Nhà thơ Tú Mỡ sống vui

Nhà thơ Tú Mỡ làm thơ trào phúng nổi tiếng từ những năm 1930. Tập thơ trào phúng "Dòng nước ngược" của ông xuất bản năm 1936 đã được giải thưởng Tự lực văn đoàn. Thơ trào phúng của Tú Mỡ sắc sảo như lê, như mác, phỉ báng những tệ nạn xã hội thực dân phong kiến.

Trong giai đoạn chống Pháp - Mỹ, thơ ông cũng là một vũ khí sắc sảo không kém phần, dùng ngòi bút "đánh" Mỹ - ngụy với “Bút chiến đấu”.

Nhà thơ Tú Mỡ sống vui -0
Nhà thơ Tú Mỡ.

Nghe tên Tú Mỡ tưởng thân hình ông to béo "lắm mỡ" nên đặt bút danh Tú Mỡ, ngược lại, thân hình ông "cao dong dỏng, lại gầy gầy". Ông đặt bút danh Tú Mỡ cốt để nối nghiệp Tú Xương. Người ta bảo văn là người, người thế nào văn thế ấy, người hiền thì văn hiền. Nhưng với Tú Mỡ văn sắc sảo, tính nết thì hiền như đất, còn vui và hóm hỉnh nữa. Một lần, con gái nhà thơ thổi cơm vừa sống, vừa khê, bị bà Tú quở mắng. Tú Mỡ cứ bình thản, ngồi ăn uống ngon lành, còn ứng khẩu ngay câu thơ:

"Sống bùi nát, dẻo khê thơm
Đố ai nấu được nồi cơm ba mùi
"

Làm cả nhà phì cười, bà Tú cũng bớt giận. Tú Mỡ nhìn cô con gái nói: "Con nấu cơm thế này là chưa giỏi và còn thiếu vị bùi". Một lần khác, rang tôm bị lỡ tay nên cô đổ nhiều đường. Đến bữa ăn, nhìn những tôm bám đầy đường, Tú Mỡ vừa nhấm nháp vừa nhìn con gái "phê" khéo: "Con bé làm món mứt tôm thế mà giỏi".

Với các con là thế, đối với các cháu nội, ngoại, Tú Mỡ hiền như một ông tiên, ông có tới vài chục bài thơ viết về các cháu, dí dỏm, ngộ nghĩnh cũng hết chê. Tú Mỡ đã cho xuất bản cả một tập thơ "Ông và cháu" dày ngót trăm trang. Bài "Cái bút tăng gia" ông viết:

"Sớm sớm theo ông ra đồi
Tay nâng không nổi cái cuốc"
- "Cháu cũng tăng gia ông ơi"
- "Búp tăng gia gì? - Ông hỏi
Búp ta hóm hỉnh trả lời:
- "Ông ạ, cháu tăng gia chuối,
Cháu lại tăng gia cả... xôi".
Ông ngắm cháu ngoan loắt choắt,
Phủi tay hôn cháu, cả cười:
"Ông chịu con nhà láu thật!
Tăng gia toàn thứ thích xơi...".

Đọc đoạn thơ trên, ta thấy Tú Mỡ đã nhập vai "nhí", ở đây ngòi bút ông hồn nhiên hơn cả trẻ thơ. Đối với bạn già, cùng trang lứa, Tú Mỡ hết sức vui vẻ, ông đưa yếu tố hài, trào lộng vào thơ để rồi cùng bạn cười sảng khoái. Tháng 5/1976, Tú Mỡ chữa bệnh ở Bệnh viện Hữu Nghị, được tin Nguyễn Công Hoan nằm ở tầng trên, liền viết bài thơ "Gửi bác Hoan":

Bác nằm ngoại khoa ở tầng cao
Ta muốn thăm nhau chẳng lẽ nào.
Gối hạc thằng tôi còn lỏng lẻo
Mình văn của bác vẫn lao đao.
Tôi sai cháu gái lên thăm hỏi
Nó bảo: Ông Hoan đã bảnh bao.
Tốt lắm: cái già tai ác thật!
Nó không nể bác, chẳng từ ... tao.

