Nguyên mẫu người thầy và món nợ ân tình không thể trả

Nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy chia sẻ về nguồn cảm hứng để sáng tác ca khúc “Người thầy” quen thuộc với công chúng suốt hai thập niên qua. Phía sau nguyên mẫu một ca khúc, ít nhiều giúp mỗi người có thêm suy tư về vai trò của “Người thầy” trong môi trường giáo dục nhiều thị phi hôm nay.

Nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy nổi tiếng với những bản tình ca trẻ trung như “Bờ bến lạ”, “Em quên mùa đông”, “Cuộc tình mong manh”, “Đêm cô đơn”… Nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy cũng nổi tiếng với mối tình nhiều thị phi đầy lãng mạn bên ca sĩ Lê Kiều Như nhỏ hơn mình 9 tuổi. 

Khi ca sĩ Lê Kiều Như tung ra cuốn tiểu thuyết “Sợi xích” vướng phải những phản ứng gay gắt, thì nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy đã không ngần ngại lên tiếng bảo vệ người yêu một cách quyết liệt.

Sau 15 năm hẹn hò, đôi phu thê Nguyễn Nhất Huy - Lê Kiều Như đã có chung một bé gái Ana. Nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy bộc bạch: “Trước khi yêu Lê Kiều Như thì tôi cũng đã trải qua mấy mối tình rồi nhưng không cái nào kéo dài quá ba tháng hết vì những lý do khác nhau. Với Lê Kiều Như thì khác, ở cô ấy có những điều đặc biệt mà không ai có cả, bởi vậy cả hai đã cùng nhau vượt qua nhiều thử thách để trụ vững cho tới ngày nay”. 

Ngược lại, ca sĩ Lê Kiều Như thổ lộ: “Anh Nguyễn Nhất Huy không có thói quen rượu chè, cờ bạc hay đàn đúm. Với những người xung quanh, anh đối xử rất tốt. Điều này làm cho tôi thấy vô cùng yên tâm. Bình thường hiền lành nhưng lúc gặp chuyện, anh lại rất quyết liệt. Ví dụ lúc tôi từ Cần Thơ lên TP Hồ Chí Minh theo nghề hát, gia đình không đồng ý nên tôi nản chí. Anh đã kiên trì động viên và thổi vào tôi ngọn lửa đam mê âm nhạc”.

Nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy ở tuổi 45.
Nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy ở tuổi 45.

Hiện tại, nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy cùng vợ - ca sĩ Lê Kiều Như rút khỏi showbiz, tập trung vun đắp hạnh phúc cho mái ấm của họ. Tuy nhiên, trong trái tim những người yêu mến môi trường giáo dục, thì tên tuổi nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy vẫn gắn bó với ca khúc “Người thầy”.

Ca khúc “Người thầy” được nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy sáng tác cuối năm 2000, để tặng người đã dìu dắt mình bước vào con đường âm nhạc là nhạc sĩ Trí Thanh (tác giả của những bài hát như “Người con gái Pa Kô”, “Cây chông tre”, “Tặng em một khúc quân hành”, “Chiều Hậu Giang”…).

Nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy nhớ lại: “Tôi thuộc “tuýp” học trò không được chăm chỉ cho lắm, nên những ngày học lớp sáng tác ca khúc ít khi tôi được “nhìn” thầy Trí Thanh trọn vẹn cả buổi học, vì tôi luôn tới lớp trễ và lại ra về sớm hơn các bạn khác. Vậy mà ít khi nào thầy Trí Thanh “nhắc nhở” tôi cả. 

Chỉ khi viết ca khúc “tốt nghiệp” là lúc tôi tỏ ra “chăm chỉ” hơn, và có dịp gần thầy nhiều hơn. Nhưng tôi không biết rằng đó là những ngày cuối cùng mà tôi được gần thầy vì khi chấm xong ca khúc “tốt nghiệp” của tôi thì thầy mất. Những ngày cuối cùng đó là lúc tôi cảm nhận được trọn vẹn tình cảm thân thương và nhân cách sống của một người thầy. 

Có lẽ hình ảnh vẫn mãi in đậm trong ký ức của tôi chính là chiếc áo của thầy, mỗi khi tôi đến nhà, thầy vẫn khoác trên mình chiếc áo sờn đôi vai. Có lần tôi hỏi… Thầy bảo “thầy là một chiến sĩ, Huy à…”. Và khi tôi phác thảo những nét nhạc đầu tiên trong ca khúc “Người thầy” thì hình ảnh “chiếc áo xưa sờn đôi vai” là chi tiết “đắt giá” nhất trong tác phẩm của tôi”.

Ca khúc “Người thầy” được ca sĩ Cẩm Ly thu âm lần đầu tiên tại Kim Lợi Studio. Hát đến đoạn “dù năm tháng vô tình trôi mãi mãi, tóc xanh bây giờ đã phai, thầy vẫn đứng bên sân trường năm ấy, dõi theo bước em trong cuộc đời”, thì ca sĩ Cẩm Ly đã nghẹn ngào bật khóc, còn nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy cũng xúc động rưng rưng.

Nhạc sĩ Trí Thanh đã không có cơ hội nghe ca khúc “Người thầy” được viết từ nguyên mẫu là chính mình. Khi ca khúc “Người thầy” chưa kịp phát hành, thì nhạc sĩ Trí Thanh đã từ giã nhân gian. 

Năm 2012, nhạc sĩ Trí Thanh được truy tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học Nghệ thuật. Nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy vẫn khắc khoải vì ca khúc “Người thầy” đến với công chúng, thì “người thầy” thực sự đã đi xa: “Lần cuối cùng tôi đến thăm nhạc sĩ Trí Thanh, trông thầy ốm đi nhiều bên cây piano, và “vẫn chiếc áo xưa sờn đôi vai”, thầy đến bên tôi và hỏi “Huy, sao rồi em, đã có bài nào mới chưa, có bài nào được giới thiệu chưa?”. Tôi chợt ngậm ngùi, vì giữa cuộc đời lo toan bề bộn “chuyện áo cơm”, tôi vẫn thấy ấm áp, dường như thầy lúc nào cũng dõi theo đứa học trò nhỏ”.

Suốt 20 năm qua, ca khúc “Người thầy” của nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy đã lan tỏa sâu rộng vào đời sống. Bây giờ, ca khúc “Người thầy” lại được hát vang lên từ đô thị đến nông thôn: “Dẫu đếm hết sao trời đêm nay. Dẫu đếm hết lá mùa thu rơi. Nhưng ngàn năm, làm sao em đếm hết công ơn người thầy”. 

Nhạc sĩ Nguyễn Nhất Huy vẫn không quên nghĩ về nhạc sĩ Trí Thanh, nguồn cảm hứng của ca khúc “Người thầy” dạt dào ân tình: “Tôi học được chuyên môn của thầy rất ít (vì tôi là đứa học trò học dở và lười biếng nhất của thầy mà), nhưng điều lớn lao thầy để lại cho tôi chính là nhân cách sống của một người thầy. Nhạc sĩ Trí Thanh đã sống như một người “chiến sĩ vô danh” vẫn đi về lặng lẽ trong cuộc đời. Dù “năm tháng vô tình” nhưng thầy vẫn như một “con đò” đưa biết bao học trò sang “bến bờ mơ ước”, nhưng “sang sông” rồi còn ai nhớ, ai quên…”.

Tuy Hòa

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.