Đã thành thông lệ, hơn 20 năm nay Ngày thơ Việt Nam được tổ chức vào đúng rằm tháng Giêng hàng năm. Năm nay, Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 được Hội Nhà văn phối hợp với UBND tỉnh Ninh Bình tổ chức tại thành phố Hoa Lư sau 22 lần diễn ra tại Hà Nội với 2 địa điểm là Văn Miếu Quốc Tử Giám và Hoàng thành Thăng Long. Sự thay đổi về không gian được kỳ vọng là sẽ tạo một không khí mới mẻ cho Ngày thơ.
Theo nhà thơ Nguyễn Quang Thiều - Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam: “Năm 2025, Ngày thơ Việt Nam được tổ chức tại tỉnh Ninh Bình để triển khai ý tưởng và chủ trương của Hội Nhà văn Việt Nam từ đầu nhiệm kỳ là đưa Ngày thơ quốc gia đến với công chúng rộng rãi trong cả nước. Hằng năm, Ngày thơ có thể được tổ chức tại các địa phương khác nhau, tùy thuộc vào chủ đề của năm đó.
Năm nay, Hội Nhà văn Việt Nam chọn thành phố Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình làm địa phương đầu tiên để thay đổi không gian Ngày thơ khi thành phố vừa được thành lập cách đây không lâu và đang hướng tới trở thành đô thị di sản thiên niên kỷ, nơi chứa đựng nhiều giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan đặc sắc của Việt Nam. Sau Ninh Bình, Ngày thơ Việt Nam có thể sẽ được tổ chức ở Cao Bằng, Phú Yên, Huế hoặc TP. Hồ Chí Minh… để thi ca có thể cất tiếng và lan tỏa hơn nữa, không chỉ thuộc về một trung tâm mà là của cả nước…”.
Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 tổ chức tại Ninh Bình với chủ đề “Tổ quốc bay lên”.
Lý giải việc chọn chủ đề cho Ngày thơ năm nay là “Tổ quốc bay lên”, Ban tổ chức Ngày thơ cho biết, do Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 diễn ra trong bối cảnh chúng ta vừa long trọng kỷ niệm 95 năm thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam và hướng tới kỷ niệm 135 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh, 50 năm đất nước thống nhất. Vì vậy, Ban tổ chức chọn chủ đề Ngày thơ năm nay là “Tổ quốc bay lên”, lấy cảm hứng từ câu thơ “Tổ quốc bay lên bát ngát mùa xuân” trong bài thơ “Dáng đứng Việt Nam” của nhà thơ - liệt sĩ Lê Anh Xuân.
Theo nhà thơ Nguyễn Quang Thiều: “Ý nghĩa của chủ đề “Tổ quốc bay lên” còn là biểu tượng cho sự đập cánh bay lên của mỗi con người trong giấc mơ, trong khát vọng của họ. Và như thế, ý thức về con người, ý thức về nguồn cội, ý thức về một thời đại mới sẽ rõ ràng hơn rất nhiều…”.
Tại không gian Ngày thơ lần thứ 23 tại Ninh Bình sẽ trưng bày poster của 20 nhà thơ Việt Nam tiêu biểu được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học, nghệ thuật; các bài thơ cổ và hiện đại về vùng đất Ninh Bình. Trung tâm của Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 sẽ nằm trong đêm thơ “Tổ quốc bay lên” được tổ chức tại nhà hát Phạm Thị Trân với kịch bản văn học của nhà thơ Hữu Việt - Ủy viên BCH Hội Nhà văn Việt Nam và phần đạo diễn của NSND Quang Thập - Giám đốc Nhà hát Chèo Ninh Bình.