                           Tháng 5/1976

Từ “tao” tưởng là "xấc" nhưng cũng rất bình đẳng. Hai ông xấp xỉ bằng tuổi nhau, lúc già vẫn xưng tao thì thật quá ư tếu táo như học trò. Tú Mỡ mất năm 1976. Nguyễn Công Hoan mất năm 1977, chắc giờ ở thế giới bên kia, hai ông vẫn "hài hước" với nhau như vậy, vui lắm!

Lê Hồng Thiện

Các tin khác

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Nhà văn, liệt sĩ Nam Cao Bên dòng Châu Giang lộng gió

Chúng tôi về thăm khu tưởng niệm nhà văn, liệt sĩ Nam Cao (1917-1951) đúng vào vụ chuối ngự chín rộ thơm phức. Nằm bên sông Châu, những cây đại quanh vườn ra hoa quanh năm trắng muốt. Khu tưởng niệm nhà văn Nam Cao (thành lập năm 2004) là một trong số ít địa chỉ văn chương được công nhận là Di tích cấp Quốc gia (2023). Đây là một quần thể di tích, gồm bảo tàng di sản văn học của Nam Cao, ngôi nhà Bá Kiến và dấu chứng lò gạch trong làng.

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Sao Khuê lấp lánh trời Dục Tú

Làng Dục Tú (Đông Anh, Hà Nội) tên nôm là Kẻ Giếc, một xã đứng đầu tổng Dục Tú gồm 4 xã thuộc huyện Đông Ngàn, phủ Từ Sơn, trấn Kinh Bắc, tức tỉnh Bắc Ninh (đầu thời kỳ nhà Nguyễn). Trong kháng chiến chống Pháp, cả 4 xã của Dục Tú được nhập thành một xã, thuộc huyện Từ Sơn, Bắc Ninh. Tháng 5/1961, Dục Tú trở thành đơn vị hành chính thuộc huyện Đông Anh, TP Hà Nội.

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Ðôi tay tài hoa của một nghệ nhân Cơ Tu

Đến Làng văn hóa - du lịch các dân tộc Việt Nam ở Đồng Mô, Hà Nội, du khách đặc biệt ấn tượng với một nghệ nhân có nước da rắn rỏi, mải miết với từng nan tre và các sản phẩm thủ công đặc sắc của người Cơ Tu.

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Dấu tích trăm tuổi, ta qua trăm buổi

Với hơn 300 năm hình thành và phát triển, giữa không gian hiện đại của miền nắng ấm phương Nam này vẫn còn đó những dấu tích trăm tuổi để nhắc nhớ thị dân về những giai đoạn lịch sử của vùng đất năng động, cởi mở, hào sảng và đầy trượng nghĩa.

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Phim kinh dị và cuộc đổi ngôi tại Hollywood

Từng là thời điểm “ăn nên làm ra” của các phim bom tấn, nhưng mùa hè năm nay đang cho thấy một diễn biến khác, khi các phim kinh dị mới là chủ lưu. Trong những tuần qua, 2 tác phẩm mới “Obsession” (tạm dịch: Ám ảnh kinh hoàng) và “Backrooms” (Thực thể quỷ quyệt) liên tiếp thay nhau đạt đỉnh phòng vé.

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Âm nhạc bay lên từ những cuộc tình

Từ nhỏ, nhạc sĩ Nguyễn Đình Phúc (1919-2001) bị bạn bè gắn biệt danh Phúc "Rỗ" hay Phúc "Khoèo". Mặt bị rỗ sau lần lên sởi, còn khuỷu tay trái bị trật vì một cú ngã bó thuốc mãi không khỏi, thế là cậu Phúc ngày ấy mang tật. Khi lớn lên, chàng Phúc biết rõ những khiếm khuyết của mình nhưng vẫn tỉnh bơ, vui vẻ sống với những khát vọng tuổi trẻ. Tới tuổi đôi mươi khi nghĩ đến chuyện yêu đương, mọi sự mới thành chuyện. Cũng lắm tình huống xảy ra bất ngờ.

