Nhà thơ, nhà báo Nguyễn Thành Phong: Sống lâu mới biết...

Người ta bảo Thành Phong là kẻ đa tài, nào biên kịch điện ảnh, làm thơ, viết báo, từng đoạt Giải Báo chí quốc gia (2011) ở thể loại phóng sự - bút ký - điều tra; nào từng học Khoa Hóa Đại học Bách khoa Hà Nội; từng kinh qua các "lò tôi luyện": Quân đội, Công an; và bây giờ là Tổng biên tập tờ Lao Động - Xã hội. Kẻ đa tài Nguyễn Thành Phong coi nghề Tổng biên tập là một nghề nặng nhọc, làm báo cũng phải giàu cảm xúc như làm thơ, đồng thời ý thức rằng nếu quên mất thơ văn, kịch cọt, phim, truyện thì không còn là chính mình...

1.Người ta vẫn bảo rằng, trong cuộc sống thời bình, muốn biết bạn mình là người thế nào hãy đi với người đó một chuyến ra nước ngoài thì biết, chuyến đi càng xa, càng lâu và độ đắt đỏ, nguy hiểm càng lớn thì chân dung - tính cách người đó hiện ra càng rõ nét.

Nguyễn Thành Phong có tới hơn 20 chuyến đi nước ngoài với nhiều người, đi công tác vùng chiến sự có, du lịch tour có và đi theo kiểu Tây ba lô có… Những chuyến đi ấy, Nguyễn Thành Phong được tiếng là chu đáo, hào phóng. Những câu khen đại loại như: "Đoàn mà có Thành Phong thì nhất"; "Tay Phong chu đáo lắm, tôi đã đi với cậu ấy một lần, cậu ấy đảm hơn phụ nữ…".

Một trong những người nhận xét Thành Phong đáng tin nhất - đó là Tiến sĩ Phật học, nhà sư Thích Nữ Liên Quý người sống ở Ấn Độ, người coi việc giúp đỡ những đoàn nhà văn Việt Nam trong các chuyến thăm Ấn Độ như một việc cần phải làm trong cuộc đời tu tập của mình. Đoàn Nguyễn Thành Phong đi năm trước, chúng tôi sang năm sau...

Tu hành nên rất ít nói, ấy vậy mà tu sĩ Liên Quý mấy lần nhắc đến Nguyễn Thành Phong vẻ ngưỡng mộ và nể trọng: "Việc này có chú Phong thì ổn ngay… Chú Phong phóng khoáng, nhanh nhạy lắm, cái gì khó, chú nghĩ một lát là có giải pháp ngay… Chú không nề hà việc chi cả, từ nấu ăn đến vác đồ đoàn chung, chú làm tất…

Nhiều bữa nhậu của đám bạn bè thơ phú văn chương nếu có Phong thì hầu hết Phong là người chủ chi, chi một cách vui vẻ…

2.Sinh ra ở Đô Lương Thái Bình, theo bố lên Sơn La từ lúc 3 tuổi, cùng bố sống cảnh nghèo khó, lam lũ như tất cả người miền núi, nhưng khác người ở chỗ Phong học giỏi, nên hồi 1977 đã đỗ Bách Khoa, với mơ ước học chế tạo máy.

Nhưng, giấy gọi trúng tuyển của trường về tới miền núi đã bị một người xếp lại, chờ giải quyết chuyện nội bộ với ông bố của Phong, cho đến khi Phong cầm được giấy về tới Hà Nội thì Khoa Chế tạo máy đã lấy đủ người, trường tiếc Phong điểm cao nên khuyên anh vào Khoa Hóa thực phẩm. Nhiều người học Hóa thực phẩm hồi đó giờ đã là những doanh nhân giàu sụ bởi khả năng điều chế, sản xuất, lãnh đạo ngành bia nước giải khát hay dược, mỹ phẩm.

Thế nhưng, học Hóa thực phẩm nhưng tâm hồn lại để cả ở nàng thơ. Nguyễn Thành Phong có thơ in ở Báo Hà Nội mới cùng trang với nhà thơ nổi tiếng Phan Thị Thanh Nhàn ngay lúc mới 17 tuổi. Học cùng trường với Nguyễn Quang Lập, Hà Đức Hạnh, Nguyễn Thành Phong đã cùng họ và mấy người nữa trong Đại học Bách Khoa lập nên nhóm thơ Vòm cửa xanh hoạt động rất sôi nổi.

