Nhạc sĩ Dân Huyền và kỷ niệm về những bài báo được Bác Hồ đọc

Theo lời kể của nhạc sĩ Dân Huyền, những năm 60 của thế kỷ trước, Nhà máy ô tô 1- 5 ở số 18 Phố Phan Chu Trinh, Hà Nội (hiện nay là trụ sở của Bộ Tài chính), là một đơn vị nổi tiếng về “Giải phóng xe nhanh vì miền Nam ruột thịt”. Đây cũng là đơn vị dẫn đầu về phong trào học bổ túc văn hóa của ngành Giáo dục Thủ đô; một đơn vị “Chăm làm ham học” của Cục Cơ khí, Bộ Giao thông vận tải được các báo thường xuyên tuyên truyền. Và đặc biệt là được Hồ Chủ tịch đến thăm năm 1963.

Phát huy nghề nghiệp Tuyên huấn, thời gian này nhạc sĩ Dân Huyền hay viết tin, bài cho các báo như Nhân dân, Thủ đô Hà Nội, Lao động, Phụ nữ Việt Nam, Giao thông vận tải… Sau tết 1966, Ban biên tập Báo Thủ đô Hà Nội (nay là Báo Hà Nội mới) có trao đổi muốn ông viết bài chung về thành tích “Chăm làm ham học” ấy và các điển hình trong phong trào Bổ túc văn hóa. Tòa soạn sẽ dành trọn cho cả trang 4 để nói về nhà máy ô tô 1/5.

Sau khi viết xong bài giới thiệu thành tích chung của nhà máy, nhạc sĩ Dân Huyền đến các phân xưởng để tìm hiểu những điển hình đã kết hợp được công việc sản xuất và học tập. Ông chọn bác Võ Chiến Thắng (45 tuổi, thợ nhiệt luyện) và chị Trần Thị Bé (24 tuổi, thợ tiện) để viết. Muốn cho phong phú trang báo, ông quyết định viết thành truyện tranh minh họa bằng thơ lục bát tấm gương chị Trần Thị Bé và nhờ anh Nguyễn Y là thợ máy có năng khiếu vẽ tranh thể hiện những tranh truyện cùng với các đoạn thơ của mình.

Nhạc sĩ Dân Huyền gặp lại nhân vật trong bài báo năm xưa.
Nhạc sĩ Dân Huyền gặp lại nhân vật trong bài báo năm xưa.

Hoàn thành cả trang báo, nhạc sĩ Dân Huyền đưa đến Tòa soạn. Các anh chị ở Báo Thủ đô Hà Nội rất ưng ý. Tuy nhiên về truyện thơ bằng tranh “Tên Bé - Chí lớn” anh Nguyễn Y vẽ còn “nghiệp dư” nên Tòa soạn giao cho họa sĩ Lê Văn Hiệp (người của Báo) chỉnh sửa lại cho đẹp hơn về hình vẽ. Riêng bài “Bác Thắng học giỏi” tòa soạn muốn đổi tên tác giả, ông liền lấy tên vợ là Nguyên Đào thay vào. Trong niềm vui chung của nhà máy, có niềm vui riêng, bởi Tòa soạn như đúng hẹn đã dành cả trang 4 Báo Thủ đô Hà Nội số ra ngày 23/4/1966 viết về nhà máy và các gương điển hình người thợ.

Trước đó, trên số báo Thủ đô  Hà Nội ra ngày 15/2/1966, nhạc sĩ Dân Huyền cũng có viết một bài “Đôi vợ chồng tận tụy” nói về ông Trần Thiện Liêm và bà Nguyễn Thị Qùy đã hết lòng vì công việc chung, không quản khó khăn vất vả và đạt được danh hiệu tiên tiến xuất sắc trong phong trào thi đua “Vì miền Nam ruột thịt” của nhà máy.

Ngày 15/5/1966 nhạc sĩ Dân Huyền vui mừng nhận được tin từ Bộ Giao thông vận tải và UBND thành phố Hà Nội báo tin “…Đọc báo "Thủ đô Hà Nội" thấy tin chị Trần Thị Bé 24 tuổi, thợ tiện nhà máy ô tô 1-5 đã có thành tích sản xuất và học tập - Hồ Chủ tịch chỉ thị cho chúng tôi gửi tặng chị Trần Thị Bé huy hiệu của Người…”. Những nhân vật của bài báo như ông Liêm, bà Qùy và ông Thắng cũng có nội dung công văn tương tự của Văn Phòng Phủ Chủ tịch do ông Cù Văn Chước ký.

Nhạc sĩ Dân Huyền chia sẻ, ông vô cùng vinh dự khi 3 bài báo của mình đều được Hồ Chủ tịch đọc và có hình thức khen thưởng kèm theo. Ông thật sự vui lây cùng ông Liêm bà Qùy, ông Thắng, chị Bé. Với ông, chính thành tích của họ mới giúp ông có được những bài báo ấy.

