Nguyễn Trần Thiên Lộc: Người kể chuyện thế giới trẻ thơ

• Nhà văn Nguyễn Thế Quang: "Cây to mọc chậm"
• Nhà văn Nguyễn Nhật Ánh: Viết cho lứa tuổi càng nhỏ càng khó
• Nhà văn Đỗ Tiến Thụy: Tự “làm mịn” mình trong tiểu thuyết mới

Đắm đuối sáng tạo

Trước khi định hình các sáng tác cho thiếu nhi, Nguyễn Trần  Thiên Lộc đã thử bút trên lĩnh vực thơ, truyện ngắn in trong nhiều sách báo văn chương uy tín. Thế nhưng thế giới trẻ thơ đã "giữ chân" anh lại. Năm 17 tuổi, Nguyễn Trần Thiên Lộc đã cho ra mắt bạn đọc tập truyện đồng thoại đầu tay "Lắng nghe muông thú" (NXB Thanh niên, 2007).

Rời quê nhà Bình Định vào học đại học ở TP Hồ Chí Minh, thiên hướng viết cho thiếu nhi càng được anh đào sâu phát triển. Ban đầu là viết rồi chào hàng in, sau đó Thiên Lộc đã được một số nhà xuất bản để mắt đặt hàng.

Theo học ngành khá "cổ kính" là Hán Nôm, Nguyễn Trần Thiên Lộc vẫn dành nhiều công sức cho đam mê sáng tác. Năm 2012, tác phẩm "Kèng kẹc học chữ" của chàng sinh viên đoạt giải ba (không có giải nhất, nhì) cuộc thi "Thiên nhiên, môi trường, khuyến đọc, bình đẳng giới và các nghề thủ công truyền thống" do Room to Read phát động; đồng thời cho ra mắt tập truyện đồng thoại "Những cuộc phiêu lưu của Mũi Đỏ và Răng Nhỏ".

Thế giới trong "Những cuộc phiêu lưu của Mũi Đỏ và Răng Nhỏ" được tác giả tạo dựng đầy mê hoặc, yêu thương. Đôi bạn Răng Nhỏ và Thỏ Ánh Trăng ước mơ trở thành thầy thuốc chữa bệnh cứu muôn loài bằng "đơn thuốc" lá đa mầu nhiệm. Cả hai đã cặm cụi làm chiếc thang dài để leo lên cung trăng gặp chú cuội xin lá đa, đến nỗi Thỏ Ánh Trăng rơi vào hang cáo.

Một số đầu sách thiếu nhi của Nguyễn Trần Thiên Lộc.

Không ngại hiểm nguy, anh em Mũi Đỏ, với sự trợ giúp của những loài khác ở xóm Cỏ Bụi, đã giải cứu thành công Thỏ Ánh Trăng. Không chấp nhận quy luật "mèo là kẻ thù của chuột", anh em Mũi Đỏ tự nguyện nhường phần ăn để lén đem cho Mi Mi, chú mèo nuôi đi lạc. Mi Mi theo họ Người về xóm Thành Phố, hững hờ với món ăn tươi quen thuộc khoái khẩu của họ mèo bao đời, lòng luôn nhớ đến món khoai lang nghiền mà anh bạn mèo rừng tốt bụng bí mật mang cho…

Tốt nghiệp đại học rồi đi làm, Nguyễn Trần Thiên Lộc tiếp tục mải mê trên cánh đồng chữ, năm nào cũng đều đặn ra sách, được bạn đọc nhỏ tuổi nồng nhiệt đón nhận. Riêng trong năm 2017, NXB Kim Đồng đã in 4 tập truyện thiếu nhi của Nguyễn Trần Thiên Lộc: "Giải cứu công chúa"; "Chuột đồng mê lúa"; "Gà choai trồng bắp"; "Vườn đậu của Giun".

Truyện đồng thoại của Nguyễn Trần Thiên Lộc có lối kể khá tự nhiên, đôi khi có những câu hát "bịa" rất hấp dẫn: "…con cáo không còn nghe tôi nữa. Nó đã bị kích động thực sự. Nó bắt đầu nhảy múa quanh phòng và hát nho nhỏ: Không còn những cái bẫy/Không còn khẩu súng săn/Không còn thiếu thức ăn/Không còn lo bị đói…" (Truyện "Một khu bảo tồn thì sao nhỉ?").

Hay khi anh viết: "Chợt mỗi buổi trưa nào cuối hạ, người ta thấy bác Giun đất dừng cày xới, mấy thằng Se Sẻ ngừng đánh nhau, bọn Ve Sầu thôi ra rả. Tất cả đều lặng đi để nghe lũ học trò của thầy Cóc Cọt lại nghêu ngao dưới bụi chuối già: Thầy đồ Cóc dạy các con/Đi học về phải chăm ngoan nghe lời/Không được la cà rong chơi/Nếu không thầy sẽ cầm roi đánh đòn…" (truyện "Thầy Cóc Cọt lên trời")…

Cây bút chuyên nghiệp

Nguyễn Trần Thiên Lộc nói về cơ duyên gắn với văn học thiếu nhi: "Thuở bé, tôi thường cùng bạn bè lang thang trong bãi đất trống trước nhà, rình bắt châu chấu, chuồn chuồn trong bụi cỏ hay vớt nòng nọc từ các vũng nước sau mưa. Tôi đem tất cả những con vật mình bắt được về nhà nuôi, ao ước có thể nói chuyện, kết bạn và chơi đùa cùng chúng.