Trong đêm thơ, công chúng sẽ được lắng nghe tác phẩm thơ của các nhà thơ: Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Khoa Điềm, Hữu Thỉnh, Lệ Thu, Trần Đăng Khoa, Phan Hoàng, Nguyễn Việt Chiến, Trần Kim Hoa, Đinh Thị Như Thúy, Bình Nguyên… và các nhà thơ trưởng thành sau Đổi mới đang tạo được ấn tượng trên văn đàn như: Nguyễn Bảo Chân, Nguyễn Tiến Thanh, Nguyễn Quang Hưng, Phùng Thị Hương Ly…
Bên cạnh màn tác giả trực tiếp đọc thơ có các tiết mục ngâm thơ với các tác phẩm tiêu biểu như: “Nguyên tiêu” của Chủ tịch Hồ Chí Minh, “Dục Thúy sơn” của Trương Hán Siêu, “Dáng đứng Việt Nam” của Lê Anh Xuân, “Chúng con chiến đấu cho người sống mãi Việt Nam ơi” của Nam Hà… Trong khuôn khổ chương trình sẽ có những bài hát phổ thơ của các nhà thơ Việt Nam như: “Đường chúng ta đi” (thơ Xuân Sách, nhạc Huy Du), “Tổ quốc gọi tên mình” (thơ Nguyễn Phan Quế Mai, nhạc Đinh Trung Cẩn)…
Đặc biệt Ngày thơ năm nay có sự tham gia của nhà thơ cựu chiến binh Mỹ Bruce Weigl với bài thơ gửi một người mẹ Việt Nam. Bruce Weigl là một nhà thơ, đồng thời còn là dịch giả - Giáo sư Đại học nổi tiếng ở Mỹ và là cũng là một người bạn thân thiết với văn học Việt Nam. Ông có những tác phẩm văn học gây chú ý trên văn đàn thế giới khi viết về cuộc chiến tranh của Mỹ ở Việt Nam.
Để tạo diễn đàn cho trao đổi học thuật, tại Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23, Hội Nhà văn Việt Nam tổ chức tọa đàm “Trách nhiệm và khát vọng của nhà thơ”. Ban tổ chức cho biết, cuộc tọa đàm sẽ đặt ra những vấn đề, những câu hỏi liên quan trực tiếp đến người sáng tạo. Thông điệp mà buổi tọa đàm đưa ra là, với tư cách người cầm bút, nhà thơ phải luôn phải có khát vọng tìm tòi, khám phá, nhưng với tư cách một công dân, bằng sáng tác của mình người cầm bút phải thể hiện trách nhiệm với đất nước, dân tộc và nhân loại tiến bộ trên thế giới. Bởi nếu thiếu những điều đó, thì tác phẩm văn chương sẽ không còn nhiều ý nghĩa.
Bên lề cuộc họp báo về Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23, trả lời cho câu hỏi: “Nhà thơ Việt Nam cần phải làm gì, phải thay đổi như thế nào trước việc chỉ cần ra một đầu đề là AI (trí tuệ nhân tạo) có thể thay con người cho ra đời ngay một bài thơ?”, nhà thơ Nguyễn Quang Thiều cho rằng: “Trí tuệ nhân tạo bắt đầu hé lộ sự đe dọa đối với sáng tạo văn học nghệ thuật. Rất nhiều nhà thơ đã dùng trí tuệ nhân tạo để sáng tác một bài thơ. Trong số Chuyên đề Viết & Đọc mùa Đông năm 2024, chúng tôi đã cảnh báo việc này. Và sự cảnh báo ấy cho các nhà thơ thấy rằng họ phải gắn với cuộc sống hơn nữa, sáng tạo với giọng nói riêng biệt hơn nữa. Bởi vì trí tuệ nhân tạo có thể có tất cả các thông điệp, thống kê, những con số, nhưng không thể có ký ức và những rung động trước số phận con người như các nhà thơ được. Chính vì vậy, các nhà thơ phải yêu con người, yêu mảnh đất này, yêu cuộc sống hơn nữa; phải có khát vọng lớn, sáng tạo riêng biệt hơn nữa và tạo cho mình một con đường. Chỉ có như vậy, mới có thể chống lại sự đe dọa, sự thống trị của trí tuệ nhân tạo trong tương lai…”.
