Không gian mới cho Ngày thơ

Đã thành thông lệ, hơn 20 năm nay Ngày thơ Việt Nam được tổ chức vào đúng rằm tháng Giêng hàng năm. Năm nay, Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 được Hội Nhà văn phối hợp với UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức tại thành phố Hoa Lư sau 22 lần diễn ra tại Hà Nội với 2 địa điểm là Văn Miếu Quốc Tử Giám và Hoàng thành Thăng Long. Sự thay đổi về không gian được kỳ vọng là sẽ tạo một không khí mới mẻ cho Ngày thơ.

Theo nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam: “Năm 2025, Ngày thơ Việt Nam được tổ chức tại tỉnh Ninh Bình để triển khai ý tưởng và chủ trương của Hội Nhà văn Việt Nam từ đầu nhiệm kỳ là đưa Ngày thơ quốc gia đến với công chúng rộng rãi trong cả nước. Hằng năm, Ngày thơ có thể được tổ chức tại các địa phương khác nhau, tùy thuộc vào chủ đề của năm đó.

Năm nay, Hội Nhà văn Việt Nam chọn thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình làm địa phương đầu tiên để thay đổi không gian Ngày thơ khi thành phố vừa được thành lập cách đây không lâu và đang hướng tới trở thành đô thị di sản thiên niên kỷ, nơi chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan đặc sắc của Việt Nam. Sau Ninh Bình, Ngày thơ Việt Nam có thể sẽ được tổ chức ở Cao Bằng, Phú Yên, Huế hoặc TP. Hồ Chí Minh… để thi ca có thể cất tiếng và lan tỏa hơn nữa, không chỉ thuộc về một trung tâm mà là của cả nước…”.

Không gian mới cho Ngày thơ -0
Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 tổ chức tại Ninh Bình với chủ đề “Tổ quốc bay lên”.

Lý giải việc chọn chủ đề cho Ngày thơ năm nay là “Tổ quốc bay lên”, Ban tổ chức Ngày thơ cho biết, do Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 diễn ra trong bối cảnh chúng ta vừa long trọng kỷ niệm 95 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và hướng tới kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 50 năm đất nước thống nhất. Vì vậy, Ban tổ chức chọn chủ đề Ngày thơ năm nay là “Tổ quốc bay lên”, lấy cảm hứng từ câu thơ “Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân” trong bài thơ “Dáng đứng Việt Nam” của nhà thơ - liệt sĩ Lê Anh Xuân.

Theo nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: “Ý nghĩa của chủ đề “Tổ quốc bay lên” còn là biểu tượng cho sự đập cánh bay lên của mỗi con người trong giấc mơ, trong khát vọng của họ. Và như thế, ý thức về con người, ý thức về nguồn cội, ý thức về một thời đại mới sẽ rõ ràng hơn rất nhiều…”.

Tại không gian Ngày thơ lần thứ 23 tại Ninh Bình sẽ trưng bày poster của 20 nhà thơ Việt Nam tiêu biểu được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật; các bài thơ cổ và hiện đại về vùng đất Ninh Bình. Trung tâm của Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 sẽ nằm trong đêm thơ “Tổ quốc bay lên” được tổ chức tại nhà hát Phạm Thị Trân với kịch bản văn học của nhà thơ Hữu Việt - Ủy viên BCH Hội Nhà văn Việt Nam và phần đạo diễn của NSND Quang Thập - Giám đốc Nhà hát Chèo Ninh Bình.

Trong đêm thơ, công chúng sẽ được lắng nghe tác phẩm thơ của các nhà thơ: Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Khoa Điềm, Hữu Thỉnh, Lệ Thu, Trần Đăng Khoa, Phan Hoàng, Nguyễn Việt Chiến, Trần Kim Hoa, Đinh Thị Như Thúy, Bình Nguyên… và các nhà thơ trưởng thành sau Đổi mới đang tạo được ấn tượng trên văn đàn như: Nguyễn Bảo Chân, Nguyễn Tiến Thanh, Nguyễn Quang Hưng, Phùng Thị Hương Ly…

