Xung đột lan rộng trên nhiều mặt trận
Reuters dẫn thông báo của quân đội chính phủ Yemen do Arab Saudi hậu thuẫn sáng nay (4/10) cho biết họ tiếp tục tiến hành các cuộc tấn công đáng kể nhằm vào “mục tiêu trọng yếu” của lực lượng Houthi ở thủ đô Sanaa và khu vực Saada, nơi được mô tả là “thành trì lịch sử” mà Houthi thành lập.
Trước đó, Đại tá Majed Abdullah al-Nazili, người phát ngôn quân đội chính phủ Yemen, ngày 3/10 thông báo đã “thực hiện 257 chiến dịch tấn công chính xác” nhằm vào các địa điểm và năng lực quân sự của Houthi bằng “máy bay chiến đấu, máy bay không người lái, pháo binh, tên lửa và rocket”.
Ông Al-Nazili khẳng định chiến dịch khiến ít nhất 700 thành viên Houthi thiệt mạng, đồng thời phá hủy “các mục tiêu quân sự chiến lược và có giá trị cao”, gồm 170 xe chiến đấu và thiết bị cơ giới hạng nặng, qua đó “tác động trực tiếp đến khả năng chiến đấu” của Houthi. Tuy nhiên, ông không đề cập đến thương vong và thiệt hại của quân đội Yemen, theo Al Jazeera.
Người phát ngôn quân sự Houthi Yahya Sarea cùng ngày xác nhận đã hứng chịu 60 cuộc không kích và tấn công bằng tên lửa, nâng tổng số cuộc tấn công nhắm vào mục tiêu Houthi kể từ khi đợt leo thang xung đột mới nhất bắt đầu lên hơn 1.400 đợt.
Theo phát ngôn viên Houthi, các cuộc tấn công diễn ra tại các tỉnh Sanaa, Saada, Taiz, Hajjah và Marib, trong đó có cả mục tiêu dân sự. Houthi cũng cho rằng Arab Saudi thực hiện các cuộc tấn công mới nhằm vào thủ đô Sanaa, nhưng Riyadh chưa xác nhận thông tin trên.
Al Jazeera cho biết, chiều 3/10, nhiều nhân chứng đã nghe thấy 7 tiếng nổ lớn liên tiếp trong thời gian ngắn, cùng tiếng máy bay chiến đấu trên không và khói bốc lên từ các khu vực miền núi Al-Nahdayn và Jabal Attan, nơi có các vị trí quân sự quan trọng do Houthi kiểm soát.
Ở mặt trận phía Tây Nam Yemen, các nguồn tin Trung Đông nói rằng lực lượng chính phủ và Houthi tiếp tục giao tranh ngày 3/10 nhằm giành quyền kiểm soát các cao điểm chiến lược tại tỉnh Taiz.
Yemen vẫn trong tình trạng nội chiến sau khi Houthi tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào lực lượng chính phủ năm 2014. Năm 2015, liên minh quân sự do Arab Saudi dẫn đầu can thiệp nhằm hỗ trợ quân đội Yemen. Năm 2022, các bên đạt thỏa thuận đình chiến, nhưng căng thẳng và giao tranh đã tái bùng phát từ tháng 7/2026 sau khi các bên cáo buộc nhau có hành động thù địch.
Đến tháng 9/2026, Houthi đẩy lùi lực lượng chính phủ khỏi một loạt vị trí chiến lược ở Biển Đỏ, bao gồm thành phố cảng Mocha và đảo Mayyun, còn gọi là Perim, nằm tại eo biển Bab el-Mandeb. Những bước tiến này giúp Houthi mở rộng quyền kiểm soát dọc bờ biển Yemen.
Quân đội Yemen những tuần qua cũng tuyên bố tăng cường tấn công Houthi, nhưng chưa thể giành lại các vị trí then chốt. Truyền thông Trung Đông cho biết họ chủ yếu tập trung giữ các vị trí phòng thủ, tăng cường không kích và ngăn Houthi tiến sâu hơn.
Ngoài chiến đấu với quân đội chính phủ Yemen, Houthi cũng thường xuyên tập kích mục tiêu ở Arab Saudi với lý do trả đũa các cuộc tấn công do Riyadh thực hiện nhằm vào các mục tiêu ở Yemen. Ngày 3/10, Houthi tuyên bố phóng tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái (UAV) nhằm vào một cơ sở của tập đoàn dầu khí Aramco tại thủ đô Riyadh của Arab Saudi.
Người phát ngôn Houthi Sarea khẳng định cuộc tấn công đã đạt mục tiêu, gây hỏa hoạn tại các địa điểm bị nhắm tới. Reuters dẫn lời nhân chứng cho biết đã nhìn thấy khói gần một cơ sở Aramco tại Riyadh.