Ông Nguyễn Mạnh Cường - Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao tỉnh Ninh Bình:
Ninh Bình rất vui mừng khi địa phương được chọn làm nơi tổ chức Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23. Ninh Bình có lợi thế là không cách xa Hà Nội, giao thông thuận lợi, có di sản văn hóa Tràng An được thế giới vinh danh và nhận được sự quan tâm của công luận.
Với mong muốn trong tương lai không xa sẽ trở thành một thành phố với đặc trưng về di sản, du lịch, công nghiệp văn hóa, trong những năm qua Ninh Bình đã tổ chức nhiều sự kiện ở quy mô quốc gia và quốc tế thành công và chúng tôi mong muốn Ngày thơ Việt Nam lần thứ 23 là một trong các sự kiện như thế.
Thi ca là một trong các thành tố văn hóa quan trọng. Chính vì thế, việc Ninh Bình trở thành địa phương đầu tiên đăng cai tổ chức Ngày thơ Việt Nam đối với chúng tôi rất có ý nghĩa và là niềm vinh dự. Chúng tôi hy vọng sẽ làm hết sức mình để đáp ứng niềm mong mỏi của các nhà thơ cũng như du khách đến với Ninh Bình trong dịp đầu xuân này…
Nhà thơ Trần Anh Thái:
Có người nói rằng, nhà thơ thì cứ viết, cứ sáng tác chứ đặt ra trách nhiệm với khát vọng làm gì cho “đao to búa lớn”. Nhưng chúng tôi đặt ra vấn đề trách nhiệm ở đây không chỉ thuần túy là trách nhiệm của nhà thơ đối với xã hội mà còn là trách nhiệm của nhà thơ đối với nghệ thuật.
Như chúng ta đã biết, đối với thơ ca của Việt Nam hiện nay, chúng ta cũng chưa xác định được chúng ta đứng ở đâu so với nền thơ ca của thế giới. Chúng ta vẫn đang trong quá trình tiếp tục đổi mới, tiếp tục tìm tòi, tiếp tục cách tân để làm sao có thể sánh ngang với nền thơ ca của các nước khác. Muốn làm được điều đó, trách nhiệm của các nhà thơ rất quan trọng, bởi vì mỗi cá nhân nhà thơ khi có ý thức, khát vọng về tìm tòi, đổi mới, cách tân về đề tài, về ngôn ngữ, về tư tưởng thì nó sẽ tạo nên sức sống, tư thế của một nền thơ ca.
Còn trách nhiệm xã hội thể hiện ở chỗ nhà thơ không thể tách mình ra khỏi đời sống xã hội, khỏi thời cuộc hay công cuộc đổi mới. Các nhà thơ chống Mỹ đã làm rất tốt trách nhiệm đối với đất nước, đối với dân tộc. Vậy câu hỏi đặt ra là, trong thời kỳ đổi mới này, cùng với sự tìm tòi, đổi mới, cách tân, nhà thơ sẽ đóng góp được gì cho xã hội? Trước đây, khi vấn đề bảo vệ chủ quyền biển đảo trên biển Đông dậy sóng từng được các nhà thơ Việt Nam ở trong nước cũng như hải ngoại đã làm rất tốt trách nhiệm xã hội của mình khi cất lên tiếng nói mạnh mẽ bằng thơ ca, trí tuệ. Những việc làm này cần được các nhà thơ phát huy mạnh mẽ hơn nữa!
Từ hơn một thế kỷ trước, cụ Nguyễn Đình Khánh một người con của làng Lai Xá (Hà Nội) đã sớm tiếp cận nghề nhiếp ảnh, mở hiệu ảnh Khánh Ký nổi tiếng trên phố Hàng Da. Cụ đã truyền nghề cho nhiều người cùng làng, tạo nên một cộng đồng thợ ảnh đông đảo, đưa Lai Xá trở thành cái nôi của nghề nhiếp ảnh Việt Nam.
"Sân nhà" đã không còn là lợi thế khi một loạt phim Việt phải sớm rút khỏi phòng vé vì doanh thu thấp. Tự "nâng chuẩn" chất lượng có lẽ là con đường duy nhất nếu phim Việt muốn giữ chân khán giả trong cuộc đua khốc liệt này.
