Lý do "không ngờ" đẩy châu Âu vào tình trạng cháy rừng cực nguy hiểm

Theo giới chuyên gia, biến đổi khí hậu góp phần khiến các đám cháy rừng trở nên tồi tệ hơn và ngày càng vượt tầm kiểm soát. Tuy nhiên, tồn tại một lý do "hiếm ai nghĩ tới" khiến châu Âu hứng chịu tình trạng cháy rừng trên diện rộng chưa từng có như hiện nay.

Vì đâu nên nỗi? 

Ngày 25/7, Trung tâm Giám sát Hỏa hoạn toàn cầu - một cơ quan cố vấn của Liên hợp quốc, cho biết châu Âu đã chứng kiến ​​khoảng 1.900 vụ cháy rừng lớn (~450.000 ha) từ đầu năm 2022 tới giữa tháng 7, tăng kỷ lục so với mức trung bình 470 vụ (~110.000 ha) trong giai đoạn 2006-2021. 

Ông Johann Goldammer, người đứng đầu Trung tâm Giám sát Hỏa hoạn toàn cầu nêu rõ: "Các cuộc di dân tự do từ vùng nông thôn tới các thành phố tại châu Âu từ nửa sau thế kỷ XX đã khiến khu vực nông thôn bị bỏ quên, các khu rừng ngập tràn vật liệu dễ cháy, như thân cây chết, cành cây gẫy và cỏ khô. Đây chính là lý do tại sao châu Âu đang phải đối mặt với các đợt hạn hán và cháy rừng chưa từng có trong lịch sử". 

Lý do
Nhiều quốc gia châu Âu thuộc khu vực Địa Trung Hải đang được đặt trong tình trạng cực kỳ nguy hiểm vì cháy rừng. Ảnh: PA.

Theo ông Goldammer, chỉ một ngọn lửa nhỏ cũng có thấy gây bùng phát một đám cháy rừng lớn, đặc biệt là ở các quốc gia khu vực Địa Trung Hải - nơi đang ấm lên nhanh hơn 20% so với mức trung bình toàn cầu. 

Hiện tại, 19 quốc gia của "lục địa già" đang ở trong tình trạng rất nguy hiểm do cháy rừng. Trong khi đó Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và Pháp ở mức cực kỳ nguy hiểm. Cụ thể, một đám cháy hồi tháng 6 ở tỉnh Zamora, Tây Ban Nha, đã thiêu rụi ít nhất 25.000 ha rừng. Hơn 6.000 người đã được sơ tán khỏi 32 ngôi làng trong khu vực.

Nước láng giềng Bồ Đào Nha cũng chứng kiến ​​tháng 5 nóng nhất trong 9 thập kỷ, khi 97% diện tích đất được xếp vào diện hạn hán nghiêm trọng. Ở Pháp, hơn 20.600 ha rừng ở khu vực Tây Nam Gironde đã bị thiêu rụi hoàn toàn và gần 37.000 người đã phải sơ tán. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron gọi đây là "vụ cháy rừng lớn nhất lịch sử nước Pháp”.

Học cách sống chung với cháy rừng

Lý do
Số lượng các vùng nông thôn ở châu Âu bị ảnh hưởng bởi cháy rừng đã tăng hơn gấp 3 lần trong năm nay, với gần 450.000 ha rừng bị thiêu rụi tính đến ngày 16/7. Ảnh: Getty.

AP dẫn lời các chuyên gia nhận định, hạn hán và các đợt nắng nóng gắn liền với biến đổi khí hậu đã làm cho cháy rừng trở nên khó dập hơn. Không những vậy, biến đổi khí hậu sẽ tiếp tục khiến cháy rừng xảy đến thường xuyên hơn và có sức tàn phá lớn hơn, bao gồm các đám cháy lớn đến mức gần như không thể dập tắt.

Bà Friederike Otto, giảng viên cao cấp về khoa học khí hậu tại Viện Biến đổi Khí hậu thuộc Đại học Hoàng gia London cho rằng: "Chúng ta sẽ không thể ngăn chặn hoàn toàn cháy rừng và phải học cách thích ứng với nó bao gồm việc hạn chế tối đa và chấm dứt sử dụng nhiên liệu hóa thạch, giáo dục để mọi người nhận thức được những nguy cơ kinh hoàng về sự nóng lên toàn cầu". 

