Người gieo con chữ trên đôi chân tật nguyền

Là học sinh giỏi nhiều năm liên tục, Bùi Văn Bình, sinh năm 1979 ở thôn Yên, xã Kim Truy, huyện Kim Bôi (Hòa Bình) bỗng nhiên bị sốt co giật, phải nằm liệt giường. Bình vừa may mắn thoát khỏi "lưỡi hái tử thần" thì chân tay anh bị tê liệt, không cử động được. Ước mơ vào giảng đường đại học tan biến, Bình nuốt giọt nước mắt đắng cay vào lòng.

Chán nản, suy sụp, đã có lúc Bình nghĩ đến cái chết để giải thoát bản thân. Nhưng rồi, vốn là thanh niên nghị lực, Bình quyết đứng dậy bằng chính đôi chân của mình, lặng lẽ gieo con chữ trên chính đôi chân tật nguyền, "thắp lửa" để ước mơ các em nhỏ bay xa.

Sau hành trình dài từ thành phố Hòa Bình đến huyện Kim Bôi, chúng tôi tiếp tục di chuyển về thôn Yên, xã Kim Truy để nghe người dân kể về một câu chuyện cổ tích giữa đời thường. Câu chuyện bắt nguồn từ việc một chàng thanh niên tên là Bùi Văn Bình, mặc dù bị bại liệt, chân tay không thể cử động song vẫn dạy dỗ các em nhỏ học tập. Mảnh đất nghèo với những người nông dân lam lũ, một nắng hai sương, cuộc sống khó khăn, thiếu thốn, nhiều em nhỏ không có điều kiện đến trường. Sự xuất hiện của "thầy Bình" thổi một luồng gió tươi mới vào cuộc sống người dân, giúp các gia đình nhận ra giá trị của việc học con chữ. Không chỉ dạy các em học chữ, Bình còn dạy các em làm người, gieo vào tâm hồn các em ước mơ về tương lai tươi sáng. Bình như "ông Bụt" nhân từ, phúc hậu trong câu chuyện cổ tích các em thường đọc. "Ông Bụt" ấy hiện ra thật đúng lúc để biến ước mơ của các em nhỏ thành hiện thực.

Trong căn nhà nhỏ, rộng chừng hai mươi mét vuông không có bất kỳ vật dụng nào đáng giá, chỉ có những chiếc cặp sách, tập vở viết được xếp gọn gàng, ngăn nắp. Thầy Bình với dáng người thấp đậm, mắt nhô cao, chân tay co quắp, ngồi trên chiếc phản nhỏ, sần sùi, cũ kỹ, tập trung theo dõi, hướng dẫn các em nhỏ làm bài tập. Không gian tĩnh mịch, chỉ có tiếng giấy bút, tiếng thở nhẹ. Bình đưa mắt dõi theo mọi cử chỉ của các em. Mắt anh dừng lại trước một em nhỏ đang lúng túng vì chưa tìm được lời giải. Bình tỷ mỷ hướng dẫn, giảng giải để em hiểu bài.

Đã hơn 10 năm nay, căn nhà nhỏ của Bình luôn sáng đèn đón các em nhỏ đến học. Không phụ công thầy Bình, đã có nhiều em học sinh học hành tiến bộ, đỗ đạt vào các trường Đại học, Cao đẳng có tiếng trong cả nước, trở thành người có ích cho xã hội. Người dân thôn Yên quý mến thầy Bình không chỉ bởi thầy có những đóng góp trong công tác giáo dục địa phương mà còn bởi, thầy là tấm gương vượt khó vươn lên. Cuộc sống có lúc tưởng chừng chấm dứt với người thanh niên nghị lực này.

Sinh ra trong một gia đình nghèo tại thôn Yên, xã Kim Truy, từ lúc nhỏ, Bình cũng khỏe mạnh bình thường như bao đứa trẻ khác. Tuy nhiên, cuộc sống gia đình Bình gặp nhiều khó khăn, cách trở. Khi Bình 6 tuổi thì bố qua đời, mẹ đi bước nữa với người đàn ông khác, bỏ lại 2 anh em Bình bơ vơ không nơi nương tựa. Thiếu hơi ấm của cha, lòng bao dung của mẹ, song 2 anh em Bình còn có bà con, xóm làng tốt bụng, che chở. Người dân trong thôn cảm thông hoàn cảnh khó khăn của 2 anh em đã hỗ trợ từ gạo, rau, củ và dòng nước sông Bôi để sống qua ngày. Tuổi thơ đầy vất vả, cơ cực tưởng chừng được bù đắp bởi sự chăm ngoan, học giỏi của Bình. Ấy vậy mà tai họa vẫn chưa buông tha.

