Theo Reuters đưa tin, giới chức tài chính và lãnh đạo ngân hàng trung ương từ khắp thế giới cùng nhóm họp tại Bangkok từ ngày 12 -18/10, giữa lúc nền kinh tế toàn cầu phải đối mặt với hàng loạt thách thức, từ cú sốc nguồn cung năng lượng được đánh giá là lớn nhất từ trước đến nay, áp lực lạm phát kéo dài đến chi phí vay vốn gia tăng.
Cuộc xung đột giữa Mỹ, Israel và Iran bước sang tháng thứ tám kể từ khi bùng phát ngày 28/2, dự kiến trở thành chủ đề chi phối các phiên thảo luận chính thức cũng như những cuộc tiếp xúc bên lề hội nghị. Những tác động ngày càng sâu rộng của chiến sự đối với thị trường năng lượng, thương mại và ổn định tài chính đang đặt ra bài toán khó cho các nhà hoạch định chính sách.
Đây là lần đầu tiên sau ba năm hội nghị thường niên IMF - WB được tổ chức bên ngoài Washington (Mỹ), kể từ kỳ họp tại Morocco vào tháng 10/2023. Theo Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva, khoảng 18.000 đại biểu đã đăng ký tham dự, tăng 4.000 người so với kỳ họp tại Morocco.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent sẽ không tham dự sự kiện, thay vào đó, Mỹ cử hai quan chức cấp cao đại diện. Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh dự kiến tham dự và xuất hiện cùng bà Georgieva tại một sự kiện công khai ngày 16/10.
Việc ông Bessent vắng mặt tại cả hội nghị IMF - WB và cuộc họp của Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20), trong năm Mỹ giữ vai trò chủ tịch luân phiên, được cho là có thể ảnh hưởng phần nào đến các cuộc trao đổi và phối hợp chính sách giữa các nền kinh tế lớn.
Theo giới chuyên gia, một trong những vấn đề cấp bách nhất tại hội nghị năm nay là nguy cơ lạm phát tăng trở lại do nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn nghiêm trọng.
Nhóm các nước công nghiệp phát triển hàng đầu (G7) đã nhất trí giải phóng 100 triệu thùng dầu thô và dầu diesel từ nguồn dự trữ khẩn cấp, trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump gia tăng sức ép nhằm hạ nhiệt giá nhiên liệu trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11.
Hôm 9/10, ông Trump tiếp tục công bố một thỏa thuận với Nga nhằm bổ sung nguồn cung dầu diesel cho thị trường quốc tế, đồng thời tạm thời nới lỏng một số biện pháp trừng phạt liên quan đến lĩnh vực năng lượng của Moskva. Động thái này lập tức vấp phải sự chỉ trích của Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky.
Theo Reuters, hơn một tỷ thùng dầu đã được đưa ra thị trường từ các kho dự trữ, chủ yếu là tồn kho thương mại trên đất liền, kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát ngày 28/2. Tuy nhiên, giới điều hành ngành năng lượng cảnh báo lượng dầu dự trữ có thể nhanh chóng tiếp cận thị trường đang dần cạn kiệt, khiến thị trường dễ tổn thương hơn trước các đợt gián đoạn nguồn cung mới.
Những biến động này đang làm gia tăng áp lực lên các ngân hàng trung ương, vốn phải cân bằng giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
IMF được dự báo không điều chỉnh đáng kể mức tăng trưởng kinh tế toàn cầu khoảng 3% trong năm 2026 và có thể nâng nhẹ dự báo cho năm 2027. Tuy nhiên, triển vọng của một số nền kinh tế, trong đó có Ukraine và các quốc gia vùng Vịnh chịu ảnh hưởng trực tiếp từ xung đột, có nguy cơ bị hạ thấp.
Các nghiên cứu của IMF cũng cảnh báo rằng những đợt tăng giá đột biến đối với lương thực và năng lượng không chỉ gây lạm phát tức thời mà còn có thể khiến kỳ vọng lạm phát duy trì ở mức cao trong thời gian dài, gia tăng nghèo đói và đe dọa ổn định kinh tế vĩ mô.
Trước đó, IMF cảnh báo nợ công thế giới đã lên mức cao nhất kể từ Chiến tranh thế giới thứ hai và có thể vượt 100% tổng sản phẩm quốc nội (GDP) toàn cầu trước năm 2030.
Các nền kinh tế phát triển, đặc biệt là Mỹ, đang ghi nhận tỷ lệ nợ công trên GDP ở mức cao. Tuy nhiên, các thị trường mới nổi và quốc gia thu nhập thấp mới là những đối tượng dễ tổn thương nhất trước làn sóng tăng lãi suất và biến động tài chính quốc tế.
Bên cạnh đó, hiện tượng khí hậu El Niño làm gia tăng nguy cơ thiên tai, ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp và an ninh lương thực.
Đồng thời, khoảng cách đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) giữa các nền kinh tế phát triển và đang phát triển cũng có nguy cơ làm gia tăng bất bình đẳng. Trong khi AI phần nào giúp các nước lớn cải thiện năng suất và giảm thiểu tác động của những cú sốc nguồn cung, nhiều quốc gia khác vẫn thiếu nguồn lực để tiếp cận công nghệ này.
Một vấn đề khác dự kiến thu hút sự quan tâm tại hội nghị là những điều chỉnh trong chính sách cho vay của IMF. Theo đó, các chương trình hỗ trợ tài chính có thể đi kèm số lượng điều kiện cải cách ít hơn, nhưng yêu cầu thực hiện những thay đổi sâu rộng hơn.
Điều này làm dấy lên lo ngại tại nhiều quốc gia thu nhập thấp rằng các điều kiện vay mới có thể dẫn đến những biện pháp thắt lưng buộc bụng, làm suy giảm chi tiêu công và ảnh hưởng trực tiếp đến các chương trình an sinh xã hội.
Trước thềm hội nghị, Tổng Giám đốc IMF Kristalina Georgieva đã kêu gọi các chính phủ kiểm soát chi tiêu, giảm áp lực nợ và củng cố khả năng chống chịu trước những cú sốc kinh tế mới. Bà cảnh báo khả năng phục hồi mà kinh tế toàn cầu thể hiện trong thời gian qua không đồng nghĩa với việc những rủi ro hiện hữu đã được giải quyết.
Trong bối cảnh đó, Hội nghị thường niên IMF - WB tại Bangkok được kỳ vọng trở thành diễn đàn quan trọng để các nền kinh tế tìm kiếm giải pháp phối hợp chính sách, kiểm soát lạm phát, xử lý nợ công và thúc đẩy tăng trưởng bền vững.
Theo chương trình chính thức, phiên họp toàn thể dự kiến diễn ra ngày 16/10, tiếp đó là phiên họp của Ủy ban Tiền tệ và Tài chính Quốc tế (IMFC) ngày 17/10. Những thảo luận tại Bangkok sẽ là phép thử đối với khả năng phối hợp hành động của cộng đồng quốc tế khi các cú sốc địa chính trị và sức ép tài chính ngày càng đan xen.