Bên cạnh màn tác giả trực tiếp đọc thơ có các tiết mục ngâm thơ với các tác phẩm tiêu biểu như: “Nguyên tiêu” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, “Dục Thúy sơn” của Trương Hán Siêu, “Dáng đứng Việt Nam” của Lê Anh Xuân, “Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi” của Nam Hà… Trong khuôn khổ chương trình sẽ có những bài hát phổ thơ của các nhà thơ Việt Nam như: “Đường chúng ta đi” (thơ Xuân Sách, nhạc Huy Du), “Tổ quốc gọi tên mình” (thơ Nguyễn Phan Quế Mai, nhạc Đinh Trung Cẩn)…

Đặc biệt Ngày thơ năm nay có sự tham gia của nhà thơ cựu chiến binh Mỹ Bruce Weigl với bài thơ gửi một người mẹ Việt Nam. Bruce Weigl là một nhà thơ, đồng thời còn là dịch giả - Giáo sư Đại học nổi tiếng ở Mỹ và là cũng là một người bạn thân thiết với văn học Việt Nam. Ông có những tác phẩm văn học gây chú ý trên văn đàn thế giới khi viết về cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam.

Để tạo diễn đàn cho trao đổi học thuật, tại Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tọa đàm “Trách nhiệm và khát vọng của nhà thơ”. Ban tổ chức cho biết, cuộc tọa đàm sẽ đặt ra những vấn đề, những câu hỏi liên quan trực tiếp đến người sáng tạo. Thông điệp mà buổi tọa đàm đưa ra là, với tư cách người cầm bút, nhà thơ phải luôn phải có khát vọng tìm tòi, khám phá, nhưng với tư cách một công dân, bằng sáng tác của mình người cầm bút phải thể hiện trách nhiệm với đất nước, dân tộc và nhân loại tiến bộ trên thế giới. Bởi nếu thiếu những điều đó, thì tác phẩm văn chương sẽ không còn nhiều ý nghĩa.

Bên lề cuộc họp báo về Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23, trả lời cho câu hỏi: “Nhà thơ Việt Nam cần phải làm gì, phải thay đổi như thế nào trước việc chỉ cần ra một đầu đề là AI (trí tuệ nhân tạo) có thể thay con người cho ra đời ngay một bài thơ?”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cho rằng: “Trí tuệ nhân tạo bắt đầu hé lộ sự đe dọa đối với sáng tạo văn học nghệ thuật. Rất nhiều nhà thơ đã dùng trí tuệ nhân tạo để sáng tác một bài thơ. Trong số Chuyên đề Viết & Đọc mùa Đông năm 2024, chúng tôi đã cảnh báo việc này. Và sự cảnh báo ấy cho các nhà thơ thấy rằng họ phải gắn với cuộc sống hơn nữa, sáng tạo với giọng nói riêng biệt hơn nữa. Bởi vì trí tuệ nhân tạo có thể có tất cả các thông điệp, thống kê, những con số, nhưng không thể có ký ức và những rung động trước số phận con người như các nhà thơ được. Chính vì vậy, các nhà thơ phải yêu con người, yêu mảnh đất này, yêu cuộc sống hơn nữa; phải có khát vọng lớn, sáng tạo riêng biệt hơn nữa và tạo cho mình một con đường. Chỉ có như vậy, mới có thể chống lại sự đe dọa, sự thống trị của trí tuệ nhân tạo trong tương lai…”.

Ông Nguyễn Mạnh Cường - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình:

Không gian mới cho Ngày thơ -0

Ninh Bình rất vui mừng khi địa phương được chọn làm nơi tổ chức Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23. Ninh Bình có lợi thế là không cách xa Hà Nội, giao thông thuận lợi, có di sản văn hóa Tràng An được thế giới vinh danh và nhận được sự quan tâm của công luận.

Với mong muốn trong tương lai không xa sẽ trở thành một thành phố với đặc trưng về di sản, du lịch, công nghiệp văn hóa, trong những năm qua Ninh Bình đã tổ chức nhiều sự kiện ở quy mô quốc gia và quốc tế thành công và chúng tôi mong muốn Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 là một trong các sự kiện như thế.

Thi ca là một trong các thành tố văn hóa quan trọng. Chính vì thế, việc Ninh Bình trở thành địa phương đầu tiên đăng cai tổ chức Ngày thơ Việt Nam đối với chúng tôi rất có ý nghĩa và là niềm vinh dự. Chúng tôi hy vọng sẽ làm hết sức mình để đáp ứng niềm mong mỏi của các nhà thơ cũng như du khách đến với Ninh Bình trong dịp đầu xuân này…

Nhà thơ Trần Anh Thái:

Không gian mới cho Ngày thơ -1

Có người nói rằng, nhà thơ thì cứ viết, cứ sáng tác chứ đặt ra trách nhiệm với khát vọng làm gì cho “đao to búa lớn”. Nhưng chúng tôi đặt ra vấn đề trách nhiệm ở đây không chỉ thuần túy là trách nhiệm của nhà thơ đối với xã hội mà còn là trách nhiệm của nhà thơ đối với nghệ thuật.