Nhưng suốt thời thơ ấu, với cách làm quen đầy cưỡng ép và bạo lực, rốt cuộc chẳng có con vật nào chịu làm bạn với tôi. Khi đã lớn, ý định trò chuyện với loài vật từ thuở bé chưa khi nào nguôi lặng trong tâm hồn tôi và tôi nuôi dưỡng tình yêu thơ dại ấy trên trang sách. Ước mơ ấy thành nguồn cảm hứng chủ đạo cho những cuốn sách thiếu nhi của tôi".

Trong sáng tác, Nguyễn Trần Thiên Lộc thường gửi gắm qua hình tượng văn học những phản ứng nghiêm khắc về cuộc ứng xử giữa con người với thiên nhiên, giữa thực trạng mà chúng ta gọi là  mặt trái của dòng chảy đô thị hóa, tốc độ toàn cầu hóa. Điều quan trọng, anh bắt đầu tỏ ra chuyên nghiệp khi dồn hẳn tâm sức cho truyện đồng thoại, một mảng khá "trắng" trong sáng tác văn học thiếu nhi hiện nay.

Nhà văn Trần Nhã Thụy nhận xét: "Có lẽ "duyên văn" bén sớm như vậy là nhờ "gien chữ" thừa hưởng từ ba mẹ, bởi Thiên Lộc là con trai của nhà thơ Nguyễn Thanh Mừng và nhà văn Trần Thị Huyền Trang. Tuy sinh ra và lớn lên ở phố biển Quy Nhơn, nhưng trang viết của Thiên Lộc lại mở vùng trí tưởng về núi rừng, với thế giới của cọp, cáo, khỉ..., thậm chí có cả... hồ ly tinh.

Giọng văn trong trẻo, câu chữ nhẹ nhàng hàm súc, cuốn sách không chỉ là những câu chuyện tưởng tượng mà còn là những cuộc đối thoại giữa trẻ em với muông thú, giữa trẻ em và người lớn". Còn nhà văn Nguyễn Khắc Trường nhận xét: "Tác giả có lối viết chặt chẽ, bất ngờ, sắc sảo. Đây sẽ là cây bút có triển vọng. Bởi anh đang thể hiện một nội lực mạnh mẽ, có thể "đeo bám" trên con đường sáng tạo nhiều mênh mông phía trước"…

Nhà văn trẻ Nguyễn Trần Thiên Lộc.

Nguyễn Trần Thiên Lộc bộc bạch: "Tôi viết cho thiếu nhi bằng một sự thôi thúc mãnh liệt, một nhu cầu, một mong muốn sẻ chia, đền đáp. Các nhà văn đã chia sẻ cho tôi tuổi thơ diệu kỳ của họ, đã gắn kết tôi với văn chương bằng những câu chuyện hấp dẫn, tuyệt vời. Tôi cũng muốn được chia sẻ một phần tuổi thơ mình với mọi người. Riêng với các em nhỏ, tôi còn nuôi hi vọng rằng, những câu chuyện của mình sẽ may mắn được góp một đốm lửa nhỏ vào tình yêu văn chương đang lớn dần trong mỗi tâm hồn thơ bé".

Thiên Lộc cũng vui vẻ cho biết, vợ anh (Nguyên Trang) cũng đang dành nhiều đam mê cho các sáng tác thiếu nhi, với thể loại sách tranh kết hợp khoa học thường thức. Cả hai hiện đã có việc làm ổn định tại TP Hồ Chí Minh. "Cứ tranh thủ được thời gian là viết. Cũng không nói trước được điều gì nhưng hiện tôi rất hứng thú với sáng tác thiếu nhi. Nghề văn luôn phải trui rèn "thi đấu" liên tục, để xây dựng "thương hiệu" cho ngòi bút mình. Hiện tại, tôi đang tập trung hoàn thành bản thảo một số tập truyện thiếu nhi; sẽ tiếp tục ra mắt trong năm đến", Nguyễn Trần Thiên Lộc chia sẻ.

Vẫn hiểu, nghề sáng tạo luôn cần một chút may mắn. Không nói trước được điều gì nhưng với những gì đã thể hiện, văn đàn có thể đón chờ một "thương hiệu" sách thiếu nhi ở Nguyễn Trần Thiên Lộc. Một điều thú vị nữa là cùng với chồng, Nguyên Trang cũng vừa xuất bản 2 tập truyện tranh "Kiến Đen tìm mè", "Hạt điều của Sóc" (NXB Kim Đồng, 2017). Hy vọng, đôi bạn viết trẻ này sẽ tiếp tục gặt hái nhiều thành công hơn nữa trên mảng sách thiếu nhi. Và tại sao không, khi thế giới những câu chuyện trẻ thơ huyền thoại đang đặt kỳ vọng bao điều mới mẻ ngoạn mục từ sự "song kiếm hợp bích" của Nguyễn Trần Thiên Lộc - Nguyên Trang? Mong lắm thay.