“Bữa tiệc điện ảnh” dành cho khán giả
Như phát biểu của ông Tạ Quang Đông, Thứ trưởng Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Trưởng ban chỉ đạo Liên hoan phim (LHP) Việt Nam lần thứ XXIII tại cuộc họp báo, LHP lần này quy tụ số lượng phim nhiều nhất từ trước đến nay với 177 tác phẩm tham gia. Trong đó, 91 tác phẩm được tuyển chọn vào chương trình dự thi (gồm 16 phim truyện, 31 phim tài liệu, 19 phim khoa học và 25 phim hoạt hình). Chương trình phim toàn cảnh có 56 bộ phim được tuyển chọn (gồm 14 phim truyện, 20 phim tài liệu, 4 phim khoa học và 18 phim hoạt hình).
Lần đầu tiên, khán giả tỉnh Lâm Đồng sẽ được thưởng thức một “bữa tiệc” điện ảnh đúng nghĩa. Trong suốt thời gian diễn ra LHP, Ban tổ chức sẽ trình chiếu 91 bộ phim miễn phí cho người dân và du khách đến thưởng thức tại rạp chiếu ở TP Đà Lạt và huyện Đức Trọng. Đó là các phim trong Chương trình Phim dự thi, Toàn cảnh điện ảnh và Chương trình phim Việt Nam có bối cảnh tại Đà Lạt qua các thời kỳ. Ban Tổ chức LHP cũng tổ chức một số buổi chiếu phim ngoài trời tại Học viện Lục quân Đà Lạt, Quảng trường Lâm Viên thành phố Đà Lạt và các huyện Lạc Dương, Đức Trọng, Lâm Hà, Đam Rông…
Đồng thời, các bộ phim tham gia LHP lần này sẽ được chiếu lưu động tại các địa phương vùng sâu, vùng xa của tỉnh Lâm Đồng. Với những khán giả Lâm Đồng thì đây thực sự là một niềm vui lớn bởi lần đầu tiên mảnh đất cao nguyên này được tham gia vào một lễ hội điện ảnh tưng bừng đến như vậy. Lâu nay, so với các thành phố lớn khác, khán giả Lâm Đồng thiệt thòi hơn khi chưa có điều kiện được thưởng thức những bộ phim Việt Nam mới được sản xuất.
Ngoài ra, khán giả Hà Nội và Đà Nẵng cũng được thưởng thức một số bộ phim dự LHP thông qua “Tuần phim Chào mừng Liên hoan phim Việt Nam lần thứ XXIII” diễn ra từ ngày 13 đến ngày 19/11. Tại Hà Nội, Tuần phim diễn ra tại Trung tâm chiếu phim Quốc gia. Tại Đà Nẵng, Tuần phim diễn ra tại Trung tâm Văn hóa - Điện ảnh thành phố Đà Nẵng. Đây là cơ hội để khán giả Hà Nội và Đà Nẵng ra rạp xem những tác phẩm điện ảnh đặc sắc được sản xuất trong 2 năm qua, mà trước đó, có thể vì nhiều lý do nên chưa được thưởng thức. Với 2 suất chiếu/ ngày, Trung tâm chiếu phim Quốc gia tại Hà Nội đã có một tuần phim rộn ràng với đông đảo khán giả.
Theo Trung tâm chiếu phim Quốc gia thì số lượng vé phát hết ngay sau khi có thông báo phát vé miễn phí. Ngay cả suất chiếu không thuộc “giờ vàng” là 10 giờ sáng nhưng phòng chiếu luôn chật kín khán giả. Tương tự, không chỉ những bộ phim giải trí, từng tạo cơn sốt phòng vé như “Nhà bà Nữ”, “Con Nhót mót chồng”… mới thu hút khán giả mà ở những suất chiếu những bộ phim như “Hoa nhài”, “Chạm vào hạnh phúc”… thì khán phòng cũng không còn một chỗ trống. Tuy nhiên, một số bộ phim đang trong thời gian khai thác tại rạp như “Đất rừng phương Nam”, “Người vợ cuối cùng” nên không có tên trong Tuần chiếu phim miễn phí.
LHP Việt Nam lần này có 20 giải thưởng bao gồm: giải Bông sen vàng, Bông sen Bạc, giải của Ban giám khảo ở các hạng mục và 24 giải cá nhân, trong đó có giải dành cho “Đạo diễn phim truyện đầu tay xuất sắc nhất”. Ngoài ra khán giả có thể bình chọn cho phim được yêu thích nhất trong “Chương trình Điện ảnh Toàn cảnh”. UBND tỉnh Lâm Đồng cũng sẽ trao tặng giải thưởng Lâm Đồng - Cao nguyên hùng vĩ dành cho phim truyện tham gia LHP có bối cảnh quay tại Lâm Đồng. Được biết, Ban giám khảo gồm các chuyên gia, nghệ sĩ điện ảnh có uy tín và chuyên môn cao. Trong đó, ban giám khảo phim truyện sẽ có 7 tới 9 thành viên, Ban giám khảo Phim Tài liệu, khoa học (5 tới 7 thành viên), Ban giám khảo phim hoạt hình 5 tới 7 thành viên.
Theo Thứ trưởng Tạ Quang Đông, LHP sẽ tôn vinh những tác phẩm và những cá nhân xuất sắc, tiếp tục là cầu nối để tác phẩm điện ảnh đến với công chúng, là cầu nối gắn kết giữa điện ảnh và du lịch, tạo ra những giá trị lớn về tinh thần và thúc đẩy phát triển kinh tế, nhất là trong bối cảnh ngành điện ảnh đang phục hồi, chuyển biến mạnh mẽ sau đại dịch.