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Nhớ thương mùa vối quê nhà

Sáng nay bất chợt nhìn lên cây vối trồng ở góc vườn cũng đã hơn chục năm kể từ khi mình xây ngôi nhà này. Thấy vối cựa mình thức giấc, tự bứng mình ra khỏi những trầm tư mùa cũ để thắp lên mùa hoa mới. Cả vòm cây như được khoác một tấm áo bông trắng ngà, nhẹ nhàng và xốp mịn. Hoa vối nở bung, tỏa ra những sợi nhụy dài thanh mảnh, rập rờn trong gió như vũ điệu chào đón bình minh. Tôi bỗng nhớ về những mùa vối quê nhà dẫu bây giờ đã là xa ngái...

Nụ cười Mai Đức Chung

Nụ cười Mai Đức Chung

Có lẽ, Anh hùng Lao động Mai Đức Chung là huấn luyện viên (HLV) bóng đá đặc biệt nhất mà tôi từng biết. Đặc biệt không chỉ bởi ông gắn với những hoàn cảnh đặc biệt, giành được nhiều thành tích đặc biệt, mà còn bởi nụ cười hiền từ của ông.

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Cây ô-liu mọc trên mảnh đất hòa bình

Có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, được trồng cách đây hàng nghìn năm, ô-liu là loại cây có sức sống đặc biệt bền bỉ, có thể sinh trưởng trên những vùng đất khô cằn, sỏi đá, chịu được nắng nóng, có thể sống tới cả ngàn năm. Người ta vẫn kể, dù đã bao cuộc chiến tranh đi qua, nhiều cây ô-liu cổ xưa ở Hy Lạp, Palestine, Italia đến nay vẫn ra hoa kết trái. Hình như càng khắc nghiệt, cây càng vững chãi.

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Thần tượng và phiên bản tốt nhất

Lâu nay, đã thấy ít người nhắc đến thần tượng của giới trẻ như giai đoạn trước. Có sự biến đổi nào chăng? Thật ra, không phải như thế mà bởi giới trẻ hôm nay có quá nhiều tấm gương, quá nhiều mục tiêu để phấn đấu. Từ tấm gương dũng cảm cứu người trong hoạn nạn đến tấm gương trong học tập, nghiên cứu, vượt lên nghịch cảnh... Đôi khi, chỉ cần người trẻ nhận ra một nhân vật tốt ngay chính ở khu phố, xóm, bản... của mình để học tập, phấn đấu theo đã là một tín hiệu tích cực trong xã hội. Thần tượng nào có xa vời!

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Điện ảnh Việt có cần nhiều hơn những câu chuyện ma?

Tin vui cho khán giả yêu thích môn nghệ thuật thứ 7. Cục Điện ảnh vừa lên tiếng khuyến khích sản xuất và phát hành những bộ phim giàu giá trị nhân văn, phản ánh đời sống xã hội và góp phần xây dựng con người Việt Nam phát triển toàn diện. Điều này đồng nghĩa với việc sau nhiều năm các nhà làm phim kiên trì "giáo dục" người xem bằng ma quỷ, vong nhập, xác sống, bùa ngải, nhà hoang, thẩm mỹ viện âm phủ, bệnh viện âm phủ, chung cư âm phủ và có lẽ trong tương lai không xa là cả trạm thu phí âm phủ, chúng ta đã chú trọng hơn đến xây dựng con người nhân văn.

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Hình ảnh làm nên linh hồn bài thơ

Trong sáng tác thơ, hình ảnh không chỉ là phương tiện trang trí cho câu thơ, mà là một trong những yếu tố cốt lõi làm nên tứ thơ, cảm xúc thơ và sức ám ảnh của bài thơ.

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Thực tế từ cuộc tọa đàm

Vừa qua, Hội Nhà văn TP Hồ Chí Minh đã tổ chức tọa đàm "Diện mạo văn chương ở đô thị quốc tế" trong khuôn khổ của trại sáng tác hằng năm. Sau sáp nhập, TP Hồ Chí Minh mở rộng không chỉ về địa giới hành chính, mà còn là sự hợp lưu của nhiều dòng chảy văn chương mang phong vị riêng biệt. Nhưng câu chuyện "diện mạo văn chương" thời kỷ nguyên số lại là câu chuyện chẳng hề dễ dàng.