Leo thang căng thẳng Nga-NATO xung quanh Kaliningrad

Nga phản đối các hoạt động quân sự gia tăng của NATO và cảnh báo sẽ đáp trả cứng rắn nếu khối tìm cách cô lập vùng lãnh thổ Kaliningrad bên bờ biển Baltic với phần còn lại của Nga.

Trong diễn biến cho thấy căng thẳng Nga-NATO leo thang, một loạt cơ quan đại diện ngoại giao của Nga tại châu Âu, bao gồm Đại sứ quán Nga tại Ireland, đã phát thông điệp cảnh báo rằng Moskva nhận được "thông tin cho thấy NATO chuẩn bị phong tỏa đường không, đường biển đối với TP Kaliningrad và khu vực Kaliningrad", ABC News ngày 30/9 đưa tin.

Đại sứ quán Nga tại Ireland cho biết thêm, động thái của NATO là vấn đề gây quan ngại nghiêm trọng và cảnh báo châu Âu không nên "chơi trò chơi nguy hiểm". "Nga sẵn sàng sử dụng toàn bộ kho vũ khí, bao gồm cả vũ khí hạt nhân, để bảo vệ lãnh thổ nếu các nước NATO cố tình cô lập Kaliningrad khỏi phần còn lại của đất nước", thông cáo có đoạn.

otsel-grozit-my-mozhem-shvedu-a-takzhe-mnogim-stranam-nato-v-kaliningradskoj-oblasti-proshli-ucheniya-operativno-takticheskogo-kompleksa-iskander-808x454.jpg
Hệ thống tên lửa Iskander-M của Nga, một trong những vũ khí hiện đại mà Nga triển khai ở Kaliningrad. Ảnh: RBC

Cơ quan ngoại giao Nga cũng tuyên bố, "trong kịch bản như vậy, nguy cơ xảy ra đối đầu vũ trang là rất cao, với khả năng Nga sẽ thực hiện các đòn tấn công phủ đầu vào các trung tâm đưa ra quyết định ở các quốc gia thuộc NATO ngay từ giai đoạn đầu của cuộc xung đột".

Về lập trường an ninh châu Âu, phía Nga tái khẳng định nhất quán rằng Moskva không có kế hoạch, không có lý do và không có động cơ để thực hiện bất cứ hoạt động quân sự nào nhắm vào châu Âu. Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh các nước NATO thời gian qua liên tục củng cố năng lực quân sự tại sườn Đông của liên minh.

Tuy nhiên, Nga phát hiện NATO từ "tháng 6 đến tháng 9/2026 đã có các cuộc tập trận quân sự liên tục với các kịch bản chống Nga ở Ba Lan, Latvia, Litva, Na Uy, Phần Lan, cũng như ở biển Baltic", trong đó, các cuộc tập trận chung của Litva, Ba Lan và Pháp có "mục tiêu cụ thể nhắm vào vùng Kaliningrad của Nga".

Một trong những địa điểm được phía Nga đặc biệt quan tâm là khu vực hành lang Suwalki nằm giữa Ba Lan và Litva, kết nối các nước Baltic với phần còn lại của NATO và EU, đồng thời nằm giữa Kaliningrad và Belarus. Các cuộc tập trận tại đây thường được các nước NATO mô tả là nhằm nâng cao khả năng phối hợp và bảo vệ lãnh thổ của các nước thành viên, trong khi Moskva nhìn nhận những hoạt động này trong mối liên hệ trực tiếp với an ninh của Kaliningrad.

1-nato-russia-map-0png.jpg
Vị trí Kaliningrad và hành lang Suwalki. Đồ họa: ICG

Bên cạnh đó, nguồn tin của Reuters tiết lộ, trong một cuộc tập trận tháng 8/2026, hàng chục máy bay từ các nước thành viên NATO đã tham gia vào một chiến dịch không báo trước trong không phận xung quanh Kaliningrad, nhằm chứng minh khả năng cắt đứt liên lạc vô tuyến và radar cũng như hệ thống phòng không của vùng lãnh thổ này trong trường hợp xảy ra xung đột với Nga.

