Nghệ sĩ Minh Đức Hoàng Long vừa đoạt giải nhất cuộc thi opera quốc tế ở Hungary: Dành tình yêu lớn cho âm nhạc

• Ca sĩ opera số 1 của Hàn Quốc Sumi-jo sẽ biểu diễn tại Việt Nam
• Tổ chức đêm nghệ thuật Opera de Paris tại TP HCM
• Ca sĩ Opera Nguyễn Bích Thuỷ đoạt giải cao

Đây là cuộc thi thanh nhạc uy tín nhất tại Hungary, tổ chức 3 năm một lần. Cuộc thi lần thứ 9 năm nay được tổ chức nhân kỷ niệm 100 năm sinh nghệ sỹ Hungary lừng danh Simándy József. Nổi tiếng nhất thế giới thì chưa hẳn, nhưng có thể gọi đó là một trong những cuộc thi thanh nhạc nổi tiếng nhất tại châu Âu.

Trên thực tế, trong giới thanh nhạc cổ điển, có rất nhiều cá nhân đi “săn” giải thưởng. Bởi lẽ, có giải thưởng mới hy vọng có được sự nghiệp sau này. Vì thế cũng dễ hiểu khi một số nước lân cận đều có thí sinh tham gia. Long cho biết, anh không dám mơ tới thị trường quốc tế như Đức, Áo hiện nay. Bước chân vào được thị trường opera Hungary là đã vượt quá tưởng tượng của Long rất nhiều rồi.

Ninh Đức Hoàng Long tại nơi biểu diễn đêm chung kết - nhà hát Opera Szeged.

Khi nhìn vào một cuộc thi, người ta thường đánh giá ba yếu tố: Ban giám khảo, tiền thưởng và cơ hội biểu diễn sau cuộc thi. Với cuộc thi của Ninh Đức Hoàng Long, Ban giáo khảo gồm: ông giám đốc nhà hát Opera Hungary; ông giám đốc trung tâm biểu diễn nghệ thuật Budapest (nơi các ngôi sao opera hàng đầu thế giới biểu diễn mỗi khi tới Hungary); giám đốc nhà hát Opera thành phố Szeged, trưởng khoa thanh nhạc, nhạc viện thành phố Szeged; nhà phê bình Opera đến từ tờ báo Der Neue Merker- tờ báo nổi tiếng nhất về Opera ở khu vực châu Âu và nhà quản lý âm nhạc tại Đức.

Về tiền thưởng Hoàng Long nhận được 300.000 Ft, tương đương khoảng 40 triệu tiền Việt. Đây là khoản tiền không lớn bởi lẽ có hai bảng đấu. Bảng thứ hai dành cho các nghệ sĩ chuyên nghiệp đang làm việc tại nhà hát, giải thưởng cao gấp đôi. Hungary là một quốc gia không thực sự mạnh về kinh tế nên mức thưởng cũng hạn chế.

Sau cuộc thi này, các thi sinh trực tiếp được mời biểu diễn tại các nhà hát. Đây là điều mơ ước không chỉ của Hoàng Long mà còn của cả chính các bạn Hungary. Ninh Đức Hoàng Long được biểu diễn tại hai nhà hát lớn ở Hungary và đã được mời một vai trong một vở Opera năm 2017, đây là điều chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam. Phóng viên Văn nghệ Công an đã có cuộc phỏng vấn với Ninh Đức Hoàng Long ngay sau khi anh đoạt giải:

- Long có thể chia sẻ kỹ hơn một chút về gia đình? Cha mẹ có ảnh hưởng như thế nào đến quá trình lựa chọn môn nghệ thuật hiện nay của Long không?

+ Mình sinh ra tại thành phố Ninh Bình, tên của mình được bố đặt theo tên dòng sông Hoàng Long chảy qua đây. Bố mình là nhà văn, nhà viết kịch Ninh Đức Hậu. Mẹ thì không hoạt động nghệ thuật nhưng mẹ rất thích hát, thích hơn cả mình.

Thời gian còn là học sinh cấp hai, cấp ba, mình vẫn lên kế hoạch học ban tự nhiên. Mãi tới tận cuối năm lớp 12 mới nói ý định sẽ chuyển qua thi âm nhạc và bố mẹ đều… phản đối. Cũng khá bướng bỉnh, mình trốn ra... chùa ngồi một ngày để "dọa" bố mẹ. Cuối cùng bố mẹ cũng chịu thua và cho phép mình thi âm nhạc. Tuy nhiên tới thời điểm này, bố mẹ và cả bản thân mình chắc chắn đều không hối hận vì đó là một quyết định đúng đắn.

- Ai là người đóng góp quan trọng nhất đối với thành công vừa rồi của Long? Bạn có thể nói kỹ hơn về quá trình rèn luyện, đâu là điểm khó khăn nhất trong khi tập luyện tác phẩm để dự thi?

+ Tới 90% thành công của mình là công của thầy giáo Kiss B Atilla và người đệm đàn cho mình bên này là cô giáo Cseh Dalma. Hơn 4 tháng trời cả ba người miệt mài tập luyện.

Thầy giáo hiện tại của mình là ca sĩ chính của nhà hát Opera quốc gia Hungary. Mọi đêm diễn của ông đều kín vé. Không chỉ giỏi về chuyên môn, ông rất quan tâm tới học sinh. Chương trình thi của mình gồm 7 tác phẩm theo một khung định sẵn của Ban tổ chức. Trong đó tác phẩm mình chọn thi ở vòng chung kết là một tác phẩm khó và rất nổi tiếng tại Hungary. Đó là tác phẩm "Tổ quốc tôi" nằm trong vở opera "Nhiếp chính Bán" (Bánk Bán, 1861) của nhạc trưởng, danh cầm, nhà soạn nhạc Erkel Ferenc (1810-1893).

