Kỳ vọng gì với thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung giai đoạn một?

Mỹ không lập tức gỡ bỏ hàng rào thuế quan đánh lên hàng hóa Trung Quốc sau khi hai cường quốc kinh tế hàng đầu thế giới ký thỏa thuận thương mại giai đoạn một, song văn kiện này được trông đợi là sẽ tạo tiền đề quan trọng cho một thỏa thuận toàn diện cho tương lai.

Mỹ chưa dỡ bỏ hàng rào thuế quan

Theo kế hoạch, trưa 15-1 (giờ Washington, sáng 16-1 giờ Hà Nội), Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc sẽ ký Thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung Quốc giai đoạn một tại Nhà Trắng. 

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc gặp gỡ tại Nhà Trắng. Ảnh: AP
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Phó Thủ tướng Trung Quốc Lưu Hạc gặp gỡ tại Nhà Trắng. Ảnh: AP

Đi cùng với ông Lưu tới Washington là các lãnh đạo cấp cao của Trung Quốc, trong đó có Bộ trưởng Thương mại, Thống đốc Ngân hàng Nhân dân, Thứ trưởng các Bộ Tài chính, Công nghiệp, Ngoại giao. Trong khi đó, Nhà Trắng tiết lộ buổi lễ trang trọng trên sẽ có sự tham dự của ít nhất 200 khách mời.

Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer cho biết, mọi nội dung của thỏa thuận thương mại giai đoạn một, dài đến 88 trang, sẽ được công bố sau khi hai bên đặt bút ký, ngoại trừ một phụ lục bí mật liệt kê chi tiết các sản phẩm và dịch vụ nhạy cảm.

 Đến nay, các nội dung chính mà giới chức hai bên công bố về văn kiện gồm việc Trung Quốc cam kết mua 200 tỷ USD hàng Mỹ mỗi năm, trong đó từ 40 - 50 tỷ USD hàng nông sản. Đổi lại, phía Mỹ sẽ không áp bổ sung thuế với một số hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. 

Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ tháng trước tiết lộ, thỏa thuận sẽ có một chương về tiền tệ, gồm “các cam kết tiêu chuẩn cao ngăn việc phá giá đồng tiền để giành lợi thế” và các cơ chế thực thi. 

Trước lễ ký, Mỹ và Trung Quốc đã thống nhất cơ chế trao đổi 6 tháng/lần giữa lãnh đạo cấp cao hai bên để tháo gỡ các vướng mắc về thương mại và tiền tệ. Những cuộc trao đổi này được tiến hành hoàn toàn độc lập với việc đàm phán thỏa thuận thương mại giai đoạn hai.

Trung Quốc hứa mua 40-50 tỷ USD nông sản Mỹ. Ảnh: Reuters
Trung Quốc hứa mua 40-50 tỷ USD nông sản Mỹ. Ảnh: Reuters

Tuy vậy, phát biểu với báo giới ngày 14-1, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin đã lưu ý rằng việc “không áp thuế mới” và “dỡ bỏ thuế cũ” không liên quan đến nhau. Washington sẽ duy trì những lệnh áp thuế hiện nay lên hàng hóa Trung Quốc cho tới khi kết thúc giai đoạn hai của thỏa thuận thương mại Mỹ-Trung toàn diện.

 Theo Bộ trưởng Mnuchin, Tổng thống Donald Trump có thể cân nhắc nới lỏng thuế quan nếu hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đẩy nhanh việc ký thỏa thuận thương mại giai đoạn hai. “Nếu Tổng thống tiến đến giai đoạn hai nhanh chóng, ông sẽ cân nhắc nới lỏng thuế như một phần của thỏa thuận giai đoạn này”, ông Mnuchin nhấn mạnh.

Hầu hết giới phân tích đều nhìn nhận, việc Mỹ chưa vội dỡ bỏ hàng rào thuế quan cho thấy nội dung của thỏa thuận giai đoạn đầu chưa đủ để buộc Trung Quốc tiến hành các cải cách kinh tế lớn như giảm trợ cấp đối với các công ty nhà nước, cũng như những vấn đề gai góc liên quan đến sở hữu trí tuệ, điều mà chính quyền Tổng thống Donald Trump cho là yếu tố gây mất bình đẳng trong quan hệ thương mại và hối thúc Bắc Kinh thay đổi. 

Thoả thuận giai đoạn một được cho là không giải quyết triệt để căng thẳng thương mại Mỹ-Trung. Ảnh: ITN
Thoả thuận giai đoạn một được cho là không giải quyết triệt để căng thẳng thương mại Mỹ-Trung. Ảnh: ITN

“Việc ký kết thỏa thuận giai đoạn một là động thái cần được hoan nghênh, dù hiệu quả khá khiêm tốn, bởi nó chưa giải quyết được thực chất “nguồn cơn” của căng thẳng giữa hai nước”, Eswar Prasad, nhà kinh tế thuộc Đại học Cornell và là cựu Giám đốc chi nhánh Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) tại Trung Quốc đánh giá.

