế cạnh tranh trên trường quốc tế.

Thứ năm, Trung Quốc phải đối mặt với tình hình quốc tế ngày càng phức tạp, những bước phát triển và thay đổi trong quan hệ quốc tế cần phải được tính tới khi hoạch định chiến lược năng lượng. Mỹ xem Trung Quốc là đối thủ chiến lược chính và đã thiết lập một vòng bao vây chiến lược để kiềm chế nước này ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương.

Thứ sáu, ASEAN đã trở thành tâm điểm chú ý của Trung Quốc và Mỹ, Mỹ đã liên tục cử các quan chức cấp cao đến thăm các nước Đông Nam Á và đang cố gắng xây dựng một khung hợp tác kinh tế ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương mà không có sự tham gia của Trung Quốc.

Trong bối cảnh đó, Trung Quốc cần theo dõi sát chiến lược địa chính trị của Mỹ ở khu vực này. Điều này một phần là vì ASEAN là đối tác thương mại lớn nhất của Trung Quốc, nhưng đồng thời cũng vì những động thái chiến lược của Mỹ ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương không phải nhằm mở rộng thị phần của Mỹ, mà là để ngăn cản sự phát triển của Trung Quốc.

Trung Quốc nên có các biện pháp thực tiễn, hiệu quả để củng cố quan hệ hợp tác với các nước ASEAN. Trên cơ sở hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư truyền thống, dần dần phát hiện và tăng cường hợp tác trong lĩnh vực an ninh, vì chỉ bằng cách này mới có thể hình thành nên một cộng đồng chung vận mệnh thực sự. Hợp tác giữa Trung Quốc và các nước ASEAN vốn đã có những lợi thế từ trước và cội nguồn của một số con sông ở nhiều nước ASEAN bắt nguồn từ Trung Quốc.

Các chuyên gia kết luận, nếu Trung Quốc và các nước ASEAN tiến hành hợp tác năng lượng toàn diện trên cơ sở hợp tác thương mại truyền thống, thì một số nước như Mỹ sẽ rất khó cản trở mối quan hệ hợp tác giữa Trung Quốc và các nước ASEAN.

Minh Hải (tổng hợp)

Các tin khác

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.