Lý do
"Cú sốc" về cháy rừng có khả năng tạo ra mối quan tâm mới của cộng đồng về việc chăm sóc và trồng rừng. Ảnh: Xinhua.

Chung quan điểm với bà Otto về việc phải thích nghi với cháy rừng, nhưng bà Amila Meskin, cố vấn chính sách tại Hiệp hội Rừng Nhà nước của châu Âu có trụ sở tại Brussels, đại diện cho các công ty, doanh nghiệp và cơ quan lâm nghiệp của chính phủ tại 25 quốc gia châu Âu, cho rằng việc quản lý rừng cũng cần được xem xét lại nghiêm túc. 

Các dự án như kế hoạch trữ nước, trồng rừng hỗn hợp và phục hồi đất than bùn đã và đang diễn ra ở một số nơi. Nhưng những dự án mới này khó có thể cho kết quả sớm. Quy hoạch ngắn hạn trong lĩnh vực lâm nghiệp có thể kéo dài hơn 50 năm, và sự thay đổi cơ bản sẽ mất nhiều thập kỷ. Bà Meskin dự đoán "cú sốc" về cháy rừng có khả năng sẽ tạo ra mối quan tâm mới của cộng đồng đối với việc chăm sóc và trồng rừng.

Ở góc nhìn bao quát hơn, chuyên gia này cũng hy vọng các chính phủ sẽ đầu tư và tạo điều kiện hơn nữa để người dân có thể làm việc cho các dự án lâm nghiệp hay nông nghiệp và nhận được phúc lợi phù hợp ở những vùng nông thôn, nhằm đảo ngược các cuộc di dân tự do lên thành phố như từ nửa cuối thế kỷ XX đến nay - một trong những lý do khiến châu Âu đang phải đối mặt với các đợt hạn hán và cháy rừng chưa từng có trong lịch sử.

Linh Đan

Các tin khác

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Kỳ vọng khác biệt từ nỗ lực duy trì đối thoại Mỹ - Trung Quốc

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Trung Quốc của Tổng thống Mỹ Donald Trump từ ngày 13-15/5 tới đang thu hút sự quan tâm rộng rãi của cộng đồng quốc tế. Trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới tiếp tục gia tăng, hội nghị thượng đỉnh tại Bắc Kinh được đánh giá khó tạo ra đột phá mang tính lịch sử, nhưng vẫn được kỳ vọng sẽ góp phần duy trì các “lan can an toàn”, hạn chế nguy cơ đối đầu vượt tầm kiểm soát và tạo thêm dư địa ổn định cho kinh tế toàn cầu.

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

WHO trấn an dư luận trước cuộc sơ tán tàu có virus Hanta

Sự hiện diện của người đứng đầu WHO diễn ra ngay trước thời điểm sơ tán hành khách khỏi con tàu du lịch MV Hondius, nơi phát hiện virus Hanta khiến ba người tử vong, không chỉ mang tính chất giám sát chuyên môn mà còn là một động thái chính trị và nhân đạo quan trọng nhằm đảm bảo sự an toàn tuyệt đối cho cư dân địa phương cũng như gần 150 hành khách đang mắc kẹt trên tàu.

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

EU, Brazil và Trung Quốc bắt tay lập liên minh carbon toàn cầu

Liên minh châu Âu (EU), Brazil và Trung Quốc mới đây chính thức ra mắt “Liên minh mở về thị trường carbon bắt buộc” trong lễ ký kết diễn ra tại thành phố Florence của Italy, đánh dấu bước tiến mới trong nỗ lực tăng cường hợp tác quốc tế nhằm ứng phó với biến đổi khí hậu và thúc đẩy quá trình chuyển đổi sang nền kinh tế phát thải thấp.

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Chuyên gia: Virus Hanta nguy hiểm, nhưng không lây lan như COVID-19

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và nhiều chuyên gia nhận định ổ dịch virus Hanta trên tàu du lịch vượt Đại Tây Dương nguy hiểm, nhưng không lây lan như virus SARS-CoV-2 gây ra đại dịch COVID-19. Hiện các nước đang khẩn trương truy vết tiếp xúc để hạn chế tối đa số ca mắc mới.