Vẫn đáng để kỳ vọng

“Chiến tranh thương mại” giữa Mỹ và Trung Quốc nổ ra từ tháng 7-2018 với việc Mỹ áp thuế nhập khẩu lên 34 tỷ USD hàng Trung Quốc. Sau nhiều vòng áp thuế, gần như toàn bộ 500 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc nhập vào Mỹ đã bị đánh các mức thuế khác nhau, còn Bắc Kinh cũng trả đũa bằng việc tăng thuế với hơn 100 tỷ USD hàng hóa Mỹ. 

Các biện pháp “ăn miếng, trả miếng” đến nay được thừa nhận là đã gây thiệt hại đáng kể cho cả hai bên cũng như nền kinh tế toàn cầu. Bởi vậy, việc ký thỏa thuận giai đoạn một lần này, dù chưa lập tức vô hiệu hàng rào thuế quan, những vẫn nhận kỳ vọng là sẽ hạ nhiệt căng thẳng thương mại Mỹ-Trung, mở đường cho việc sớm ký kết một văn kiện toàn diện trong tương lai.

Trước thềm thăm mới 2020, trên trang Twitter cá nhân, Tổng thống Mỹ Trump hào hứng tuyên bố: “Tôi sẽ đến Bắc Kinh, nơi sẽ diễn ra các cuộc đàm phán thỏa thuận thương mại Mỹ - Trung giai đoạn hai”. 

Trước đó, ông Trump đề xuất một thỏa thuận thương mại toàn diện có thể bao gồm hai hoặc ba giai đoạn nhưng chưa từng nhắc gì đến kế hoạch đích thân sang Trung Quốc thúc đẩy các cuộc đàm phán thương mại.

Trong bước đi thể hiện thái độ tích cực khác, Bộ Tài chính Mỹ đã dừng gọi Trung Quốc là nước thao túng tỷ giá trong báo cáo tiền tệ định kỳ mỗi năm hai lần công bố ngày 13-1, đảo ngược quyết định đưa ra trong báo cáo hồi tháng 8-2019. 

Sau động thái của Washington, Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) ngày 14-1 nâng tỷ giá tham chiếu NDT lên mức 6,8 NDT đổi 1 USD, mức cao nhất kể từ tháng 8 năm ngoái, thời điểm Bắc Kinh để đồng NDT giảm giá xuống 7 NDT đổi 1 USD, gây chấn động thị trường chứng khoán toàn cầu và khiến Tổng thống Trump tức giận. 

Ông Stephen Innes, chiến lược gia trưởng khu vực châu Á của AxiTrader, nói rằng việc Mỹ gỡ nhãn thao túng tỷ giá đối với Trung Quốc là động thái “chính xác và rõ ràng nhất” giảm căng thẳng thương chiến tính đến hiện tại. 

Mỹ loại Trung Quốc khỏi danh sách các nước thao túng tiền tệ. Ảnh: ITN
Mỹ loại Trung Quốc khỏi danh sách các nước thao túng tiền tệ. Ảnh: ITN

“Sự tăng giá của Nhân dân tệ trước khi thỏa thuận thương mại giai đoạn một được ký là một dấu hiệu cho thấy quan hệ thương mại Mỹ-Trung có thể tiếp tục được cải thiện”, Innes nói với CNN Business.

Đáng lưu ý, việc ký kết thỏa thuận thương mại giai đoạn một diễn ra một tuần trước khi Thượng viện Mỹ bắt đầu phiên luận tội của Tổng thống Trump, sau khi Hạ viện Mỹ do phe Dân chủ kiểm soát thông qua cáo buộc cho rằng, ông đã lạm dụng quyền lực khi gây sức ép buộc Ukraine điều tra cựu Phó Tổng thống Joe Biden - đối thủ của ông trong cuộc bầu cử năm nay. 

Cùng việc cuộc đua vào Nhà Trắng nhiệm kỳ tới ngày càng gay cấn, Tổng thống Trump có nhiều lý do để thúc đẩy việc thực thi văn kiện giai đoạn một, tiến đến chấm dứt căng thẳng dai dẳng với Trung Quốc, từ đó tạo ấn tượng mạnh với cử tri đúng theo lời hứa mà ông đưa ra đầu nhiệm kỳ. 

“Dù các cuộc thảo luận về giai đoạn hai sẽ chẳng đi đến hồi kết nào, song thỏa thuận giai đoạn một rõ ràng là dấu ấn mạnh mẽ đối với chính sách ngoại giao thương mại của chính quyền ông Donald Trump trong nhiệm kỳ đầu tiên và có lẽ nhiều năm sau đó”, Jeff Moon, cựu quan chức Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ nhận định.