Năm học lớp 4, một trận ốm nặng đã biến đôi chân bình thường của Bình trở nên mất phản xạ, tay co quắp không thể vận động và làm việc một cách dễ dàng như trước. Lúc đó, trường học xa, gia đình khó khăn, nhiều người khuyên nghỉ học nhưng anh nhất quyết không chịu. Những ngày đầu, Bình phải "bò" đến lớp. Đầu gối sưng vù, rớm máu, bàn tay bỏng rát.

Cảm phục trước tinh thần hiếu học của Bình, các thầy, cô giáo trường trung học cơ sở Kim Truy đã động viên,  chia sẻ và tạo mọi điều kiện để anh tới lớp. Hàng ngày, các bạn ở lớp thay phiên nhau cõng, dìu anh Bình đến trường. Khó khăn vất vả, những ngày mưa rét, nắng nóng, Bình vẫn cố gắng đến trường. Bị khuyết tật nhưng bù lại anh Bình có trí thông minh và đức tính cần cù. Trong suốt những năm học sau đó, anh đều là học sinh khá, giỏi của trường.

Đến năm học lớp 12, khi vừa bước qua tuổi 18, Bình bị một trận ốm ác liệt tưởng chừng không qua khỏi. Nhưng khi nằm trên giường bệnh, anh chỉ lo sẽ phải bỏ dở năm học lớp 12, bỏ dở ước mơ có được tấm bằng tốt nghiệp trung học phổ thông. Sau một thời gian dài chạy chữa, anh qua khỏi nhưng trận ốm đã thực sự cướp đi đôi chân của anh, anh bị liệt hẳn, không thể đi lại, bàn tay co quắp, anh không thể làm được ngay cả đến những việc giản đơn nhất. Bình phải bỏ dở việc học hành trong nước mắt. Cuộc sống tưởng chừng chấm dứt với Bình.

Từ thanh niên khỏe mạnh, Bình trở thành kẻ vô dụng. Anh chán nản, suy sụp. Gia đình, bè bạn động viên, chia sẻ giúp Bình vơi đi nỗi buồn, tìm lại niềm vui cuộc sống. Những ngày sau đó, tư tưởng ổn định, Bình quyết tâm đứng dậy để khẳng định rằng, dù tàn tật vẫn phải sống có ích cho xã hội.

Thầy giáo tật nguyền Bùi Văn Bình đang dạy chữ cho các em học sinh nghèo ở xã Kim Truy, Hòa Bình.
Thầy giáo tật nguyền Bùi Văn Bình đang dạy chữ cho các em học sinh nghèo ở xã Kim Truy, Hòa Bình.

Bình tâm sự: "Chính vào lúc bế tắc nhất của cuộc đời, tôi đã nhận được sự quan tâm của bạn bè, thầy cô giáo và những người thân quanh mình. Tôi hiểu rằng, cuộc sống với một người khuyết tật ở chân vẫn chưa phải là đã hết, tôi vẫn còn cái đầu để suy nghĩ, còn đôi mắt sáng thì tôi vẫn còn có thể cống hiến được cho xã hội. Bình nhận thấy, nhiều gia đình còn gặp nhiều khó khăn, thiếu thốn, nhiều em nhỏ không thể đến trường để theo đuổi ước mơ học chữ. Trong đầu anh nảy lên ý tưởng mở lớp học dạy cho các trẻ em nghèo. Ban đầu, nhiều người lo ngại, cho rằng, Bình còn không tự làm việc bản thân thì làm sao dạy dỗ các em nên họ không yên tâm giao con cho Bình.

Mới đầu có 3 em là con của những người bạn thân, vì cảm phục trí thông minh và sự nỗ lực của anh đã đưa con em đến học. Chỉ thời gian ngắn, dưới sự hướng dẫn của thầy Bình, các em học hành tiến bộ. Sau đó, lớp học của anh đã thu hút hơn hai chục em chủ yếu là các gia đình nghèo, có hoàn cảnh khó khăn. Để đảm bảo việc học tập, anh chia lớp thành ba ca, từ sáng đến tối. Bình cho biết: "Có những em học sinh lớp 1, nhiều bài các em không hiểu, đến đây mình giảng lại và giúp các em luyện chữ, luyện toán. Với các em lớp lớn có thể giảng giải lại những bài toán, bài văn khó mà các em chưa hiểu. Kiến thức mỗi ngày một khác nên mình cũng phải chịu khó học hỏi, đọc thêm tài liệu để làm sao cách học phù hợp với các em".