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Châu Á chật vật ứng phó cú sốc năng lượng từ chiến sự Trung Đông

Cuộc xung đột tại Trung Đông đang đẩy khu vực châu Á – nơi tiêu thụ dầu mỏ lớn nhất thế giới – vào một phép thử về năng lực ứng phó khủng hoảng năng lượng. Trong bối cảnh nguồn cung bị gián đoạn nghiêm trọng, nhiều chính phủ trong khu vực đang gấp rút triển khai các biện pháp nhằm tìm kiếm nguồn thay thế, ổn định thị trường và giảm thiểu tác động lan tỏa đến tăng trưởng kinh tế.

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Mỹ-Iran tiếp tục căng thẳng, nút thắt Hormuz chưa thể tháo gỡ

Căng thẳng tại khu vực Trung Đông tiếp tục gia tăng khi Iran ngày 4/5 phát đi cảnh báo cứng rắn đối với các lực lượng Mỹ, yêu cầu không tiến vào eo biển Hormuz, trong bối cảnh Tổng thống Donald Trump tuyên bố Washington sẽ triển khai chiến dịch hỗ trợ các tàu bị mắc kẹt trong khu vực do ảnh hưởng của xung đột Mỹ - Israel với Iran.

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Bước ngoặt lớn trong quan hệ xuyên Đại Tây Dương

Liên minh giữa Mỹ và châu Âu, với nòng cốt là NATO, nhiều thập niên được xem là trụ cột bảo đảm an ninh phương Tây. Tuy nhiên, những bất đồng ngày càng sâu sắc liên quan tới tình hình Trung Đông đang khiến mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương rạn nứt.

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Nga đề xuất tiếp quản uranium của Iran: Phương án cũ trong cục diện mới

Trong bối cảnh chảo lửa Trung Đông vẫn chưa hạ nhiệt, hồ sơ hạt nhân Iran một lần nữa trở thành tâm điểm của các nỗ lực ngoại giao quốc tế. Mới đây, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết đang tiến hành đàm phán với Nga và một số quốc gia về khả năng đưa uranium làm giàu ra khỏi lãnh thổ Iran. Động thái này diễn ra khi Washington liên tục đặt điều kiện Tehran phải từ bỏ kho dự trữ và đình chỉ việc làm giàu uranium như một chìa khóa then chốt cho bất kỳ giải pháp hòa bình nào.

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Mỹ duy trì phong tỏa Iran, bế tắc hạt nhân kéo dài, giá dầu tăng mạnh

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ tiếp tục duy trì phong tỏa hải quân đối với Iran cho đến khi đạt được một thỏa thuận về chương trình hạt nhân, trong bối cảnh căng thẳng giữa hai nước chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ bất ổn kéo dài tại khu vực Trung Đông và tác động lan rộng tới kinh tế toàn cầu.

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Thấy gì từ cú xoay trục của Abu Dhabi?

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) tuyên bố rời Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ và cơ chế OPEC+ sau 60 năm là thành viên, nhấn mạnh ưu tiên lợi ích quốc gia. Động thái này được giới phân tích đánh giá có thể tạo hiệu ứng dây chuyền trong nội bộ liên minh dầu mỏ, đồng thời làm gia tăng những toan tính địa chính trị và mang lại ưu thế cho Mỹ.

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Nguy cơ đổ vỡ lệnh ngừng bắn mong manh giữa Pakistan và Afghanistan

Căng thẳng ngoại giao và quân sự giữa Pakistan và Afghanistan vừa có bước leo thang nguy hiểm mới khi hai bên liên tiếp cáo buộc nhau tiến hành các cuộc tấn công xuyên biên giới, đe dọa phá vỡ thỏa thuận ngừng bắn mong manh được thiết lập hồi tháng 3 vừa qua.

