Bộ phim "Truyền thuyết về Quán Tiên" vừa có buổi ra mắt đầu tiên khá ấn tượng tại “Tuần lễ phim Việt Nam” (sự kiện nằm trong khuôn khổ Liên hoan phim Việt Nam lần thứ 21).
Phim không chỉ đánh dấu sự quay lại của dòng phim nhà nước mà còn mang đến góc nhìn mới mẻ, giàu cảm xúc về chiến tranh cùng niềm hy vọng về thế hệ đạo diễn trẻ tài năng, xông xáo. Phóng viên Chuyên đề VNCA đã có cuộc trò chuyện với đạo diễn Đinh Tuấn Vũ ngay sau buổi chiếu...
- Xin chào đạo diễn Đinh Tuấn Vũ! “Truyền thuyết về Quán Tiên" đã có buổi ra mắt khán giả ấn tượng. Cảm nhận của anh sau buổi công chiếu đầu tiên này?
+ Cảm giác của tôi sau buổi chiếu đầu tiên là vô cùng nhẹ nhõm. Bởi sau rất nhiều khó khăn, vất vả thì cuối cùng tôi cùng ê kip của mình cũng đã hoàn thành được bộ phim và phim đến với khán giả. Buổi chiếu ra mắt là một trong hai buổi chiếu duy nhất trong năm 2019 - buổi chiếu còn lại sẽ ở Vũng Tàu trong khuôn khổ LHP lần thứ XXI. Tôi đã lắng nghe tất cả những phản hồi của khán giả. Khi biết bộ phim được đón nhận rất tích cực từ cả những người xem lớn tuổi, từng trải qua cuộc chiến tới những người trẻ tuổi, tôi rất hạnh phúc và mong rằng khi phim phát hành vào năm 2020 sẽ tới được với thật nhiều khán giả.
- "Truyền thuyết về Quán Tiên" được chuyển thể từ tác phẩm văn học nổi tiếng của cố nhà văn Xuân Thiều. Anh đã "gặp" kịch bản này như thế nào?
+ Tôi vô tình đọc được truyện ngắn này trong tập sách “Xuân Thiều – Cuộc đời và sự nghiệp” (in năm 2012, Nhà xuất bản Lao Động). Không chỉ ám ảnh bởi những chi tiết, tôi còn vô cùng thích thú bởi chất liệu điện ảnh “ngồn ngộn” trong truyện ngắn này. Cách dẫn truyện, tả cảnh và đi sâu vào tâm lý nhân vật của nhà văn Xuân Thiều khiến tôi cảm thấy như những nhân vật hiện lên trước mắt mình rõ nét.
Sau đó, tôi có đưa truyện ngắn này cho nhà biên kịch Đoàn Tuấn đọc. Chú cũng rất thích. Hai chú cháu bắt đầu triển khai đề cương kịch bản, sửa đi sửa lại nhiều lần. Chú Đoàn Tuấn - một người từng chiến đấu ở chiến trường - còn đưa thêm nhiều chi tiết rất sống động trong chiến tranh giúp cho kịch bản hoàn chỉnh hơn. Thật may mắn là cuối cùng kịch bản cũng được đưa vào sản xuất với sự phối hợp của Công ty TNHH MTV Nam Phương và Công ty CP Sáng Tạo DV&H. Và trong khoảng 1 năm rưỡi (tính đến trước ngày công chiếu), tôi đã dành toàn bộ thời gian và suy nghĩ của mình cho “Truyền thuyết về Quán Tiên”.
 |
| Đạo diễn Đinh Tuấn Vũ (ngoài cùng bên phải) tại trường quay. |
- Làm phim về chiến tranh chưa khi nào dễ dàng ngay cả với những đạo diễn nhiều kinh nghiệm. Bản thân anh gặp những khó khăn gì khi bắt tay vào phim này?