Cùng ngày, thông tấn Nga TASS đưa tin, Moskva đã gửi thông điệp chính thức tới NATO và Bộ Ngoại giao Bỉ, trong đó kêu gọi "các quốc gia thành viên của khối kiềm chế những lời lẽ và hành động leo thang hơn nữa để ngăn chặn một cuộc đối đầu quy mô lớn".

Phía Nga cũng cho rằng hoạt động quân sự gia tăng của NATO tại khu vực biên giới phía Tây đang tạo ra những rủi ro đối với an ninh Nga. Moskva đồng thời phản đối những tuyên bố cho rằng Nga đang chuẩn bị một cuộc tấn công nhằm vào các nước châu Âu, cho rằng những cáo buộc này được sử dụng để biện minh cho việc gia tăng chi tiêu quốc phòng và quân sự hóa tại châu Âu.

Theo ABC News, phát ngôn viên NATO Allison Hart ngày 30/9 xác nhận họ đã nhận được thông điệp bằng văn bản của Nga. Bà khẳng định NATO "lên án việc đe dọa sử dụng vũ lực" và quả quyết rằng NATO không nhắm mục tiêu vào Kaliningrad.

"NATO là một liên minh phòng thủ và không có hoạt động hay cuộc tập trận nào của chúng tôi gây rủi ro cho bất kỳ khu vực nào của Nga", bà Hart phát biểu.

2104069117-0-0-3022-2048-1440x900-80-1-1-65d0c685ca89f423a0783cb4cd88e672jpg.jpg
Một phần TP Kaliningrad của Nga. Ảnh: RiaNovosti

Kaliningrad là vùng lãnh thổ có vị trí địa lý đặc biệt của Nga, nằm bên bờ Đông Nam biển Baltic, tiếp giáp Litva ở phía Bắc và Ba Lan ở phía Nam. Vùng lãnh thổ có diện tích hơn 15.000 km², dân số một triệu người, cách thủ đô Vilnius của Litva khoảng 350 km, Warsaw của Ba Lan 400 km và Berlin của Đức 600 km, nhưng cách Moskva hơn 1.200 km.

Về lịch sử, Kaliningrad từng là một phần của Đông Phổ và TP Königsberg, trước khi được chuyển giao cho Liên Xô sau Thế chiến II theo các thỏa thuận của phe Đồng minh. Năm 1946, thành phố được đổi tên thành Kaliningrad theo tên nhà cách mạng Mikhail Kalinin.

Do tách biệt với phần lãnh thổ chính của Nga, mọi vấn đề liên quan đến giao thông, vận tải, đường biển và đường không giữa Kaliningrad với phần còn lại của Nga có ý nghĩa đặc biệt đối với Moskva. Trong khi đó, với NATO, vị trí của Kaliningrad nằm sát Ba Lan và Litva khiến vùng lãnh thổ này thường xuyên xuất hiện trong các tính toán quốc phòng của liên minh tại khu vực Baltic.

Mối quan hệ giữa Nga với phương Tây vốn đã rạn nứt nghiêm trọng từ khi xung đột Ukraine bùng phát năm 2022, gần đây có dấu hiệu xấu đi do nhiều bất đồng. NATO đã tăng cường hiện diện tại sườn Đông, trong khi Nga nhiều lần phản đối việc mở rộng và củng cố năng lực quân sự của liên minh tại khu vực sát biên giới nước này.

Chưa rõ NATO có kế hoạch điều chỉnh sau các cảnh báo của Nga hay không. ABC News nói rằng liên minh này dự kiến sẽ tiến hành thêm các cuộc tập trận quân sự mới ở vùng Baltic trong tháng 10/2026, động thái gần như chắc chắn sẽ bị Moskva phản đối kịch liệt và có thể khiến căng thẳng tăng nhiệt.

Thái Hà

Các tin khác

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Điều kiện mới của Washington phá thế bế tắc với Tehran?