“Cuộc đua kỳ thú”
Chưa khi nào có một LHP mà số lượng các bộ phim xôm tụ đến như vậy là cảm nhận chung của nhiều người trong lĩnh vực điện ảnh về LHP Việt Nam năm nay. Sau vòng sơ tuyển, 16 bộ phim dự thi gồm “578”, “9”, “Cô gái từ quá khứ”, “Con nhót mót chồng”, “Đào, phở và piano”, “Đất rừng phương Nam”, “Em và Trịnh”, “Fanti”, “Hoa nhài”, “Hồng Hà nữ sĩ”, “Kẻ ẩn danh”, “Mẹ ơi, Bướm đây”, “Mười: Lời nguyền trở lại”, “Người vợ cuối cùng”, “Nhà bà Nữ”, “Tro tàn rực rỡ”. Điều đặc biệt tại LHP năm nay là có sự quay trở lại của dòng phim Nhà nước sau nhiều năm vắng bóng mà đại diện là “Hồng Hà nữ sĩ”, “Đào, phở và Piano”. LHP cũng ghi nhận sự tái xuất của đạo diễn gạo cội Đặng Nhật Minh với “Hoa nhài”- một bộ phim về Hà Nội. Chính vì vậy, cuộc đua giải thưởng tại LHP năm nay được đánh giá là khá gay cấn với nhiều dòng phim, nhiều thể tài khác nhau.
Nhìn vào danh sách 16 phim tranh giải sẽ thấy ứng cử viên cho ngôi vị cao nhất sẽ vô cùng khó đoán vì mỗi bộ phim lại có một lợi thế riêng. Một số bộ phim mang tính chất giải trí, thị trường như “Nhà bà Nữ”, “Con Nhót mót chồng”, “Mười: Lời nguyền trở lại”… được khẳng định bằng doanh thu khủng tại phòng vé. Trong đó, “Nhà bà Nữ” đang giữ vị trí bộ phim có doanh thu lớn nhất mọi thời đại với 400 tỷ. “Người vợ cuối cùng” cùng đi theo xu hướng của “Em và Trịnh” là phim nghệ thuật nhưng không lơ là nhiệm vụ chinh phục khán giả tại hệ thống rạp chiếu.
Trong khi đó, “Đào phở và piano”, “Hồng Hà nữ sĩ” lại mang nhiều đặc điểm khác biệt. Là phim do Nhà nước đặt hàng nên các phim này được chuẩn bị khá kỹ lưỡng từ khâu thẩm định kịch bản đến quá trình sản xuất. Ngoài ra, ê kíp thực hiện những tác phẩm này cũng đều là những nghệ sĩ tên tuổi trong làng điện ảnh nên mặc dù mới ra mắt vẫn sẽ là một ẩn số trong cuộc đua ngôi vị Bông sen vàng.
“Tro tàn rực rỡ” lại sở hữu hệ thống giải thưởng đáng mơ ước mà gần đây nhất là giải thưởng Cánh diều vàng. Ngoài ra, những bộ phim như “578”, “9”, “Cô gái từ quá khứ”, “Kẻ ẩn danh”… tuy không ra mắt rầm rộ như những bộ phim cùng tham gia tranh tài nhưng cũng đã từng nhận được không ít khán giả và người trong nghề ghi nhận. Trong danh sách 16 phim tranh giải năm nay có 2 bộ phim do Trấn Thành phụ trách sản xuất và tham gia diễn xuất là “Nhà bà Nữ” và “Đất rừng phương Nam”.
Như vậy, có thể nói, mặt bằng chung của các bộ phim điện ảnh dự thi năm nay khá cao, hầu như không có phim nào bị liệt vào hàng “thảm họa” như ở nhiều kỳ LHP trước. Trước những băn khoăn của báo giới về bộ phim vốn gây tranh cãi ngay từ khi ra mắt như “Em và Trịnh”, “Đất rừng phương Nam”… ông Vi Kiến Thành, Cục trưởng Cục Điện ảnh Việt Nam cho biết, tất cả sẽ dựa trên kết quả của các Hội đồng chấm thi, Ban giám khảo sẽ quyết định giải thưởng. Ý kiến của dư luận sẽ phản ánh thông qua giải thưởng của khán giả bình chọn cho phim mình yêu thích nhất. Được biết, Chủ tịch Ban giám khảo cho thể loại phim truyện năm nay là đạo diễn, NSND Đào Bá Sơn cùng 7 ủy viên. Năm 2021, “Mắt biếc”, tác phẩm của đạo diễn Victor Vũ chuyển thể từ tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Nguyễn Nhật Ánh đoạt Bông sen vàng.
Với chất lượng phim cao và đồng đều như vậy, chúng ta hoàn toàn có thể hy vọng vào sự khởi sắc của Điện ảnh Việt Nam trong thời gian tới, như phát biểu của Thứ trưởng Tạ Quang Đông: “LHP được tổ chức trong bối cảnh ngành văn hóa tích cực thực hiện kết luận của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Hội nghị văn hóa toàn quốc năm 2021, trong đó nhấn mạnh việc “phát huy cao độ những giá trị văn hóa, sức mạnh và tinh thần cống hiến của mọi người Việt Nam, tạo nguồn lực nội sinh và động lực đột phá để thực hiện thành công mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2025, 2030, tầm nhìn 2045”.