+ Khó khăn đầu tiên chính là việc tìm ra phương án để nhân vật Vượn “chàng hiệp sĩ áo đen thắt nơ trắng” trong nguyên tác xuất hiện một cách sống động, chân thực và nhiều cảm xúc nhất có thể. Tôi đã phải kết hợp từ việc làm một mô hình có thể cử động cơ mặt, mắt, mũi, miệng và các cơ ở cổ, cánh tay, chân… của nhân vật này cho đến việc quay những tư liệu thật của “nhân vật” ngoài đời sống tự nhiên. Phần việc còn lại nặng nhất dành cho bộ phận kỹ xảo. Phải nói thật nếu không có sự xả thân của họ suốt gần nửa năm, chúng ta sẽ không thể có được hình ảnh hoàn chỉnh của “chàng hiệp sĩ” như trong phim.
Còn nói về những thuận lợi, may mắn, tôi phải nhấn mạnh rằng, dù êkip đều chủ yếu là người trẻ, nhưng lại có sự kết hợp quan trọng với những người rất kinh nghiệm ở các vị trí trọng yếu của đoàn phim. Đó là Giám đốc sản xuất Nguyễn Thị Hồng Ngát, Giám đốc hình ảnh - NSND Vũ Quốc Tuấn; Phó đạo diễn - NSƯT Nguyễn Đăng Khoa và cố vấn quân sự - Thiếu tướng Phan Khắc Hải.
Tất cả mọi người trong ê kíp đều đồng lòng tuyệt đối. Ngày nào chúng tôi cũng quay từ 12 đến 14 tiếng đồng hồ, nhưng không khí hào hứng và vui vẻ luôn tràn ngập, dù ở trong rừng sâu hay trong hang động. Nhiều người bị những vết thương khắp người do vắt rừng, ruồi độc đốt hay nước ăn chân… nhưng chưa một ai ngại ngần. Và dường như đoàn làm phim còn có được sự ủng hộ tâm linh nào đó từ những liệt sỹ đã ngã xuống trên tuyến đường 20 của Trường Sơn huyền thoại. Có những ngày chúng tôi quay ở trong rừng Trạ Ang, cách thị trấn chỉ hơn chục cây số mà trời vẫn tạnh ráo, dù cho ở các nơi khác quanh đó đều mưa lớn. Hay có ngày chúng tôi xếp lịch quay mưa rừng thì cả sáng hôm đó trời mưa rất to, giúp phim có những cảnh quay chân thực vô cùng.
- Chọn cách phản ánh sự khốc liệt của chiến tranh qua số phận con người, qua mối quan hệ giữa con người - thiên nhiên... anh có hy vọng rằng, điều đó phù hợp với tâm lý tiếp nhận của khán giả trẻ?
+ Tôi là một đạo diễn còn trẻ nên có lẽ một phần nào đó tôi cũng hiểu được tâm lý của khán giả trẻ hiện nay. Tôi nghĩ “Truyền thuyết về Quán Tiên” là một bộ phim dễ xem và nhiều cảm xúc. Có những đoạn hài hước để khán giả cười sảng khoái, có những đoạn hồi hộp và gây tò mò, “nổi gai ốc”, và cũng có những đoạn để họ có thể khóc… Đặc biệt, phim có nhiều cảnh thiên nhiên đẹp và hùng vĩ ở Quảng Bình mà không dùng sự can thiệp của kỹ xảo để thay đổi.
Tôi đã cố gắng để đưa tinh thần truyện ngắn lên phim một cách đầy đủ nhất dựa trên góc nhìn của cá nhân tôi với câu chuyện này. Bởi vậy, dù không khó xem, nhưng để hiểu sâu sắc và chính xác về bộ phim, khán giả sẽ cần phải bình tĩnh và suy ngẫm, kể cả sau khi bộ phim đã kết thúc.
- Dàn diễn viên ở "Truyền thuyết về Quán Tiên" có khá nhiều gương mặt mới mang tính phát hiện, nhưng vai chính, cô nữ TNXP tên Mùi lại được giao cho Thúy Hằng - người đã từng đảm nhiệm vai chính trong phim trước của anh "Cuộc đời của Yến". Thúy Hằng là sự lựa chọn đầu tiên hay cuối cùng?