Quá trình dạy học, Bình không thu tiền học phí. Nhiều gia đình tự nguyện hàng tháng đóng góp 50.000đ để làm kinh phí cho Bình dạy học. Bình dùng số tiền đó mua sách vở, bút mực và những món quà nhỏ để thưởng cho các em học tốt.

Ngoài việc dạy kèm, anh Bình cũng trông các em tại nhà mình để tránh những trò chơi nguy hiểm. Không chỉ dạy kiến thức, Bình còn truyền dạy cho các em đạo lý làm người thông qua những câu chuyện, trang báo hàng ngày anh đọc cho các em nghe. Đó là những câu chuyện về sự hiếu học, nỗ lực vượt khó của con người. Với anh, những em nhỏ ở đây như đang học thay anh, thực hiện ước mơ của chính anh vậy. Có lẽ vì vậy, giờ đây, ngôi nhà nhỏ của anh như đã là một địa điểm quen thuộc của những em nhỏ thôn Yên.

Niềm vui đến với Bình khi mới đây, anh được chọn là gương điển hình trong việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của huyện Kim Bôi. Tại hội nghị tổng kết 4 năm thực hiện Chỉ thị 03 của Bộ Chính trị do Tỉnh ủy tỉnh Hòa Bình tổ chức, mọi người thực sự xúc động, cảm phục khi nghe lại toàn bộ câu chuyện về Bình, về gương sáng trong "học tập làm theo lời Bác". Tấm gương học tập, nghị lực vượt khó vươn lên của Bình được nhân rộng và trở thành động lực để mọi người noi theo. Điều đó thật đáng trân trọng biết bao.

An Chi

Các tin khác

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Quỹ đạo kỳ lạ của điện ảnh thế giới 2026

Suốt nhiều năm qua, không quá khó thấy những dự án thống trị phòng vé quốc tế là các bom tấn có kinh phí khổng lồ, được thực hiện bởi những đạo diễn có tên tuổi, sở hữu dàn diễn viên nổi tiếng hay được quảng bá một cách rộng khắp… Nhưng với điện ảnh 2026, một chương đoạn mới đã được mở ra, nơi các khuôn mẫu đã hết “phép màu” và không có gì là chắc chắn cả.

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Vẫn trò chuyện với thành phố của đời mình

Nhà thơ Bằng Việt ở tuổi 85 được trao tặng Giải thưởng lớn của “Giải thưởng Bùi Xuân Phái - Vì tình yêu Hà Nội” năm 2026. Thêm một dấu son để ghi nhận một cuộc đời thi ca gắn bó với mảnh đất ngàn năm văn hiến.

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Từ huyền thoại Mã Yên Sơn đến màn ảnh

Một trong những nguồn cảm hứng để dựng nên bộ phim “Hộ linh tráng sĩ: Bí ẩn mộ vua Đinh” là những nghi án và truyền thuyết về cái chết của cha con Vua Đinh Tiên Hoàng cùng lăng mộ trên Mã Yên Sơn. Ngọn núi huyền thoại này được xem là “huyệt đế vương”, một trong những danh sơn của cố đô Hoa Lư, Ninh Bình.

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Anne Carson và những biên giới mới của văn chương

Tối 8/10 (giờ Việt Nam), Viện Hàn lâm Thụy Điển đã vinh danh nhà thơ, nhà viết tiểu luận, học giả văn chương cổ điển và nghệ sĩ thể nghiệm người Canada Anne Carson là chủ nhân mới nhất của giải Nobel Văn chương. Đây là kết quả không quá bất ngờ, bởi không chỉ là một trong hai cái tên được nhắc đến nhiều nhất ngay trước "giờ G", mà bà còn sở hữu di sản sáng tạo vô cùng đồ sộ, được đánh giá cao.

