Lai Châu như “mẹ dưỡng”
Từ gần chục năm nay Tô Văn là cái tên nổi bật trong làng văn học nghệ thuật tỉnh Lai Châu. Nếu được thưởng thức Album “Lai Châu miền quê yêu thương” của anh với những ca khúc như: “Về Lai Châu ta đi chợ phiên” (thơ Lương Chiến Công), “Đường về Lai Châu”, “Chợ phiên Lai Châu” (thơ Duy Tú), “Khúc hát Lai Châu thành phố trẻ”, “Chợ phiên vùng cao” (thơ Hoàng Minh Giang)… ta có thể cảm nhận anh đã yêu, đã hiểu mảnh đất cực Tây này nhiều thế nào. Và mặc nhiên như nhiều người, tôi cứ nghĩ anh phải là người con của Lai Châu, được “ngụp lặn” trong văn hóa truyền thống của miền núi rừng này. Thế nhưng sự thực lại không phải vậy.
Trò chuyện với nhạc sĩ Tô Văn, tôi cảm nhận được tâm huyết, chân thành, cởi mở và luôn luôn nỗ lực vượt khó như biết bao người con miền Trung khác. Từ hai bàn tay trắng lên lập nghiệp ở “đất khách quê người”, anh đã khẳng định được tên tuổi trong giới âm nhạc, đó là điều thực không dễ dàng. Tất cả phải đổi bằng mồ hôi, công sức, trí tuệ và tinh thần làm việc nghiêm túc, trách nhiệm, tận tâm. Nhìn lại chặng đường gần 10 năm gắn bó với miền biên viễn, anh luôn biết ơn mảnh đất này đã sinh ra mình lần thứ 2, đã như “mẹ dưỡng” cho anh được khám phá thế giới âm nhạc với những sáng tạo ngây ngất, dồi dào, bất tận.
Dành một ngăn trái tim cho sáng tác về CAND
Tôi có cơ hội được trò chuyện với nhạc sĩ Thanh Phương, Chi hội phó Chi hội Nhạc sĩ Việt Nam tỉnh Lai Châu, người có thâm niên trong giới nhạc sĩ tại Lai Châu và được nghe những lời “gan ruột” của anh về người đồng nghiệp trẻ. Nhạc sĩ Thanh Phương đánh giá: “Dù đến với công việc sáng tác chưa phải là dài nhưng Tô Văn là cây bút sung sức, có nhiều ca khúc đã lan tỏa trong đời sống nhân dân ở trong và ngoài tỉnh. Anh ấy sáng tác đa dạng về nhiều đề tài, trong đó có những bài hát về lực lượng CAND rất cảm động. Ở Tô Văn là con người đam mê tìm tòi, học hỏi, không ngừng sáng tạo. Không những sáng tác, anh ấy còn biết hòa âm, phối khí để tạo nên những sản phẩm âm nhạc chất lượng. Lai Châu tự hào khi có một nhạc sĩ Tô Văn”.
Dù sáng tác về nhiều đề tài và có không ít giải thưởng từ cấp tỉnh đến Trung ương nhưng trong trái tim của anh luôn dành một ngăn cho những sáng tác về lực lượng CAND. Dù không công tác trong lực lượng CAND nhưng anh đã rất tinh tế khi “mượn” lời thơ của người chiến sĩ CAND tâm tình, tự sự nỗi lòng mình với đồng đội, với ngành. Đó là thơ của Thiếu tướng Bùi Xuân Phong, Phó Cục trưởng Cục An ninh điều tra, Bộ Công an với “Bình yên nơi biên cương”, “Yêu anh chiến sĩ Công an”, “Công an Lai Châu vì bình yên cuộc sống” hay thơ của Đại tá Phạm Hải Đăng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Lai Châu với “Lặng lẽ xanh”, hoặc thơ của đồng chí Lương Chiến Công, từng là chiến sĩ CAND, hiện là Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu với “Hát về anh - người con của Tổ quốc”. Đặc biệt ca khúc “Bình yên nơi biên cương” đã đoạt Giải A - Giải thưởng của Bộ Công an về đề tài CAND nhân dịp kỷ niệm 75 năm Ngày truyền thống CAND và 15 năm Ngày hội “Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc”.