Sau nhiều tháng xung đột, Washington hôm 7/10 (giờ địa phương) bất ngờ phát đi tín hiệu mới về chương trình hạt nhân Iran. Giới phân tích nhận định, động thái này có thể mở ra dư địa thỏa hiệp giữa hai bên, dù những rào cản đối với một thỏa thuận vẫn chưa được tháo gỡ.

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

EU chuẩn bị hành trang cho việc mở rộng liên minh

Ủy ban châu Âu (EC) vừa công bố các định hướng và bước đi nhằm chuẩn bị cho khả năng Liên minh châu Âu (EU) tiếp nhận thêm thành viên, tập trung vào điều chỉnh cơ chế quản trị, bảo đảm các giá trị chung và cách thức phân bổ nguồn lực tài chính.

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh ở Yemen tăng nhiệt, Arab Saudi cân nhắc mở chiến dịch mới

Giao tranh giữa Houthi và quân đội Yemen tiếp tục leo thang, trong khi Arab Saudi được cho là đang chuẩn bị một chiến dịch quân sự mới nhằm giành lại các vị trí chiến lược gần eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này làm gia tăng nguy cơ xung đột lan rộng và đe dọa hoạt động xuất khẩu năng lượng trong khu vực.

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 xả kho dầu, thị trường năng lượng vẫn chưa hết sức ép

G7 quyết định giải phóng 100 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, trong khi Nga cân nhắc nới lỏng hạn chế xuất khẩu diesel, góp phần giảm sức ép lên thị trường năng lượng. Tuy nhiên, nguy cơ gián đoạn nguồn cung vẫn hiện hữu khi xung đột Trung Đông tiếp tục ảnh hưởng đến hoạt động lọc dầu và vận tải biển.

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Châu Âu trước sức ép xả kho diesel từ phía bên kia Đại Tây Dương

Thông tin về việc đề nghị giải phóng tới 120 triệu thùng diesel trong 6 tháng, đi kèm khả năng Mỹ hạn chế xuất khẩu nhiên liệu, đang đặt châu Âu vào thế khó. Đằng sau bài toán giá cả là câu hỏi lớn hơn về khả năng tự chủ và sức chống chịu của an ninh năng lượng châu Âu.

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Iraq và những thách thức an ninh hậu Mỹ rút quân

Việc quân đội Mỹ hoàn tất rút khỏi Iraq ngày 30/9 khép lại một giai đoạn kéo dài hơn hai thập niên, đồng thời mở ra một chặng đường mới đối với Baghdad. Từ duy trì sức ép với IS, củng cố năng lực an ninh đến xử lý quan hệ với các đối tác bên ngoài, Iraq đang đứng trước yêu cầu tự chủ lớn hơn trong một môi trường khu vực nhiều biến động.

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

“Thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng” trong kiểm soát AI

Sự bất định về mức độ nguy hiểm của trí tuệ nhân tạo đang đặt các nhà hoạch định chính sách trước một “thế tiến thoái lưỡng nan về bằng chứng”. Hành động quá sớm có thể kìm hãm đổi mới, nhưng chờ đến khi rủi ro được chứng minh đầy đủ có thể đã quá muộn.

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Thời tiết cực đoan gia tăng sức ép đối với các nước châu Á

Mưa lớn bất thường gây lũ lụt và sạt lở đất đã khiến hàng chục người thiệt mạng, ảnh hưởng đến đời sống của hàng triệu người tại nhiều quốc gia châu Á, trong bối cảnh giới chuyên gia cảnh báo những hình thái thời tiết bất thường có thể xuất hiện với tần suất và cường độ lớn hơn.

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Vì sao đề xuất mở lại Hormuz của Iran bị Tổng thống Trump bác bỏ?

Hôm 26/9 (giờ địa phương), khi được phóng viên hỏi về kế hoạch mới của Iran, Tổng thống Mỹ Donald Trump nêu rõ: “Tôi bác đề xuất của họ”. Ông Trump cho rằng Tehran muốn sớm đạt thỏa thuận để mở lại eo biển Hormuz, song các điều khoản hiện tại khiến phía Mỹ không thể chấp nhận.