Khi nhắc đến "Tổ quốc tôi", nhiều thế hệ người yêu nhạc Hungary luôn nhớ tới Simándy József (1916-1997), đây cũng chính là người có tên được đặt cho cuộc thi Opera quốc tế mình tham dự, ông là người duy nhất khán giả Hungary công nhận là hát hoàn hảo ca khúc này. Chọn ca khúc này xem như là một sự mạo hiểm, bởi thách thức không nhỏ là liệu mình có thể thoát ra khỏi cái bóng của một huyền thoại. Và quá trình làm việc nỗ lực đã giúp mình thành công, chạm được tới cảm xúc của Ban giám khảo, khán giả tại đêm chung kết để giành giải nhất. Khó nhất là phát âm. Tiếng Hungary có quá nhiều phụ âm và nguyên âm, thậm chí có buổi chỉ một câu hát mà mình tập đi tập lại một tiếng liền vẫn chưa ưng ý giáo viên.

- Long chia sẻ một chút về hành trình sang Hungary theo diện học bổng chính phủ nhé? Giành được học bổng này hẳn không hề đơn giản phải không?

+ Kết thúc năm thứ hai tại Học viện Âm nhạc quốc gia Việt Nam, mình đạt thành tích học tập loại giỏi. Trong cuộc họp Khoa Thanh nhạc đầu năm 2013, mình may mắn được giáo sư Trung Kiên đề cử với Khoa gửi mình đi học tại nước ngoài. Trải qua quá trình xét tuyển của cả hai phía Việt Nam và Hungary, tháng 9-2013 mình được Bộ Giáo dục - Đào tạo ra quyết định cử đi học tại Hungary khóa học 2013-2017.

- Hiện tại ở Hungary, lịch trình một ngày bình thường của bạn là như thế nào? Bạn dành bao nhiêu thời gian cho Opera?

+ Cũng như mọi người khác thôi. Lịch học ở học viện cũng khá thoáng, một tuần 4 buổi dành cho chuyên ngành opera, một buổi dành cho hát hòa tấu. Còn lại là một vài môn phụ như triết học, mỹ học, kiến thức âm nhạc, piano... Một ngày mình luyện giọng hát khoảng 1 tới 2 tiếng, nhưng tập với tác phẩm (về nội dung, kiến thức) thì gần như lúc nào rảnh rỗi đều nghĩ tới.

- Bạn có thể nói thêm về quy trình đào tạo, giảng dạy và những ưu điểm trong nội dung đào tạo mà bạn cảm nhận được trong quá trình theo học tại Hungary?

+ Học viện âm nhạc Liszt Ferenc là một trong những nhạc viện hàng đầu thế giới hiện nay, cơ sở hạ tầng đều tuyệt vời. Trang bị phòng tập cho sinh viên rất đầy đủ. Riêng về chuyên môn thanh nhạc, sinh viên có thuận lợi hơn rất nhiều lần so với các bạn trong nước. Mỗi buổi học đều có người đệm đàn (trong nước, chỉ được ghép với đàn 1, 2 buổi trước mỗi kì thi). Ngoài ra, giảng viên và sinh viên rất tình cảm và bình đẳng, mọi thứ đều được trao đổi thẳng thắn. Một khóa học đại học chỉ kéo dài 3 năm.

Nhận giải thưởng từ tay Giám đốc trung tâm nghệ thuật Budapest.

- Bạn có kế hoạch gì cho tương lai của mình chưa?

+ Ngoài opera, hiện tại mình đang là cộng tác viên chính thức của Đài Truyền hình Việt Nam - VTV24 và Đài Truyền hình kĩ thuật số VTC. Mình thường xuyên ghi lại những tin tức nổi bật của cộng đồng để thông tin cho bà con trong nước cũng như kiều bào nước ngoài. Không ít lần mình là phóng viên và cũng là nhân vật của một tin tức (cười). Ngoài ra nhiếp ảnh cũng là một sở thích khi rảnh rỗi của mình.

- Tới giờ opera vẫn chưa phải là môn nghệ thuật thực sự có nhiều đất sống ở Việt Nam, vậy Long có lo ngại gì không khi học xong và trở về Việt Nam?

+ Lượng khán giả của opera tại Việt Nam ít, nhưng những người đã yêu thích bộ môn opera thì phần lớn đều thuộc tầng lớp trí thức, có kiến thức văn hóa cao và thực sự đam mê âm nhạc. Mặc dù không nhiều đất diễn nhưng mình tin tưởng bộ môn này sẽ dần được phổ biến rộng rãi trong tương lai.

- Một góc nhìn riêng của Long về việc để phát triển những ngành nghệ thuật có tính hàn lâm như opera, các trường nghệ thuật của Việt Nam cần có những thay đổi ra sao để thu hút và khuyến khích người trẻ nhiều hơn?

+ Cá nhân mình hy vọng rằng các trường nghệ thuật hay cao hơn là nhà nước sẽ dần tạo điều kiện cho các bạn sinh viên có khả năng và đam mê nhận được cơ hội giống mình. Mình chắc chắn một điều, trong các bạn sinh viên đang theo đuổi nghệ thuật thanh nhạc cổ điển, có nhiều bạn còn giỏi hơn mình. Nếu được tạo điều kiện học tập tại các nước Phương Tây, họ sẽ là tầng lớp kế cận sau này đưa nghệ thuật opera đến với giới trẻ.