Mỗi ca khúc về lực lượng CAND của nhạc sĩ Tô Văn là một nét vẽ, một gam màu trong bức tranh đa sắc màu về lực lượng với biết bao tình cảm thiết tha, mặn nồng. Ca khúc “Bình yên nơi biên cương” ca ngợi người chiến sĩ Công an xã gắn bó máu thịt với dân bản với ca từ gần gũi, mộc mạc, chân tình. Điều đáng nói là ca khúc ra đời khi Bộ Công an chưa có chủ trương đưa Công an chính quy về xã. Rồi ca khúc “Công an Lai Châu vì bình yên cuộc sống” như câu chuyện về người chiến sĩ CAND ngày đêm đối diện với bao hiểm nguy để bảo vệ bình yên cho quê hương đất nước. Biết bao hy sinh thầm lặng của họ vì nhân dân phục vụ, “có những chiến công đi vào trang sách em thơ, có những chiến công đánh đổi bằng xương máu”.
Đặc biệt trong chương trình “Giai điệu bình yên” số tháng 3 trên sóng ANTV vừa qua, khán giả đã lặng người khi ca khúc “Lặng lẽ xanh” của anh được vang lên qua giọng hát truyền cảm của ca sĩ Viết Danh: “Ai qua rừng Tây Bắc chiều nay/ Nhẹ bước thôi bạn tôi vừa ngã xuống/ Sau chuyên án cơn mưa chiều rớt vội/ Rừng Tây Bắc xanh lại thêm xanh…”. Cảm động hơn nữa khi anh chia sẻ về hoàn cảnh ra đời của ca khúc này. Đó là nỗi lòng, là tình cảm của tác giả thơ, Đại tá Phạm Hải Đăng gửi đến người bạn chiến đấu - Trung úy, Anh hùng LLVTND Phạm Văn Cường - người đã hy sinh anh dũng trong trận đánh án với tội phạm ma túy tại cửa khẩu Tây Trang cách đây hơn 20 năm. Trong bài có những câu hát đã trở thành chân lý của lực lượng CAND: “Người chiến sĩ lấy hạnh phúc của dân làm lẽ sống/ Có quản chi sương gió với dặm trường”.
“Đưa thơ vào nhạc” với 8 khổ thơ nhưng gói gọn vào trong 18 câu hát mà vẫn giữ được hồn cốt của ca khúc khiến Đại tá Phạm Hải Đăng phải thốt lên: “Cái tài của Tô Văn là đã chuyển tải nguyên vẹn “linh hồn” của tác phẩm mà không mất đi một chữ nào”. Đại tá Phạm Hải Đăng khẳng định: “Màu xanh trong ca khúc chính là màu xanh của tuổi trẻ CAND với sự nghiệp giữ gìn an ninh trật tự và an toàn xã hội. Đó chính là mục tiêu, là lý tưởng sống của chúng tôi và thật may mắn đã được nhạc sĩ Tô Văn chuyển tải qua những nốt nhạc. Nhạc sĩ Tô Văn là người cống hiến cho nghệ thuật bằng trái tim nhân hậu, bằng cách làm việc chuyên nghiệp. Anh ấy có cách diễn tả trong âm nhạc rất gần gũi, dễ gần và đầy tính nhân văn sâu sắc”.
Những hy sinh của lực lượng CAND khó nói hết bằng lời
Nhạc sĩ Tô Văn cho biết, như trong bài hát “Lặng lẽ xanh”, “Tây Bắc chưa bao giờ yên ả” và người chiến sĩ CAND nơi đây luôn phải “căng mình” trong cuộc chiến đầy cam go, thử thách và phải đối diện với những hy sinh bất cứ lúc nào. Dẫu vậy họ vẫn sắt son một niềm tin, chung một lý tưởng: “Tây Bắc gian nan màu áo xanh lặng lẽ/ Khi ta đi cho đời xanh bao la”. Đặc biệt gần đây Đề án 245 của tỉnh (xây 1.062 ngôi nhà cho nhân dân 14 xã thuộc huyện Mường Tè trong thời gian ngắn ngủi 3 tháng, lại vào mùa mưa), trong đó lực lượng Công an làm nòng cốt thực hiện đã làm anh hết sức cảm động.
Là người ngoài ngành nhưng nhạc sĩ Tô Văn bảo, đó chưa hẳn đã là bất lợi bởi khi đó anh có những góc nhìn khác về người trong cuộc. Và nhắc đến người chiến sĩ Công an, con tim anh luôn rộn ràng, xốn xang, tràn đầy niềm xúc cảm và mong muốn chuyển tải qua những nốt nhạc.
