Nhà thơ dân dã

Nhà thờ Trần Hữu Thung thỉnh thoảng ăn trầu, trông bề ngoài như một nông dân. Ông điềm đạm, vui vẻ, luôn giấu mình là nhà thơ chủ tịch Hội Văn nghệ tỉnh. Chủ nhật, ông đạp xe từ Vinh về Diễn Châu giúp vợ làm mọi việc. Lại theo đường quốc lộ đạp xe ra rừng thông núi Cấm nhặt lá rụng làm củi…

Mới tuần trước, cũng trên trục đường này, cơ quan giao thông mời nhà thơ đến nói chuyện thơ. Thế mà hôm nay, ông lại là "tiều phu" chở một bao tải to lá thông khô sau xe. Khi đi qua cổng giao thông, ông cắm đầu cắm cổ đạp xe một mạch, chỉ lo người dự buổi nói chuyện hôm trước ... trông thấy!

Đại hội văn nghệ năm ấy, nhà thơ Trần Hữu Thung hết nhiệm kỳ chủ tịch. Khác với mọi ngày ông luôn nhai trầu, phấn chấn, rạng rỡ. Bí thư tỉnh ủy Nghệ Tĩnh bấy giờ là ông Trương Kiện, mời nhà thơ xuống Cửa Lò một ngày vừa nghỉ ngơi, vừa bàn tính nhân sự đại hội. Đồng chí Bí thư yêu cầu ông ở lại nhận chức chủ tịch Hội thêm khóa nữa, vì đội ngũ văn nghệ sĩ tỉnh nhà đang cần đến ông ... Sau một ngày làm việc với bí thư, ông vẫn giữ nguyên quyết định là xin nghỉ hưu để có thời gian viết. Trở về ít lâu, ông có tác phẩm Ký ức đồng chiêm dành giải cao của báo Văn nghệ.

Trần Hữu Thung về quê, anh em hội viên cảm thấy thiếu vắng. Không khí hoạt động văn chương không còn đầm ấm như xưa. Tôi ra thăm ông vào một buổi chiều tại ngôi nhà cấp bốn mới xây do Hội Nhà văn Việt Nam và huyện Diễn Châu tài trợ kinh phí.

Trước bàn làm việc của ông bề bộn giấy và bản thảo. Gương mặt ông trở nên đăm chiêu, kiên nghị, rắn rỏi. Chắc còn nhiều dự định sẽ lần lượt hình thành trên trang viết. Đối diện hàng ngày nơi làm việc, ông viết hai chữ "chế nộ" (nén tức giận) bằng chữ Hán để tự nhắc nhở mình.

Nghe tin Trần Hữu Thung nhập viện. Tôi cùng nhà thơ Phan Văn Từ đến thăm. Ông ngồi trên giường, hình dáng gầy gò bên cạnh người vợ. Đôi mắt ông sâu giờ lại sâu thêm nhưng vẫn sáng. Anh em văn nghệ quý ông vì đức tính hiền lành, dân dã, dễ gần. Không bao giờ ông ác ý với ai. Có người đến, ông tươi tỉnh hẳn. Lâu lâu cơn ho nổi lên làm ông phải dừng lại giữa chừng câu chuyện.

Khi chúng tôi chào ra về, ông nói:

- Nếu còn tồn tại, ta lại còn tiếp tục bàn chuyện văn chương!

Mới đó mà đã 16 năm, ngày ông đi xa. 

Phan Quốc Bình

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.