 Trong khi đó, trên Guardian, cố vấn kinh tế trưởng thuộc Tập đoàn bảo hiểm Allianz Mohamed El-Erian khuyến nghị, nếu Mỹ và Trung Quốc cùng thực thi thỏa thuận giai đoạn một nghiêm túc, thỏa thuận này chắc chắn sẽ mở đường cho giai đoạn tiếp theo: giải quyết những vấn đề căng thẳng nhất của Mỹ trong quan hệ thương mại với Trung Quốc.

Thiện Minh

Các tin khác

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

COP31: Thế giới khẩn trương thúc đẩy hành động ứng phó biến đổi khí hậu

Trong bối cảnh thế giới đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng đan xen, từ xung đột vũ trang, lạm phát gia tăng đến những bất định do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, các nhà lãnh đạo Liên hợp quốc (LHQ) và đại diện chính phủ nhiều nước nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì ưu tiên đối với vấn đề khí hậu.

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Bài toán bảo vệ bí mật công nghệ nhìn từ cuộc điều tra tại Nvidia

Hội đồng quản trị Tập đoàn công nghệ Nvidia mới đây cho biết đã mở cuộc điều tra độc lập sau khi xuất hiện thông tin Giám đốc điều hành Jensen Huang có thể là mục tiêu của tình báo nước ngoài. Vụ việc đặt ra câu hỏi về cách Mỹ bảo vệ công nghệ chiến lược khi những thông tin này nằm trong tay doanh nghiệp tư nhân.

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ mở rộng phong tỏa Iran, nguy cơ xung đột quân sự leo thang

Mỹ đang mở rộng chiến dịch phong tỏa Iran, từ các cảng biển sang các tuyến vận tải đường bộ và khu vực biển Caspi, nhằm siết chặt nguồn cung vũ khí, công nghệ và tài chính của Tehran. Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại eo biển Hormuz tiếp tục gia tăng, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại và mục tiêu quân sự diễn ra liên tiếp, trong khi những nỗ lực ngoại giao vẫn chưa tạo được đột phá.

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Châu Âu chao đảo trước làn sóng đe dọa đánh bom giả mạo

Mới đây, một số tòa soạn báo chí và đài truyền hình tại Ireland và Bulgaria đã nhận được những lời đe dọa đánh bom qua thư điện tử. Đến nay, dù chưa có bất kỳ thiết bị nổ nào được tìm thấy, sự việc đã làm dấy lên những lo ngại sâu sắc trong giới chức châu Âu về một chiến dịch "chiến tranh lai" tinh vi, được thiết kế nhằm gây bất ổn và gieo rắc nỗi sợ hãi trong lòng xã hội phương Tây.

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Báo động toàn cầu vấn đề thiếu vận động ở thanh thiếu niên

Theo tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc Tổ chức Y tế thế giới (WHO), trong 15 năm qua, thế giới hầu như không đạt được tiến bộ nào trong việc khuyến khích thanh thiếu niên vận động, trong đó các em gái là nhóm bị tụt lại xa nhất. Ông Ghebreyesus khẳng định, giải pháp không nằm ở việc yêu cầu thanh thiếu niên phải nỗ lực hơn.

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Bầu cử giữa nhiệm kỳ Mỹ: Những tác động từ Trung Đông đến thương mại toàn cầu

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ tại Mỹ ngày 3/11 đã giúp đảng Dân chủ giành quyền kiểm soát cả Hạ viện và Thượng viện, chấm dứt thế đa số của đảng Cộng hòa tại Quốc hội. Kết quả này được dự báo sẽ tác động sâu rộng đến chính sách đối ngoại và kinh tế của chính quyền Tổng thống Donald Trump, từ chiến sự Mỹ - Iran, tình hình Ukraine đến thương mại toàn cầu và ngành công nghiệp trí tuệ nhân tạo (AI).

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Khi tiện ích công nghệ trở thành lỗ hổng an ninh tại châu Âu

Chỉ bằng cách điều khiển nhiệt độ các hệ thống làm lạnh từ xa, tin tặc đã gây thiệt hại lớn cho hàng loạt siêu thị châu Âu. Những cuộc tấn công này không chỉ phơi bày lỗ hổng công nghệ mà còn đặt ra câu hỏi về khả năng bảo vệ chuỗi cung ứng thực phẩm trước các mối đe dọa an ninh mạng ngày càng phức tạp.