Cuộc thi viết về “Trang sách & Mái trường” không chỉ là hoạt động chào mừng dấu mốc 70 năm của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam mà còn là lời tri ân dành cho các thế hệ thầy cô giáo, học sinh, người làm sách và những người đã góp phần vun đắp tri thức cho đất nước.
Trong một thế giới mà trẻ em đang bị các thiết bị điện tử chi phối mạnh mẽ như hiện nay, việc làm thế nào để trẻ em có thói quen đọc sách, có cơ hội lớn lên cùng trang sách trong những mùa hè không chỉ là nỗ lực của phụ huynh mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng...
Nhà thơ Vân Anh tự bạch: "Suốt một Đời Thơ xin tự nguyện làm một phu trầm để bóc dần vỏ bọc thời gian/ giữa đời ngậm ngải tìm trầm... Nghĩa Nhân". Đây có thể xem là tuyên ngôn tinh thần cho toàn bộ hành trình thơ của Vân Anh.
Gặp họa sĩ Nguyễn Trường Linh tại xưởng vẽ ở phố Tân Mai, Hoàng Mai, Hà Nội, tôi bất ngờ khi thấy anh thẫn thờ ngồi trước tác phẩm "Thương nhớ đồng quê". Tôi lặng lẽ ngồi kế bên ngắm hình những tàu lá chuối bị rách tả tơi vì mưa gió. Những viền vàng trên cây lá gợi nỗi buồn tàn úa man mác.
Đào Thu Hà vào Hội Nhà văn Việt Nam cùng năm với tôi. Hôm đấy, chúng tôi hẹn nhau ra Hà Nội trong một sáng cuối đông. Chuyến đi ngắn ngày nhưng đầy kỉ niệm. Buổi tối, chúng tôi lang thang cùng nhau ở Hà Nội, nói về văn chương và hành trình viết lách của nhau. Hóa ra cô gái đến từ núi đồi Gia Nghĩa (thuộc Đắk-Nông cũ) này khá đa năng với rất nhiều thể loại, và gặt hái nhiều thành công từ rất sớm.
Thời gian dường như chậm lại sau cánh cửa gỗ nâu đã nhuộm màu năm tháng. Ở đó, những câu chuyện về lịch sử, văn hóa qua hàng trăm năm lịch sử, bỗng trở nên gần gụi trong ký ức đậm sâu của nhà sưu tập Nguyễn Mạnh Phúc.
Theo nhánh tẻ của sông Đa Nhim, dưới chân núi Pnum Trom Ủ (thuộc xã Quảng Lập, tỉnh Lâm Đồng) có plei (buôn) Krănggọ nổi tiếng với nghề làm gốm mộc của người Churu. Theo lý giải của những người già, “Krăng” là tên ông chủ đất khi xưa, “gọ” chỉ cái nồi đất. Tên buôn làng từ thuở xa xưa đã gắn với nghề gốm.
Tại World Cup 2026, âm nhạc lần đầu tiên trở thành tiếng nói quan trọng, song hành cùng thể thao như ngôn ngữ chung để truyền tải thông điệp đặc biệt về tinh thần đoàn kết, sự cống hiến không ngừng và tôn vinh nhiều nền văn hóa đa dạng. Điều đó đã được phản ánh qua một bộ sưu tập nhạc nền đồ sộ cùng tham vọng biến sự kiện “thể thao vua” trở thành sân khấu giải trí hàng đầu thế giới.
Tại Future Menus 2026, đơn vị tổ chức đã giới thiệu bốn xu hướng được dự báo sẽ dẫn đầu thị trường ẩm thực toàn cầu trong thời gian tới. Đó là những xu hướng gợi mở giúp ngành ẩm thực Việt Nam phát triển. Bởi ẩm thực là một kênh hữu hiệu để thu hút du lịch và quảng bá văn hóa Việt ra thế giới.
