Nhà văn Nguyễn Tuân “Mời tiệc” thợ sửa morát

Năm 1944-1946, khi ấy nhà thơ Yên Huy đang là anh thợ sửa morát cho Nhà xuất bản Quốc Văn. Chủ nhà xuất bản này là Lê Ngọc Vũ. Ông Vũ vốn là chủ hiệu thuốc "Thượng Đức" ở phố Nhà Chung (Hà Nội), sau còn là chủ Báo Dân mới.

Làm việc ở đây, nhà thơ Yên Huy kiêm rất nhiều công việc: kế toán, đánh máy, sửa morát, nhà in... Nhờ công việc này mà Yên Huy được tiếp xúc với rất nhiều nhà văn, nhà báo nổi tiếng ở đất Hà Thành! Trong đó có kỷ niệm sâu sắc với nhà văn Nguyễn Tuân.

Năm 1946, Nguyễn Tuân xuất bản tập truyện "Chùa Đàn". Khi bản thảo mang đến nhà xuất bản, Yên Huy được Nguyễn Tuân tin cậy và giao cho việc sửa bản in thử. Hôm đến nhà in lấy sách về còn thơm mùi mực - nhà văn đọc hết lượt. Đọc xong, Nguyễn Tuân nghĩ ngay đến anh thợ sửa morát, và đi tìm gặp bằng được Yên Huy. Ông bắt tay Huy thật chặt, giọng phấn chấn: "Ông sửa morát cừ lắm, không sai sót một dấu phẩy, dấu chấm nào. Lại còn chiều ý tôi, bỏ đứt cái dấu sắc mà tôi coi là thừa trên những từ như: "bat ngat", "man mac"... Cảm ơn, rất cảm ơn!.

Không chỉ bày tỏ lòng cảm ơn bằng những lời chân tình, Nguyễn Tuân còn mời "anh thợ nhà in" đi nghe hát ca trù còn gọi là hát ả đào cùng các văn sĩ nổi tiếng - bạn văn của Nguyễn Tuân ở Cống Trắng (Khâm Thiên). Hát ả đào thời ấy là thú sinh hoạt văn hóa dân tộc của giới thượng lưu ở Thủ đô. Điều bất ngờ và vô cùng thú vị là anh được thưởng thức giọng ca trù hòa nhịp tiếng đàn đáy của nghệ nhân và tiếng trống chầu đĩnh đạc, tài hoa của nhà văn Nguyễn Tuân.

Không lâu, ít ngày sau đó, vào một chiều thứ bẩy, Yên Huy lại nhận được một tấm danh thiếp của Nguyễn Tuân mời ông xuống nhà uống tra. Đến nơi, thấy Nguyễn Tuân tự tay pha trà đãi khách gần xa, chừng hơn chục người - trong đó có Yên Huy. Thật đáng ngại ... tuần trà vừa dứt, anh thanh niên người nhà Nguyễn Tuân, "bưng" lên một mâm cơm thịnh soạn. Nguyễn Tuân "tuyên bố lý do": "Đây là bữa cơm thân mật (đúng ra là một bữa tiệc sang trọng) ăn mừng tác phẩm "Chùa Đàn" hoàn thành. Lúc này, "anh thợ nhà in" cứ ngỡ mình đang trong mơ vậy. Có ngờ đâu một anh nhân viên quèn, nay được "yết kiến" và "chạm chén" với các bậc đàn anh tài ba trong giới văn nghệ sĩ, có cả hoạ sĩ Nguyễn Tiến Chung - người vẽ phụ bản cho tập sách. Yên Huy cố nhìn khắp lượt, xem ông chủ Nhà xuất bản Quốc văn nhưng không thấy! Chỉ có khách văn chương và họa sĩ, những người cùng "chiếu văn" với Nguyễn Tuân mà thôi. Sự ưu ái của Nguyễn Tuân dành cho Yên Huy khiến anh vô cùng cảm động, vinh dự và hạnh phúc.

Thường một cuốn sách "ra lò", tác giả tặng sách ông chủ nhà xuất bản, người biên tập, người vẽ bìa minh hoạ... Nhưng với nhà văn Nguyễn Tuân, anh thợ sửa morát cũng được tặng sách, cảm ơn, rồi lại được mời đi thưởng thức hát ả đào, dự tiệc chiều đãi như một "thượng khách". Cách cư xử nhân văn của nhà văn Nguyễn Tuân với "anh thợ nhà in", không phải nhà văn nào cũng có và thời bây giờ thì càng hiếm, các tác giả in xong, đến lấy sách về, dù có in đẹp, chuẩn xác, cốt lấy sách về là "phắn" một mạch, nghĩ gì đến thợ "vi tính" công nhân in ấn.

Lê Hồng Thiện

Các tin khác

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Làng Dục Tú (Đông Anh, Hà Nội) tên nôm là Kẻ Giếc, một xã đứng đầu tổng Dục Tú gồm 4 xã thuộc huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc, tức tỉnh Bắc Ninh (đầu thời kỳ nhà Nguyễn). Trong kháng chiến chống Pháp, cả 4 xã của Dục Tú được nhập thành một xã, thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh. Tháng 5/1961, Dục Tú trở thành đơn vị hành chính thuộc huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Đến Làng văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô, Hà Nội, du khách đặc biệt ấn tượng với một nghệ nhân có nước da rắn rỏi, mải miết với từng nan tre và các sản phẩm thủ công đặc sắc của người Cơ Tu.

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, giữa không gian hiện đại của miền nắng ấm phương Nam này vẫn còn đó những dấu tích trăm tuổi để nhắc nhớ thị dân về những giai đoạn lịch sử của vùng đất năng động, cởi mở, hào sảng và đầy trượng nghĩa.

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.