+ Sự thật là Thuý Hằng là người cuối cùng casting cho vai nữ TNXP Mùi. Trước đó đã có rất nhiều nữ diễn viên thử vai này. Nhưng ở họ vẫn thiếu đi điều gì đó mà tôi cần ở nhân vật Mùi. Một chút kín đáo nhưng vẫn thu hút. Một chút nghiêm khắc nhưng vẫn đầy xúc cảm phụ nữ. Cho đến trước ngày khởi quay đúng 1 tháng, tôi đã liên hệ với diễn viên Thuý Hằng. Thật may mắn là chị vẫn giữ được sự trẻ trung như hồi quay “Cuộc đời của Yến” (cách đây 4 năm) và may mắn hơn là chị rất háo hức trở lại với điện ảnh sau thời gian dài tập trung cho công việc kinh doanh.
Sự kết hợp giữa Thuý Hằng cùng Hồ Minh Khuê và Hoàng Mai Anh, tôi nghĩ, đã tạo nên một bức tranh hoàn chỉnh đúng như suy nghĩ của tôi về ba nữ TNXP Mùi, Phượng, Tuyết Lan khi đọc truyện ngắn. Ngoài ra, những diễn viên nam trong phim như Minh Hải, Leo Nguyễn, Trần Việt Hoàng, Lê Hoàng Long, Thế Nguyên và NSND Quốc Trị cũng đều có những màu sắc riêng không hề lẫn vào nhau. Bằng chứng là có khán giả trẻ sau khi xem phim đã nói với tôi rằng: “Em có thể nhớ được tên của tất cả các nhân vật trong phim này”.
- Từ "Và anh sẽ trở lại" đến "Cuộc đời của Yến", "Chú ơi đừng lấy mẹ con"... và bây giờ là "Truyền thuyết về Quán Tiên", khán giả thấy sự đa dạng trong đề tài và sự trưởng thành trong tay nghề của anh rất rõ nét. Bản thân anh tự thấy mình "lớn lên" như thế nào sau mỗi phim?
+ Tôi thấy mình dũng cảm hơn, kiên trì hơn và bình tĩnh hơn. Ở những bộ phim trước, tôi hay bị hoàn cảnh chi phối, nhưng với bộ phim lần này, gần như những gì tôi đã tính toán trên kịch bản phân cảnh đều được thực hiện chính xác. Và nếu tự mình so sánh thì bản phim cuối cùng, theo tôi, còn tốt hơn kịch bản phân cảnh trên giấy. Tất nhiên, tôi vẫn phải nhắc lại, tôi may mắn vì có một ê kip toàn tâm toàn ý với bộ phim. Họ không những làm đúng những gì tôi muốn, mà còn gợi mở cho tôi rất nhiều những ý tưởng ngay trên trường quay.
- Xuất thân trong một gia đình có bề dày làm điện ảnh là một lợi thế, nhưng hình như cũng là một áp lực với anh mỗi khi bắt tay vào thực hiện một dự án phim. Anh đã làm thế nào để biến áp lực ấy thành động lực, để không phải gồng lên?
+ Thật khó để nói về việc phải làm thế nào trong trường hợp này. Nó gần như xuất phát từ bên trong bản thân tôi. Bởi mỗi khi bắt tay vào một bộ phim mới, được sống cùng với những nhân vật mới, khám phá những cuộc sống mới, tôi như bị mê hoặc. Tôi tận hưởng và yêu tất cả các quá trình từ lúc chuẩn bị cho đến khi kết thúc một bộ phim. Ví dụ như đêm vừa mới đây khi “Truyền thuyết về Quán Tiên” được chiếu, ngoài cảm giác hạnh phúc, tôi cũng thấy có gì đó bùi ngùi, bởi vậy là tôi đã đi trọn một quá trình dài tiếp theo. Thực sự, cho đến khi viết những dòng này, tôi vẫn cảm thấy ngày chúng tôi bắt đầu đi chọn cảnh chỉ mới như ngày hôm qua…
- "Truyền thuyết về Quán Tiên" dường như lấy của anh khá nhiều thời gian, tâm sức. Anh đã ấp ủ dự án phim mới chưa?
+ Tôi trong giai đoạn “nghỉ ngơi” sau khi kết thúc quá trình hậu kỳ của “Truyền thuyết về Quán Tiên”, nhưng cũng đang xem xét một vài dự án mới. Hy vọng tôi sẽ sớm có thể công bố với mọi người.
- Xin cảm ơn đạo diễn!