Arab Saudi cân nhắc mở rộng can thiệp quân sự
Trong bối cảnh xung đột Mỹ - Iran gây gián đoạn hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz, tuyến đường ống Đông - Tây dẫn dầu từ các mỏ ở phía Đông Arab Saudi tới cảng Yanbu bên bờ Biển Đỏ trở thành phương án quan trọng giúp Riyadh duy trì xuất khẩu năng lượng.
Tuy nhiên, việc lực lượng Houthi mở rộng kiểm soát khu vực ven Biển Đỏ và eo biển Bab el-Mandeb, nằm trên tuyến vận tải biển quan trọng nối Địa Trung Hải với châu Á, đang tạo thêm sức ép đối với hoạt động vận chuyển dầu của Arab Saudi. Từ tháng 7/2026, Houthi tuyên bố phong tỏa hàng hải đối với Arab Saudi ở Bab el-Mandeb.
Reuters ngày 3/10 dẫn lời các quan chức vùng Vịnh, Yemen và các nhà ngoại giao phương Tây cho biết Arab Saudi đang cân nhắc triển khai chiến dịch quân sự nhằm đẩy lùi Houthi khỏi các khu vực chiến lược gần Bab el-Mandeb.
Theo nguồn tin, chiến dịch có thể được tiến hành trong những tuần tới, trong đó Arab Saudi sẽ tăng cường không kích để hỗ trợ các lực lượng đồng minh ở Yemen.
Các nguồn tin cho biết Riyadh xem xét hai phương án. Phương án thứ nhất tập trung giành lại khu vực quanh eo biển Bab el-Mandeb nhằm khôi phục hoạt động hàng hải. Phương án thứ hai có quy mô rộng hơn, với các đợt tiến công phối hợp trên nhiều mặt trận tại các tỉnh Al-Bayda, Marib, Taiz và Al-Jawf. Tùy theo phạm vi chiến dịch, hơn 100.000 binh sĩ Yemen có thể được huy động.
Theo các nhà ngoại giao phương Tây và quan chức vùng Vịnh, Arab Saudi cho rằng việc Houthi kiểm soát Bab el-Mandeb giúp lực lượng này gia tăng đáng kể đòn bẩy chiến lược, khiến Riyadh khó có thể bước vào các cuộc đàm phán hòa bình mới với vị thế tốt.
Dù vậy, việc phát động chiến dịch trên bộ tiềm ẩn nhiều thách thức. Reuters dẫn lời chuyên gia về Yemen Mohammed Albasha nhận định các lực lượng ủng hộ chính phủ Yemen hoạt động phân tán và thiếu năng lực phối hợp cần thiết để duy trì một cuộc tiến công kéo dài.
Bên cạnh đó, Arab Saudi cũng phải tính đến nguy cơ Houthi tăng cường trả đũa bằng tên lửa và UAV nhằm vào các cơ sở dầu mỏ, hạ tầng năng lượng và các mục tiêu trọng yếu khác.
Riyadh và đồng minh dường như đang chuẩn bị bằng cách tăng cường năng lực phòng thủ. Tuần trước, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho biết Paris sẽ gửi binh sĩ và các hệ thống vũ khí phòng thủ đến Arab Saudi để bảo vệ thành phố cảng Yanbu bên Biển Đỏ.
Nguồn tin của Reuters cho biết thêm, sau khi Pakistan ký thỏa thuận quốc phòng với Arab Saudi hồi tháng trước, Islamabad đã chuyển các hệ thống phòng không, pháo binh hạng nhẹ, UAV và thiết bị chống UAV tới Aden để hỗ trợ chính phủ Yemen.
Ngoài ra, quan chức Pakistan tiết lộ với Reuters rằng nước này đã triển khai từ 30.000 đến 40.000 binh sĩ đến Arab Saudi giúp Riyadh bảo vệ biên giới cũng như tham gia đánh chặn UAV, tên lửa. Tuy nhiên, Islamabad chưa quyết định đưa quân tham chiến trên lãnh thổ Yemen.
Mỹ cũng hỗ trợ Arab Saudi thông qua việc cung cấp thông tin tình báo phục vụ xác định mục tiêu trong các hoạt động không kích tại Yemen, nhưng chưa có dấu hiệu Washington sẽ trực tiếp tham chiến. Những hỗ trợ này có thể tăng cường năng lực tác chiến và phòng thủ cho Riyadh cùng các lực lượng đồng minh, song chưa bảo đảm thành công của một chiến dịch trên bộ.
Trong khi đó, nhiều nhà quan sát cảnh báo, việc Arab Saudi can dự sâu hơn vào Yemen có thể khiến xung đột tiếp tục lan rộng, kéo theo nguy cơ thương vong lớn. Theo Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), tính đến cuối năm 2021, xung đột Yemen ước tính đã khiến khoảng 377.000 người thiệt mạng, trong đó khoảng 154.000 người tử vong trực tiếp do giao tranh, số còn lại do các nguyên nhân gián tiếp như đói nghèo, dịch bệnh và thiếu dịch vụ y tế.