Vừa qua, bộ phim “Ốc mượn hồn” đã có màn ra mắt ấn tượng với khán giả cả nước. Không chỉ mang đến cho khán giả trải nghiệm điện ảnh mới mẻ, bộ phim còn là dấu ấn mới trên hành trình làm nghệ thuật của đạo diễn Đinh Tuấn Vũ, sau 7 năm xa màn ảnh rộng.
Những chuyển động ballet đương đại hòa cùng hình ảnh chiếc mũ Gat truyền thống của Hàn Quốc trên sân khấu Nhà hát Hồ Gươm trong chương trình “Mùa Hàn Quốc 2026” gợi cho chúng ta, những khán giả Việt Nam, nhiều suy ngẫm. Đó không chỉ là một đêm diễn nghệ thuật mà là một lát cắt cho thấy cách Hàn Quốc đang kể câu chuyện văn hóa của mình với thế giới - bằng ngôn ngữ nghệ thuật hiện đại, mới mẻ, mang tính toàn cầu.
Nhà văn - dịch giả Trần Tiễn Cao Đăng trong nhiều bài viết và những cuộc đàm luận sâu về chủ đề lạm dụng AI trong viết sáng tạo, ông đã cảnh báo việc lạm dụng AI trong sáng tác là hành vi tự hủy hoại sự sáng tạo của người viết, đồng thời đặt ra vấn đề trách nhiệm của tác giả, biên tập và các thiết chế văn học trước làn sóng “chữ nghĩa AI” đang lan rộng. Nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh cũng có nhiều ý kiến sâu sắc về vấn nạn sáng tạo văn chương lạm dụng AI. Văn nghệ Công an đã có cuộc trò chuyện ngắn với nhà văn Trần Tiễn Cao Đăng và nhà thơ Nguyễn Bích Hạnh về chủ đề này.
Sau một tuần tranh giải căng thẳng, cuối tuần qua, “Fjord” của nhà làm phim Romania Cristian Mungiu đã chính thức trở thành tác phẩm tiếp theo đoạt giải Cành cọ vàng danh giá tại LHP Cannes 2026. Càng đặc biệt hơn khi đây không phải thành công riêng lẻ, mà qua đó cho thấy chuỗi thành tích đặc biệt của đạo diễn này, nữ diễn viên chính Renate Reinsve lẫn nhà phân phối phim NEON.
Có thể nói, sân khấu kịch thiếu nhi 2026 đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ để bắt nhịp với xu hướng nghe nhìn của thời đại. Bên cạnh những kịch mục đa dạng như nhạc kịch, tạp kỹ, năm nay, sân khấu hè còn có sự tham gia của các loại hình nghệ thuật truyền thống như múa rối, tuồng, chèo, với sự kết hợp giữa công nghệ và di sản.
“Hãy xem rất nhiều phim tài liệu, ký sự và hãy đọc các truyện ngắn, hoặc hãy nhìn vào những tác phẩm ảnh nghệ thuật với phong cách “đời thường” của nhà báo, đạo diễn Phùng Tùng Thiện, ta có thể thấu cảm được sự tài hoa của tác giả, và niềm xúc cảm về tình đất, tình người”. Đó là lời giới thiệu của ông Lê Minh Hoan, nguyên Phó Chủ tịch Quốc hội, nguyên Bí thư Tỉnh ủy Đồng Tháp trên Tạp chí Văn nghệ Đồng Tháp tháng 11/2025 về nhà báo, đạo diễn đa tài Phùng Thùng Thiện.
Mặc dù đã sắp khởi quay nhưng ê kíp sản xuất phim “Đất đỏ” vẫn chưa tìm được diễn viên ưng ý để đảm nhiệm vai nhân vật nữ anh hùng Võ Thị Sáu. Với những bộ phim tái hiện những câu chuyện có thật, việc lựa chọn diễn viên cho các vai diễn có nguyên mẫu ngoài đời luôn là một thử thách không nhỏ với nhà sản xuất. Phía sau thành công của một bộ phim là bài toán khó mang tên “chọn đúng diễn viên”.