Hồi năm thứ 4, Phong đã có bài viết "Quá khứ góp mặt với hôm nay qua các vở kịch lịch sử của Trúc Đường" in trên Văn nghệ Quân đội, giọng văn và kiến văn như một ông cụ (non) khiến giới chuyên môn chú ý và gia đình kịch tác gia Trúc Đường rất cảm động. Tốt nghiệp Bách Khoa, Phong đi làm báo cùng nhà văn Nguyễn Quang Lập.

Trong bộ ba thiết kế và làm tờ Văn nghệ Trẻ nức tiếng một thời, một trong số đó đã viết về Phong rằng: "Ba chúng tôi vui buồn sướng khổ có nhau, nhiều khi cãi cự nhưng chưa khi nào bỏ nhau, ngay cả trong ý nghĩ... 40 tập đầu phim “Cảnh sát hình sự”, Phong cũng tham gia với Phạm Ngọc Tiến, Trung Trung Đỉnh, Nguyễn Quang Thiều... Phong cũng có 3, 4 bộ phim truyền hình, hay phết… Cái phim "Canh bạc" đạo diễn Lưu Trọng Ninh, biên kịch Nguyễn Thị Hồng Ngát là dựa vào cái truyện ngắn "Canh bạc gá vợ" của Nguyễn Thành Phong…

Nhà thơ Nguyễn Thành Phong - Chủ tịch Hội đồng thơ của Hội Nhà văn Hà Nội dẫn đầu đoàn nhà văn Hà Nội tham quan hồ Thác Bà.
Nhà thơ Nguyễn Thành Phong - Chủ tịch Hội đồng thơ của Hội Nhà văn Hà Nội dẫn đầu đoàn nhà văn Hà Nội tham quan hồ Thác Bà.

Nguyễn Thành Phong có mẫn cảm đặc biệt, đây là một khả năng rất cần cho người làm báo. Với khả năng này, những tờ báo do Nguyễn Thành Phong trực tiếp (hoặc tham gia) tổ chức thực hiện (trước đây là Báo Thanh niên Thời đại, Báo Văn nghệ Trẻ) nay là Báo Lao động - Xã hội luôn có bạn đọc bởi tính hấp dẫn do bám sát cuộc sống, chạm được tới cả những vấn đề gai góc nhất, nguy hiểm nhất và cũng được người đọc chờ đón nhiều nhất.

Nhưng cũng có lần, vì yêu bạn, thích tác phẩm của bạn, Nguyễn Thành Phong đã cho in một truyện ngắn mà vì việc ấy, anh mất chức Trưởng ban (tờ Văn nghệ Trẻ). Long đong lận đận, mặt mũi bạc phếch, chạy hết báo này sang báo khác, rất khốn khổ, nhưng Phong vẫn yêu nghề, vẫn có niềm tin vào cái thiện và cái thật trong cái đẹp, nên không bỏ nghề. Phong yêu nghề, sống chết với nó.

Làm báo đâu chỉ là vinh quang với cái tên được in đậm trên bài báo, tờ báo, mà có thể đối diện với các loại hiểm nguy. Chiến dịch giải cứu hơn 10 ngàn lao động Việt Nam tại Libya đang bời bời chiến sự là một minh chứng. Hay những hiểm nguy khác, khi tờ báo đứng về phía lẽ phải, cất tiếng nói cho lẽ phải, đôi khi chấp nhận đối diện với cả những thế lực lớn về tài chính…

Hay những vất vả không thể hình dung được, như: Lo lương cho cán bộ nhân viên, phóng viên tòa soạn hàng trăm người, báo phải hạch toán kinh tế lỗ lãi, tổng biên tập không chỉ là người viết bài hay để phóng viên nể trọng mà còn là người biết quản lý, "nuôi" quân, làm nên một tờ báo có chỗ đứng trong lòng bạn đọc…  

Nhiều người chỉ với chức "quan" nhỏ đã tha hóa, không chỉ tha hóa về cách ứng xử với tiền bạc, tha hóa về nhận thức, ngộ nhận về bản thân, về quyền lực mà tha hóa về tinh thần. Nguyễn Thành Phong tâm sự rằng, con người rất khó để tránh điều đó, đôi khi nếu không cảnh giác với chính mình thì cũng sa sút thôi. Muốn chống lại, cách tốt nhất là: Dành thời gian để gần bạn, để làm thơ, viết văn, thưởng thức nghệ thuật.