Điều Ước để lại

Điều Ước để lại

Có những chuyến đi không đơn thuần là sự dịch chuyển về vị trí địa lý, mà là một hành trình tìm về những khoảng lặng tâm hồn và cả chiều sâu văn hóa. Đầu thu này, chúng tôi đã có một chuyến đi như thế!

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

"Lời giã biệt" của "ông hoàng" truyện trinh thám Nhật Bản

Chỉ ít ngày sau khi nhà văn Higashino Keigo qua đời, cuốn tiểu thuyết mới nhất và cũng là cuối cùng của ông đã được phát hành ở Nhật Bản vào sáng 5/8/2026 như một "lời giã biệt" hàng triệu độc giả yêu mến ông suốt hơn 40 năm qua...

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Đến Bắc Kinh xem Bảo tàng Văn nhân

Ngoài khu lưu niệm Nguyễn Du ở Hà Tĩnh, khu lưu niệm Lê Quý Đôn ở Thái Bình và khu lưu niệm Nguyễn Đình Chiểu ở Bến Tre, thì văn học hiện đại nước ta cũng đã có công trình Bảo tàng Văn học Việt Nam. Thế nhưng, nhìn ra các nước trong khu vực, so với Trung Quốc, thì cách lưu dấu văn nhân ở Việt Nam vẫn chưa thể hiện được tính chuyên nghiệp. Chúng tôi đã có dịp “mục sở thị” một số mô hình bảo tàng văn nhân tại Bắc Kinh và không khỏi trầm trồ về sự đầu tư nghiêm túc và sự quản lý khoa học.

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Giá trị của tình yêu trong văn học dân gian

Văn học dân gian là tấm gương phản chiếu hành trình con người đi từ thuở hoang sơ đến văn minh. Lần theo dấu vết các trang truyện cổ, chúng ta sẽ thấy tổ tiên đã từng bước dựng xây nền tảng gia đình, thiết lập trật tự xã hội bằng cả trí tuệ lẫn sự trải nghiệm qua nhiều thế hệ.

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Nhà thơ Vũ Cao: Đi ta đi, đỉnh đèo kia phía trước

Tôi trở lại con đường Núi Đôi (Xã Sóc Sơn-Hà Nội), men theo đường dốc lên đỉnh núi. Những câu thơ bay lên bát ngát như ngày nào lớp học chúng tôi được nghe giáo sư Hoàng Như Mai giảng bài thơ “Núi Đôi” của cố nhà thơ Vũ Cao (1922-2007). Giọng ông sang sảng vang trên giảng đường: “Anh đi bộ đội sao trên mũ/ Mãi mãi là sao sáng dẫn đường/ Em sẽ là hoa trên đỉnh núi/ Bốn mùa thơm ngát cánh hoa thơm”. Những ký ức học trò trong tôi bỗng hiện về trên đỉnh núi mùa thu đầy hoa và búp lá non tơ...

Người vẽ cờ Tổ quốc

Người vẽ cờ Tổ quốc

Lá cờ đỏ sao vàng được sử dụng trong cuộc khởi nghĩa Nam Kỳ - về sau được chọn làm Quốc kỳ - đã tung bay trên Quảng trường Ba Đình lịch sử ngày Độc lập 2/9/1945. Nguyễn Hữu Tiến - một chiến sĩ Cộng sản kiên trung, gắn với câu chuyện lịch sử về sự ra đời của lá cờ đỏ sao vàng.

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Danh Họa Nguyễn Phan Chánh - Mộng mây vờn gió

Tôi chiêm ngưỡng và yêu nghệ thuật tranh lụa Nguyễn Phan Chánh (1892-1984) từ hàng chục năm trước. Đặc biệt, sau khi gặp gỡ nhà văn Nguyệt Tú (con gái đầu của họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) vào năm 2004, tôi càng thêm yêu tranh ông. Những câu chuyện nhà văn Nguyệt Tú viết về cha mình trong cuốn "Đường sáng trăng sao" (NXB Tổng hợp, TP Hồ Chí Minh - 2004) làm tôi bất ngờ với những di sản họa sĩ để lại. Bức nào cũng như một cung đàn loang sương khói trong veo nước thu vàng.

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Văn Phác, vị tướng cầm súng và cầm bút

Hiếm có một thủ trưởng Tổng cục Chính trị nào đặc biệt như Thiếu tướng Trần Văn Phác, ông từng làm Tổng biên tập hai tờ báo lớn, đặc sắc trong quân đội, đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội và Báo Quân đội nhân dân.