Nhạc sĩ, NSƯT Nguyễn Quang Hưng: Không giẫm vào chân mình

Tôi biết đến Nguyễn Quang Hưng qua lời giới thiệu của nhạc sĩ, nhà nghiên cứu phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long: “Hưng là nhạc sĩ có tài”. Hẳn nhiên là vậy, anh vốn dĩ là người theo học đàn bầu nhưng lại sớm bộc lộ khả năng sáng tác và đạo diễn âm nhạc cho phim “Ma làng” của đạo diễn Nguyễn Hữu Phần...

37 tuổi được phong danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú (NSƯT), là người sáng tác nhạc cho 3 bộ phim đình đám của điện ảnh Việt: “Ma làng”, “Gió làng Kình”, “Thương nhớ ở ai”... đó là vài “thành tích” mà người ta biết đến Nguyễn Quang Hưng - một gương mặt nghệ sĩ 8X với khát khao cháy bỏng là được “thổi làn gió mới” vào âm nhạc dân tộc, để công chúng và đặc biệt là giới trẻ không quay lưng với giá trị truyền thống của cha ông để lại.

Dám đương đầu với thử thách

Tôi biết đến Nguyễn Quang Hưng qua lời giới thiệu của nhạc sĩ, nhà nghiên cứu phê bình âm nhạc Nguyễn Quang Long: “Hưng là nhạc sĩ có tài”. Hẳn nhiên là vậy, anh vốn dĩ là người theo học đàn bầu nhưng lại sớm bộc lộ khả năng sáng tác và đạo diễn âm nhạc cho phim “Ma làng” của đạo diễn Nguyễn Hữu Phần khi còn đang là sinh viên Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.

Rồi người ta lại thấy anh chững chạc trong vai trò Giám đốc âm nhạc cho nhiều đêm nhạc thu hút được sự quan tâm của giới truyền thông và người yêu nhạc Hà thành, như show “Khúc ru tình yêu”, “Nụ cười mắt lá”, đêm nhạc nhạc sĩ Lam Phương và đặc biệt là “Bài ca tình yêu”.

Nhạc sĩ, NSƯT Nguyễn Quang Hưng trong buổi họp báo cho đêm nhạc “Bài ca tình yêu”.
Nhạc sĩ, NSƯT Nguyễn Quang Hưng trong buổi họp báo cho đêm nhạc “Bài ca tình yêu”.

“Bài ca tình yêu” là đêm nhạc mà anh cùng hai người bạn, người đồng nghiệp thân thiết là ca sĩ, nhạc sĩ Đinh Mạnh Ninh và nhạc sĩ Thành Vương cùng bắt tay nhau thực hiện với mong muốn mang tới cho khán giả một đêm thưởng thức trọn vẹn cảm xúc thăng hoa với những bản nhạc từ trữ tình tới sôi động theo nhiều phong cách và nhiều thể loại âm nhạc khác nhau như: Pop, Balatte, Swing hay Funky, Hiphop, dân gian.

Thật vậy, nếu được xem trực tiếp tại đêm nhạc mới thấy các tác phẩm được dàn dựng, phối khí rất kỹ lưỡng và công phu. Sau sự thành công của đêm nhạc, anh đang ấp ủ nhiều dự án âm nhạc khác trong năm 2020, trong đó có việc tổ chức và giới thiệu thêm nhiều tác phẩm mới cùng các nhạc sỹ trẻ khác có cùng “gu” âm nhạc trong một không gian vừa phải và ấm cúng.

Từ khi được quen biết và theo dõi quá trình hoạt động nghệ thuật của anh, tôi mới thấy được sự đam mê, tâm huyết, dấn thân, đôi khi là sự liều lĩnh và táo bạo trong người nhạc sĩ thành Nam. Điều đó thể hiện rõ nhất khi anh nhận lời làm đạo diễn âm nhạc cho bộ phim “Thương nhớ ở ai” của đạo diễn Lưu Trọng Ninh và Bùi Thọ Thịnh. Bởi theo yêu cầu của đạo diễn phim thì chất liệu âm nhạc dân gian sử dụng quá nhiều và nếu không phải là người say mê âm nhạc dân tộc thì khó có thể làm tốt được phần việc quan trọng này.