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Bước khởi đầu cho tiến trình chính trị mới ở dải Gaza

Người Palestine tại khu vực Deir al-Balah thuộc dải Gaza lần đầu tiên tham gia một cuộc bầu cử địa phương sau hai thập kỷ gián đoạn, động thái được mô tả là bước tiến trong nỗ lực khôi phục đời sống chính trị và các thiết chế dân sự tại vùng lãnh thổ bị xung đột tàn phá.

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Bài toán sức bền của Iran trong vòng siết tại Hormuz

Gần hai tháng kể từ ngày xung đột giữa Mỹ - Israel và Iran nổ ra tại Trung Đông, Tehran được cho là vẫn đang vận dụng chiến thuật bất đối xứng, tận dụng lợi thế địa lý và khả năng gây gián đoạn để bù đắp chênh lệch sức mạnh. Tuy nhiên, gần đây, khi Washington tuyên bố phong tỏa các cảng biển Iran và triển khai đồng thời ba nhóm tàu sân bay cùng hàng chục nghìn binh sĩ tới khu vực – đặt ra một câu hỏi lớn rằng liệu Tehran có thể cầm cự được bao lâu trong vòng siết ngày càng khép chặt tại eo biển Hormuz?

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Báo chí Hàn Quốc: Tổng thống Lee muốn cùng Việt Nam tạo nên “kỳ tích sông Hồng”

Truyền thông Hàn Quốc dẫn lời Tổng thống Lee Jae Myung ví von dòng sông Hàn và sông Hồng như đang hòa nhịp, biểu trưng cho sự gắn kết giữa hai dân tộc. Trong khi đó, dư luận nước này cũng đặc biệt chú ý tới chia sẻ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi so sánh tương đậu nành Doenjang với tương Bần Việt Nam – càng ủ lâu càng đậm đà, như một ẩn dụ cho tình hữu nghị Việt Nam – Hàn Quốc ngày càng bền chặt theo thời gian.

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

EU gia cố “lá chắn chung” giữa sóng gió an ninh châu Âu

Liên minh châu Âu (EU) nhóm họp thượng đỉnh đột xuất với nội dung then chốt xoay quanh cách thức vận dụng điều khoản phòng thủ chung giữa các thành viên khi một nước bị tấn công quân sự. Đây được xem là chủ đề nóng bỏng ở thời điểm quan hệ xuyên Đại Tây Dương có những rạn nứt.

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Liên hợp quốc trước vận hội cải tổ lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng Thư ký Liên hợp quốc (LHQ) thứ 10 sẽ bắt đầu vào năm 2027, trong bối cảnh tổ chức đa phương lớn nhất hành tinh đối mặt nhiều khó khăn, từ xung đột vũ trang leo thang đến khủng hoảng niềm tin và tài chính chưa từng có. Đây không chỉ là một cuộc bầu cử nhân sự, mà là cuộc đua tìm kiếm một “kiến trúc sư” đủ tầm vóc để tái thiết lập trật tự thế giới trong một kỷ nguyên đầy biến động.

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Dầu loang trên vịnh Ba Tư nhìn rõ từ không gian, cảnh báo hệ lụy khó lường

Những hình ảnh vệ tinh mới nhất được công bố bởi Cơ quan Vũ trụ châu Âu cho thấy các vệt dầu loang diện rộng trên vịnh Ba Tư có thể quan sát rõ từ không gian. Diễn biến này không chỉ phản ánh mức độ nghiêm trọng của ô nhiễm môi trường biển, mà còn làm dấy lên lo ngại về những tác động lâu dài đối với hệ sinh thái, chuỗi cung ứng năng lượng và an ninh khu vực.

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Cơ hội ngoại giao mong manh giữa căng thẳng Trung Đông

Tổng thống Donald Trump ngày 21/4 tuyên bố gia hạn thỏa thuận ngừng bắn với Iran, trong khi chính quyền Washington đồng thời áp đặt một vòng trừng phạt mới nhằm gia tăng sức ép đối với Tehran trước thềm các cuộc đàm phán quan trọng dự kiến diễn ra tại Pakistan. Động thái này phản ánh chiến lược vừa kiềm chế xung đột quân sự, vừa tăng đòn bẩy kinh tế nhằm buộc Iran nhượng bộ trên bàn thương lượng.