Nguyễn Thành Phong có con mắt thẩm mỹ với hội họa, phòng làm việc của anh có một số tranh đẹp, không phải của bậc tên tuổi, nhưng nó đủ sức làm tươi mới tâm hồn. Anh cũng là người yêu âm nhạc đến mức, nhiều khi vì yêu mà huy động anh em trong tòa soạn tổ chức cả live show…

Không chỉ có thế, anh còn tự thiết kế và xây dựng cho mình một ngôi nhà khá đẹp… Nếu trong cuộc sống người ta thường thấy nhà thơ, nhà văn trong bộ dạng bơ phờ, mệt mỏi, xộc xệch, và… thiếu thốn thì ngược lại nhà thơ - nhà văn - nhà báo Nguyễn Thành Phong rất bảnh: Mùa đông comlê, càvạt, bên ngoài thêm chiếc măngtô và khăn phula, giày lúc nào cũng bóng loáng. Mùa hè sơ mi trắng cổ cồn, mái tóc thi sĩ bồng bềnh nhưng không xơ xác bù rối.

Anh bảo, văn nghệ sĩ ngày nay phải cải thiện hình ảnh của mình, đừng gây ấn tượng cho đời rằng, cứ là nghệ sĩ thì phải lệch lạc, xơ xác và hèn kém. Cũng không để người ta coi doanh nhân mới có tiền, còn nghệ sĩ thì luôn… túng bấn. Ngày nay, trừ một vài trường hợp, còn hầu hết người có tài thực sự thì sẽ làm ra những giá trị thực sự và như thế thì không thể là kẻ thiếu tiền…

Nguyễn Thành Phong rất nhiệt tình với bạn bè, không kể là đàn ông hay đàn bà, càng nhiệt tình hơn với bạn văn. Trông thư sinh, được coi là điển trai, cánh đàn ông thơ phú đưa Phong vào danh sách đàn ông ham vui. Hỏi, Phong bảo: "Làm sao đàn ông có thể tránh khỏi một vài thói hư tật xấu cơ chứ. Đàn đúm bạn bè, nhậu nhẹt tới bến, nhưng tôi hễ về đến nhà là… tỉnh ra ngay, là nhớ trách nhiệm làm cha làm chồng của mình".

Vợ anh là nhà giáo Hồ Hằng, dạy chuyên toán PTCS ở Hà Nội. Hai người yêu nhau từ thời sinh viên. Hồ Hằng là một người đàn bà lịch lãm, có kiến thức nhưng cũng là một người yêu chồng, yêu con hết mực nên hy sinh một phần những hoài bão lớn của mình để dành thời gian cho việc truyền đạt kiến thức cho học sinh ở trường và chăm sóc, nuôi dạy con ở nhà.

Nguyễn Thành Phong bảo: "Tôi nể vợ lắm, "bà ấy" rất hay, khó mà nói hết cái hay ấy, tôi có đi khuya về sớm, bận việc tòa soạn hay đi nhậu, có say khướt thì "bà ấy" cũng không lấy đó làm điều. Rất hiểu tâm lý chồng, bỏ qua thói hư tật xấu của chồng, biết nhìn vào ưu điểm…Tôi tự nghĩ, đàn ông chỉ trưởng thành thực sự khi coi gia đình, vợ con là quan trọng. Gia đình là nơi ta xuất phát ra đi và đón ta trở về. Ra ngoài đời là phải tranh đấu, phấn đấu, nỗ lực làm việc, căng thẳng lắm rồi, về nhà là phải được nghỉ ngơi, hưởng thụ... Không gian phải đẹp, không khí gia đình phải an vui… Có được cái không khí ấy là nhờ ở vợ. Vợ mà không tạo ra thì anh chồng lấy đâu ra thành công".

Trần Thị Trường

Các tin khác

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Họa sĩ Nguyễn Trường Linh Khúc lãng du trong cõi mộng tàn thu

Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà: Nồng nàn như đất bazan, thênh thang như gió đại ngàn

Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Làng gốm bên dòng Đa Nhim

Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Âm nhạc - thể thao kết nối thế giới

Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực Tương lai” của Việt Nam

Bốn xu hướng mở ra “Bản đồ Ẩm thực tương lai” của Việt Nam

Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.

Chinh phục những địa hạt mới

Chinh phục những địa hạt mới

Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.

Gomshow có những suất diễn định kỳ tại Hà Nội là nỗ lực của cả ê kíp.

Từ vở ballet “Gat” đến câu chuyện phát triển công nghiệp văn hóa

Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

AI và sự hủy hoại của sáng tạo tự thân

Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

LHP Cannes 2026: Vệt vàng son của Cành cọ vàng

Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Sân khấu cho thiếu nhi 2026: Những bước chuyển mình

Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.

Yêu miền quê sinh thành

Yêu miền quê sinh thành

“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Chọn diễn viên cho vai diễn nguyên mẫu: Kỳ công chọn mặt gửi vàng

Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.