Như chúng ta đã biết, đối với thơ ca của Việt Nam hiện nay, chúng ta cũng chưa xác định được chúng ta đứng ở đâu so với nền thơ ca của thế giới. Chúng ta vẫn đang trong quá trình tiếp tục đổi mới, tiếp tục tìm tòi, tiếp tục cách tân để làm sao có thể sánh ngang với nền thơ ca của các nước khác. Muốn làm được điều đó, trách nhiệm của các nhà thơ rất quan trọng, bởi vì mỗi cá nhân nhà thơ khi có ý thức, khát vọng về tìm tòi, đổi mới, cách tân về đề tài, về ngôn ngữ, về tư tưởng thì nó sẽ tạo nên sức sống, tư thế của một nền thơ ca.

Còn trách nhiệm xã hội thể hiện ở chỗ nhà thơ không thể tách mình ra khỏi đời sống xã hội, khỏi thời cuộc hay công cuộc đổi mới. Các nhà thơ chống Mỹ đã làm rất tốt trách nhiệm đối với đất nước, đối với dân tộc. Vậy câu hỏi đặt ra là, trong thời kỳ đổi mới này, cùng với sự tìm tòi, đổi mới, cách tân, nhà thơ sẽ đóng góp được gì cho xã hội? Trước đây, khi vấn đề bảo vệ chủ quyền biển đảo trên biển Đông dậy sóng từng được các nhà thơ Việt Nam ở trong nước cũng như hải ngoại đã làm rất tốt trách nhiệm xã hội của mình khi cất lên tiếng nói mạnh mẽ bằng thơ ca, trí tuệ. Những việc làm này cần được các nhà thơ phát huy mạnh mẽ hơn nữa!

Nguyệt Hà

Các tin khác

Phim "Mưa đỏ" ghi dấu ấn của điện ảnh Việt ở đề tài chiến tranh cách mạng.

Khát vọng trở thành ngành công nghiệp văn hóa

40 năm đổi mới - một chặng đường đánh dấu nhiều cột mốc của điện ảnh Việt Nam từ một nền điện ảnh bao cấp sang cơ chế thị trường. Tại hội thảo "Diện mạo điện ảnh Việt Nam 40 năm đổi mới", tổ chức trong khuôn khổ Liên hoan phim Châu Á - Đà Nẵng (DANAFF) Tiến sĩ Ngô Phương Lan - Chủ tịch Hiệp hội Xúc tiến phát triển Điện ảnh Việt Nam - Giám đốc DANAFF nhận định: "40 năm trước, Đổi mới không chỉ mở ra một giai đoạn phát triển mới về kinh tế - xã hội, mà còn mở ra những không gian sáng tạo mới cho văn học, nghệ thuật. Tinh thần nhìn thẳng vào sự thật, phản ánh đúng sự thật đã trở thành động lực quan trọng để văn nghệ sĩ khám phá sâu hơn đời sống con người, những chuyển động của xã hội và những khát vọng của dân tộc trong thời kỳ mới".

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Những dấu ấn khác biệt của “Tận hiến”

Bộ phim truyền hình "Tận hiến" (Điện ảnh CAND sản xuất) vừa khép lại hành trình phát sóng nhưng dư âm mà bộ phim mang lại vẫn tiếp tục lắng đọng trong lòng khán giả. Giữa dòng chảy của điện ảnh chính luận, "Tận hiến" tạo dấu ấn không chỉ bởi câu chuyện về những chiến sĩ tình báo CAND hoạt động và sẵn sàng hy sinh trong thầm lặng mà còn ở cách làm phim giàu tâm huyết và khát vọng.

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Hình tượng nghệ thuật trong thơ trẻ đương đại

Có một số bạn yêu thơ hỏi tôi về việc: "Các nhà thơ trẻ hiện nay quan tâm đến hình tượng thơ trong sáng tác như thế nào?". Theo tôi, việc xây dựng hình tượng thơ có vai trò đặc biệt quan trọng trong sáng tác thơ ca của những người viết, bởi hình tượng thơ chính là nơi nhà thơ gửi gắm tư tưởng, cảm xúc, cách nhìn về con người và cuộc đời.