Trong phim có những đoạn nhạc kéo dài đến 8 - 9 phút, có thể nói đây là kỷ lục về thời gian âm nhạc trong một bộ phim Việt. Anh từng vui mừng chia sẻ: “Mỗi người có một cách khác nhau nhưng theo tôi, trong cuộc chơi phải có sự dám chơi, dám hy sinh và đương nhiên tiền bạc phải được gạt sang một bên. Khi bộ phim hoàn thành, ê kíp đã dành cho nhau cái ôm, cái bắt tay, những lời cảm ơn và tôi nghĩ mình đã để lại giá trị khác ngoài việc kiếm tiền”.

Làm nghệ thuật sợ nhất là dẫm vào chân mình, Hưng từng nói thế với tôi. Bởi sau “cái bóng” quá lớn của bộ phim “Thương nhớ ở ai”, 2 năm trở lại đây anh chưa nhận lời tham gia làm âm nhạc cho bất kỳ bộ phim nào. Là người làm nhạc cho phim, anh cho rằng đây luôn là thử thách với bất kỳ nhạc sĩ nào.

Theo anh thì mỗi bộ phim đều mang đến nhiều cung bậc cảm xúc của nhân vật vì thế khi hòa âm cho phim cũng chính là mình được tiếp nhận đa cảm xúc, thế nên mỗi hình tượng nhân vật đều phải có tuyến âm nhạc mang cá tính riêng. Mặt khác, khi viết ca khúc cho phim thì người nhạc sĩ cũng phải hiểu thấu được nội dung phim để cô đọng trong một ca khúc mang tính khái quát tính chất của phim.

Vì thế mà khi bộ phim được phát sóng và giành được những giải thưởng điện ảnh danh giá, đạo diễn Bùi Thọ Thịnh đã tiết lộ: “Thương nhớ ở ai” là bộ phim cực khó làm âm nhạc vì sử dụng nhiều chất liệu âm nhạc của Đồng bằng Bắc Bộ như: ca trù, chầu văn, chèo, xẩm, quan họ, hát ru... nhưng nhạc sĩ Nguyễn Quang Hưng dám đương đầu với thử thách và đã thành công”.

Trọng trách lớn hơn

Sau khi được Nhà nước phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú vào cuối năm 2019, nhạc sĩ Nguyễn Quang Hưng càng thấy trọng trách trên vai mình lớn hơn. Anh luôn tự dặn mình phải thật cố gắng trong những mảng âm nhạc đã và đang làm, như: biểu diễn, sáng tác và hòa âm. Cùng với đó, anh luôn update (cập nhật) xu hướng âm nhạc hiện đại để không cảm thấy hụt hơi trước nhu cầu của công chúng.

Theo dõi trên trang cá nhân Facebook của anh thì thấy anh vẫn thường xuyên tham gia phối khí cho các bản nhạc (cả cũ và mới) với mong muốn “thổi” vào đó “luồng gió mới”, hấp dẫn hơn, mới mẻ hơn để thu hút công chúng, đặc biệt là giới trẻ. Đây là công việc mà anh vô cùng yêu thích, bởi trong quá trình tìm tòi, học hỏi đã giúp anh tìm thêm được cảm xúc mới mẻ, sáng tạo theo cách của riêng mình để cho ra những bản nhạc ưng ý.

Nhạc sĩ, NSƯT Nguyễn Quang Hưng say sưa biểu diễn trong đêm nhạc “Khúc ru thời gian”.
Nhạc sĩ, NSƯT Nguyễn Quang Hưng say sưa biểu diễn trong đêm nhạc “Khúc ru thời gian”.

Là một nghệ sĩ trẻ năng động bắt kịp với xu thế công nghệ, anh cũng đã mạnh dạn xây dựng trang web hocdanbau.vn với mong muốn giúp nhiều người có thể tiếp cận và thỏa mãn đam mê với cây đàn bầu.