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế nêu bật dấu ấn Việt Nam từ New York đến Ottawa

Truyền thông quốc tế những ngày qua dành sự chú ý đáng kể tới những thông điệp của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 và chuyến thăm Canada ngay sau đó. Từ New York đến Ottawa, hình ảnh Việt Nam nổi bật với vai trò chủ động đóng góp vào các vấn đề toàn cầu, lan tỏa thông điệp về lòng tin, hợp tác và mở rộng quan hệ với các đối tác.

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Thượng đỉnh Mỹ - Trung và phép thử của quan hệ ổn định chiến lược

Phát biểu ngay tại căn cứ liên hợp Andrews khi vừa đặt chân tới Mỹ hôm 23/9 (giờ địa phương), Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cho hay, thế giới đang phát triển, thời đại đang thay đổi, nhưng quy luật lịch sử về việc Trung Quốc và Mỹ chung sống hòa bình không thay đổi, nguyện vọng tốt đẹp của nhân dân hai nước về tăng cường giao lưu hữu nghị không thay đổi, kỳ vọng chung của cộng đồng quốc tế đối với Trung Quốc và Mỹ cũng không thay đổi.

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Trẻ em Gaza trở lại trường giữa đống đổ nát

Hàng trăm nghìn trẻ tại dải Gaza trở lại trường học trực tiếp lần đầu tiên sau gần 3 năm do ảnh hưởng của chiến sự. Những lớp học trong lều bạt mở ra hy vọng khôi phục việc học, nhưng cũng cho thấy những thách thức lớn phía trước đối với giáo dục và quá trình tái thiết Gaza.

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Đại hội đồng LHQ 2026: Tâm điểm ngoại giao quốc tế và bài toán tương lai

Hàng trăm nhà lãnh đạo, quan chức ngoại giao sẽ hội tụ tại New York trong tuần này để tham dự Phiên thảo luận cấp cao Đại hội đồng Liên hợp quốc (LHQ) khóa 81, trong bối cảnh cộng đồng quốc tế đối mặt nhiều vấn đề cấp bách liên quan đến xung đột, an ninh, chủ nghĩa đa phương và những tác động ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo (AI).

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Iran trước bài toán biến địa lý thành lợi thế logistics

Sở hữu biên giới trên bộ với 7 quốc gia, Iran từng kỳ vọng mạng lưới đường bộ, đường sắt và các cảng phía Bắc có thể giúp giảm sức ép khi hoạt động thương mại đường biển bị phong tỏa. Tuy nhiên, tình trạng xe tải mắc kẹt tại nhiều cửa khẩu đang cho thấy khoảng cách giữa lợi thế địa lý trên bản đồ và khả năng chuyển hóa lợi thế đó thành năng lực vận tải thực tế vẫn còn rất lớn.

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Quan ngại mất kiểm soát AI ngày càng gia tăng

Google ngày 19/9 xác nhận mô hình trí tuệ nhân tạo (AI) Gemini đã truy cập trái phép vào hệ thống của 3 công ty trong quá trình kiểm thử an ninh mạng hồi tháng 5. Mặc dù Google cho biết mô hình đã dừng hoạt động sau khi nhận ra các hệ thống này không thuộc môi trường thử nghiệm và không gây thiệt hại, vụ việc tiếp tục làm gia tăng quan ngại về khả năng kiểm soát các hệ thống AI ngày càng có tính tự chủ cao.

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Châu Âu chưa tìm được tiếng nói chung về ngân sách dài hạn

Đức, Đan Mạch, Phần Lan, Hà Lan và Áo đề nghị giảm hàng trăm tỷ euro trong đề xuất ngân sách dài hạn gần 2.000 tỷ euro của Liên minh châu Âu (EU) giai đoạn 2028-2034, trong bối cảnh các nước thành viên tranh luận về việc phân bổ nguồn lực cho quốc phòng, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo và vấn đề di cư.