Nhạc sĩ Dân Huyền và kỷ niệm về những bài báo được Bác Hồ đọc

Theo lời kể của nhạc sĩ Dân Huyền, những năm 60 của thế kỷ trước, Nhà máy ô tô 1- 5 ở số 18 Phố Phan Chu Trinh, Hà Nội (hiện nay là trụ sở của Bộ Tài chính), là một đơn vị nổi tiếng về “Giải phóng xe nhanh vì miền Nam ruột thịt”. Đây cũng là đơn vị dẫn đầu về phong trào học bổ túc văn hóa của ngành Giáo dục Thủ đô; một đơn vị “Chăm làm ham học” của Cục Cơ khí, Bộ Giao thông vận tải được các báo thường xuyên tuyên truyền. Và đặc biệt là được Hồ Chủ tịch đến thăm năm 1963.

Phát huy nghề nghiệp Tuyên huấn, thời gian này nhạc sĩ Dân Huyền hay viết tin, bài cho các báo như Nhân dân, Thủ đô Hà Nội, Lao động, Phụ nữ Việt Nam, Giao thông vận tải… Sau tết 1966, Ban biên tập Báo Thủ đô Hà Nội (nay là Báo Hà Nội mới) có trao đổi muốn ông viết bài chung về thành tích “Chăm làm ham học” ấy và các điển hình trong phong trào Bổ túc văn hóa. Tòa soạn sẽ dành trọn cho cả trang 4 để nói về nhà máy ô tô 1/5.

Sau khi viết xong bài giới thiệu thành tích chung của nhà máy, nhạc sĩ Dân Huyền đến các phân xưởng để tìm hiểu những điển hình đã kết hợp được công việc sản xuất và học tập. Ông chọn bác Võ Chiến Thắng (45 tuổi, thợ nhiệt luyện) và chị Trần Thị Bé (24 tuổi, thợ tiện) để viết. Muốn cho phong phú trang báo, ông quyết định viết thành truyện tranh minh họa bằng thơ lục bát tấm gương chị Trần Thị Bé và nhờ anh Nguyễn Y là thợ máy có năng khiếu vẽ tranh thể hiện những tranh truyện cùng với các đoạn thơ của mình.

Nhạc sĩ Dân Huyền gặp lại nhân vật trong bài báo năm xưa.
Nhạc sĩ Dân Huyền gặp lại nhân vật trong bài báo năm xưa.

Hoàn thành cả trang báo, nhạc sĩ Dân Huyền đưa đến Tòa soạn. Các anh chị ở Báo Thủ đô Hà Nội rất ưng ý. Tuy nhiên về truyện thơ bằng tranh “Tên Bé - Chí lớn” anh Nguyễn Y vẽ còn “nghiệp dư” nên Tòa soạn giao cho họa sĩ Lê Văn Hiệp (người của Báo) chỉnh sửa lại cho đẹp hơn về hình vẽ. Riêng bài “Bác Thắng học giỏi” tòa soạn muốn đổi tên tác giả, ông liền lấy tên vợ là Nguyên Đào thay vào. Trong niềm vui chung của nhà máy, có niềm vui riêng, bởi Tòa soạn như đúng hẹn đã dành cả trang 4 Báo Thủ đô Hà Nội số ra ngày 23/4/1966 viết về nhà máy và các gương điển hình người thợ.

Trước đó, trên số báo Thủ đô  Hà Nội ra ngày 15/2/1966, nhạc sĩ Dân Huyền cũng có viết một bài “Đôi vợ chồng tận tụy” nói về ông Trần Thiện Liêm và bà Nguyễn Thị Qùy đã hết lòng vì công việc chung, không quản khó khăn vất vả và đạt được danh hiệu tiên tiến xuất sắc trong phong trào thi đua “Vì miền Nam ruột thịt” của nhà máy.

Ngày 15/5/1966 nhạc sĩ Dân Huyền vui mừng nhận được tin từ Bộ Giao thông vận tải và UBND thành phố Hà Nội báo tin “…Đọc báo "Thủ đô Hà Nội" thấy tin chị Trần Thị Bé 24 tuổi, thợ tiện nhà máy ô tô 1-5 đã có thành tích sản xuất và học tập - Hồ Chủ tịch chỉ thị cho chúng tôi gửi tặng chị Trần Thị Bé huy hiệu của Người…”. Những nhân vật của bài báo như ông Liêm, bà Qùy và ông Thắng cũng có nội dung công văn tương tự của Văn Phòng Phủ Chủ tịch do ông Cù Văn Chước ký.

Nhạc sĩ Dân Huyền chia sẻ, ông vô cùng vinh dự khi 3 bài báo của mình đều được Hồ Chủ tịch đọc và có hình thức khen thưởng kèm theo. Ông thật sự vui lây cùng ông Liêm bà Qùy, ông Thắng, chị Bé. Với ông, chính thành tích của họ mới giúp ông có được những bài báo ấy.

Niềm vui trên “báo giấy” đã "dắt mối" cho nhạc sĩ Dân Huyền về với “báo nói” - Đài Tiếng nói Việt Nam. Hình ảnh của Bác Hồ kính yêu, sự giản dị, gần gũi của Người đã giúp ông sáng tạo nên các tác phẩm âm nhạc như: "Bên Lăng Bác Hồ", "Bác để tình thương cho chúng con", "Khóm trúc Bác Hồ", "Nhớ hội Làng Sen"… Ngoài ra là một số bài báo giới thiệu các tác giả, tác phẩm, các nghệ sĩ về văn học nghệ thuật.

Điều đặc biệt là gần đây, nhạc sĩ Dân Huyền mới liên hệ được với chị Trần Thị Bé năm nào, nay đã 75 tuổi ở khu tập thể 34 A, Trần Phú, Hà Nội. Bà vẫn khỏe và đưa cho ông xem lại bài báo ông viết về mình, huy hiệu của Hồ Chủ tịch tặng và Công văn của Văn phòng Phủ Chủ tịch, do ông Cù Văn Chước ký ngày 2/5/1966. Qua bà Bé, nhạc sĩ mới hay tin ông Thắng, ông Liêm, bà Qùy không còn nữa. Nửa thế kỷ mới gặp lại nhau cứ xen lẫn vui, buồn…

Với nhạc sĩ Dân Huyền, có được những bài báo về “Người tốt việc tốt” mà Hồ Chủ tịch đã đọc và thưởng huy hiệu của Người cho các cá nhân trong các bài báo - đó là một kỷ niệm đẹp trong cuộc đời làm báo của mình.

Tuấn Phong

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.