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Những lá phiếu giữa kỳ và dư địa chính sách Mỹ

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 sẽ quyết định quyền kiểm soát Quốc hội Mỹ trong hai năm cuối nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Khi chi phí sinh hoạt trở thành mối quan tâm hàng đầu của cử tri, cuộc đua cũng đặt ra câu hỏi về khả năng chuyển tăng trưởng kinh tế thành những cải thiện thiết thực trong đời sống.

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Hé mở cơ hội ngoại giao giữa bóng đen xung đột Mỹ - Iran

Các nỗ lực tiếp xúc thông qua trung gian Qatar đang mở ra cơ hội ngoại giao mới giữa Mỹ và Iran, trong bối cảnh hai bên vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chuẩn bị cho khả năng xung đột quân sự tái bùng phát. Bất đồng về các điều kiện đàm phán, chương trình hạt nhân và quyền kiểm soát eo biển Hormuz tiếp tục là những trở ngại lớn đối với triển vọng đạt được thỏa thuận.

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Nga–châu Phi: Khi hợp tác kinh tế trở thành ưu tiên chiến lược

Không chỉ củng cố những mối quan hệ chính trị và an ninh truyền thống, Nga đang tìm cách tạo dựng ảnh hưởng lâu dài tại châu Phi thông qua thương mại, năng lượng và công nghệ. Hội nghị thượng đỉnh tại Moskva cho thấy bước chuyển đáng chú ý trong định hướng hợp tác giữa hai bên.

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Những ưu tiên cấp thiết nhìn từ Hội nghị Ngoại trưởng G20

Hội nghị Ngoại trưởng Nhóm các nền kinh tế lớn (G20) tại Atlanta, Mỹ, dự kiến khép lại ngày 31/10 (giờ địa phương) với tuyên bố của nước chủ trì thay cho thông cáo chung. Bất đồng về Ukraine, Trung Đông và chính sách thương mại tiếp tục cản trở đồng thuận, trong khi sức ép lên năng lượng, lương thực và chuỗi cung ứng đòi hỏi các bên tìm hướng phối hợp.

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí chiến sự gia tăng sức ép đối với Tổng thống Donald Trump

Chi phí cuộc chiến Mỹ - Israel nhằm vào Iran đã tăng lên ít nhất 47,1 tỷ USD, theo báo cáo mới nhất của Lầu Năm Góc gửi Quốc hội Mỹ. Con số này vượt xa các dự báo trước đó, làm dấy lên lo ngại về khả năng duy trì chiến dịch quân sự, gây thêm sức ép đối với ngân sách liên bang và trở thành bất lợi chính trị đối với Tổng thống Donald Trump trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Israel với những phép tính liên minh hậu bầu cử

Kết quả kiểm phiếu mới nhất của cuộc bầu cử Quốc hội Israel tiếp tục cho thấy chưa khối chính trị nào giành được đa số cần thiết để thành lập chính phủ. Trong khi các bên bắt đầu thăm dò khả năng hợp tác, Tổng thống Isaac Herzog kêu gọi lãnh đạo các chính đảng giữ tinh thần cởi mở nhằm tránh phải tổ chức một cuộc bầu cử khác.

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Nỗ lực ngoại giao trước leo thang căng thẳng Mỹ-Iran

Các bộ trưởng và quan chức an ninh cấp cao từ Pakistan, Arab Saudi và Thổ Nhĩ Kỳ – ba quốc gia thành viên của Hiệp ước Phòng thủ Chung Mecca – hiện đang có mặt tại thủ đô Tehran (Iran) để thảo luận về các vấn đề an ninh khu vực. Động thái ngoại giao khẩn trương này diễn ra trong bối cảnh xuất hiện nhiều mối đe dọa về các cuộc không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran.

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Tranh luận nóng Starlink và Starshield tại Ukraine

Việc hệ thống vệ tinh Starlink và phiên bản quân sự Starshield tại Ukraine bị hạn chế tốc độ trong hơn một tuần đã gây gián đoạn một số hoạt động quân sự của Kiev, đồng thời làm gia tăng căng thẳng giữa Ukraine, tỷ phú Elon Musk và chính quyền Mỹ.

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Nhiều nước kêu gọi kiềm chế trước nguy cơ xung đột Mỹ - Iran leo thang

Ngày 23/10, ngoại trưởng 8 quốc gia gồm Anh, Pháp, Đức, Thổ Nhĩ Kỳ, Arab Saudi, Pakistan, Ai Cập và Italy đã nhóm họp tại Istanbul để thảo luận về tình hình eo biển Hormuz và những diễn biến an ninh khu vực. Cuộc gặp diễn ra trong bối cảnh nguy cơ đối đầu quân sự giữa Mỹ và Iran tiếp tục gia tăng, làm dấy lên lo ngại về những hệ lụy đối với Trung Đông cũng như nền kinh tế thế giới.