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Hội sách thiếu nhi ở “siêu đô thị”

Nằm trong các hoạt động kỷ niệm 50 năm Ngày Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh (2/7/1976 - 2/7/2026), Hội sách Thiếu nhi Thành phố Hồ Chí Minh lần 6 - năm 2026 với chủ đề: “Em vui đọc sách, học bao điều hay” vừa được khai mạc với nhiều hoạt động phong phú, sáng tạo dành cho thiếu nhi, phụ huynh, giáo viên và cộng đồng.

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Để truyện tranh tham gia vào công nghiệp văn hóa

Truyện tranh là một thị trường đang bị bỏ ngỏ ở Việt Nam. Điều chúng ta thiếu không phải là những tác giả tài năng mà là một hệ sinh thái đủ mạnh để nuôi dưỡng, bảo vệ và phát triển các giá trị sáng tạo. Những vấn đề này được đặt ra trong tọa đàm "Kiến tạo hệ sinh thái sáng tạo truyện tranh cho người Việt" diễn ra mới đây tại Hà Nội.

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

“Màu dân tộc” trong dòng chảy đương đại

Gần đây, nhiều hoạt động lan tỏa và tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống, di sản mang đậm sắc màu dân tộc như vẻ đẹp của tranh Đông Hồ đã thu hút sự quan tâm của giới trẻ...

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Phá án ma túy bằng sự tỉnh táo và nhân văn

Vừa lên sóng những tập đầu tiên, bộ phim truyền hình “Lửa trắng” đã thu hút sự quan tâm của đông đảo khán giả. Từ việc khai thác cuộc đấu tranh chống tội phạm ma túy trong thời đại số, bộ phim khắc họa chân dung người chiến sĩ CAND với sự dũng cảm, bản lĩnh và trí tuệ cùng những thông điệp nhân văn sâu sắc.

Hoạt hình Việt ra thế giới

Hoạt hình Việt ra thế giới

Lần đầu tiên, một bộ phim hoạt hình dài của Việt Nam "Trạng Quỳnh nhí: Truyền thuyết Kim Ngưu" được mời tham dự Annecy International Animation Film Festival - liên hoan phim hoạt hình lớn nhất hành tinh. Theo đạo diễn Trịnh Lâm Tùng, đây là cơ hội để những người làm hoạt hình Việt Nam được cất lên tiếng nói của mình, được giới thiệu những giá trị văn hóa mà chúng ta đã gìn giữ qua biết bao thế hệ.

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Bước tiến của Điện ảnh Việt tại DANAFF

Đà Nẵng sẽ trở thành tâm điểm của điện ảnh khu vực khi đăng cai "Liên hoan phim châu Á - Đà Nẵng" (DANAFF) lần thứ IV (diễn ra từ ngày 28/6 đến ngày 4/7). Với chủ đề “Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”, DANAFF năm nay được tổ chức quy mô hơn, nhiều hoạt động chuyên sâu hơn và định hướng rõ nét trong việc thúc đẩy công nghiệp điện ảnh Việt Nam hội nhập quốc tế.

Một số tác phẩm của hoạ sĩ Bùi Xuân Phái đã được sử dụng trong nhiều sản phẩm âm nhạc.

Bản quyền tác phẩm hội họa trong sáng tạo đương đại

Mới đây, việc ê-kíp sản xuất MV của ca sĩ Sơn Tùng M-TP sử dụng hình ảnh tác phẩm “Tàn Chỉ” của họa sĩ Lệ Giang không xin phép, cũng như nhiều sản phẩm nghệ thuật, quảng cáo, điện ảnh từng khai thác tranh của các họa sĩ đã đặt ra câu hỏi: Sử dụng tác phẩm hội họa trong sáng tạo nghệ thuật như thế nào, đâu là ranh giới giữa cảm hứng sáng tạo và hành vi xâm phạm bản quyền?

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Nguyễn Đình Khánh - ông Tổ nghề nhiếp ảnh

Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

Hiện tượng suất chiếu của phim Việt có doanh thu bằng 0

"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Phát động cuộc thi viết về “Trang sách & mái trường”

Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Xây dựng cộng đồng đọc: Để trẻ em lớn lên cùng trang sách

Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh: Hành trình tìm “trầm”

Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.