Các bài giảng của anh đều được soạn chi tiết và hướng dẫn tỉ mỉ cho các bạn mới chơi có thể tiếp cận ngay với cây đàn và những bài học một cách dễ dàng nhất. Khi mọi người còn đang nghi ngại về hiệu quả của việc dạy đàn bầu online thì anh quả quyết: “Có thể nói học trực tuyến thì học viên sẽ cảm thấy đôi chút khó khăn ban đầu nhưng không có nghĩa là họ không thể học tốt. Nếu tập trung thì các bài giảng bạn đều có thể tiếp cận thuận lợi”.

Tuy nhiên bên cạnh việc thầy dạy thì bản thân người học phải không ngừng cố gắng, nỗ lực. Anh bộc bạch: “Muốn là nghệ sĩ thành công thì phải có đam mê chơi nhạc, đặc biệt trong bộ môn đàn bầu thì phải rất chăm chỉ tập luyện và lắng nghe nhiều những tác phẩm của các nghệ sĩ thành danh để rút ra cái hay cho bản thân.

Ngoài ra bạn phải học tốt các môn về ký, xướng âm, nó sẽ giúp bạn có được cảm nhận về cao độ tốt, thêm vào đó đương nhiên bạn phải có được khả năng cảm thụ âm nhạc tốt. Đương nhiên, điều này thì do trời phú cho mỗi người một lượng khác nhau”.

Là người nhiều năm tham gia đào tạo đàn bầu, anh còn nhiều trăn trở, suy tư về chất lượng bài giảng của bộ môn này trong nhà trường hiện nay. Với “con mắt sư phạm” của mình, anh cho rằng, những tác phẩm viết cho cây đàn bầu nói riêng và cho âm nhạc truyền thống nói chung trong nhà trường hiện nay là quá ít. Hầu hết sinh viên học các bài đã cũ trong thời gian dài, có ít các nhạc sĩ để tâm viết cho các cây đàn truyền thống, trong đó có cây đàn bầu.

Có thể nói suốt hơn 20 năm đam mê, đắm đuối và sáng tạo theo cách của riêng mình, Nguyễn Quang Hưng giờ đây đang tràn đầy năng lượng và niềm tin trên con đường âm nhạc phía trước. Vậy nhưng, để có thành công như ngày hôm nay, anh cũng không quên nhắc đến hậu phương là tổ ấm nhỏ bé của mình.

Anh từng tự hào chia sẻ, người vợ và hai con luôn rất hâm mộ chồng/bố. Mỗi lần vợ con thấy chồng/bố trên sóng truyền hình thì các thành viên đều hứng thú và chăm chú theo dõi, điều đó làm anh cảm thấy thực sự hạnh phúc. Còn riêng cậu con trai của anh thì rất lo cho bố vì mỗi lần bố làm việc không được nghỉ ngơi, đặc biệt là buổi tối bạn ấy hay quanh quẩn bên bố và động viên: “Hôm nay ba có được ngủ không?”.

Thực sự câu nói của con nhỏ biết quan tâm bố làm anh thấy ấm lòng, tăng thêm động lực cho anh, dù công việc của anh nhiều khi mệt mỏi và vắt kiệt sức lực.

Ngô Khiêm

Các tin khác

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Cố họa sĩ Trần Nguyên Dũng: Trong thế giới của ký ức

Khi còn ở dương thế, Trần Nguyên Dũng là một họa sĩ trầm lặng, luôn là người lắng nghe trong mọi cuộc vui. Tại triển lãm “Những ngày thảnh thơi”, hội họa sẽ kể những câu chuyện về thế giới nội tâm đầy sắc màu của ông...

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Họa sĩ Tạ Tỵ Với chiếc đũa thần màu nhiệm

Tôi thực sự ngạc nhiên khi đọc được bút tích của họa sĩ Tạ Tỵ (1921-2004) để lại với đề từ sâu sắc rằng: “Nghệ thuật là cao quý. Người làm ra nghệ thuật đã cao quý. Người thưởng ngoạn nghệ thuật còn cao quý hơn” (trích “Tạ Tỵ- Dấu ấn sáng tạo” - NXB Hội Nhà văn-2019). Họa sĩ cần người xem luôn thấu hiểu và đồng hành sáng tạo cùng nghệ sĩ. Bởi lẽ, ông chính là người khởi đầu cho dòng tranh Lập thể vào đầu thập niên 50 (thế kỷ 20) nhưng đầy gian nan.