Niềm vui trên “báo giấy” đã "dắt mối" cho nhạc sĩ Dân Huyền về với “báo nói” - Đài Tiếng nói Việt Nam. Hình ảnh của Bác Hồ kính yêu, sự giản dị, gần gũi của Người đã giúp ông sáng tạo nên các tác phẩm âm nhạc như: "Bên Lăng Bác Hồ", "Bác để tình thương cho chúng con", "Khóm trúc Bác Hồ", "Nhớ hội Làng Sen"… Ngoài ra là một số bài báo giới thiệu các tác giả, tác phẩm, các nghệ sĩ về văn học nghệ thuật.

Điều đặc biệt là gần đây, nhạc sĩ Dân Huyền mới liên hệ được với chị Trần Thị Bé năm nào, nay đã 75 tuổi ở khu tập thể 34 A, Trần Phú, Hà Nội. Bà vẫn khỏe và đưa cho ông xem lại bài báo ông viết về mình, huy hiệu của Hồ Chủ tịch tặng và Công văn của Văn phòng Phủ Chủ tịch, do ông Cù Văn Chước ký ngày 2/5/1966. Qua bà Bé, nhạc sĩ mới hay tin ông Thắng, ông Liêm, bà Qùy không còn nữa. Nửa thế kỷ mới gặp lại nhau cứ xen lẫn vui, buồn…

Với nhạc sĩ Dân Huyền, có được những bài báo về “Người tốt việc tốt” mà Hồ Chủ tịch đã đọc và thưởng huy hiệu của Người cho các cá nhân trong các bài báo - đó là một kỷ niệm đẹp trong cuộc đời làm báo của mình.

Tuấn Phong

Các tin khác

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Cảm thức vũ trụ của người xưa trong truyền thuyết thời Hùng Vương

Truyền thuyết thời Hùng Vương là tấm bản đồ tư duy vũ trụ quan độc đáo của người Việt cổ. Người xưa nghĩ về trời đất, về sự sống bằng những câu chuyện kể sinh động. Họ quan niệm vạn vật đều có linh hồn, sống và chết chỉ là một sự chuyển hóa. Và con người luôn ở vị trí trung tâm, vừa kiến tạo vừa gìn giữ sự hài hòa với thiên nhiên.

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Sách lá - kho tri thức quý của người Khmer

Cũng như các dân tộc khác trên thế giới, từ xa xưa người Khmer ở Nam Bộ đã biết cách khắc chữ trên đá, các nguyên liệu khác để ghi chép kinh nghiệm sống, tri thức các lĩnh vực sản xuất, văn hóa, lời dăn dạy của tín ngưỡng, tôn giáo cho thế hệ sau...

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Đánh thức khát vọng sáng tạo của tuổi trẻ

Mạng xã hội bàn tán về đề thi THPT môn Ngữ văn, về câu 1 viết đoạn văn nghị luận xã hội. “Nước Mỹ có Steve Jobs, Mark Zuckerberg, Elon Musk... với những phát minh công nghệ góp phần làm thay đổi thế giới. Từ gợi dẫn trên, với tư cách người trẻ, anh/chị hãy viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) trả lời câu hỏi: Làm thế nào để có những “Steve Jobs Việt Nam”?

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Sống động dấu tích kẻ Mơ

Thăng Long xưa được gắn với từ Kẻ Chợ (“Kẻ” là từ chung chỉ một vùng đất và dân cư trù phú). Kinh đô lại có nhiều kẻ nhỏ, như: Kẻ Vẽ, kẻ Mơ, kẻ Chèm, Kẻ Mọc, Kẻ Cót... Từ xưa, phía đông nam thành Thăng Long là một vùng đất rộng lớn có tên là Cổ Mai (tên nôm là Kẻ Mơ), bao gồm các làng Hoàng Mai, Tương Mai, Mai Động, Hồng Mai. Đến đời Tự Đức (1848 - 1883), vì kỵ húy nên đổi Hồng Mai thành Bạch Mai.

Trăm năm chợ “chảnh”

Trăm năm chợ “chảnh”

Trong ký ức của thị dân Sài thành có một khu vực đặc biệt mà hễ nhắc đến nó, người ta nhớ ngay đến ngôi chợ bao đời mang danh chợ “chảnh”. Đến năm 2026 này, ngôi “chợ nhà giàu” ấy đã bước sang tuổi 100.

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Sáng tạo như một hành vi vũ trụ

Một buổi sáng tháng 9 năm 2015, các máy dò LIGO ghi nhận tiếng của hai hố đen sáp nhập từ 1,3 tỷ năm ánh sáng. Sự kiện ấy chứng minh rằng vũ trụ vận hành bằng những dao động vô hình, khác hẳn với những khối vật chất rắn chắc.

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Những địa danh bất tử trong bài thơ Tây Tiến

Khu Di tích lịch sử lưu niệm Trung đoàn 52 Tây Tiến được xây dựng trên đồi Nà Bó, phường Mộc Châu, tỉnh Sơn La. Từ khi khánh thành năm 2016 đến nay, nơi đây đã trở thành điểm đến tham quan, tri ân, tưởng nhớ đến những người lính năm xưa đã ngã xuống vì Tổ quốc...

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Xôn xao mái phố phía đông kinh thành

Cuối thế kỷ XIX, người Pháp phá dỡ bức tường thành phía Đông thành Thăng Long, và lấp đi con hào chạy dọc tường thành, tạo ra một con đường mới dài hơn 1.200m, chính là phố Phùng Hưng (Hà Nội) ngày nay.